Truyền thông Mỹ ngày 26/4 tiếp cận được nội dung một email gửi cho người thân từ Cole Allen, 31 tuổi, nghi phạm nổ súng tại tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng có Tổng thống Donald Trump tham dự.
Anh trai của Allen đã báo cảnh sát tại bang Connecticut sau khi nhận được email đáng lo ngại từ nghi phạm. Giới chức sau đó phát hiện thêm các tài liệu viết tay tại nhà riêng của Allen ở Torrance, California, và trong phòng khách sạn tầng 10 tại Washington Hilton, nơi tổ chức sự kiện.
Theo đoạn trích email được đăng bởi CBS, email này khẳng định mục tiêu của Allen là “các quan chức chính quyền, được ưu tiên theo cấp bậc từ cao xuống thấp”. Trong thư, Allen nói lực lượng thực thi pháp luật, nhân viên khách sạn và khách tham dự không phải là mục tiêu trực tiếp, song vẫn có thể bị tấn công nếu cần thiết để tiếp cận những người anh ta nhắm tới.
Allen sử dụng giọng điệu mang tính tự sự pha mỉa mai. Nghi phạm xin lỗi bố mẹ vì nói dối rằng mình đang tham dự một cuộc phỏng vấn, đồng thời xin lỗi đồng nghiệp và học sinh khi viện lý do “tình huống cá nhân khẩn cấp” để vắng mặt. Allen dự đoán khi người khác đọc được email, anh ta có thể đã cần chăm sóc y tế khẩn cấp “do tôi tự chuốc lấy”.
Allen cho biết động cơ hành động là không muốn tiếp tục “dính líu” đến những gì anh ta gọi là tội ác của chính quyền đương nhiệm. Nghi phạm không nhắc trực tiếp tên Tổng thống Trump hay mục tiêu nào cụ thể, song nói rằng mình sẽ bỏ qua Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Kash Patel.
“Nếu ai tò mò cảm giác tôi ra sao khi làm điều này: nó thật tồi tệ. Tôi muốn nôn. Tôi muốn khóc vì tất cả những điều tôi từng muốn làm nhưng sẽ không bao giờ làm được nữa, vì tất cả những người mà niềm tin của họ đã bị phản bội. Tôi cảm thấy cơn giận dữ dâng lên khi nghĩ về mọi thứ mà chính quyền này đã làm”, Allen viết trong email gửi người thân.
Nghi phạm nói sẽ không nhắm vào Mật vụ, cảnh sát Đồi Capitol hay lực lượng Vệ binh Quốc gia trừ khi cần thiết. Allen đề cập mình sẽ sử dụng đạn ghém, nhằm giảm thiểu thương vong do khả năng xuyên tường thấp hơn. Allen cũng nhắc đến vấn đề an ninh tại khách sạn, mô tả mức độ hời hợt của Sở Mật vụ Mỹ trong rà soát các mối đe dọa.
“Không có một tí an ninh nào. Không có kiểm tra phương tiện, hay trong khách sạn hay tại khuôn viên sự kiện”, nghi phạm viết.
Ở phần chữ ký email, nghi phạm tự gọi mình là “Sát thủ Liên bang Thân thiện”.
Theo các nguồn tin, Washington Hilton, nơi tổ chức bữa tiệc, vẫn hoạt động như khách sạn bình thường trong thời gian qua. Lực lượng Mật vụ chỉ phong tỏa một số khu vực cụ thể thay vì toàn bộ tòa nhà.
Khoảng 2.500 người đã tham dự buổi tiệc tối, sự kiện thường niên nhằm tôn vinh Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ về tự do ngôn luận, tự do báo chí. Tổng thống Trump trước đây nhiều lần từ chối tham dự nhưng đã nhận lời trong năm nay. Ông cho biết có thể tổ chức lại sự kiện trong vòng 30 ngày tới sau sự cố an ninh lần này.
Allen đã lao qua một chốt kiểm soát an ninh bên ngoài sự kiện, mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao. Allen bị khống chế và bắt giữ sau khi xảy ra đấu súng với lực lượng an ninh. Tổng thống Trump cùng các quan chức đã nhanh chóng được hộ tống rời khỏi khu vực, sự kiện sau đó bị hủy.
Điều tra ban đầu cho thấy Allen di chuyển bằng tàu từ Los Angeles đến Washington qua Chicago, có thể nhằm tránh kiểm tra an ninh hàng không. Giới chức cũng xác nhận anh ta mua nhiều vũ khí hợp pháp và thường xuyên luyện tập bắn súng.
Allen từng làm việc tại một công ty luyện thi, có nền tảng học vấn về kỹ thuật và khoa học máy tính. Giới chức đang tiếp tục điều tra động cơ và các mối liên hệ liên quan đến sự việc. Em gái của Allen nói với điều tra viên rằng nghi phạm thường sử dụng ngôn ngữ mang tính cực đoan và từng nhắc đến việc “làm điều gì đó” để giải quyết những bất cập mà anh ta nhận thấy trong xã hội.
Công tố viên liên bang tại Washington Jeanine Pirro cho biết nghi phạm dự kiến đối mặt với các cáo buộc liên quan sử dụng vũ khí trong tội phạm bạo lực và tấn công nhân viên liên bang.
Ngày 19/5, Tổng thống Nga Vladmir Putin đã đến Bắc Kinh để chuẩn bị cho chuyến thăm cấp nhà nước theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Hai nhà lãnh đạo của Trung Quốc và Nga dự kiến tiến hành hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh vào ngày 20/5, bao gồm các cuộc thảo luận về các vấn đề song phương và quốc tế, và được khép lại bằng một cuộc trò chuyện riêng tư thân mật giữa những "người bạn cũ" bên tách trà.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vốn nổi tiếng với việc tiếp đón các nhà lãnh đạo đến thăm bên tách trà.
Đối với các nhà ngoại giao Trung Quốc, trà là hiện thân của văn hóa truyền thống và việc mời trà một nhà lãnh đạo nước ngoài là biểu hiện của sự tôn trọng, lòng chân thành và sự lịch thiệp. Gần đây nhất, ông Tập cũng đi dạo và thưởng trà với Tổng thống Mỹ Donald Trump bên trong khuôn viên Trung Nam Hải khi nhà lãnh đạo Mỹ thăm Bắc Kinh vào tuần trước.
Khi ông Tập tiếp đón ông Putin vào tháng 5/2024, 2 nhà lãnh đạo đã bỏ cà vạt, cùng trò chuyện bên tách trà ngoài trời ở Trung Nam Hải, một khu vườn hoàng gia cũ hiện là nơi đặt văn phòng của đảng và chính phủ.
Tối 19/5, ông Putin đã được Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chào đón trên thảm đỏ cùng với một đội danh dự cùng với các thanh thiếu niên vẫy cờ trong một buổi lễ đón tiếp ngay tại sân bay.
Ông Putin, người được nhà lãnh đạo Trung Quốc gọi là "bạn cũ", thăm Bắc Kinh vào thời điểm thương mại song phương Nga - Trung đang được cải thiện. Thương mại hai chiều đã tăng 16,1% trong 4 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm 2025 xét về mặt giá trị.
Thương mại giữa Trung Quốc và Nga trị giá 1,63 nghìn tỷ nhân dân tệ (hơn 239 tỷ USD) vào năm 2025, giảm 6,5% so với mức kỷ lục vào năm 2024 và đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên trong năm năm qua.
Tháp tùng ông là một phái đoàn bao gồm các phó thủ tướng, bộ trưởng và những người đứng đầu các tập đoàn nhà nước cũng như các ngân hàng lớn.
Điện Kremlin đã đặt ra "những kỳ vọng nghiêm túc" cho chuyến thăm của ông Putin. Bên cạnh các cuộc hội đàm, chuyến thăm sẽ bao gồm một lễ ký kết và một bữa tiệc chiêu đãi, tiếp theo là một buổi tiệc trà nơi 2 nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các vấn đề quốc tế quan trọng trong một bối cảnh không chính thức.
Khoảng 40 văn kiện dự kiến được ký kết và một tuyên bố chung dài 47 trang về việc tăng cường quan hệ đối tác Nga - Trung sẽ được ban hành.
Một trợ lý của Điện Kremlin cho biết, ông Putin và ông Tập cũng được kỳ vọng sẽ thông qua một tuyên bố chung về việc thiết lập một trật tự thế giới đa cực và một "kiểu quan hệ quốc tế mới".
Các cuộc đàm phán về đường ống dẫn khí đốt Sức mạnh Siberia 2 (Power of Siberia 2), tuyến đường dự kiến kết nối Nga với miền bắc Trung Quốc, cũng có khả năng nằm trong chương trình nghị sự.
Mối quan hệ đối tác được gọi là "không có giới hạn" giữa Trung Quốc và Nga đã được củng cố kể từ khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt để trừng phạt Nga vì cuộc chiến ở Ukraine.
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng liên quan đến cuộc xung đột ở Iran có thể hỗ trợ cho lập luận của Nga về việc đường ống này là một nguồn khí đốt dài hạn.
Hôm qua (21.4), Reuters đưa tin Nhật Bản cùng ngày công bố cuộc đại tu lớn nhất về các quy định xuất khẩu quốc phòng trong nhiều thập niên, loại bỏ các hạn chế đối với việc bán vũ khí ở nước ngoài và mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các vũ khí khác.
Động thái trên củng cố cơ sở bứt phá của công nghiệp quốc phòng Nhật Bản khi đánh dấu bước chuyển mới khỏi những hạn chế từng nằm trong chính sách an ninh của Tokyo sau Thế chiến 2. Bước chuyển này được tiến hành song song việc Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với các bên ở châu Á giữa bối cảnh trỗi dậy của Trung Quốc.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) phân tích: "Mặc dù các quy định đã được nới lỏng một cách đáng kể, Nhật Bản vẫn duy trì một số rào cản kiểm soát nhất định. Chẳng hạn, việc xuất khẩu loại máy bay tiêm kích thế hệ mới hiện chỉ giới hạn ở những quốc gia đã ký kết hiệp ước quốc phòng với Nhật Bản và không đang trực tiếp tham gia vào các cuộc xung đột. Tuy nhiên, cuộc cải tổ này đánh dấu sự kết thúc dứt khoát của Tokyo đối với kỷ nguyên chủ nghĩa biệt lập quốc phòng nghiêm ngặt".
Tương tự, cũng trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá: "Nhật Bản nới lỏng quy định xuất khẩu vũ khí vì các quy định vốn dĩ không thực tế. Điển hình trong thỏa thuận mới đây Nhật Bản xuất khẩu tàu chiến lớp Mogami cho Úc, vì quy định mà hai bên phải áp dụng hình thức "phát triển chung" thay vì xuất khẩu vũ khí. Nhưng về bản chất thì vẫn là xuất khẩu vũ khí".
"Trong khi đó, Nhật Bản cần xuất khẩu vũ khí để hỗ trợ việc tăng cường năng lực quân sự cho các đồng minh và đối tác trước các thách thức mới ở khu vực. Xuất khẩu vũ khí đòi hỏi quá trình đào tạo, bảo trì sửa chữa, cung cấp đạn dược để vận hành nên cần loại bỏ nhiều hạn chế để thực hiện. Ngoài ra, ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ. Thị trường nước ngoài có thể đem đến nhiều cơ hội và duy trì dây chuyền sản xuất vũ khí của Tokyo. Thời gian qua, Mỹ thúc đẩy Nhật Bản chia sẻ gánh nặng an ninh trong khu vực này, nên nhu cầu nới lỏng quy định để xuất khẩu vũ khí càng lớn hơn với Tokyo", TS Nagao phân tích thêm.
Những năm qua, Tokyo không ngừng tăng cường xuất khẩu vũ khí song song việc dần loại bỏ các hạn chế trong quy định pháp luật về vấn đề này. Năm 2023, Nhật Bản thông qua kế hoạch cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ, tên lửa và một số loại vũ khí sát thương cho 12 quốc gia bao gồm: Úc, Ấn Độ, Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý và 5 quốc gia Đông Nam Á. Đến tháng 3.2024, Nhật Bản nới lỏng các quy định nghiêm ngặt về chuyển giao thiết bị quân sự để cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ thế hệ tiếp theo đang được nước này phát triển với Anh và Ý. Cùng năm 2024, Nhật Bản thông báo sẽ bán tên lửa Patriot cho Mỹ để Lầu Năm Góc bù vào kho vũ khí đang thiếu hụt vì tài trợ cho Ukraine.
Mới đây, hợp đồng Nhật Bản cung cấp tàu hộ tống lớp Mogami cho Úc được 2 bên ký kết vào ngày 18.4. Theo đó, Nhật cung cấp 11 chiến hạm loại này cho Úc với tổng giá trị đơn hàng lên đến 6,8 tỉ USD. Có độ choán nước toàn tải hơn 5.000 tấn, tàu hộ tống lớp Mogami có khả năng tàng hình, tích hợp nhiều công nghệ hiện đại và vũ khí mạnh mẽ.
Thực tế, Nhật Bản nhiều năm qua phát triển nền công nghiệp quốc phòng hàng đầu thế giới, sản xuất nhiều loại vũ khí hiện đại. Đến nay, Nhật Bản đã tự lắp ráp chiến đấu cơ F-35, đồng thời đang tự phát triển chiến đấu cơ thế hệ 6. Trước đó, nước này tự sản xuất chiến đấu cơ Mitsubishi F-2 từ dòng F-16 của Mỹ, đồng thời phát triển máy bay săn ngầm Mitsubishi P-1 để thay thế P-3 Orion do Mỹ cung cấp.
Tokyo cũng nâng cấp các tàu khu trục chở máy bay trực thăng lớp Izumo để trở thành các tàu sân bay có thể mang theo chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35. Dòng tàu ngầm chạy bằng dầu diesel và điện của nước này cũng được đánh giá tối tân và năng lực tác chiến mạnh mẽ. Tương tự, các lớp tàu khu trục của Nhật Bản cũng sở hữu các hệ thống vũ khí hiện đại, uy lực. Hay xe tăng chiến đấu chủ lực T-10 của nước này luôn đứng cao trong các bảng xếp hạng toàn cầu.
Với nền tảng như thế, khi đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí có thể giúp Nhật Bản tăng cường hiệu quả các hoạt động ngoại giao khi nước này không ngừng thúc đẩy hợp tác quân sự với nhiều bên trong khu vực. Qua đó, Tokyo có thể càng khẳng định vai trò quan trọng về an ninh quân sự ở châu Á - Thái Bình Dương.
Ngày 6-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ tiêu diệt Iran "chỉ trong một đêm" nếu Tehran không đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước thời hạn chót là 20h tối 7-4 (giờ Mỹ).
Theo Đài BBC, Washington gần đây đã liên tục gây áp lực quân sự, cũng như ông Trump từng kêu gọi các nước tự bảo vệ tuyến vận tải, khiến nhiều quốc gia tại châu Á đã chủ động chọn con đường ngoại giao trực tiếp với Iran để đạt được các thỏa thuận riêng về việc lưu thông qua Hormuz, thay vì chờ đợi một giải pháp quân sự từ Mỹ.
Cụ thể, Pakistan hôm 28-3 thông báo rằng Iran đã đồng ý cho 20 tàu của nước này đi qua eo Hormuz. Ngoại trưởng Pakistan gọi đây là "cử chỉ tích cực và mang tính xây dựng", đồng thời nhấn mạnh: "Đối thoại, ngoại giao và các biện pháp xây dựng lòng tin là con đường duy nhất để tiến lên phía trước".
Iran cũng công khai hoan nghênh các tàu treo cờ Ấn Độ được đi qua eo biển. Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ viết trên X: "Những người bạn Ấn Độ của chúng tôi hoàn toàn an toàn, không có gì phải lo lắng". Đáp lại, Ngoại trưởng Ấn Độ cho biết việc tàu chở dầu của nước này được lưu thông là kết quả của ngoại giao.
Trung Quốc - nước mua dầu Iran lớn nhất - cũng xác nhận một số tàu của họ đã đi qua eo biển, dù không nêu chi tiết. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy bất chấp xung đột, hàng triệu thùng dầu Iran (đang bị Mỹ trừng phạt) vẫn được vận chuyển tới Trung Quốc trong những tuần gần đây.
Kể từ khi chiến sự bùng nổ, Bắc Kinh đã duy trì quan hệ ngoại giao thân thiện với Tehran và cùng Pakistan nỗ lực làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn giữa các bên tham chiến.
Mới đây nhất, Ngoại trưởng Philippines cho biết Iran đã cam kết đảm bảo "hành trình an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng" cho các tàu nước này, sau cuộc điện đàm được đánh giá là "rất hiệu quả" nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng và phân bón.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các thỏa thuận hiện nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, chẳng hạn như chưa có thông tin cụ thể liệu các đảm bảo an toàn áp dụng cho toàn bộ tàu của một quốc gia hay chỉ một số chuyến cụ thể, hay việc các tàu có phải trả phí để được đi qua hay không.
Ví dụ, Công ty vận tải Mitsui OSK Lines cho biết một tàu Nhật Bản chở khí tự nhiên hóa lỏng cuối tuần qua đã an toàn đi qua eo biển Hormuz, nhưng không bình luận về việc có phải trả phí cầu đường hay không và làm thế nào thủy thủ đoàn đảm bảo được chuyến đi an toàn.
Malaysia cũng cho biết một số tàu chở dầu của họ đã được Iran cho phép đi qua miễn phí, nhưng chưa rõ liệu các tàu Malaysia khác có được hưởng bảo đảm tương tự hay không.
Ngoài ra, chuyên gia Roger Fouquet tại Đại học Quốc gia Singapore cũng nhận định Iran có thể đang "tách bạch giữa quan hệ đồng minh và mức độ tham gia thực tế vào xung đột", khi vẫn cho phép tàu của một số quốc gia có liên hệ với Mỹ - như trường hợp của Philippines - được lưu thông.
Do đó nhà kinh tế năng lượng Shi cho rằng dù các thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến ngoại giao đáng chú ý, nhưng chúng chỉ giúp giảm áp lực ngắn hạn cho chuỗi cung ứng năng lượng, chưa phải là giải quyết triệt để cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
