Nước cờ chiến lược

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng thứ bảy của Anh trong một thập kỷ qua, kế nhiệm ông Keir Starmer trong bối cảnh nước này đang vật lộn với nền kinh tế trì trệ, áp lực chi phí sinh hoạt, tranh cãi về nhập cư và quốc phòng.

Những quyết định đầu tiên của ông được cho là sẽ định hình hướng đi của nước Anh trong nhiều năm tới.

Trong bài phát biểu đầu tiên khi nhậm chức tại số 10 phố Downing ngày 20-7, ông Burnham khẳng định nước Anh cần "thẳng thắn nhìn nhận" những khó khăn đang đối mặt, qua đó cam kết sẽ mang lại những thay đổi rõ rệt cho đời sống người dân.

Theo tờ New York Times, thách thức lớn nhất của vị tân Thủ tướng là vực dậy nền kinh tế sau nhiều năm tăng trưởng ì ạch. Mức sống của người dân Anh gần như không cải thiện kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, sau đó tiếp tục chịu tác động của Brexit và đại dịch COVID-19.

Gần đây, cuộc chiến Mỹ - Iran càng khiến triển vọng kinh tế thêm u ám khi tăng trưởng được dự báo chậm lại, trong lúc lạm phát có xu hướng tăng lên.

Để giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt, ông Burnham dự kiến sẽ công bố các biện pháp hạ hóa đơn năng lượng, xem xét giảm giá vé xe buýt và thúc đẩy phân quyền, chuyển thêm nguồn lực cho chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, dư địa tài khóa của chính phủ rất hạn chế. Ông Burnham cam kết giữ lời hứa tranh cử của Công Đảng là không tăng thuế VAT, thuế thu nhập và bảo hiểm quốc gia. Điều này khiến việc tìm nguồn lực cho các chương trình cải cách trở nên khó khăn hơn.

Dù không loại trừ khả năng áp dụng thuế tài sản đối với người giàu trong tương lai, ông Burnham cho biết chỉ cân nhắc nếu thực sự cần thiết.

Bên cạnh kinh tế, các vấn đề đối ngoại sẽ nhanh chóng thử thách vị tân Thủ tướng, dù đây không phải lĩnh vực ông có nhiều kinh nghiệm.

Hãng tin AP đưa tin tân Thủ tướng Anh vẫn duy trì lập trường ủng hộ Ukraine, tiếp tục cam kết với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và duy trì lực lượng răn đe hạt nhân. Với xung đột tại Ukraine và Trung Đông, Anh sẽ phải dành nhiều nguồn lực hơn cho quốc phòng.

Chính phủ tiền nhiệm từng công bố kế hoạch tăng thêm 15 tỉ bảng Anh (khoảng 20 tỉ USD) cho ngân sách quốc phòng trong bốn năm tới, khiến con số ngân sách lên kỷ lục 300 tỉ bảng Anh (397 tỉ USD), nhưng chưa xác định rõ nguồn tiền sẽ đến từ đâu.

Việc cân đối ngân sách quốc phòng với các lĩnh vực khác như y tế, phúc lợi hay giáo dục sẽ là một bài toán khó đối với ông Burnham.

Song song đó là quan hệ với Tổng thống Donald Trump. Trước đây ông Burnham từng công khai chỉ trích ông Trump, song hiện tại nhà lãnh đạo khẳng định sẽ nỗ lực duy trì "mối quan hệ đặc biệt" giữa Anh và Mỹ, đồng thời sẵn sàng hợp tác trên các vấn đề an ninh như bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.

Một phép thử khác với ông Burnham trong thời gian tới sẽ là chính sách năng lượng. Khác với lập trường cứng rắn trước đây của Công Đảng, ông Burnham được cho là sẽ cho phép mở rộng khai thác dầu khí tại các mỏ hiện có ở Biển Bắc, nhằm tăng nguồn cung năng lượng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Động thái này đã ngay lập tức gây ra phản ứng trái chiều, một số nghị sĩ Công Đảng và tổ chức môi trường đã lên tiếng phản đối.

Nhập cư tiếp tục là chủ đề nhạy cảm trong chính trường Anh.

Nhờ các biện pháp siết chặt từ nhiều năm trước, lượng người nhập cư ròng ở Anh đã giảm mạnh từ hơn 900.000 người năm 2023 xuống còn khoảng 171.000 người trong năm ngoái. Số người vượt eo biển Manche bằng xuồng nhỏ cũng giảm khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước.

Dù vậy, khảo sát dư luận cho thấy đây vẫn là một trong những mối quan tâm hàng đầu của cử tri Anh.

Ông Burnham khẳng định lượng nhập cư ròng cần tiếp tục giảm và nhiều khả năng sẽ duy trì phần lớn chính sách cứng rắn của chính phủ tiền nhiệm, bao gồm siết điều kiện để người nhập cư hợp pháp được cấp quyền cư trú vĩnh viễn.

Cách tiếp cận này cũng vấp phải phản đối từ các nghị sĩ cấp tiến trong Công Đảng, buộc ông Burnham phải tìm điểm cân bằng giữa yêu cầu kiểm soát nhập cư và duy trì sự đoàn kết trong đảng.

Một trong những gánh nặng lớn nhất đối với ngân sách Anh hiện nay là hệ thống phúc lợi xã hội.

Chi tiêu dành cho trợ cấp đang tăng nhanh, do số người trong độ tuổi lao động xin hỗ trợ vì các vấn đề sức khỏe tâm thần ngày càng nhiều. Trong khi đó tới hơn một nửa ngân sách an sinh xã hội được dành cho người nghỉ hưu, thông qua lương hưu và các khoản trợ cấp khác.

Việc già hóa dân số cùng cơ chế "triple lock", theo đó lương hưu hằng năm luôn được điều chỉnh theo mức tăng cao nhất trong ba chỉ số kinh tế, tiếp tục khiến chi phí ngân sách tăng mạnh.

Kiểm soát các khoản chi này sẽ giúp chính phủ có thêm nguồn lực cho những ưu tiên khác như xây dựng nhà ở xã hội hay cải thiện dịch vụ công. Tuy nhiên vấn đề này được đánh giá là cực kỳ nhạy cảm về chính trị. Người tiền nhiệm Keir Starmer từng phải rút lại kế hoạch cải cách phúc lợi, sau khi vấp phải sự phản đối mạnh mẽ ngay trong chính nội bộ đảng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong cuộc trao đổi với các phóng viên ngày 29/6, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố những diễn biến dọc toàn bộ chiến tuyến rất khả quan và củng cố niềm tin rằng Nga sẽ đạt được mục tiêu trong chiến dịch quân sự tại Ukraine.

"Hôm qua, Tổng thống Putin đã liệt kê tất cả các hướng mà quân đội của chúng ta đang tiến công, nêu tên cụ thể các khu vực. Chăc chắn đà tiến công này rất đáng chú ý. Và tất nhiên, điều đó cho chúng ta niềm tin rằng chúng ta sẽ đạt được mục tiêu của mình”, người phát ngôn Điện Kremlin nhấn mạnh.

Ông Peskov chỉ ra rằng, "khi nêu tên các hướng cụ thể, nơi một vùng đệm an ninh đang được thiết lập sau cuộc xâm nhập của các lực lượng vũ trang Kiev vào vùng Kursk, Tổng thống Putin đã nói rằng Ukraine sẽ phải trả giá cho cuộc xâm nhập này, trả giá bằng lãnh thổ sẽ nằm trong vùng đệm”.

"Do vậy, hôm qua một số tuyên bố quan trọng đã được đưa ra, phản ánh một cách rõ ràng và quyết đoán, chứng minh đà tiến công tích cực (của Nga) trên chiến tuyến”, ông Peskov nhắc lại tuyên bố trước đó của Tổng thống Nga.

Theo ông Peskov, lập trường của Nga về việc giải quyết vấn đề Ukraine đã được công bố rộng rãi và vẫn nhất quán. Trong khi đó, đà tiến công trên mặt trận “cũng khá rõ ràng”.

Tổng thống Putin ngày 28/6 tuyên bố thông qua chiến dịch xâm nhập vào vùng Kursk của Nga, chính quyền Kiev đã buộc Moscow phải thiết lập một vùng đệm an ninh. Do vậy, theo ông Putin, Ukraine sẽ phải trả giá cho hành động gây hấn này bằng việc mất đi các vùng lãnh thổ.

"Chính quyền Ukraine sẽ phải trả giá cho hành động của mình tại khu vực Kursk bằng việc mất đi những vùng lãnh thổ mà chúng tôi cần để tạo ra một vùng đệm an ninh dọc theo biên giới”, ông Putin nêu rõ.

Tổng thống Putin tuyên bố quân đội Nga đang hành động tích cực và quyết đoán để thiết lập một vùng đệm an ninh ở tỉnh Sumy của Ukraine, nơi giáp với tỉnh Kursk của Nga.

"Quân đội đang hành động tích cực và quyết đoán theo hướng này, tiến quân với tốc độ nhanh chóng”, ông Putin cho biết thêm.

Hiện tại, ông Putin cho biết Nga không có kế hoạch chính trị tổng thể nào cho vùng Sumy, nơi lực lượng vũ trang Nga đang tiến quân để thiết lập vùng đệm an ninh. Mục tiêu của lực lượng vũ trang Nga tại các khu vực Sumy và Volchansk là thiết lập vùng an ninh dọc biên giới Nga.

“Mục tiêu của quân đội Nga tại các khu vực này là thiết lập vùng an ninh dọc biên giới của chúng ta. Mục tiêu này được đặt ra sau cuộc xâm nhập của Ukraine vào vùng Kursk và các cuộc tấn công đang diễn ra ở các khu vực biên giới của chúng ta”, ông Putin nói thêm.

Theo Tổng thống Putin, quân đội Nga đang thực hiện nhiệm vụ và sẽ tiếp tục làm mọi điều cần thiết để đạt được mục tiêu của chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Vào tháng 8/2024, khi Ukraine tiến hành cuộc đột kích chưa từng có vào tỉnh Kursk của Nga và leo thang xung đột, một số cư dân ở Kursk đã bị cưỡng ép phải di dời đến thành phố Sumy của Ukraine.

Chiến dịch Kursk được Ukraine thực hiện nhằm buộc Nga rút quân về bảo vệ vùng biên giới, từ đó làm chậm bước tiến của Moscow ở mặt trận Donbass, miền Đông Ukraine, đồng thời tạo quân bài mặc cả cho Kiev trên bàn đàm phán.

Kiev nhanh chóng kiểm soát khoảng 1.300km2 ở Kursk, nhưng sau đó, Nga đã giành lại hầu hết lãnh thổ.

Với sự hỗ trợ của quân đội Triều Tiên, Nga sau đó tuyên bố đã đẩy lùi lực lượng Ukraine trở lại biên giới và gây thiệt hại nặng nề cho Kiev.

Việc giành lại hầu hết lãnh thổ Kursk và mở rộng kiểm soát lãnh thổ ở Ukraine mang lại cho Nga lợi thế lớn trong các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian.

Tuy nhiên, Ukraine vẫn tiếp tục đẩy mạnh chiến lược tấn công tầm xa vào nhiều mục tiêu trong lãnh thổ Nga, trong đó có các cơ sở dầu khí.

Tin Gốc: Dân Trí

Phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu hạ cánh xuống đường băng một căn cứ không quân gần thủ đô Islamabad đêm 10/4, được Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir đón tiếp.

Trong phái đoàn Iran còn có Ngoại trưởng Abbas Araqchi, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Akbar Ahmadian và người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei.

Phái đoàn Mỹ với khoảng 300 thành viên do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu hạ cánh xuống căn cứ Nur Khan sau đó, nơi đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể Tổng thống Donald Trump là Jared Kushner đã có mặt từ trước. Tướng Munir cũng ra sân bay đón phái đoàn Mỹ.

Theo hãng thông tấn Tasnim của Iran, phái đoàn nước này gặp riêng Thủ tướng Pakistan Shahbaz Sharif lúc 13h (15h giờ Hà Nội). Ông Sharif cũng sẽ họp riêng với phái đoàn Mỹ để trao đổi thông điệp.

Nếu phía Mỹ chấp nhận các điều kiện mà Iran đưa ra, cuộc đàm phán sẽ bắt đầu tại khách sạn Serena ở Islamabad từ chiều 11/4.

Tuy nhiên, hai bên hiện còn nhiều bất đồng và hoài nghi. "Chúng tôi có thiện chí, nhưng không có lòng tin", ông Ghalibaf nói sau khi hạ cánh.

Về phía Mỹ, Phó tổng thống Vance cho biết Washington sẵn sàng đối thoại nếu Iran thực sự thiện chí. "Chúng tôi sẵn sàng chìa tay nếu Iran muốn đàm phán nghiêm túc", ông nói trước khi rời Mỹ, cảnh báo nếu phía Iran không thiện chí, phái đoàn Mỹ sẽ không nhượng bộ.

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar kêu gọi hai bên tham gia đối thoại "một cách xây dựng", tái khẳng định mong muốn của Islamabad trong vai trò trung gian hỗ trợ các bên hướng tới một giải pháp lâu dài, bền vững.

Nơi tiếp đón phái đoàn Mỹ và Iran là khách sạn Serena lớn nhất thành phố, nằm gần Bộ Ngoại giao Pakistan trong Vùng Đỏ.

Ngoại trưởng Dar, người đã tham gia nỗ lực ngoại giao con thoi trong suốt thời gian xung đột diễn ra, dự kiến trực tiếp điều phối các cuộc đàm phán. Theo kế hoạch, phái đoàn Mỹ và Iran sẽ ngồi ở hai phòng riêng biệt, trong khi các quan chức Pakistan đảm nhiệm việc chuyển thông điệp qua lại giữa hai bên.

Việc Phó tổng thống Vance tham gia đàm phán được xem là diễn biến đáng chú ý, bởi ông vốn có quan điểm phản đối Mỹ can thiệp quân sự tại Trung Đông.

Thủ tướng Pakistan Sharif, người đóng vai trò then chốt trong việc đưa hai bên trở lại bàn đàm phán, thừa nhận chặng đường phía trước sẽ rất khó khăn, nhấn mạnh đây là "thời điểm có thể quyết định thành công hay thất bại".

Hiện chưa rõ thời điểm cụ thể các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu. An ninh tại Islamabad đã được siết chặt, với lực lượng cảnh sát, quân đội được triển khai dày đặc. Nhiều tuyến đường quanh khu vực Vùng Đỏ và khách sạn Serena đã bị phong tỏa.

Đức Trung (Theo AFP, AP, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/phai-doan-my-iran-den-islamabad-chuan-bi-dam-phan-5061225.html