Thời gian gần đây, nhiều vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì đã liên tiếp xảy ra khiến hàng trăm người phải vào viện điều trị. Riêng vụ tại Nghệ An ghi nhận 62 ca ngộ độc do vi khuẩn Salmonella, hay gần đây nhất là ở Quy Nhơn với 39 người nhập viện.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), nhiệt độ khoảng 37 – 40°C là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi, từ vài tế bào ban đầu có thể tăng lên hàng triệu chỉ sau vài giờ.
Bác sĩ Thành cho hay, bánh mì là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển do chứa nhiều nguyên liệu giàu protein và chất béo như pate, chả, thịt nguội – nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho các vi khuẩn như Salmonella, E. coli hay Staphylococcus aureus sinh sôi. Ngoài ra, sốt mayonnaise, bơ và nước sốt tạo độ ẩm; trong khi ruột bánh mì có nhiều tinh bột và độ pH trung tính, càng khiến vi khuẩn phát triển nhanh hơn.
Các nguyên liệu sống như rau, dưa leo, đồ chua cũng khó được khử khuẩn hoàn toàn và có thể mang vi khuẩn từ đất, nước tưới hoặc khâu sơ chế không đảm bảo.
Bác sĩ Thành cũng lưu ý nguy cơ lớn nằm ở khâu bảo quản lưu động. Nhiều xe bánh mì dùng tủ kính dưới trời nắng khiến nhiệt độ bên trong tăng cao như “lò ủ nhiệt”, trong khi pate, thịt nguội hay bơ trứng cần được bảo quản dưới 5°C. Môi trường bụi bặm, ruồi nhặng xung quanh càng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Theo bác sĩ Đức Thành, nhiều thói quen tưởng vô hại lại có thể làm tăng nguy cơ hoặc khiến ngộ độc bánh mì nặng hơn.
Tích trữ bánh mì trong túi nilon ở nhiệt độ phòng: Bánh mì mua từ sáng nhưng để đến trưa, chiều mới ăn dễ bị nhiễm khuẩn vì môi trường kín, nóng ẩm trong túi nilon tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nhanh.
Uống sữa hoặc dùng sản phẩm từ sữa cùng bánh mì: Khi bụng đói hoặc đang rối loạn tiêu hóa, sữa có thể gây đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy. Nếu ruột đã bị tổn thương do độc tố vi khuẩn, cơ thể còn khó dung nạp lactose hơn, khiến triệu chứng nặng thêm.
Không hâm nóng kỹ bánh mì cũ: Chỉ làm nóng vỏ bánh mà không làm nóng kỹ phần nhân (khoảng 74°C) sẽ khó tiêu diệt hết vi khuẩn như Salmonella hay Listeria.
Vừa cầm tiền, điện thoại vừa ăn: Tay tiếp xúc với tiền mặt, điện thoại, tay ga xe máy… rồi cầm bánh mì có thể đưa vi khuẩn vào cơ thể.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), trong thời tiết nóng, điều quan trọng nhất là kiểm soát nhiệt độ bảo quản thực phẩm. Các loại nhân và thực phẩm giàu đạm cần được bảo quản lạnh đúng cách thay vì để ở nhiệt độ phòng trong nhiều giờ. Cần siết chặt vệ sinh khu vực chế biến, quy trình rửa tay, nguồn gốc nguyên liệu, bảo quản lạnh và kiểm soát nhiễm khuẩn chéo giữa thực phẩm sống – chín.
Một vấn đề rất quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ là tuyên truyền, đào tạo kiến thức an toàn thực phẩm cho người trực tiếp chế biến. Trong nhiều trường hợp, nguy cơ mất an toàn không xuất phát từ cố ý vi phạm mà do thiếu hiểu biết về nguyên tắc bảo quản thực phẩm trong thời tiết nóng.
“An toàn thực phẩm không nên chỉ được quan tâm sau khi xảy ra ngộ độc. Với các món ăn phổ biến như bánh mì, việc kiểm soát cần được thực hiện ngay từ khâu chế biến, bảo quản đến phân phối để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng”, bác sĩ Tố Hi nhấn mạnh.
Ngày 4-5 (giờ địa phương), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và công ty điều hành tàu du lịch MV Hondius cho biết con tàu vẫn đang chờ cứu hộ ngoài khơi quốc đảo Cape Verde ở Đại Tây Dương.
MV Hondius là tàu của Hà Lan, đang thực hiện chuyến du ngoạn kéo dài vài tuần từ Argentina đến Nam Cực và một số hòn đảo biệt lập ở nam Đại Tây Dương.
Tàu đã yêu cầu hỗ trợ y tế sau khi đến vùng biển Cape Verde, ngoài khơi Tây Phi. Tuy nhiên Bộ Y tế Cape Verde không cho phép tàu cập cảng vì lo ngại dịch bệnh, và chưa ai được phép xuống tàu, theo công ty điều hành Oceanwide Expeditions (Hà Lan).
Nguyên nhân bùng phát dịch bệnh trên tàu vẫn chưa được xác định. WHO cho biết đang điều tra và phối hợp sơ tán các thủy thủ bị bệnh.
Một hành khách người Anh được sơ tán đến Nam Phi ngày 27-4 đã có kết quả dương tính với vi rút và đang trong tình trạng nguy kịch. Hiện có thêm một người có triệu chứng sốt nhẹ, nghi là ca bệnh mới.
Thi thể một hành khách người Đức tử vong vẫn còn trên tàu. Trước đó một hành khách người Hà Lan 70 tuổi qua đời trên tàu ngày 11-4; vợ ông, 69 tuổi, cũng tử vong sau đó ở Nam Phi sau khi rời tàu. Xét nghiệm máu cho thấy bà nhiễm vi rút Hanta.
Trong số 87 hành khách còn lại, có 19 người Anh, 17 người Mỹ và 13 người Tây Ban Nha. Tàu còn có 61 thủy thủ. Hai thủy thủ - một người Anh, một người Hà Lan - có triệu chứng hô hấp và cần chăm sóc y tế khẩn cấp, theo công ty điều hành.
Nếu không thể sơ tán hành khách tại Cape Verde, công ty cho biết sẽ xem xét đưa tàu đến Tenerife hoặc cảng Las Palmas thuộc quần đảo Canarias của Tây Ban Nha.
Theo chính quyền tỉnh Argentina, tàu MV Hondius rời Ushuaia, miền nam Argentina, ngày 1-4, và lúc đó không có hành khách nào có triệu chứng nhiễm vi rút Hanta.
Tuy nhiên do thời gian ủ bệnh có thể kéo dài đến tám tuần, "các hành khách có thể đã ủ bệnh nếu họ nhiễm ở Argentina hoặc ở nơi khác", ông Juan Facundo Petrina, Giám đốc dịch tễ học tỉnh Tierra del Fuego, nói với AP. Năm ngoái, Argentina ghi nhận 28 ca tử vong do vi rút Hanta.
Bệnh tiểu đường là tình trạng rối loạn chuyển hóa, đặc trưng bởi lượng đường trong máu tăng cao mạn tính. Tăng đường huyết buổi sáng xảy ra vào khoảng từ 4h đến 8h, thường do nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, làm tăng sản xuất glucose và một số hormone như cortisol, gây kháng insulin, dẫn đến lượng đường trong máu cao.
Dưới đây là một số dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường thường xuất hiện vào đầu ngày.
Khô miệng
Theo Times of India, khô miệng vào buổi sáng là một triệu chứng khá phổ biến ở người mắc bệnh tiểu đường. Nguyên nhân do lượng đường trong máu tăng cao khiến cơ thể phải đào thải glucose dư thừa qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo việc mất nhiều nước hơn bình thường, dẫn đến cảm giác khát, khô miệng khi thức dậy.
Bệnh tiểu đường còn làm giảm chức năng của tuyến nước bọt. Nếu tình trạng khô miệng kéo dài kèm mệt mỏi, người bệnh nên kiểm tra để hạn chế các biến chứng.
Buồn nôn
Khi lượng đường trong máu tăng cao, cơ thể bị mất nước, rối loạn cân bằng điện giải, gây cảm giác buồn nôn hoặc khó chịu ở dạ dày khi vừa thức dậy. Bệnh có thể làm tổn thương các dây thần kinh điều khiển dạ dày, khiến thức ăn tiêu hóa chậm hơn, dễ gây đầy bụng, khó tiêu.
Tầm nhìn mờ
Khi lượng đường trong máu tăng cao, dịch trong cơ thể bị thay đổi, khiến thủy tinh thể ở mắt sưng lên và thay đổi khả năng hội tụ ánh sáng. Điều này có thể làm thị lực bị mờ tạm thời, đặc biệt vào buổi sáng. Nếu đường huyết cao kéo dài, các mạch máu nhỏ trong võng mạc có thể bị tổn thương, làm tăng nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường.
Tê chân
Tê chân vào buổi sáng có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường vì lượng đường trong máu cao kéo dài làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên, đặc biệt ở bàn chân. Triệu chứng thường dễ nhận thấy hơn sau khi thức dậy vì chân ít vận động trong nhiều giờ liên tục suốt đêm. Bạn nên đi kiểm tra sức khỏe nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên kèm theo dấu hiệu khát nước, nhìn mờ, tiểu nhiều.
Nổi mẩn ngứa trên da
Lượng đường trong máu tăng cao kéo dài khiến cơ thể mất nước, da khô, dễ kích ứng, ngứa. Bên cạnh đó, bệnh có thể làm tổn thương mạch máu nhỏ, giảm lưu thông máu đến da, ảnh hưởng đến khả năng nuôi dưỡng và phục hồi của da. Đường huyết cao cũng tạo điều kiện cho nấm men và vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da gây ngứa, theo Cleveland Clinic.
Khát nước quá mức
Người mắc bệnh tiểu đường thường thức dậy với cảm giác khát nước dữ dội vì cơ thể đang cố gắng kiểm soát lượng đường trong máu cao. Thận phải làm việc vất vả hơn để lọc, hấp thụ lượng glucose dư thừa và quá trình này cần nhiều chất lỏng.
Ăn táo nguyên quả có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm các yếu tố nguy cơ như cholesterol cao và viêm. Flavonoid trong táo giúp cải thiện chức năng nội mô, tăng sản xuất nitric oxide, từ đó làm giãn mạch, hạ huyết áp.
Táo
Ăn táo nguyên quả có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm các yếu tố nguy cơ như cholesterol cao và viêm. Flavonoid trong táo giúp cải thiện chức năng nội mô, tăng sản xuất nitric oxide, từ đó làm giãn mạch, hạ huyết áp.
Quả họ cam quýt
Cam, bưởi, chanh, quýt chứa hesperidin - một flavonoid có lợi cho tim mạch. Uống nước cam hoặc ăn loại quả này mỗi ngày có thể giảm huyết áp tâm thu ở người tiền tăng huyết áp nhờ cải thiện chức năng nội mô và giảm viêm.
Quả họ cam quýt
Cam, bưởi, chanh, quýt chứa hesperidin - một flavonoid có lợi cho tim mạch. Uống nước cam hoặc ăn loại quả này mỗi ngày có thể giảm huyết áp tâm thu ở người tiền tăng huyết áp nhờ cải thiện chức năng nội mô và giảm viêm.
Chuối
Chuối giàu kali, giúp cơ thể đào thải natri đồng thời giảm áp lực lên thành mạch, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Người cao huyết áp có thể kết hợp chuối với yến mạch, các loại hạt để tăng thêm dưỡng chất có lợi cho tim.
Chuối
Chuối giàu kali, giúp cơ thể đào thải natri đồng thời giảm áp lực lên thành mạch, từ đó hỗ trợ hạ huyết áp. Người cao huyết áp có thể kết hợp chuối với yến mạch, các loại hạt để tăng thêm dưỡng chất có lợi cho tim.
Lựu
Uống nước ép quả lựu có thể hỗ trợ giảm huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Nên chọn nước ép nguyên chất, không thêm đường để tối đa hóa lợi ích của loại quả này.
Lựu
Uống nước ép quả lựu có thể hỗ trợ giảm huyết áp, đặc biệt là huyết áp tâm thu. Nên chọn nước ép nguyên chất, không thêm đường để tối đa hóa lợi ích của loại quả này.
Kiwi
Ăn kiwi giúp bổ sung hàm lượng kali, vitamin C và chất chống oxy hóa cho cơ thể. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho những người bị tăng huyết áp nhẹ hoặc trung bình.
Kiwi
Ăn kiwi giúp bổ sung hàm lượng kali, vitamin C và chất chống oxy hóa cho cơ thể. Những chất dinh dưỡng này đặc biệt hữu ích cho những người bị tăng huyết áp nhẹ hoặc trung bình.
