Ăn rau muống tái được không?

Tổng giám đốc WHO, tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, cho biết ngày nay chúng ta hiểu rõ hơn bao giờ hết về các yếu tố làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ. Hướng dẫn mới này giúp chuyển những hiểu biết đó thành các hành động cụ thể.

Các khuyến nghị cập nhật tập trung vào việc:

WHO khuyến nghị người trưởng thành, kể cả những người có chức năng nhận thức bình thường hoặc mới suy giảm nhận thức mức độ nhẹ, nên duy trì các hoạt động sau vì có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ:

WHO cũng tiếp tục khuyến nghị các biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm, đồng thời góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, gồm:

Bên cạnh đó, việc kiểm soát tốt các bệnh lý chuyển hóa - tim mạch như tăng huyết áp, tiểu đường, tăng cholesterol máu cũng có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.

Đáng chú ý, WHO không khuyến cáo sử dụng vitamin nhóm B, vitamin E, axit béo omega-3 (PUFA) hoặc các chế phẩm đa vitamin, khoáng chất nhằm phòng ngừa suy giảm nhận thức hoặc sa sút trí tuệ ở những người không bị thiếu hụt các chất này.

Lý do là hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học cho thấy việc bổ sung các vitamin hoặc omega-3 ở người không thiếu các chất này giúp giảm nguy cơ suy giảm nhận thức hay sa sút trí tuệ. Vì vậy, WHO không khuyến cáo sử dụng thường quy do lợi ích chưa được chứng minh rõ ràng.

WHO nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ và chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa có thể giúp cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống, đồng thời giúp mọi người sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và duy trì được sự độc lập lâu hơn, theo News Medical (Anh).

Tin Gốc: Thanh Niên

Húng quế thuộc họ bạc hà, có nguồn gốc chủ yếu từ các vùng nhiệt đới của Ấn Độ, châu Phi và Đông Nam Á. Loại rau thơm này được sử dụng phổ biến trong ẩm thực lẫn y học cổ truyền nhằm hỗ trợ sức khỏe.

Giàu vitamin và chất chống oxy hóa

Một muỗng canh (khoảng 2 g) húng quế cung cấp:

*RDI: Mức tiêu thụ khuyến nghị hằng ngày

Dù thường chỉ được dùng với lượng nhỏ trong món ăn, húng quế vẫn cung cấp nhiều vi chất quan trọng, đặc biệt là vitamin K - dưỡng chất cần thiết cho quá trình đông máu và sức khỏe xương.

Húng quế còn chứa vitamin A, mangan, canxi và sắt. Các hợp chất thực vật như eugenol, linalool, flavonoid trong lá giúp tạo mùi thơm đặc trưng, đồng thời có đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm. Những chất chống oxy hóa này có thể giúp trung hòa gốc tự do - yếu tố liên quan đến lão hóa và nhiều bệnh mạn tính.

Hỗ trợ tim mạch, kiểm soát đường huyết

Chiết xuất húng quế có khả năng hỗ trợ sức khỏe tim mạch thông qua việc giảm huyết áp, cải thiện tuần hoàn và cholesterol.

Loại thảo mộc này cũng có tác dụng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, giảm đường huyết ở người mắc bệnh tiểu đường type 2. Các chuyên gia cho rằng lợi ích này có thể liên quan đến hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm của các hợp chất thực vật trong húng quế.

Hỗ trợ giảm căng thẳng

Theo y học Ayurveda của Ấn Độ, húng quế được xem là loại thảo mộc giúp cơ thể thích nghi với stress. Chiết xuất húng quế có thể góp phần cải thiện tâm trạng, giảm triệu chứng trầm cảm, căng thẳng, lo âu kéo dài đồng thời hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.

Dù vậy, chuyên gia khuyến cáo mọi người không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa húng quế kéo dài mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu đang điều trị bệnh mạn tính.

Đặc tính kháng khuẩn

Tinh dầu húng quế chứa nhiều hoạt chất có khả năng ức chế vi khuẩn và nấm. Chiết xuất từ loại cây này có thể giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây sâu răng hoặc một số chủng vi khuẩn kháng thuốc. Nhờ đặc tính này, húng quế còn được nghiên cứu ứng dụng trong bảo quản thực phẩm nhằm hạn chế vi sinh vật gây hại.

Tuy nhiên, hiệu quả kháng khuẩn của húng quế trong đời sống hàng ngày chủ yếu mang tính hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng.

Cách dùng húng quế trong bữa ăn

Húng quế có hương thơm nhẹ, dễ kết hợp với nhiều món ăn như salad, mì Ý, súp, thịt nướng hoặc các món cà chua.

Lá tươi thường có hương vị tốt hơn và nên cho vào món ăn ở giai đoạn cuối để tránh nhiệt độ cao làm mất mùi thơm. Trong khi đó, húng quế khô tiện bảo quản hơn nhưng có vị đậm hơn nên chỉ cần dùng lượng nhỏ.

Ngoài nấu ăn, nhiều người còn dùng húng quế để pha trà hoặc xay cùng dầu ô liu, tỏi và phô mai làm sốt pesto.

Dù an toàn khi dùng như rau gia vị thông thường, húng quế vẫn có thể ảnh hưởng đến một số nhóm người nếu sử dụng lượng lớn hoặc dưới dạng chiết xuất.

Người đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin cần lưu ý vì húng quế chứa nhiều vitamin K - dưỡng chất có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thuốc. Trong khi đó, các thực phẩm bổ sung từ húng quế có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở người rối loạn đông máu.

Ngoài ra, người đang điều trị tăng huyết áp hoặc tiểu đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng các sản phẩm chiết xuất từ húng quế vì chúng có thể làm hạ huyết áp hoặc đường huyết quá mức. Phụ nữ mang thai cũng không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa húng quế do chưa có đủ dữ liệu an toàn.

Tin Gốc: Vnexpress

Câu chuyện về bé trai họ Hứa, 12 tuổi, mắc bệnh hiếm gặp khiến suy gan và suy thận nghiêm trọng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội những ngày qua. Ở độ tuổi còn quá nhỏ, cậu bé đã phải duy trì sự sống bằng chạy thận nhân tạo. Bệnh tật khiến em mất đi tuổi thơ và không thể đến trường như bạn bè trang lứa. Để cứu con trai, cha mẹ Hứa đã "chia nhau" gánh vác trách nhiệm, lần lượt hiến tặng gan và thận của mình để nối dài sự sống cho con.

Theo truyền thông Đài Loan, cậu bé mắc căn bệnh hiếm gặp là xơ gan và giãn đường mật bẩm sinh (hay còn gọi là bệnh Caroli). Tình trạng này còn gây ra các biến chứng nguy hiểm khác là xơ hóa mô gan và sưng to lá lách.

Ngoài ra, em còn mắc bệnh thận đa nang di truyền lặn (ARPKD) và đã tiến triển sang giai đoạn 5 của bệnh thận mạn tính. Bác sĩ Trần Kiến Gia, chuyên khoa Ngoại tổng quát tại Bệnh viện Đại học Quốc lập Đài Loan (NTUH), cho biết trước đây, do chức năng gan thận quá kém, cậu bé thường xuyên phải nhập viện và chạy thận kéo dài, khiến cuộc sống của em hoàn toàn bị đảo lộn.

Người mẹ cho biết vợ chồng cô đã chuẩn bị sẵn tâm lý từ khi nhận kết quả chẩn đoán bệnh của con. Thương Hứa sinh ra chịu nhiều thiệt thòi, hai vợ chồng cố gắng bù đắp cho cậu bé. Cả hai quyết định hiến tạng và phân chia người hiến gan, người hiến thận cho con. Để đảm bảo ca phẫu thuật thành công và nội tạng ở trạng thái tốt nhất, hai vợ chồng thực hiện chế độ giảm cân đặc biệt và nỗ lực rèn luyện thể lực, với mong muốn dành tặng con những phần cơ thể khỏe mạnh nhất của mình.

Sau khi đội ngũ y tế tại NTUH đánh giá kỹ lưỡng, ca phẫu thuật ghép tạng từ người cho sống đã được triển khai theo lộ trình hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên diễn ra vào tháng 1/2025, người mẹ đã hiến tặng một phần gan của mình cho con trai. Một năm sau, vào tháng 1/2026, do tình trạng suy thận của bệnh nhi trở nặng, người cha đã tiếp tục hiến thận để hoàn tất quá trình điều trị cho cậu bé.

Trải qua hai giai đoạn ghép tạng được lên kế hoạch tỉ mỉ và giám sát chặt chẽ, bác sĩ Trần cho biết cậu bé hiện khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng và đã có thể trở lại trường học ngay trong học kỳ này. Tuy nhiên, em vẫn cần phải duy trì uống thuốc chống thải ghép mỗi ngày. Việc này sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, do đó sức đề kháng của em sẽ kém hơn so với bình thường. Trong sinh hoạt hàng ngày, em cần được bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng hơn, đặc biệt phải tránh các môn thể thao có tính đối kháng hoặc va chạm mạnh. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao quá trình phát triển thể chất cũng cần thiết để đánh giá liệu em có thể bắt kịp đà tăng trưởng so với bạn bè cùng trang lứa hay không.

Ông Dư Trung Nhân, Giám đốc NTUH, cho biết từ ca ghép thận người cho sống đầu tiên tại châu Á vào năm 1968, đến nay bệnh viện đã thực hiện hơn 1.500 ca với tỷ lệ sống sót sau 10 năm lên tới 85%, đạt mức hàng đầu thế giới. Việc thực hiện thành công ca ghép tạng đặc biệt cho bệnh nhi lần này đã chứng minh năng lực chuyên môn sâu rộng và uy tín của bệnh viện trong ngành ghép tạng.

Các chuyên gia cho hay ghép thận hiện là phương pháp tối ưu cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối, giúp cải thiện đáng kể chất lượng sống và giải tỏa áp lực tâm lý từ việc chạy thận. Bệnh viện cũng kêu gọi cộng đồng ủng hộ việc hiến tạng để nối dài những vòng tay yêu thương, đồng thời khuyến khích người thân đủ điều kiện sức khỏe cân nhắc việc hiến tạng sau khi được tư vấn chuyên môn kỹ lưỡng.

Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hong Kong, thận đảm nhận nhiều chức năng thiết yếu như bài tiết các sản phẩm chuyển hóa dư thừa, điều hòa lượng nước, điện giải, độ pH và huyết áp. Ngoài ra, thận còn tham gia sản xuất hồng cầu, hormone và hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng kéo dài do bất kỳ nguyên nhân nào, các chất cặn bã sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và có nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn tính.

Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mạn tính thường rất mơ hồ, không có biểu hiện rõ ràng khiến người bệnh dễ dàng bỏ qua. Để chủ động bảo vệ sức khỏe, mỗi người cần lưu tâm đến những thay đổi bất thường qua nước tiểu như tình trạng tiểu ra máu hoặc nước tiểu có màu sẫm như nước trà, nước tiểu có bọt lâu tan do protein dư thừa, hay nước tiểu đục do nhiễm trùng đường tiết niệu.

Các rối loạn về tiểu tiện cũng là dấu hiệu cảnh báo quan trọng, gồm cảm giác đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần nhưng vẫn cảm thấy không hết, có sỏi cát nhỏ đào thải qua nước tiểu hoặc lượng nước tiểu thay đổi bất thường như tiểu quá nhiều, tiểu quá ít và thường xuyên tiểu đêm. Bên cạnh đó, những triệu chứng thể chất như đau vùng thắt lưng, đau bụng, sưng phù mí mắt hoặc mắt cá chân và huyết áp tăng cao đột ngột cũng không nên bị xem nhẹ. Những nhóm có nguy cơ cao dẫn đến suy thận mạn tính gồm người mắc bệnh tiểu đường, viêm cầu thận (gồm cả viêm thận do lupus), cao huyết áp và những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận bẩm sinh. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ phải chạy thận hoặc ghép tạng trong tương lai.

Tin Gốc: Vnexpress