Theo Hãng tin AFP, hôm 17-6, ông Mohammad Bagher Ghalibaf – Chủ tịch Quốc hội Iran và là Trưởng đoàn đàm phán của nước này – tuyên bố Tehran sẽ thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz sau giai đoạn miễn phí 60 ngày được nêu trong bản ghi nhớ với Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn phát trên truyền hình quốc gia, ông Ghalibaf nói rằng “eo biển Hormuz sẽ không quay trở lại tình trạng như trước chiến tranh”.
“Iran có quyền chủ quyền đối với eo biển Hormuz và tất nhiên chúng tôi sẽ thu phí cho các dịch vụ” – ông nhấn mạnh.
Phía Mỹ và Iran đều xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký bản ghi nhớ (MOU) vào ngày 17-6 nhằm hướng tới chấm dứt cuộc chiến giữa hai nước.
Sáng 18-6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết việc Mỹ – Iran ký bản ghi nhớ này đồng nghĩa Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz “ngay lập tức” và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran sẽ chấm dứt “ngay lập tức”.
Ông cũng xác nhận Pakistan, với sự hỗ trợ của Qatar, sẽ tổ chức một buổi lễ tại Thụy Sĩ vào ngày 19-6 để “kỷ niệm sự kiện mang tính bước ngoặt này và khởi động các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật”.
MOU gồm 14 điểm nêu rõ: “Sau khi bản ghi nhớ này được ký kết, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ nỗ lực hết sức để bảo đảm an toàn cho việc lưu thông của các tàu thương mại mà không thu phí trong vòng 60 ngày, từ vịnh Ba Tư đến Biển Oman và ngược lại.
Hoạt động lưu thông của các tàu thương mại sẽ được khởi động ngay lập tức, và xét đến việc cần loại bỏ các trở ngại kỹ thuật và quân sự, cũng như tiến hành rà phá mìn do Cộng hòa Hồi giáo Iran thực hiện, cơ chế này sẽ được thiết lập đầy đủ trong vòng 30 ngày.
Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành đối thoại với Oman nhằm xác định việc quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz, đồng thời thảo luận với các quốc gia ven biển khác ở vịnh Ba Tư, phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển đối với eo biển Hormuz”.
Giờ đây giai đoạn đàm phán kéo dài 2 tháng bắt đầu, với việc mở lại eo biển Hormuz là bước đi đầu tiên. Hai bên sẽ đàm phán trong 60 ngày về các chi tiết để tiến tới đạt thỏa thuận cuối cùng.
Ông Chris Bordelon, phát ngôn viên Sở cảnh sát Shreveport, cho biết vụ tấn công diễn ra tại 2 ngôi nhà trong cùng khu phố. Hai phụ nữ, trong đó có vợ thủ phạm và cũng là mẹ của các nạn nhân, bị bắn và hiện trong tình trạng nguy kịch. Các nạn nhân từ 3 đến 11 tuổi. Giới chức địa phương cho biết đây là vụ việc mang tính bạo lực gia đình, song động cơ cụ thể vẫn đang được làm rõ. Theo cảnh sát, nhiều nạn nhân có thể đã bị tấn công khi đang ngủ.
Nghi phạm được xác định là Shamar Elkins (31 tuổi). Sau khi gây án, người này cướp một chiếc xe và bỏ trốn sang khu vực lân cận trước khi bị cảnh sát truy đuổi và "vô hiệu hóa".
Hồ sơ cho thấy Elkins từng bị kết án năm 2019 vì sử dụng vũ khí trái phép và điều này có thể khiến người này không đủ điều kiện sở hữu súng hợp pháp. Elkins cũng từng phục vụ trong Lực lượng vệ binh quốc gia Louisiana trong 7 năm (đến tháng 8.2020), theo CNN.
Theo tổ chức phi lợi nhuận Gun Violence Archive, từ đầu năm đến nay đã có ít nhất 114 vụ xả súng hàng loạt tại Mỹ. Đây là vụ có số người thiệt mạng cao nhất kể từ vụ xả súng khiến 8 người chết ở ngoại ô Chicago vào tháng 1.2024.
Ông Wayne Smith, Cảnh sát trưởng Shreveport, cho biết ông "bàng hoàng" trước vụ việc. Trong khi đó, Thống đốc Louisiana Jeff Landry và Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson đã đưa ra các tuyên bố riêng biệt bày tỏ sự đau lòng về vụ việc và đánh giá cao phản ứng kịp thời của lực lượng chức năng.
"Tôi tới đó và nhìn thấy 7 người, với những cơn sóng dữ bên dưới gần như trùm lên họ", Pete Collins, chỉ huy Cơ quan Khẩn cấp Bang New South Wales tại Eurobodalla, ngày 24/4 kể về nỗ lực giải cứu được họ thực hiện ba ngày trước. "Điều tồi tệ nhất là nếu sóng dâng cao hơn chút nữa, họ sẽ bị cuốn trôi ra biển".
Đây là lần đầu tiên giới chức Australia cung cấp thông tin chi tiết về cuộc giải cứu. Gia đình gồm 4 người lớn và ba trẻ em sáng 21/4 đi dạo trên bãi biển phía đông Australia thì thủy triều dâng cao, chặn mọi lối vào bờ.
Khi những con sóng cao tới 4,8 mét ập tới, họ phải leo lên vách núi và mắc kẹt trên vách đá gần như thẳng đứng.
Lực lượng cứu nạn ban đầu lên kế hoạch sử dụng trực thăng để giải cứu nhóm người mắc kẹt. Tuy nhiên, khi trực thăng đến hiện trường, họ nhận ra rằng luồng gió từ cánh quạt có thể thổi bay những người mắc kẹt khỏi vách đá.
Collins và đồng đội quyết định giải cứu bằng phương pháp đu dây từ trên đỉnh vách đá xuống, dù phương án này tiềm ẩn rủi ro dây cứu nạn có thể bị mảnh đá sắc nhọn cứa đứt.
Quá trình giải cứu kéo dài hơn ba tiếng. Nhân viên cứu nạn luân phiên đu dây từ trên đỉnh xuống vách đá, tiếp cận và đưa từng người mắc kẹt lên trên từ độ cao 40 mét. Họ đưa thành viên ít tuổi nhất lên trước, bởi cô bé đang có dấu hiệu hạ thân nhiệt.
"Khi chúng tôi kéo họ khỏi vách đá, tay họ bám chặt tới mức trắng bệch, nhưng ai cũng vui mừng vì cuối cùng cũng lên tới đỉnh", Collins nhớ lại.
Ông nói thêm mọi người đều "kiệt sức" khi cuộc giải cứu kết thúc "nhưng mọi thứ đều tốt đẹp và tôi rất tự hào về đội ngũ của mình". Giới chức cho hay nếu chiến dịch cứu nạn chậm một chút và sóng cao thêm khoảng 30 cm, toàn bộ gia đình này có thể đã bị cuốn xuống biển.
Hãng thông tấn Tasnim ngày 20.4 đưa tin lực lượng Iran đã phóng UAV tấn công về phía một số tàu quân sự Mỹ nhằm đáp trả việc Washington bắt tàu hàng của Tehran.
Chưa rõ quy mô đòn đáp trả của Iran cũng như thiệt hại của phía Mỹ. Washington chưa bình luận về thông tin trên.
Trước đó, quân đội Mỹ thông báo tàu khu trục USS Spruance, đang tham gia chiến dịch phong tỏa cảng biển Iran tại biển Ả Rập, đã bắn và bắt giữ tàu hàng Touska treo cờ Iran tại biển Oman. Phía Mỹ cáo buộc tàu chở hàng đã không tuân thủ cảnh báo của Mỹ trong hơn 6 giờ, do đó, tàu Spruance đã bắn nhiều phát pháo MK-45 về phía buồng động cơ của tàu Iran. Lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ sau đó lên tàu và kiểm soát.
Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và tuyên bố sẽ sớm đáp trả. Vụ việc làm leo thang căng thẳng giữa hai nước ngay trước vòng đàm phán kế tiếp tại Pakistan.
Bên cạnh đó, giá dầu cũng tăng vọt trong ngày 20.4 sau diễn biến nói trên, cộng với quyết định tái đóng cửa eo biển Hormuz vào hôm cuối tuần của Iran.
Theo tờ The Guardian, giá dầu thô Brent được giao dịch ở mức 95,64 USD/thùng vào sáng 20.4, tăng 5,8%. Dầu WTI tăng 6,4% lên 87,9 USD/thùng.
Iran tái đóng cửa eo biển Hormuz chưa đầy 24 giờ sau khi thông báo mở cửa. Nước này giải thích quyết định này là do Mỹ tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran.
Phó tổng thống thứ nhất của Iran Mohammad Reza Aref viết trên mạng xã hội X rằng giá nhiên liệu toàn cầu chỉ có thể ổn định khi sức ép kinh tế và quân sự đối với việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran chấm dứt.
"Không ai có thể hạn chế việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran trong khi trông đợi vào sự tự do an ninh cho những bên khác. Lựa chọn là rõ ràng: hoặc là một thị trường dầu tự do cho tất cả mọi người, hoặc là nguy cơ tất cả mọi người phải trả giá đắt", ông Aref viết.
Hiện chưa rõ hai bên có tiến hành đợt đàm phán tiếp theo hay không. Theo đài Al-Jazeera, Pakistan đã chuẩn bị cho sự kiện và nhiều máy bay vận tải C-17 của Mỹ đã hạ cánh tại thủ đô Islamabad của Pakistan trong vòng 24 giờ qua. Tuy nhiên, chưa rõ quan điểm của Iran.
