Với trẻ bị vẹo cột sống vô căn, trẻ không làm sai gì cả, nhưng vẫn phải chịu đựng sự lệch vai, lưng cong, có thể bị bạn bè trêu chọc, tự ti, hoặc hạn chế một số hoạt động. Đó chính là một dạng bất công mà nhiều trẻ phải đối mặt.
Chúng ta cần biết rõ nguyên nhân vẹo cột sống:
– Bẩm sinh: Mất nửa đốt sống, xẹp đốt sống.
– Mắc phải: U xơ thần kinh, di chứng bại liệt, di chứng lao cột sống, bệnh cơ – thần kinh…
– Vô căn: Chiếm tỉ lệ cao nhất từ 80-85%.
Một hình ảnh cho thấy cột sống bị cong vẹo
Trẻ bị vẹo cột sống (đặc biệt là vẹo cột sống vô căn) rất cần sự công bằng từ gia đình, nhà trường và xã hội.
Bệnh không phải do lỗi của trẻ (không phải vì ngồi sai tư thế hay lười vận động), mà chủ yếu là yếu tố di truyền và phát triển trong giai đoạn tăng trưởng.
Trẻ không “kém cỏi” hay “lười biếng”, chỉ là cơ thể đang gặp vấn đề cần được hỗ trợ kịp thời và bình đẳng như những đứa trẻ khác.
Tâm lý và tự ti:
Nhiều trẻ cảm thấy xấu hổ vì vai lệch, lưng gù, xương sườn nhô, dáng người không cân đối. Chúng dễ bị bạn bè trêu chọc, chế giễu hoặc bị loại khỏi các hoạt động thể thao, dẫn đến stress, trầm cảm, ngại giao tiếp.
Nếu không được đối xử công bằng, trẻ sẽ càng khép mình, ảnh hưởng đến việc học và phát triển nhân cách.
Hạn chế vận động và sinh hoạt:
Trẻ có thể đau mỏi lưng, khó thở khi cong nặng, hoặc bị hạn chế tham gia chạy nhảy, thể dục. Nếu trường học hoặc gia đình không thông cảm, ví dụ bắt buộc tham gia đầy đủ các môn thể thao như trẻ khỏe mạnh, trẻ sẽ cảm thấy bất công và mệt mỏi hơn.
Ảnh hưởng lâu dài:
Nếu không được hỗ trợ sớm, bệnh tiến triển nặng có thể gây biến dạng lồng ngực, ảnh hưởng đến tim phổi, chiều cao và chất lượng cuộc sống sau này. Nhiều trẻ ở Việt Nam đến bệnh viện khi đã vẹo 60-80 độ vì cha mẹ và trường học chưa chú ý đúng mức.
Từ gia đình:
Cần được tư vấn cách phát hiện sớm và điều trị kịp thời từ bác sĩ chuyên khoa. Hỗ trợ tâm lý: lắng nghe con, khích lệ con rằng “con không có lỗi”, bệnh có thể kiểm soát tốt nếu can thiệp sớm.
Tránh so sánh con với bạn bè hoặc trách móc con. Giúp con duy trì tư thế đúng, tập luyện đều đặn, ăn uống đủ dinh dưỡng (canxi, vitamin D) và theo dõi định kỳ.
Đồng hành cùng con trong quá trình đeo nẹp (có thể phải đeo 1623 giờ/ngày) – đây là giai đoạn trẻ rất cần sự động viên.
Từ nhà trường:
Giáo viên và bạn bè hiểu biết về bệnh, không trêu chọc, không ép buộc trẻ tham gia hoạt động gây khó khăn cho cột sống.
Cho phép trẻ ngồi bàn ghế phù hợp, nghỉ ngơi khi mỏi lưng, hoặc tham gia các hoạt động thay thế (bơi lội, yoga nhẹ nhàng rất tốt cho trẻ vẹo cột sống). Tổ chức sàng lọc vẹo cột sống định kỳ ở trường (nhiều nước làm vậy để phát hiện sớm).
Tiếp cận điều trị công bằng, bảo hiểm y tế chi trả một phần khám, nẹp, vật lý trị liệu và phẫu thuật. Hỗ trợ tâm lý và giáo dục sức khỏe cộng đồng để giảm kỳ thị với trẻ khuyết tật hình thể.
Các chương trình khám sàng lọc miễn phí hoặc hỗ trợ chi phí cho trẻ em khó khăn, đôi khi có từ bệnh viện hoặc tổ chức từ thiện. Theo dõi góc Cobb, đeo nẹp nếu cần, tập vật lý trị liệu theo phương pháp Schroth hoặc bài tập chuyên biệt.
Ngày 7-7, theo ghi nhận của Báo điện tử Tuổi Trẻ, hàng loạt xã phường tại khu vực Tây Bắc TP.HCM (Bình Dương cũ) đã ra quân khám sức khỏe toàn dân.
Việc tổ chức khám sức khỏe miễn phí không chỉ để chủ động phòng chống bệnh tật, mà còn xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử để thuận tiện chăm sóc sức khỏe Nhân dân sau này.
Tại phường Thủ Dầu Một, UBND phường đã khởi động chương trình 60 ngày đêm cao điểm hoàn thành khám sức khỏe toàn dân trên địa bàn.
Để tạo điều kiện thuận lợi khám sức khỏe cho người dân, phường Thủ Dầu Một đặt ra phương châm "làm hết việc, không hết giờ". Việc khám sức khỏe được linh hoạt cả ngoài giờ hành chính, vào buổi tối, ngày nghỉ và cuối tuần.
Theo quy định, người dân có thể lựa chọn bất kỳ cơ sở y tế nào phù hợp với địa điểm sinh sống, công việc, học tập của mình để khám sức khỏe. Danh sách cơ sở y tế khám sức khỏe định kỳ miễn phí liên tục được cập nhật trên website của Sở Y tế TP.HCM.
Tham gia chương trình khám sức khỏe cho người dân ở đây là các y, bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Medic Bình Dương và Bệnh viện Mắt Sài Gòn Bình Dương, phối hợp cùng lực lượng y tế địa phương.
Tại mỗi điểm khám sức khỏe, người dân được thực hiện nhiều nội dung kiểm tra, sau khi có kết quả sẽ được cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Đồng thời các bác sĩ sẽ tư vấn, hướng dẫn chế độ chăm sóc sức khỏe phù hợp.
Tại phường Phú An, cơ quan chức năng của phường đang tích cực triển khai khám sức khỏe toàn dân. Để chương trình đạt hiệu quả, phường Phú An tuyên truyền rộng rãi để Nhân dân tích cực đi khám sức khỏe.
Mới đây, phường Phú An đã phối hợp với Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) để khám sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho người có công với cách mạng, đối tượng chính sách, đối tượng bảo trợ xã hội trên địa bàn phường. Gần 300 người đã được các y bác sĩ của Bệnh viện Chợ Rẫy đến trực tiếp phường Phú An để thăm khám, tư vấn, phát thuốc.
Tại phường Dĩ An, là phường đông dân nhất TP.HCM với quy mô dân số hiện hơn 255.000 người, số lượng cần khám sức khỏe khá lớn. Để hoàn thành mục tiêu, phường Dĩ An phát động chiến dịch 100 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân.
Ông Võ Văn Hồng - Chủ tịch UBND phường Dĩ An, TP.HCM - cho biết phường sẽ tổ chức khám sức khỏe theo từng nhóm đối tượng, kết hợp nhiều hình thức như khám tại cơ sở y tế đủ điều kiện, khám lưu động tại trường học, doanh nghiệp và khu dân cư. Đối với những người cao tuổi, người khuyết tật, người gặp khó khăn trong đi lại sẽ được tổ chức khám sức khỏe tại nhà.
Rau muống thủy sinh thường bám nhiều bùn đất, rong rêu, trở thành nơi trú ngụ lý tưởng của vi khuẩn và ký sinh trùng. Do cấu tạo thân rỗng, nhiều đốt và kẽ lá, các loại ấu trùng sán dễ dàng xâm nhập vào bên trong, rất khó loại bỏ nếu chỉ rửa bằng nước thông thường. Nếu chế biến không kỹ, người ăn dễ đối mặt với nguy cơ đau bụng, khó tiêu, dị ứng hoặc mắc các bệnh đường ruột nguy hiểm.
Để thưởng thức món nộm rau muống an toàn, người nội trợ cần tuân thủ quy trình "ăn chín, uống sôi". Sau khi nhặt sạch và chẻ nhỏ, bạn nên rửa rau trực tiếp dưới vòi nước chảy, sau đó ngâm nước muối loãng khoảng 15 phút để sát khuẩn.
Thay vì trộn trực tiếp rau sống, bạn hãy chần sơ qua nước sôi để tiêu diệt hoàn toàn mầm bệnh, rồi vớt ra ngâm ngay vào nước đá lạnh. Phương pháp này giúp rau vừa đảm bảo vệ sinh, vừa giữ được màu xanh mướt và độ giòn đặc trưng.
Những người có hệ tiêu hóa kém hoặc đang mắc bệnh đường ruột nên hạn chế sử dụng món ăn này.
Thời gian gần đây, nhiều vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì đã liên tiếp xảy ra khiến hàng trăm người phải vào viện điều trị. Riêng vụ tại Nghệ An ghi nhận 62 ca ngộ độc do vi khuẩn Salmonella, hay gần đây nhất là ở Quy Nhơn với 39 người nhập viện.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), nhiệt độ khoảng 37 - 40°C là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi, từ vài tế bào ban đầu có thể tăng lên hàng triệu chỉ sau vài giờ.
Bác sĩ Thành cho hay, bánh mì là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển do chứa nhiều nguyên liệu giàu protein và chất béo như pate, chả, thịt nguội - nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho các vi khuẩn như Salmonella, E. coli hay Staphylococcus aureus sinh sôi. Ngoài ra, sốt mayonnaise, bơ và nước sốt tạo độ ẩm; trong khi ruột bánh mì có nhiều tinh bột và độ pH trung tính, càng khiến vi khuẩn phát triển nhanh hơn.
Các nguyên liệu sống như rau, dưa leo, đồ chua cũng khó được khử khuẩn hoàn toàn và có thể mang vi khuẩn từ đất, nước tưới hoặc khâu sơ chế không đảm bảo.
Bác sĩ Thành cũng lưu ý nguy cơ lớn nằm ở khâu bảo quản lưu động. Nhiều xe bánh mì dùng tủ kính dưới trời nắng khiến nhiệt độ bên trong tăng cao như “lò ủ nhiệt”, trong khi pate, thịt nguội hay bơ trứng cần được bảo quản dưới 5°C. Môi trường bụi bặm, ruồi nhặng xung quanh càng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Theo bác sĩ Đức Thành, nhiều thói quen tưởng vô hại lại có thể làm tăng nguy cơ hoặc khiến ngộ độc bánh mì nặng hơn.
Tích trữ bánh mì trong túi nilon ở nhiệt độ phòng: Bánh mì mua từ sáng nhưng để đến trưa, chiều mới ăn dễ bị nhiễm khuẩn vì môi trường kín, nóng ẩm trong túi nilon tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nhanh.
Uống sữa hoặc dùng sản phẩm từ sữa cùng bánh mì: Khi bụng đói hoặc đang rối loạn tiêu hóa, sữa có thể gây đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy. Nếu ruột đã bị tổn thương do độc tố vi khuẩn, cơ thể còn khó dung nạp lactose hơn, khiến triệu chứng nặng thêm.
Không hâm nóng kỹ bánh mì cũ: Chỉ làm nóng vỏ bánh mà không làm nóng kỹ phần nhân (khoảng 74°C) sẽ khó tiêu diệt hết vi khuẩn như Salmonella hay Listeria.
Vừa cầm tiền, điện thoại vừa ăn: Tay tiếp xúc với tiền mặt, điện thoại, tay ga xe máy… rồi cầm bánh mì có thể đưa vi khuẩn vào cơ thể.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), trong thời tiết nóng, điều quan trọng nhất là kiểm soát nhiệt độ bảo quản thực phẩm. Các loại nhân và thực phẩm giàu đạm cần được bảo quản lạnh đúng cách thay vì để ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ. Cần siết chặt vệ sinh khu vực chế biến, quy trình rửa tay, nguồn gốc nguyên liệu, bảo quản lạnh và kiểm soát nhiễm khuẩn chéo giữa thực phẩm sống - chín.
Một vấn đề rất quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ là tuyên truyền, đào tạo kiến thức an toàn thực phẩm cho người trực tiếp chế biến. Trong nhiều trường hợp, nguy cơ mất an toàn không xuất phát từ cố ý vi phạm mà do thiếu hiểu biết về nguyên tắc bảo quản thực phẩm trong thời tiết nóng.
“An toàn thực phẩm không nên chỉ được quan tâm sau khi xảy ra ngộ độc. Với các món ăn phổ biến như bánh mì, việc kiểm soát cần được thực hiện ngay từ khâu chế biến, bảo quản đến phân phối để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng”, bác sĩ Tố Hi nhấn mạnh.
