Tại cuộc hội kiến ở Kazan hôm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng trao đổi về những phương hướng và biện pháp nhằm tạo đột phá để hợp tác song phương mang lại nhiều kết quả, củng cố vững chắc nền tảng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện cho phát triển lâu dài và phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển mỗi nước, theo Bộ Ngoại giao.
Hai bên nhất trí tăng cường đối thoại thường xuyên, duy trì trao đổi giữa lãnh đạo hai nước để kịp thời trao đổi về các vấn đề song phương và đa phương. Hợp tác quốc phòng an ninh là trụ cột chiến lược, thúc đẩy hợp tác về an ninh mạng, giao lưu giữa quân nhân hai nước.
Hai lãnh đạo đánh giá hợp tác Việt – Nga đang đứng trước nhiều cơ hội và tiềm năng. Trên cơ sở các định hướng hợp tác được thống nhất, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Tổng thống Vladimir Putin nhất trí thúc đẩy đàm phán để sớm đưa vào triển khai dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.
Hai bên coi hợp tác năng lượng về dầu khí và điện hạt nhân là một trong những trụ cột quan trọng của hợp tác Việt – Nga, cần thực hiện theo đúng lộ trình.
Về hợp tác kinh tế – thương mại, hai bên quyết tâm hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 15 tỷ USD, nhất trí tiếp tục phối hợp trong công nghiệp khai khoáng, giao thông vận tải, đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt, mở rộng hành lang vận tải, các tuyến đường sắt liên vận qua Trung Quốc và quốc tế.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Nga tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho một số mặt hàng của Việt Nam tiếp cận thị trường Nga, nhất là nông sản. Thủ tướng kêu gọi dỡ bỏ hạn chế với một số cơ sở chế biến thủy hải sản xuất khẩu sang Nga và mở rộng danh sách doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu mặt hàng này sang Nga cũng như các nước thành viên Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU).
Thủ tướng đề nghị Nga xem xét đàm phán sửa đổi hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam với EAEU, xóa bỏ hoàn toàn biện pháp phòng vệ ngưỡng đối với các mặt hàng dệt may, giày dép của Việt Nam sang Nga và EAEU.
Tổng thống Putin khẳng định Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Nga và là người bạn keo sơn tại khu vực, có vai trò rất quan trọng trong kết nối Nga với các nước ASEAN, thúc đẩy những sáng kiến hợp tác của Nga tại khu vực.
Lãnh đạo Nga đánh giá cao những kết quả hợp tác mà hai nước đạt được thời gian qua, nổi bật là quan hệ chính trị với độ tin cậy cao ngày càng được củng cố, là cơ sở vững chắc để không ngừng mở rộng hợp tác song phương trên các lĩnh vực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng trước đó cùng các lãnh đạo ASEAN tham dự phiên ăn trưa – làm việc với chủ đề “Hội nhập Á – Âu” do Tổng thống Putin chủ trì.
Các lãnh đạo khẳng định hội nhập Á – Âu là xu hướng tự nhiên và tất yếu của hai khu vực trước những biến động nhanh, phức tạp trong bức tranh địa chính trị và địa kinh tế, những đứt gãy trong hệ thống kinh tế, thương mại toàn cầu và chuỗi cung ứng hiện nay. Kết nối giữa ASEAN với khu vực Viễn Đông Nga và Trung Á có tiềm năng trở thành các cực tăng trưởng mới của không gian Á – Âu.
Các nước nhất trí tăng cường kết nối giữa ASEAN với EAEU, đề xuất thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại, hải quan, cơ chế một cửa, thương mại điện tử, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp hai bên tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và liên khu vực, tăng đầu tư vào công nghiệp chế biến, logistics và hạ tầng thương mại xuyên biên giới.
Các lãnh đạo đánh giá không gian Á – Âu có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng toàn cầu, nhất trí cần đẩy mạnh hợp tác về dầu khí, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện hạt nhân dân sự, năng lượng tái tạo và chuyển đổi năng lượng.
Các nước kiến nghị khai thác tối đa tiềm năng của những hành lang vận tải chiến lược kết nối châu Á và châu Âu như Tuyến vận tải quốc tế Bắc – Nam (INSTC), tuyến đường sắt xuyên Á và xuyên Siberia, tuyến hàng hải Bắc Băng Dương nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng khu vực.
Không gian Á – Âu trải dài từ châu Âu, Trung Á, Nga, Kavkaz tới Nam Á, Đông Á và các hành lang kết nối sang Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, có quy mô dân số 3,4 tỷ người, chiếm 25% GDP toàn cầu và hơn 15% thương mại quốc tế.
Khu vực này có hơn 50% trữ lượng dầu mỏ và 60% trữ lượng khí đốt tự nhiên toàn cầu, các khoáng sản chiến lược, hơn 1/4 diện tích canh tác nông nghiệp trên thế giới và tiềm năng lớn về hạ tầng logistics.
Lời chỉ trích được đưa ra trong một tuyên bố chung sau khi Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin nhân chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo Nga ngày 20.5 đến Bắc Kinh, theo Reuters.
Kế hoạch "Vòm Vàng" bao gồm việc mở rộng hệ thống phòng thủ trên mặt đất như tên lửa đánh chặn, cảm biến và hệ thống chỉ huy và kiểm soát, đồng thời bổ sung các thành phần trên không gian như vệ tinh và vũ khí không gian nhằm phát hiện, theo dõi và có khả năng bắn hạ các mối đe dọa đang đến từ quỹ đạo.
"Các bên tin rằng dự án Vòm Vàng của Mỹ - nhằm xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa toàn cầu, đa cấp, đa phạm vi và không giới hạn, có khả năng tiêu diệt mọi loại tên lửa, bao gồm cả tên lửa của các 'đối thủ ngang tầm', ở mọi giai đoạn bay và trước khi phóng - đặt ra mối đe dọa rõ ràng đối với sự ổn định chiến lược", Trung Quốc và Nga nhất trí.
"Kế hoạch này hoàn toàn trái ngược với nguyên tắc then chốt của việc duy trì sự ổn định chiến lược, vốn đòi hỏi sự liên kết giữa vũ khí tấn công chiến lược và vũ khí phòng thủ chiến lược", hai nước bổ sung.
Mặt khác, Trung Quốc và Nga cũng lấy làm tiếc về chính sách của Mỹ khi để cho hiệp ước kiểm soát vũ khí New START năm 2010 hết hạn vào đầu năm nay mà không có hiệp ước thay thế.
Nga bày tỏ sự ủng hộ lập trường của Trung Quốc về việc không tìm cách tham gia vào các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân tiềm năng giữa Washington và Moscow. Những người chỉ trích việc gia hạn New START ở Mỹ cho rằng Mỹ cần phải tự giải phóng khỏi các biện pháp kiểm soát của hiệp ước bởi vì Trung Quốc đang phát triển hạt nhân nhanh chóng.
Nga và Trung Quốc cũng cho biết một số cường quốc hạt nhân có kế hoạch triển khai tên lửa tầm trung và tầm ngắn trên bộ, gây ra mối đe dọa cho các quốc gia khác. Hai bên không nêu rõ cụ thể quốc gia nào.
Hai nước cho rằng những nỗ lực của một số quốc gia nhằm tiến hành "các cuộc tấn công tên lửa phủ đầu hoặc phòng ngừa để làm suy yếu và tước vũ khí của kẻ thù là rất gây bất ổn và đặt ra mối đe dọa chiến lược".
Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố về hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng vào ngày 20.5.2025 tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng. Theo một ước tính mới từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ trong tháng này, hệ thống Vòm Vàng có thể tiêu tốn tới 1.200 tỉ USD trong 2 thập niên tới, vượt xa ước tính 175 tỉ USD mà ông Trump đưa ra ban đầu.
Lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem ngày 13.4 cho rằng cuộc đàm phán giữa chính phủ Lebanon và Israel tại Mỹ sắp tới là hành động vô ích khi mà quân đội Israel đang tăng cường tấn công Lebanon, theo đài Al-Jazeera.
Trong bài phát biểu được phát sóng trên truyền hình, ông Qassem nói rằng chính phủ Lebanon nên đưa ra "lập trường lịch sử và anh hùng", đó là không tham gia cuộc đàm phán sắp tới, dự kiến diễn ra vào ngày 14.4 (giờ Mỹ) tại Washington D.C. Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa đại diện hai nước láng giềng vốn không có quan hệ ngoại giao chính thức trong nhiều thập niên.
Vị thủ lĩnh cho rằng cuộc đàm phán là âm mưu nhằm ép Hezbollah từ giã vũ khí, điều mà phía Israel đã nhiều lần nhấn mạnh. "Làm sao có thể đàm phán khi mục tiêu đã quá rõ ràng như vậy? Chúng tôi sẽ không nghỉ ngơi, dừng lại hay đầu hàng. Chúng tôi sẽ để chiến trường tự nói lên tất cả", ông Naim Qassem nói thêm.
Cùng ngày, thành viên cấp cao Wafiq Safa trong hội đồng chính trị Hezbollah nói với AP rằng tổ chức này sẽ không tuân thủ bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết từ cuộc đàm phán ngày 14.4.
Sau khi xung đột Hamas - Israel nổ ra vào năm 2023, Hezbollah cũng tham chiến chống Israel để thể hiện sự ủng hộ dành cho người Palestine tại Dải Gaza. Hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 11.2024 nhưng các đợt tấn công vẫn thường xuyên diễn ra.
Hezbollah bắt đầu tham gia cuộc xung đột lần này vào ngày 2.3, chỉ 2 ngày sau khi Israel và Mỹ tấn công Iran. Hezbollah là tổ chức chính trị - quân sự nhiều ảnh hưởng tại Lebanon và là đồng minh của Iran. Israel đã tăng cường oanh tạc Lebanon từ đầu tháng 3 và đã triển khai bộ binh sang miền nam nước này.
Chính quyền Lebanon cho biết chiến dịch của Israel đã làm ít nhất 2.055 người thiệt mạng và hơn 6.500 người bị thương, khoảng 1,2 triệu người buộc phải rời bỏ nhà cửa.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) Jamieson Greer ngày 2/6 đã thông báo về kế hoạch áp thuế bổ sung, sau khi tiến hành các cuộc điều tra đối với 60 đối tác thương mại. Các mức thuế này vẫn cần phải trải qua một quy trình lấy ý kiến đóng góp trước khi chính thức có hiệu lực.
Phần lớn các đối tác thương mại này đang phải đối mặt với mức thuế đề xuất là 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Brazil. Mức thuế thấp hơn là 10% được áp dụng cho 16 đối tác thương mại, bao gồm Vương quốc Anh, Canada, Mexico, Liên minh châu Âu (EU), Đài Loan và Argentina.
Một số mặt hàng sẽ được miễn trừ thuế, bao gồm thịt bò, cà chua và cà phê. Cơ quan này cũng cho biết đang xem xét một quy định cho phép một số sản phẩm dệt may được vào Mỹ với mức thuế ưu đãi nếu các đối tác đó nhập khẩu một lượng dệt may tương đương từ Mỹ.
Thuế quan vốn là một phần cốt lõi trong chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Trump. Ông lập luận, các mức thuế đánh vào hàng nhập khẩu có thể làm giảm thâm hụt thương mại và ngăn chặn những gì ông coi là hành vi thương mại không công bằng, mặc dù nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng thuế quan sẽ khiến giá cả leo thang và làm chậm tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, các biện pháp áp thuế sâu rộng theo từng quốc gia của ông Trump được triển khai vào năm ngoái đã bị Tòa án Tối cao bác bỏ vào tháng 2, với phán quyết rằng luật về quyền lực khẩn cấp được chính phủ viện dẫn không bao gồm thẩm quyền áp đặt thuế quan.
Kể từ đó, ông Trump đã tìm cách khôi phục hệ thống thuế quan của mình bằng cách sử dụng các đạo luật khác. Các mức thuế được công bố hôm 2/6 dựa trên Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép chính phủ điều tra các hành vi thương mại không công bằng bị cáo buộc và áp đặt thuế quan cùng các hạn chế khác. Văn phòng của ông Greer cũng đã đưa ra một loạt cuộc điều tra theo Điều 301 riêng biệt vào tháng 3 nhằm vào 16 đối tác vì hành vi "dư thừa công suất mang tính cấu trúc", tức là sản xuất nhiều hàng hóa hơn mức họ có thể tiêu thụ.
Tổng thống Trump cũng sử dụng một điều khoản khác của luật thương mại năm 1974 là Điều 122 để tạm thời áp thuế 10% lên hầu hết hàng nhập khẩu gần như ngay lập tức sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Tuy nhiên, luật đó chỉ cho phép áp thuế tối đa 150 ngày để ứng phó với tình trạng "thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng". Một tòa án thương mại vào tháng trước ra phán quyết các mức thuế đó không có hiệu lực pháp lý.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã gợi ý rằng các mức thuế tạm thời đó cuối cùng có thể được thay thế bằng các mức thuế theo Điều 301 giống như các biện pháp vừa được công bố vào hôm 2/6.
Các nước phản ứng
Kế hoạch áp thuế mới của chính quyền ông Trump ngay lập tức vấp phải sự phản đối của Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc.
Người phát ngôn của Ủy ban châu Âu (EC) Bernd Lange tuyên bố rằng các biện pháp thuế quan mới là "không chính đáng", "vô căn cứ" và đe dọa làm xói mòn các thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương.
Ông Bernd Lange nhấn mạnh rằng tính đến cuối năm 2024, EU đã ban hành quy định được coi là nghiêm ngặt nhất thế giới đối với các sản phẩm liên quan đến lao động cưỡng bức. Các doanh nghiệp châu Âu hiện cũng được yêu cầu phải tuân thủ các quy định khắt khe về tính minh bạch của chuỗi cung ứng và khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Do đó, theo Brussels, lý do mà Mỹ đưa ra để áp thuế đối với hàng hóa châu Âu dựa trên vấn đề lao động cưỡng bức là không có sức thuyết phục.
Lập trường của EU cũng dựa trên các thỏa thuận thương mại song phương mà hai bên đã đạt được trước đó. Một thỏa thuận được ký kết vào năm ngoái quy định rằng thuế nhập khẩu của Mỹ đối với hàng hóa châu Âu sẽ được giới hạn ở mức 15%, đổi lại EU sẽ từng bước dỡ bỏ một số rào cản thương mại.
Tuy nhiên, nhiều điều khoản của thỏa thuận này vẫn chưa hoàn tất quy trình phê chuẩn, khiến cho sự cân bằng đạt được giữa hai bên trở nên mong manh.
Không chỉ có châu Âu phản đối kế hoạch của Washington. Trung Quốc cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ, lập luận rằng các mức thuế mới mang tính chất đơn phương.
