Từ những vùng trồng điều ở Đồng Nai, Tây Nguyên đến các siêu thị tại Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản, một hạt điều phải trải qua nhiều công đoạn trước khi đến tay người tiêu dùng. Chuỗi giá trị này gồm người trồng điều, thương lái, doanh nghiệp chế biến, nhà nhập khẩu, đơn vị rang tẩm, doanh nghiệp sở hữu thương hiệu và hệ thống bán lẻ.
Ở mỗi công đoạn đều tạo ra giá trị nhưng lợi ích không được phân chia đồng đều. Càng tiến gần người tiêu dùng cuối cùng, khả năng tạo lợi nhuận càng lớn. Trong khi đó, những mắt xích trực tiếp tạo ra nguyên liệu và sản phẩm ban đầu lại chỉ nhận phần giá trị thấp hơn.
Đó là nghịch lý của ngành điều Việt Nam. Dù nhiều năm giữ vị trí số một thế giới về chế biến và xuất khẩu nhân điều, nhưng phần giá trị cao nhất trong chuỗi cung ứng vẫn chủ yếu thuộc về các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu và mạng lưới phân phối quốc tế.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phùng Văn Sâm, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Đoàn Hanfimex Việt Nam, cho rằng lợi nhuận lớn nhất hiện nay không nằm ở khâu sản xuất hay chế biến mà thuộc về những doanh nghiệp nắm giữ thị trường và người tiêu dùng cuối cùng.
Theo ông Sâm, Việt Nam có lợi thế lớn về năng lực chế biến, nhiều năm giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu nhân điều. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm vẫn được xuất khẩu dưới dạng nhân điều trắng hoặc sơ chế theo yêu cầu của đối tác nước ngoài.
Sau khi rời các nhà máy tại Việt Nam, sản phẩm tiếp tục được rang, tẩm gia vị, đóng gói…, xây dựng thương hiệu rồi phân phối trên các kệ hàng quốc tế dưới tên tuổi của các doanh nghiệp nước ngoài. Chính những công đoạn này tạo ra phần giá trị gia tăng cao nhất.
“Người nông dân chịu rủi ro về thời tiết, năng suất và giá cả. Doanh nghiệp chế biến chịu áp lực về vốn, nguyên liệu và cạnh tranh. Trong khi đó, các doanh nghiệp sở hữu thương hiệu và tệp khách hàng cuối cùng có lợi thế lớn hơn về giá bán và lợi nhuận”, ông Sâm phân tích.
Theo ông Sâm, cùng một nguyên liệu hạt điều nhưng giá trị thương mại có thể thay đổi rất lớn tùy thuộc vào mức độ chế biến và khả năng xây dựng thương hiệu.
Doanh nghiệp Việt vẫn đứng ngoài “phần bánh” có giá trị lớn nhất
Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam dù làm chủ khâu chế biến nhưng vẫn chưa nắm giữ phần giá trị gia tăng cao nhất trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Theo các chuyên gia, ngành điều Việt Nam hiện rất mạnh ở “phần cứng” là sản xuất và chế biến, nhưng còn yếu ở “phần mềm” gồm thương hiệu, marketing và hệ thống phân phối toàn cầu. Đây cũng là lý do nhiều người tiêu dùng tại Mỹ hay châu Âu thường xuyên sử dụng hạt điều có nguồn gốc từ Việt Nam nhưng lại không biết mình đang tiêu dùng nông sản Việt.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Hoàng Đạt, Giám đốc Công ty TNHH Vinahe, cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở quy mô doanh nghiệp hay nguồn lực tài chính mà cốt lõi là tư duy phát triển.
“Nhiều năm qua, doanh nghiệp Việt đã quen với việc gia công và xuất khẩu theo thương hiệu của đối tác nước ngoài nên chưa đầu tư đúng mức cho thương hiệu riêng. Trong khi đó, việc xây dựng hệ thống phân phối quốc tế đòi hỏi nguồn lực rất lớn về tài chính, nhân sự và thời gian, điều mà phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện vẫn còn hạn chế”, ông Đạt nhận định.
Theo ông Đạt, doanh nghiệp Việt hiện chủ yếu tạo giá trị ở khâu chế biến và xuất khẩu, trong khi các khâu mang lại lợi nhuận cao nhất như phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phân phối và bán lẻ vẫn nằm trong tay các tập đoàn quốc tế. Thực tế đó khiến Việt Nam dù nhiều năm giữ vị trí dẫn đầu thế giới về chế biến và xuất khẩu nhân điều nhưng phần lợi nhuận giữ lại chưa tương xứng với vai trò của một trung tâm chế biến.
Đại diện Hiệp hội Điều Đồng Nai cũng cho biết, ngành điều Việt Nam đã thành công trong việc xây dựng năng lực sản xuất, đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến điều của thế giới. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp trong nước vẫn chủ yếu tham gia ở những công đoạn đầu của chuỗi giá trị. Khi chưa làm chủ thương hiệu và hệ thống phân phối, doanh nghiệp khó quyết định giá bán, chiến lược thị trường cũng như cách tiếp cận người tiêu dùng.
Mức thu mới được phân chia theo vị trí địa lý, càng gần trung tâm mức phí càng cao. Cụ thể: Phố trung tâm (khu vực đô thị lõi): Các tuyến phố như Đinh Lễ, Lý Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Quán Sứ... sẽ áp dụng mức trần 400.000 đồng/m2/tháng. So với mức cũ 240.000 đồng.
Nội thành (trong Vành đai 1): Các tuyến phố còn lại trong khu vực này được điều chỉnh từ 150.000 đồng lên 360.000 đồng/m2/tháng.
Vùng ven (từ Vành đai 1 đến Vành đai 3): Giá cũng được điều chỉnh tăng đáng kể. Khu vực từ Vành đai 1 đến Vành đai 2 tăng lên 160.000 đồng/m2/tháng, trong khi từ Vành đai 2 đến Vành đai 3 tăng lên 120.000 đồng/m2/tháng .
Phí giữ xe máy cũng tăng, với mức cao nhất tại khu vực lõi đô thị lên 220.000 đồng/m2/tháng, mức cũ là 135.000 đồng
Việc điều chỉnh tăng phí lần này được Hà Nội kỳ vọng nhằm mục tiêu điều tiết giao thông nội đô. Lãnh đạo thành phố kỳ vọng mức phí cao hơn sẽ hạn chế việc sử dụng phương tiện cá nhân, góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường, đồng thời khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
Một mục tiêu khác là tạo nguồn thu cho ngân sách để đầu tư phát triển hạ tầng giao thông. Theo UBND thành phố Hà Nội nguồn thu từ phí này đã tăng qua các năm, từ hơn 42 tỷ đồng năm 2022 lên hơn 51 tỷ đồng năm 2024.
Dạo quanh một vòng khu vực Lý Thường Kiệt, Hai Bà Trưng đều là phố trung tâm với nhiều các tòa nhà văn phòng, ngân hàng, khách sạn và trụ sở cơ quan nhà nước nên lượng phương tiện đổ dồn về đây là khá lớn. Chính vì vậy các điểm đỗ xe ở đây luôn trong tình trạng chật kín các phương tiện dừng đỗ. Không chỉ xe ô tô nhiều điểm trông giữ trên những tuyến phố này cũng rất nhiều xe máy.
Trao đổi với phóng viên một người dân cho biết họ phải đi gửi xe cách điểm đến liên hệ làm việc vài trăm mét việc gửi xe rất khó khắn. Trong sáng ngày 13/5 tại một số điểm trông xe trên phố Lý Thường Kiệt phóng viên còn ghi nhận các bãi xe đều chật kín xe ô tô gửi, một số xe chở khách 45 chỗ đánh phải đỗ chờ khách ngay các bên cạch các điểm trông xe điều này cũng gây ra tình trạng cản trở giao thông trên tuyến phố đông đúc này.
Một số đơn vị đang khai thác các điểm trông xe cho biết họ đang đối diện với bài toán thu chi từ các điểm trông xe. Nguyên nhân chính đến từ sự mất cân đối giữa chi phí thuê mặt bằng tăng đột biến và mức thu phí trông giữ từ người dân, vốn vẫn bị khống chế bởi quy định nhà nước.
Theo tính toán, tại khu vực trung tâm với mức thuế suất mới 400.000 đồng/m2/tháng, nếu một điểm trông rộng 100m2, mỗi tháng chủ bãi xe phải nộp phí lên tới 40 triệu đồng. Trong khi đó, hiện trạng các bãi xe thường phải bố trí lối đi, khoảng cách an toàn, khiến diện tích "chết" khá lớn.
Một chủ bãi xe trên phố trung tâm chia sẻ: "Chúng tôi hiểu chủ trương của thành phố, nhưng chi phí đầu vào tăng gấp rưỡi, gấp đôi trong khi giá vé trông giữ vẫn bị khống chế, chưa thể tăng tương ứng. Rất khó để bù đắp chi phí thuê đất nếu thành phố không có lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ trông xe." Chủ bãi trông giữ này đưa ra một ví dụ cụ thể như một chiếc xe ô tô cỡ nhỏ chiếm diện tích khoảng 4m2 như vậy theo giá nhà nước đã là 1,6 triệu đồng/1 xe chưa kể trả công cho nhân viên trông coi, nộp thuế, và các trang bị đi kèm như PCCC, camera, bốt canh... vì vậy thu thực tế cũng khó có lãi.
Trong khi đó một đại diện của đơn vị có nhiều điểm trông xe trên địa bàn Hà Nội cho biết, để có thể thu phí một phương tiện đơn vị chịu rất nhiều loại chi phí như thuế giá trị gia tăng khi xuất vé cho người dùng 8%, thuế thu nhập doanh nghiệp, chi phí thuê diện tích trông xe...
Theo vị này nếu tăng giá trông giữ xe thì nhiều người sẽ không chịu nổi bởi khi tăng đầu vào của đơn vị trông giữ thì chi phí sẽ tính lên người sử dụng dịch vụ, như hiện nay một ngày gửi 3 lượt mỗi lượt 30.000 đồng/ 1 tiếng đồng hồ thì đã mất 100.000 đồng ngoài ra còn gửi phương tiện cố định tại nhà, hoặc chỗ làm như vậy giá tăng thì người sử dụng rất áp lực. Còn nếu để không đúng quy định sẽ bị cẩu xe và bị xử phạt vi phạm hành chính, phạt nguội.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết khu vực Bắc Bộ sẽ có diễn biến phức tạp trong những ngày tới khi một đợt mưa lớn diện rộng được dự báo xuất hiện từ đêm 28/6 đến sáng 30/6.
Tâm mưa tập trung chủ yếu ở khu vực vùng núi và trung du, nơi có khả năng xảy ra mưa vừa, mưa to đến rất to.
Lượng mưa phổ biến trong đợt này được dự báo dao động từ 50-120mm, tuy nhiên một số điểm có thể ghi nhận lượng mưa vượt 250mm. Đáng chú ý, cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa với cường suất lớn, trên 100mm chỉ trong vòng 3 giờ, tiềm ẩn nhiều rủi ro về thiên tai.
Trước khi bước vào đợt mưa lớn, trong đêm 27/6 và ngày 28/6, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ đã có mưa rào và dông rải rác. Lượng mưa phổ biến từ 10-30mm, cục bộ có nơi trên 60mm, tập trung chủ yếu vào chiều tối, ban đêm và sáng sớm.
Các chuyên gia khí tượng nhận định, mưa lớn kéo dài có thể gây ngập úng tại các khu vực trũng thấp, đô thị và khu công nghiệp. Đồng thời, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất tại những khu vực đồi núi, sườn dốc cũng ở mức cao. Người dân cần chủ động theo dõi diễn biến thời tiết để có biện pháp phòng tránh, nhất là tại các địa phương thường xuyên xảy ra thiên tai.
Về diễn biến thời tiết từ nay đến hết ngày 29/6, khu vực Bắc Bộ tiếp tục duy trì trạng thái có mưa rào và dông rải rác. Riêng khu vực trung du và vùng núi từ đêm 28/6 sẽ là tâm điểm của đợt mưa lớn với nhiều nơi xuất hiện mưa vừa, mưa to, cục bộ mưa rất to.
Trong khi đó, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế vẫn duy trì nắng nóng và nắng nóng gay gắt vào ban ngày. Tuy nhiên, chiều tối và đêm có khả năng xuất hiện mưa rào và dông cục bộ, đặc biệt tại Thanh Hóa và Nghệ An trong các ngày 28-29/6.
Tại khu vực từ Đà Nẵng đến phía Đông các tỉnh Quảng Ngãi, Đắk Lắk, ban ngày tiếp tục có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Chiều tối và đêm xuất hiện mưa rào và dông rải rác, một số nơi có thể xảy ra mưa to kèm lốc, sét và gió giật mạnh.
Các khu vực còn lại trên cả nước phổ biến ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa rào, dông vài nơi. Riêng từ chiều tối 28/6 đến 29/6, nhiều địa phương có khả năng xuất hiện mưa rào và dông diện rộng, cục bộ mưa lớn.
Theo nhận định xa hơn, từ đêm 29/6 đến khoảng ngày 7/7, Bắc Bộ vẫn còn duy trì mưa rào và dông. Đêm 29/6 và sáng 30/6 tiếp tục là thời điểm mưa mạnh nhất, sau đó lượng mưa có xu hướng giảm dần. Từ ngày 1/7, khu vực phía Đông Bắc Bộ được dự báo giảm mưa rõ rệt.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo thời tiết, hạn chế di chuyển qua khu vực ngập sâu, suối, ngầm tràn hoặc các tuyến đường có nguy cơ sạt lở trong thời gian mưa lớn để đảm bảo an toàn.
Trong không khí rộn ràng của kỳ nghỉ lễ 30/4, ngày hội "Âm vang hồ Thác Bà" cùng giải đua thuyền nan mở rộng xã Yên Bình năm 2026 đã trở thành điểm hẹn văn hóa – du lịch đầy sức hút, quy tụ đông đảo người dân và du khách gần xa.
Diễn ra sôi nổi tại Khu du lịch sinh thái Ruby, ngày hội mang đến bức tranh sống động của vùng sông nước khi các hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm du lịch hòa quyện trong tiếng trống, tiếng kèn và tiếng reo hò vang dội. Đây là sự kiện thường niên, mở màn cho hành trình tái định vị thương hiệu du lịch địa phương theo hướng chuyên nghiệp, bài bản hơn.
Không chỉ là một lễ hội, "Âm vang hồ Thác Bà" còn là lời mời gọi du khách khám phá vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ của hồ Thác Bà – nơi được ví như "Hạ Long trên núi". Đồng thời, chương trình góp phần quảng bá con người thân thiện, hiếu khách cùng tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng của vùng đất Yên Bình tới bạn bè trong và ngoài nước.
Điểm nhấn của ngày hội chính là giải đua thuyền nan, nơi hội tụ tinh hoa kỹ năng sông nước của ngư dân vùng hồ. Những mái chèo rẽ sóng không chỉ thể hiện sức mạnh và sự dẻo dai mà còn là minh chứng sống động cho quá trình gìn giữ và phát huy các giá trị thể thao truyền thống qua nhiều thế hệ.
Song song đó, sự kiện còn lan tỏa thông điệp về rèn luyện sức khỏe, nâng cao kỹ năng phòng chống đuối nước và ý thức đảm bảo an toàn giao thông đường thủy trong cộng đồng.
Anh Nguyễn Văn Toàn (35 tuổi, Tuyên Quang) lần đầu được chứng kiến cuộc đua đã không giấu nổi sự hào hứng: "Không khí thật sự sôi động, từ tiếng trống, tiếng kèn đến những tiếng hò reo tạo nên một khí thế rất đặc biệt, rất cuốn hút".
Giữa lòng hồ Thác Bà mênh mang, chiếc thuyền nan từ lâu đã trở thành biểu tượng thân thuộc của cuộc sống nơi đây. Không chỉ là phương tiện mưu sinh, thuyền nan còn mang trong mình câu chuyện về sự bền bỉ và khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của cư dân vùng hồ.
Mỗi sớm tinh mơ, khi ánh bình minh vừa chạm mặt nước, những chiếc thuyền nhỏ lại lặng lẽ rẽ sóng, mang theo hy vọng về những mẻ cá tôm đầy ắp. Từ thả lưới, kéo vó đến thu hoạch thủy sản, mọi nhịp sống đều gắn bó với con thuyền giản dị ấy. Trên mặt hồ rộng lớn với hàng ngàn đảo nhỏ, thuyền nan còn là phương tiện di chuyển linh hoạt, len lỏi vào từng lạch nước hẹp khi những con thuyền lớn không thể đặt chân tới.
Không dừng lại ở giá trị kinh tế, thuyền nan còn là cầu nối văn hóa, gắn kết cộng đồng. Những giải đua thuyền thường xuyên được tổ chức đã trở thành dịp để người dân các xã vùng hồ giao lưu, thắt chặt tình làng nghĩa xóm và cùng nhau gìn giữ bản sắc truyền thống.
Ngay sau lễ khai mạc, gần 100 vận động viên đến từ 35 thôn thuộc các xã Yên Bình, Bảo Ái, Thác Bà, Yên Thành và Cảm Nhân đã bước vào tranh tài ở ba nội dung: đôi nam, đôi nữ và đôi nam nữ. Những màn rượt đuổi nghẹt thở trên đường đua xanh khiến khán giả không thể rời mắt.
Kết quả chung cuộc, ở nội dung đôi nam nữ, cặp vận động viên Lý Văn Núi – Vi Thị Quý (xã Yên Bình) xuất sắc giành giải nhất. Nội dung đôi nữ thuộc về Đặng Thị Ba – Lý Thị Hồng (xã Yên Thành). Trong khi đó, nội dung đôi nam chứng kiến chiến thắng thuyết phục của Nguyễn Văn Cường – Nguyễn Văn Đạt (xã Bảo Ái).
Đáng chú ý, vận động viên Nguyễn Văn Cường tiếp tục khẳng định phong độ khi bảo vệ thành công ngôi vô địch lần thứ hai liên tiếp. Với anh, chiến thắng không đến từ những buổi tập luyện khắc nghiệt mà từ chính cuộc sống gắn bó với sông nước.
"Chúng tôi là dân đi hồ, gắn bó với sông nước từ nhỏ. Không cần tập luyện gì khắc nghiệt, cứ ra hồ là thi thôi. Từ năm 7-8 tuổi tôi đã làm quen với tay chèo. Công việc hàng ngày của tôi vẫn là chèo thuyền đi đánh cá. Chiếc thuyền nan này là cần câu cơm, là bạn đồng hành từ bao đời nay của người dân chúng tôi", anh Cường chia sẻ với Người Đưa Tin.
Anh Cường cũng không giấu được niềm xúc động khi gửi lời cảm ơn đến Ban tổ chức vì đã duy trì một sân chơi ý nghĩa, giúp các vận động viên vừa rèn luyện sức khỏe, vừa góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống quý báu của vùng hồ.
