Lebanon đã bị kéo vào xung đột Mỹ – Israel với Iran vào đầu tháng 3, sau khi lực lượng Hezbollah (đóng tại Lebanon, được Iran hậu thuẫn) tiến hành tấn công Israel để ủng hộ Tehran, dẫn đến các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
Hôm 16-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố Lebanon và Israel đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày. Đại sứ hai nước này cũng đã gặp nhau tại Washington vào tuần trước, đánh dấu cuộc gặp song phương đầu tiên giữa hai chính phủ trong hơn 40 năm.
Theo Đài CNN, ngày 20-4, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho biết các cuộc đàm phán hòa bình giữa nước này và Israel nên tách biệt khỏi mọi cuộc thảo luận nhằm giải quyết xung đột Mỹ – Israel với Iran.
“Các cuộc đàm phán sắp tới tách biệt với bất kỳ cuộc đàm phán nào khác, bởi Lebanon chỉ có hai lựa chọn: hoặc tiếp tục chiến tranh và nhận lấy hậu quả về nhân đạo, xã hội, kinh tế và chủ quyền, hoặc đàm phán để chấm dứt cuộc chiến này và đạt được sự ổn định bền vững”, ông viết trên mạng xã hội X.
Ông nhấn mạnh mục tiêu của đàm phán là “chấm dứt các hành động thù địch, kết thúc sự chiếm đóng của Israel ở miền nam Lebanon, và triển khai quân đội tới biên giới phía nam được quốc tế công nhận”.
Chính phủ của ông Aoun cũng cam kết giải giáp lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Tổng thống Joseph Aoun cũng cho biết ông đã bổ nhiệm ông Simon Karam – cựu đại sứ tại Mỹ – dẫn đầu các cuộc đàm phán song phương với Israel, theo tờ New York Times.
Theo ông, Tổng thống Trump đã “can thiệp với Israel để đạt được ngừng bắn và chuẩn bị khởi động tiến trình đàm phán”.
Các nguồn tin của Đài CNN cho biết đàm phán Lebanon – Israel có thể tiếp diễn trong tuần này, song chưa có thời gian cụ thể. Giai đoạn đầu sẽ diễn ra giữa các đại sứ hai nước, sau đó là phái đoàn do ông Simon Karam dẫn đầu.
Lời kêu gọi đàm phán trực tiếp với Israel của ông Aoun đã vấp phải chỉ trích từ lực lượng Hezbollah, nhưng ông bác bỏ những phản đối này.
“Tôi đã chọn con đường đàm phán và hy vọng chúng ta có thể cứu lấy Lebanon”, ông Aoun chia sẻ.
Iran đã gắn yêu cầu Israel ngừng tấn công vào Lebanon như điều kiện cho lệnh ngừng bắn hai tuần đã đạt được với Mỹ.
Tuần trước, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nói với các nhà trung gian Pakistan rằng Lebanon phải được đưa vào nếu muốn đàm phán một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện giữa Tehran và Washington.
Trong khi đó Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định nước này sẽ không rút quân khỏi các vị trí ở miền nam Lebanon trong 10 ngày ngừng bắn.
Theo Hãng tin Reuters ngày 20-4, ông Ali Hassan Khalil – trợ lý cấp cao của Chủ tịch Quốc hội Lebanon – cáo buộc kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Israel đã tàn phá ở 39 làng mạc ở miền nam Lebanon.
Về phần mình, quân đội Israel tuyên bố đang hành động nhắm vào hạ tầng của lực lượng Hezbollah ở Lebanon.
"Ủy ban Cấp cao đã thống nhất về một lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, đặt nền móng cho việc ngay lập tức bắt đầu các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo", hai nước trung gian đàm phán là Qatar và Pakistan ra tuyên bố chung rạng sáng 22/6.
Trước đó, phái đoàn Mỹ do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu và phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn dắt đã đàm phán tại khu nghỉ dưỡng trên núi Burgenstock, Thụy Sĩ, với sự tham gia của hai nước trung gian.
"Một đường dây liên lạc giữa các bên được thiết lập nhằm tránh các sự cố và hiểu lầm, với mục tiêu đảm bảo lối đi an toàn cho các tàu thương mại qua eo biển Hormuz", tuyên bố chung cho biết.
Các cuộc đàm phán kỹ thuật sẽ tiếp tục diễn ra trong tuần này tại Bürgenstock, khu nghỉ dưỡng trên núi ở Thụy Sĩ thuộc sở hữu của Qatar.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết đất nước của ông đã đạt được các lệnh miễn trừ đối với xuất khẩu dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu, việc giải phóng một số tài sản bị phong tỏa, cùng với khởi động một kế hoạch tái thiết và phát triển cho Iran.
Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận.
Trong khi cuộc đàm phán đang diễn ra, Tổng thống Trump đã đưa ra lời đe dọa với Iran, cảnh báo sẽ nối lại các cuộc ném bom vào nước này nếu không đạt thỏa thuận.
"Tôi đã nói với quan chức Iran rằng nếu đóng eo biển Hormuz thì các ông sẽ không còn đất nước. Các ông thậm chí không thể trở về nước mình được nữa", Tổng thống Mỹ nói. Ông còn tuyên bố Mỹ có thể tiếp quản eo biển Hormuz nếu cần thiết.
Phản ứng trước những lời đe dọa này, phái đoàn Iran đã từ chối quay trở lại phòng đàm phán, dù các thông điệp vẫn tiếp tục được trao đổi thông qua trung gian Pakistan và Qatar.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB hôm nay đưa tin 3 tiếng nổ vang lên quanh sân bay Iranshahr ở miền nam đất nước, thêm rằng ít nhất một "đầu đạn của đối phương" đã đánh trúng cơ sở này.
Theo hãng thông tấn Mehr News, ga trung chuyển đường sắt tại thành phố cảng miền nam Bandar Abbas cũng trở thành mục tiêu tấn công của Mỹ, khiến hai người bị thương.
Hai cây cầu tại tỉnh Hormozgan cũng bị nhắm đến. Hãng thông tấn IRNA cho biết các vụ tấn công đã khiến hai người thiệt mạng và 4 người bị thương. Video trên mạng xã hội cho thấy một cây cầu bị đánh sập và bốc cháy.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, rạng sáng nay thông báo tiến hành đợt tập kích vào đêm thứ sáu liên tiếp nhằm "làm suy giảm năng lực quân sự của Iran", nhưng không nêu mục tiêu cụ thể.
Bộ Ngoại giao Iran ngày 16/7 cáo buộc Mỹ phạm "tội ác chiến tranh" khi nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự. Theo cơ quan này, những cuộc tấn công như vậy đã "cấu thành hành động vi phạm nghiêm trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế".
Giới chức Iran đề cập cuộc không kích rạng sáng 15/7 nhằm vào cơ sở sản xuất nước khoáng tại Dehloran, gần biên giới với Iraq, và vụ tấn công đêm 14/7 vào trung tâm điều phối giao thông hàng hải ở thành phố Chabahar, đông nam đất nước.
Bộ Ngoại giao Iran khẳng định còn nhiều vụ tấn công tương tự nằm trong số "các tội ác chiến tranh mà Mỹ gây ra chỉ trong tuần qua".
Tehran khẳng định những cuộc tập kích nhằm vào các nước láng giềng là "hành động mang tính phòng vệ", cho rằng chiến dịch trả đũa "phù hợp với quyền tự vệ vốn có và hợp pháp của Iran theo luật pháp quốc tế, cũng như Điều 51 Hiến chương Liên Hợp Quốc".
Tuyên bố không nhắc đến các cuộc tấn công gần đây nhằm vào tàu thương mại trên eo biển Hormuz hoặc các vụ phóng tên lửa, máy bay không người lái nhằm vào khu dân cư, khách sạn, sân bay dân sự cũng như những cơ sở năng lượng và hạ tầng cấp nước trọng yếu tại nhiều quốc gia vùng Vịnh trong 6 tuần xung đột.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hồi tháng 3 cho biết binh sĩ Mỹ phải rời khỏi căn cứ đồn trú ở các nước vùng Vịnh để "ẩn nấp" bên trong khách sạn và văn phòng dân sự. Báo New York Times sau đó dẫn lời các quân nhân và quan chức Mỹ giấu tên cho biết nhiều binh sĩ tại Trung Đông phải di dời đến khách sạn và văn phòng, sau khi hàng loạt căn cứ hứng chịu thiệt hại trong đòn trả đũa của Tehran.
Phát ngôn viên cảnh sát bang Kentucky Scottie Pennington ngày 30/4 cho biết một người đàn ông mặc hoodie màu xám trắng, đeo găng tay và bịt mặt đã xông vào chi nhánh của ngân hàng U.S. Bank ở Berea. Nghi phạm sau đó nổ súng, giết chết một nhân viên nam và một nhân viên nữ.
"Họ là những người lao động trong cộng đồng chúng ta và giờ họ không còn ở bên chúng ta nữa", Pennington nói, thêm rằng cảnh sát đã có một số manh mối và đang truy bắt nghi phạm.
Cảnh sát bang Kentucky công bố ảnh của nghi phạm trên mạng xã hội. Nghi phạm được cho là cao khoảng 1m90 và đã bỏ trốn khỏi hiện trường theo hướng đường East Chestnut.
Giới chức cho biết vẫn chưa rõ nghi phạm đã tẩu thoát bằng phương tiện gì và liệu có đồng bọn giúp sức hay không. Phát ngôn viên Pennington từ chối cung cấp thông tin ngân hàng chịu thiệt hại tài sản thế nào.
Các cơ quan thực thi pháp luật, gồm cảnh sát địa phương, cảnh sát bang và FBI, đang truy tìm nghi phạm, sử dụng trực thăng, máy bay không người lái và chó nghiệp vụ.
"Nếu bạn thấy điều gì đó kỳ lạ và cảm thấy không ổn, ví dụ như chó của bạn có những hành vi bất thường, hãy gọi cho chúng tôi", Pennington nói.
Ngân hàng U.S. Bank cho biết đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan hành pháp và hỗ trợ những người bị ảnh hưởng.
"Chúng tôi vô cùng đau buồn trước sự việc bi thảm đã cướp đi sinh mạng của hai nhân viên. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến gia đình các nạn nhân, các đồng nghiệp và toàn thể cộng đồng Berea", U.S. Bank ra tuyên bố.
