Đã hơn 12 tuần kể từ khi xung đột với Iran nổ ra vào ngày 28-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa đưa ra quyết định dứt khoát về việc có nối lại các cuộc tấn công hay kết thúc hẳn chiến dịch quân sự, dù nhiều lần đưa ra tối hậu thư đe dọa.
Trong khi đó, tác động của cuộc chiến tại Mỹ ngày càng rõ rệt khi báo cáo lạm phát mới nhất cho thấy giá cả đang ở mức cao nhất trong ba năm, chủ yếu do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, Đài ABC News đưa tin ngày 19-5.
Chưa đầy một tháng sau khi chiến sự nổ ra, ông Trump đe dọa mở các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.
“Nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ kể từ thời điểm này, Mỹ sẽ tấn công và phá hủy các nhà máy của họ, bắt đầu từ nhà máy lớn nhất”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Hai ngày sau, ông Trump thông báo các cuộc trao đổi với Iran đã đạt tiến triển và quyết định hoãn các cuộc không kích thêm năm ngày.
“Dựa trên tinh thần và không khí của các cuộc thảo luận sâu rộng, chi tiết và mang tính xây dựng này, tôi đã chỉ đạo Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng Mỹ) hoãn mọi cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn năm ngày”, ông viết.
Ba ngày sau đó, ông Trump tiếp tục kéo dài thời hạn thêm 10 ngày, đồng thời khẳng định các cuộc đàm phán với Tehran đang diễn ra “rất tốt”.
“Theo đề nghị của Chính phủ Iran, tuyên bố này xác nhận rằng tôi đang tạm dừng việc phá hủy các nhà máy năng lượng thêm 10 ngày, đến 20h tối ngày 6-4 theo giờ miền Đông”, ông Trump chia sẻ trên mạng xã hội.
Hai ngày trước khi thời hạn 10 ngày kết thúc, Nhà Trắng tiếp tục gia hạn thêm một ngày.
“Thứ Ba (7-4), 20h tối giờ miền Đông!”, ông Trump đăng tải ngắn gọn trên mạng xã hội.
Sau khi tham vấn các bên trung gian Pakistan, ông Trump bất ngờ công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với điều kiện Iran mở lại eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ tuyên bố “vấn đề dài hạn” với Iran đã “gần được giải quyết”.
“Đây sẽ là lệnh ngừng bắn từ cả hai phía. Lý do là vì chúng tôi đã hoàn thành và vượt mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”, ông Trump viết.
Ông cho biết Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng.
Theo ông Trump, hầu hết các điểm bất đồng lớn giữa Washington và Tehran đã được giải quyết.
Khi thời hạn ngừng bắn kết thúc, Mỹ không nối lại các cuộc oanh kích như từng cảnh báo trước đó. Thay vào đó, ông Trump công bố lệnh ngừng bắn vô thời hạn theo đề nghị từ Pakistan.
“Chúng tôi đã được yêu cầu tạm hoãn các cuộc tấn công nhằm vào Iran cho đến khi lãnh đạo và đại diện nước này đưa ra được một đề xuất thống nhất”, ông Trump viết, nhận định chính quyền Iran đang bị chia rẽ nghiêm trọng.
Một ngày sau khi cảnh báo Iran rằng “sẽ chẳng còn gì” nếu không nhanh chóng đạt thỏa thuận, ông Trump tiếp tục hoãn một cuộc tấn công dự kiến diễn ra vào ngày hôm sau.
Lần này, quyết định được đưa ra theo đề nghị từ Qatar, Saudi Arabia và UAE, khi các đồng minh vùng Vịnh cho rằng “các cuộc đàm phán nghiêm túc hiện đang diễn ra”.
Theo Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) ngày 14-4, con thuyền chở hơn 250 người - trong đó có đàn ông, phụ nữ và trẻ em - đã gặp nạn do thời tiết xấu, biển động mạnh và tình trạng chở quá tải.
Con tàu xuất phát từ Teknaf, miền nam Bangladesh và đang trên đường tới Malaysia - điểm đến quen thuộc của nhiều người thuộc nhóm thiểu số Hồi giáo Rohingya ở Myanmar mong muốn tìm kiếm cuộc sống mới.
Thông tin ban đầu cho thấy con tàu có thể chở khoảng 280 người và rời Bangladesh từ ngày 4-4. Tuy nhiên nguyên nhân cụ thể dẫn đến vụ lật tàu vẫn chưa được làm rõ.
Lực lượng Tuần duyên Bangladesh cho biết một tàu của họ khi đang trên đường tới Indonesia vào ngày 9-4 đã cứu được chín người sống sót, trong đó có một phụ nữ. Những người này được phát hiện đang trôi dạt trên biển, bám vào thùng phuy và khúc gỗ để giữ mạng sống gần khu vực quần đảo Andaman.
Theo Hãng tin Andalou của Thổ Nhĩ Kỳ, trong số những người được giải cứu, sáu người bị cáo buộc liên quan đến hoạt động buôn người. Cảnh sát cho biết họ đã bị bắt giữ.
Một trong những người sống sót, ông Rafiqul Islam (40 tuổi) cho biết mình đã bắt đầu hành trình bằng cách trải qua bốn ngày đêm lênh đênh trên biển, trong khi điều kiện ngày càng xấu đi nhanh chóng. Để tránh bị lực lượng tuần tra phát hiện, các đối tượng buôn người đã ép hành khách chui vào những khoang chứa chật chội vốn dùng để đựng cá và lưới.
"Gần như không có oxy để thở", ông nói với Hãng tin Reuters, cho biết ít nhất 30 người đã chết vì ngạt trước khi con thuyền bị lật. Vào thời điểm tai nạn xảy ra, hàng trăm người bị hất văng xuống biển.
Phần lớn người trên tàu được cho là đã rời khỏi các trại tị nạn đông đúc tại Cox's Bazar ở Bangladesh, nơi hơn một triệu người Rohingya đang sống trong điều kiện thiếu thốn sau khi chạy trốn khỏi bang Rakhine của Myanmar.
Khu vực này thời gian qua tiếp tục chìm trong xung đột giữa quân đội Myanmar và lực lượng nổi dậy Arakan Army.
Trong nhiều năm qua, hàng ngàn người Rohingya đã liều mình vượt biển trên những con thuyền thô sơ để tìm đường tới các quốc gia như Malaysia, Indonesia và Thái Lan, nhằm thoát khỏi bạo lực hoặc cuộc sống quá tải trong các trại tị nạn.
Tuy nhiên các hành trình này thường do các đường dây buôn người tổ chức, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm và không ít lần dẫn đến thảm kịch.
UNHCR nhận định vụ việc mới nhất phản ánh hậu quả nghiêm trọng của tình trạng di dời kéo dài và sự thiếu vắng các giải pháp bền vững cho người Rohingya.
Cơ quan này kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng tại Myanmar, đồng thời tạo điều kiện để người Rohingya có thể hồi hương một cách tự nguyện, an toàn và trong nhân phẩm.
Theo Hãng tin AFP, ngày 2-5, khoảng 20.000 người đã bất chấp nguy hiểm, tụ tập tham dự một bữa tiệc rave (tiệc chơi nhạc điện tử) bất hợp pháp ở một khu quân sự ở miền trung nước Pháp.
Sự kiện diễn ra gần thị trấn Bourges, bắt đầu từ tối 1-5. Ban tổ chức dự kiến lượng người tham dự có thể lên tới 30.000 người vào lúc cao điểm, bao gồm cả người Pháp và khách nước ngoài.
Chính quyền địa phương cho biết dù là sự kiện bất hợp pháp, chính quyền địa phương vẫn điều động lực lượng đến để đảm bảo an toàn cho người tham dự cũng như hạn chế ảnh hưởng đến người dân khu vực lân cận. Theo AFP, có đến 600 cảnh sát và 45 lính cứu hỏa đã được triển khai tại hiện trường.
Trả lời báo chí, ông Philippe Le Moing Surzur, lãnh đạo chính quyền địa phương, cảnh báo địa điểm tổ chức "cực kỳ nguy hiểm do có thể còn sót lại bom đạn chưa nổ".
Theo ông Surzur, mối đe dọa không đến từ những loại đạn pháo hiện đại mà từ bom mìn cũ. Ông đặc biệt kêu gọi người tham dự tránh xa các khu rừng quanh địa điểm tổ chức.
"Đây là khu vực thao trường suốt 150 năm qua. Chúng tôi được biết khả năng cao ở đó còn sót lại nhiều quả đạn pháo cũ", ông Le Moing Surzur khẳng định.
Ông cũng nhấn mạnh các chuyên gia rà phá bom mìn vẫn thường xuyên phát hiện khí tài chưa nổ tại khu vực này.
Bất chấp nguy hiểm, nhiều người tham dự cho biết họ đến đây không chỉ để xả hơi mà còn nhằm phản đối các đạo luật siết chặt nhắm vào những buổi tụ tập bất hợp pháp như này.
"Tôi đã nghe nói sẽ rất đông người đến đây nhưng vẫn sốc khi tận mắt thấy ngần ấy con người tụ tập ở cùng một khu vực", một thanh niên 22 tuổi giấu tên chia sẻ.
Tính đến thời điểm hiện tại, chưa có sự cố nghiêm trọng nào được ghi nhận. Lực lượng cứu hộ đã hỗ trợ khoảng một chục người bị thương nhẹ.
Theo thông cáo, đơn vị trên đã xâm nhập và chiếm quyền nhiều router (bộ định tuyến) gia đình và văn phòng nhỏ, biến những thiết bị này thành mạng botnet (mạng lưới nhiều thiết bị đã bị chiếm quyền). Tin tặc đã sử dụng mạng lưới botnet này để tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công và xâm nhập vào các mục tiêu trên toàn thế giới, bao gồm các cá nhân trong quân đội, chính phủ và các lĩnh vực cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Việc chiếm quyền kiểm soát router giúp tin tặc lọc lưu lượng internet, sau đó chọn ra những mục tiêu quan trọng và thu thập dữ liệu nhạy cảm không mã hóa như mật khẩu, mã xác thực, email. Với sự cho phép của tòa án, Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã xác định router bị xâm nhập, thu thập bằng chứng, vô hiệu hóa quyền truy cập của GRU và cài đặt, khởi động lại các thiết bị bị nhiễm. Microsoft cho biết đã xác định hơn 200 tổ chức và 5.000 thiết bị người dùng cá nhân bị ảnh hưởng trong chiến dịch.
Trợ lý giám đốc bộ phận an ninh mạng của FBI Brett Leatherman cho hay chiến dịch của Mỹ được tiến hành cùng đối tác tại 15 nước và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hành động, cho rằng nếu chỉ đưa ra cảnh báo đối với một hoạt động quy mô lớn thế này của tin tặc là không đủ. Nga chưa bình luận về những thông tin trên.
