Báo Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến các nhà quản lý và các chuyên gia về giải pháp để làm sao xe buýt trở thành phương tiện chủ yếu của người dân.
* PGS.TS Vũ Anh Tuấn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Trường ĐH Việt Đức):
Chính sách miễn vé xe buýt có thể tạo ra “cú hích” ban đầu, giúp người dân tiếp cận và trải nghiệm giao thông công cộng. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng dịch vụ, việc đi lại thuận tiện và khả năng đáp ứng của hệ thống.
Khi người dân đã bắt đầu chuyển sang thử nghiệm xe buýt sẽ là thời điểm cần tận dụng để nâng cấp toàn diện mạng lưới. Việc mở rộng tuyến, tăng số lượng phương tiện và cải thiện chất lượng phục vụ là những yếu tố then chốt để giữ chân hành khách trong trung và dài hạn. Trước khi mở rộng địa giới, TP.HCM có khoảng 300 xe buýt trên mỗi 1 triệu dân. Mức này thấp hơn nhiều so với các đô thị lớn trong khu vực như Bangkok (Thái Lan) hay Jakarta (Indonesia), nơi thường duy trì khoảng 900 – 1.000 xe/1 triệu dân để có thể đáp ứng khoảng 20 – 30% nhu cầu đi lại hằng ngày. Để đạt được tỉ lệ này ngoài việc đủ số lượng phương tiện còn phải bảo đảm mạng lưới tuyến, mật độ điểm dừng, nhà chờ được phân bố hợp lý, tránh tình trạng “vùng trắng” xe buýt.
Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống vé điện tử và một nền tảng dùng chung để người dân có thể tra cứu hành trình, thời gian xe đến, thanh toán và đặt chỗ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển mô hình giao thông thông minh, kết nối đồng bộ giữa xe buýt, metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác.
Trước mắt, TP.HCM chưa nên miễn phí đại trà mà cần thí điểm có kiểm soát, ưu tiên các tuyến còn dư năng lực hoặc đóng vai trò kết nối với metro. Cũng có thể áp dụng miễn phí có điều kiện theo nhóm đối tượng hoặc khung giờ để phân bổ lại nhu cầu, giảm áp lực vào giờ cao điểm.
Song song đó, Nhà nước cũng cần tái cấu trúc mạng lưới xe buýt theo hướng hình thành các tuyến trục, tuyến liên vùng, kết hợp làn ưu tiên cho xe buýt tại các tuyến đường có nhu cầu lớn. Cải thiện khả năng tiếp cận như hạ tầng đi bộ, các bãi đỗ “park and ride” (nơi người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang đi xe buýt, metro – PV), hay kết nối xe đạp.
* Chị Nguyễn Thị Ngọc Tú (TP.HCM):
Để thu hút người dân đi xe buýt thì cần có nhiều cải thiện bên cạnh việc miễn phí. Xe buýt cần sạch sẽ, có nhiều tuyến hơn để người dân có thể đi bộ một khoảng ngắn là có thể đón được xe. Bên cạnh đó, người dân chỉ thực sự “mặn mà” với xe buýt khi hành trình đi bộ đến trạm xe buýt được an toàn và thoải mái.
Ngoài việc cải thiện hạ tầng, tôi mong có một ứng dụng theo dõi hành trình của xe buýt theo thời gian thực. Nếu có một ứng dụng thông minh hiển thị chính xác vị trí xe và thời gian cập bến dự kiến thì người dân sẽ chủ động được kế hoạch khi chọn xe buýt.
* Ông Bùi Hòa An (Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM):
Sở Xây dựng TP.HCM nghiên cứu để nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt, phát triển ứng dụng theo dõi xe buýt, và khả năng làm làn đường riêng để đảm bảo xe chạy nhanh, đúng giờ và người dân theo dõi được hành trình, chủ động thời gian khi đi xe buýt.
Các xe đều có gắn camera theo dõi. Với ứng dụng theo dõi xe buýt, sở đang phát triển tính năng hiển thị vị trí, thời gian thực của xe buýt trên bản đồ để người dân tiện theo dõi, dự kiến sẽ hoàn thành trong ba tháng nữa. Sở cũng đã xin phép và đang tích hợp ứng dụng này lên nền tảng VNeID để tăng tính tiện dụng.
Về làn đường riêng để xe buýt đi nhanh, đến trạm đúng giờ, Sở Xây dựng có nghiên cứu nhưng chưa thể thực hiện bởi khu vực trung tâm có mật độ giao thông cao. Nếu chính sách miễn phí xe buýt hiệu quả, giảm phương tiện cá nhân thì mới có cơ sở thực hiện việc này. Sở cũng đã có kế hoạch tái cơ cấu lại mạng lưới, bố trí thêm các tuyến đan xen để rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến (hiện đang ở mức 8 – 15 phút tùy tuyến).
* Ông Nguyễn Minh Tuấn (Phó giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông Hà Nội):
Xe buýt hiện vẫn chưa thực sự thu hút được người dân. Nguyên nhân đầu tiên là thói quen đi lại của người dân, họ muốn đi xe cá nhân đến tận cửa nhà. Bên cạnh đó, hạ tầng dành riêng cho xe buýt còn thiếu, phần lớn xe buýt vẫn phải đi chung với các phương tiện khác, làm giảm khả năng lưu thông và hiệu quả vận hành.
Xe đi chậm và thời gian không ổn định cũng khiến người dân không ưu tiên chọn xe buýt. Hiện vận tốc trung bình của các tuyến xe buýt nội đô Hà Nội chỉ đạt khoảng 14 – 15km/h. Để xe buýt đi nhanh và đúng giờ, Nhà nước cần có những giải pháp hạ tầng đột phá như thiết lập các “luồng xanh” và làn đường dành riêng cho xe buýt.
* Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải):
Hà Nội và TP.HCM đã có hàng ngàn xe buýt và đang tiếp tục bổ sung các tuyến để tiếp cận tất cả các khu dân cư. Đây là “hướng đi đúng” nhưng nhìn vào đến nay vẫn chưa đảm bảo chất lượng, chưa đảm bảo các điều kiện để người dân “mặn mà” với xe buýt.
Để người dân thật sự lựa chọn xe buýt là phương tiện ưu tiên, cần đảm bảo 5 tiêu chí: xe buýt phải đi đúng giờ hơn, đi lại phải nhanh hơn, phương tiện chất lượng tốt hơn, thái độ phục vụ của nhân viên phải chu đáo, tận tình hơn và cuối cùng là giá cả phải hợp lý hơn. Thực tế thì các tuyến xe buýt nhanh ở Hà Nội chưa hiệu quả vì thực tế cũng không nhanh hơn bình thường là bao.
Ở một số nước, xe buýt chỉ sai số thời gian trong khoảng ± 3 phút. Tại các trạm xe buýt gần như đều có đồng hồ báo giờ, mấy phút nữa thì xe buýt tới, để người dân biết, chờ đợi, từ đó sẽ ràng buộc người lái xe phải đến đúng giờ so với quy định, chỉ sai sót trong vòng 5 phút đổ lại.
* Ông Minh Khuê (phường Đức Nhuận, TP.HCM):
Tuần trước, tôi có cuộc hẹn ở đường Nguyễn Cửu Vân (quận Bình Thạnh cũ, thuộc TP.HCM) lúc 14h. Nếu tôi đi xe máy thì chừng 20 phút đến nơi nhưng lần này, tôi quyết định ngồi xe buýt. Sau khi nghiên cứu kỹ “đường đi nước bước” trên App GoMo (trước đây là Busmap), tôi chọn đón xe ở “trạm Tháp nước” (đường Hồ Văn Huê) tới đường Nguyễn Cửu Vân.
13h20 đón xe ở trạm Tháp nước. Một lúc sau, xe số 3 (Thạnh Xuân – Bến Thành) dừng tại trạm. Cảm giác đầu tiên của tôi là xe đến khá đúng giờ. Bước lên xe, sàn sạch sẽ, máy lạnh mát rượi. Xuống trạm công viên Lê Văn Tám lúc 13h40, tôi chờ xe số 10 (bến xe miền Tây – Đại học Quốc gia) để đi Nguyễn Cửu Vân. App báo xe số 10 khoảng 3 phút nhưng 10 phút cũng chưa thấy xe tới. Đến 13h50, tôi đành đặt xe ôm công nghệ để đi và tới điểm hẹn trễ 5 phút.
Tôi đã có ý định chuyển qua đi xe buýt. Tôi cũng đã tra cứu đường để đưa con đi học ở trung tâm thành phố, đi Nhà thiếu nhi thành phố bằng xe buýt. Và “mong ước” đầu tiên của tôi là xe buýt phải đúng giờ.
Tôi nộp hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận từ ngày 11, giấy hẹn 24-3. Tính cả thời gian xử lý bên thuế thì đến 31-3 hoàn thành. Đến nay đã trễ hẹn mà được trả lời là hồ sơ "đang chờ duyệt". Hồ sơ không thiếu giấy tờ, nhưng cũng không xác định được đang vướng ở đâu hoặc bao giờ xong.
Tôi đã hỏi nhiều lần nhưng chỉ được cơ quan chức năng hẹn lại, không có mốc thời gian cụ thể. Trường hợp hồ sơ đã quá hạn như vậy, tôi có quyền yêu cầu xử lý hoặc phản ánh ở đâu để được giải quyết? (Một bạn đọc).
Thạc sĩ Ngô Gia Hoàng, Trường đại học Luật TP.HCM, trả lời:
Tình trạng hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã quá thời hạn giải quyết nhưng vẫn ở trạng thái "đang chờ duyệt", không rõ nguyên nhân, không có mốc thời gian cụ thể là vấn đề khá phổ biến.
Trường hợp này, người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải thích và thực hiện các biện pháp để bảo đảm tiến độ giải quyết hồ sơ.
Trình tự thủ tục giải quyết việc cấp giấy chứng nhận lần đầu được chia thành 2 giai đoạn. Trước ngày 31-1-2026, trình tự thủ tục cấp giấy được thực hiện theo Luật Đất đai 2024, các nghị định và văn bản hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).
Luật Đất đai năm 2024 quy định đầy đủ và cụ thể về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140.
Trên cơ sở đó, Chính phủ đã hướng dẫn chi tiết về thành phần hồ sơ cũng như trình tự, thủ tục thực hiện tại Nghị định 101 năm 2024 quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai.
Nghị định 101 sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi một số nghị định khác (Nghị định số 151 năm 2025, Nghị định số 226 năm 2025). Trong đó, phụ lục I kèm theo Nghị định 151 quy định trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Ngày 31-1-2026, Nghị định 49 hướng dẫn thi hành Nghị quyết 254 năm 2025 của Quốc hội có hiệu lực quy định trình tự, thủ tục khi thực hiện việc đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận.
Theo đó, Chính phủ giao cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền quyết định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh thời hạn sử dụng đất, gia hạn sử dụng đất, chuyển hình thức sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất, chấp thuận về việc thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án, chấp thuận, phê duyệt phương án sử dụng đất.
Đồng thời, nghị định này cũng phân công lại công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ quan chức năng liên quan.
Theo đó, UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai để thực hiện các thủ tục nêu trên chậm nhất đến ngày 1-7-2026 kèm yêu cầu phải cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Sau khi UBND tỉnh ban hành các thủ tục này phải đăng công khai trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh và Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Trong thời gian chưa ban hành các trình tự, thủ tục hành chính nói trên thì UBND tỉnh quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục hành chính về đất đai theo quy định trước ngày 31-1-2026 hoặc quyết định đối với từng trường hợp cụ thể.
Như vậy, theo Nghị định 49 thì trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận từ ngày 31-1-2026 do UBND tỉnh ban hành, trong đó phải xác định rõ thời gian giải quyết, trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân và phải được công khai trên cổng thông tin điện tử.
Tuy nhiên, nghị định này cũng cho phép các địa phương được ban hành quy trình mới chậm nhất đến trước ngày 31-7-2026.
Vì đang trong giai đoạn chuyển tiếp này (từ 31-1-2026 đến 1-7-2026), trên thực tế có thể phát sinh tình trạng hồ sơ bị chậm do cơ quan nhà nước đang rà soát, điều chỉnh quy trình, hoặc việc phối hợp giữa các cơ quan liên quan chưa thật sự đồng bộ.
Tuy nhiên, đây là khó khăn từ phía cơ quan quản lý, không làm mất đi nghĩa vụ phải giải quyết hồ sơ đúng hạn hoặc phải thông báo rõ lý do chậm trễ cho người dân.
Do đó, khi hồ sơ đã quá hạn mà không được giải thích rõ ràng, người sử dụng đất có quyền chủ động yêu cầu cơ quan tiếp nhận và giải quyết hồ sơ trả lời bằng văn bản về tình trạng xử lý, nêu cụ thể hồ sơ đang ở bước nào, nguyên nhân chậm trễ và thời gian dự kiến hoàn thành.
Đây là cách quan trọng để xác định trách nhiệm và bảo đảm tính minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, người dân cũng có thể thực hiện quyền phản ánh, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền cấp trên hoặc thông qua cổng thông tin điện tử của địa phương để được kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết hồ sơ. Trong trường hợp việc chậm trễ kéo dài hoặc việc giải quyết không thỏa đáng, người sử dụng đất có quyền khiếu nại theo trình tự hành chính.
Nếu không đồng ý với quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc cho rằng có hành vi hành chính trái pháp luật trong quá trình giải quyết thủ tục đất đai, người sử dụng đất có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính đó theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về khiếu nại, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Sáng 20.4, tại kỳ họp thứ nhất HĐND TP.Hải Phòng khóa XVII, ông Đỗ Thành Trung đã được bầu giữ chức Chủ tịch UBND TP.Hải Phòng nhiệm kỳ 2026 - 2031, với 100% phiếu tán thành.
Trước đó, ông Trung đã được điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó bí thư Thành ủy Hải Phòng nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Ông Đỗ Thành Trung (50 tuổi), Phó bí thư Thành ủy Hải Phòng, kế nhiệm ông Lê Ngọc Châu, người vừa được bầu giữ chức Bí thư Thành ủy Hải Phòng.
Tân Chủ tịch UBND TP.Hải Phòng quê Gia Lai, có trình độ thạc sĩ kinh tế, từng có nhiều năm công tác tại Bộ KH-ĐT (cũ).
Tháng 3.2023, ông Trung được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ KH-ĐT (cũ). Đến tháng 2.2025, sau khi Bộ Tài chính sáp nhập với Bộ KH-ĐT, ông giữ cương vị Thứ trưởng Bộ Tài chính.
Tháng 3.2026, ông Châu được Ban Bí thư điều động, chỉ định tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và giữ chức Phó bí thư Thành ủy Hải Phòng nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Cũng tại kỳ họp thứ nhất HĐND TP.Hải Phòng khóa XVII, ông Lê Văn Hiệu tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch HĐND TP.Hải Phòng nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đồng thời, HĐND thành phố cũng kiện toàn các chức danh lãnh đạo các ban Pháp chế, Văn hóa - Xã hội, Kinh tế - Ngân sách và Đô thị.
Ngoài ra, HĐND TP.Hải Phòng đã bầu 6 phó chủ tịch UBND nhiệm kỳ mới, gồm các ông: Lê Anh Quân, Vũ Tiến Phụng, Trần Văn Quân, Lê Trung Kiên, Hoàng Trung Cường và Nguyễn Minh Hùng.
UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội và một số lĩnh vực khác có liên quan trên địa bàn thành phố (thực hiện Luật Thủ đô).
Theo dự thảo, mức tiền phạt đối với 47 hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội và giao thông đường bộ tại nghị quyết này cao hơn nhưng không quá 2 lần mức tiền phạt chung do Chính phủ quy định.
Hà Nội dự kiến tăng 1,5 lần mức tiền phạt lên 3-6 triệu đồng với hành vi cầm cố, nhận cầm cố giấy tờ, tài liệu về cư trú và hành vi hủy hoại giấy tờ, tài liệu về cư trú.
Một số hành vi cũng được đề xuất tăng mức phạt lên 2 lần so với quy định chung. Theo đó, hành vi đỗ xe không sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi hoặc bánh xe gần nhất cách lề đường, vỉa hè quá 0,25m có thể bị phạt 1,6-2 triệu đồng.
Hành vi dừng xe, đỗ xe, quay đầu xe trái quy định gây ùn tắc giao thông có thể bị phạt 8-12 triệu đồng.
Hành vi dùng xe đẩy làm quầy hàng lưu động trên đường gây cản trở giao thông có thể bị phạt 200-400.000 đồng.
Hành vi bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường, trên vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng có thể bị phạt 400-500.000 đồng.
Hành vi sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè để họp chợ; kinh doanh dịch vụ ăn uống; bày, bán hàng hóa, sửa chữa phương tiện, máy móc, thiết bị; rửa xe; đặt, treo biển hiệu, biển quảng cáo có thể bị phạt 4-6 triệu đồng.
Xem chi tiết 47 hành vi được Hà Nội đề xuất tăng mức phạt tại đây.
Mới đây, Sở Xây dựng Hà Nội lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của HĐND về thí điểm quản lý, sử dụng vỉa hè để kinh doanh, phát triển kinh tế đô thị, kinh tế đêm.
Sở Xây dựng đề xuất thí điểm cho các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh có thể trả phí thuê một phần mặt bằng dưới lòng đường, vỉa hè để kinh doanh.
Dự kiến, phí thuê lòng đường, vỉa hè trên các tuyến phố tại 4 quận nội thành cũ gồm Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Đống Đa và các phố văn hóa ẩm thực, chợ đêm là 45.000 đồng/m2/tháng.
Phí thuê lòng đường, vỉa hè tại các phố chính thuộc Thanh Xuân, Cầu Giấy, Tây Hồ, Long Biên, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm cũ dự kiến là 40.000 đồng/m2/tháng.
Phí thuê lòng đường, vỉa hè tại các tuyến phố còn lại của các xã, phường trên và thuộc thị xã Sơn Tây cũ dự kiến 25.000 đồng/m2/tháng.
Các khu vực ngoại thành khác dự kiến giá lòng đường, vỉa hè là 20.000 đồng/m2/tháng...
