Theo Đài CNN, phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 31-3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nhấn mạnh Iran “gần như không còn gì có thể làm được về mặt quân sự để thay đổi tình hình”, khẳng định Mỹ vẫn để ngỏ nhiều phương án, bao gồm cả khả năng triển khai bộ binh.
Tuy nhiên ông từ chối đưa ra cam kết cụ thể, cho rằng yếu tố “khó đoán” sẽ là chìa khóa để giành lợi thế.
“Bạn không thể chiến đấu và giành chiến thắng nếu nói cho đối phương biết bạn sẽ làm gì hay không làm gì”, ông nói và cho biết Mỹ có nhiều kịch bản tác chiến và sẵn sàng thực thi nếu cần, nhưng cũng để ngỏ khả năng đạt được giải pháp thông qua đàm phán.
Song song với sức ép quân sự, Washington cũng đang thúc đẩy các cuộc thương lượng với Tehran.
Theo ông Hegseth, các cuộc đàm phán “đang diễn ra, có thật và ngày càng có động lực”, phản ánh nỗ lực tìm lối thoát của Mỹ cho cuộc xung đột đã kéo dài hơn một tháng qua.
Dù vậy, thông điệp từ Lầu Năm Góc cho thấy Mỹ vẫn duy trì áp lực tối đa trên chiến trường. Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, cho biết lực lượng Mỹ đã tấn công hơn 11.000 mục tiêu tại Iran, tập trung vào việc phá hủy năng lực tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và các chuỗi hậu cần liên quan.
“Chúng tôi tiếp tục phá hủy các năng lực chiến lược của Iran, đồng thời cắt đứt các tuyến cung ứng hỗ trợ cho những chương trình này”, ông Caine nói, nhấn mạnh Mỹ cũng đang duy trì ưu thế trước hải quân Iran, đặc biệt nhắm vào năng lực rải thủy lôi và các tài sản trên biển.
Trong khi đó, ông Hegseth tiết lộ đã có chuyến thăm không công bố tới Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ở Trung Đông vào cuối tuần qua để gặp các binh sĩ đang tham gia chiến dịch.
Ông từ chối tiết lộ địa điểm cụ thể vì lý do an ninh, nhưng mô tả tinh thần lực lượng vô cùng quyết tâm “hoàn thành nhiệm vụ”.
Ngoài ra, vị bộ trưởng cho biết Washington đang triển khai các biện pháp nhằm tái mở cửa eo biển Hormuz – tuyến đường hàng hải chiến lược mà Iran trên thực tế đã phong tỏa – nhưng không tiết lộ cụ thể những biện pháp đó là gì.
Ông cũng chỉ trích các quốc gia khác, trong đó có ám chỉ Anh, vì chưa làm đủ để hỗ trợ nỗ lực khơi thông tuyến đường biển này.
Trước khi buổi họp báo bắt đầu, Tổng thống Trump đã đăng tải bài viết trên mạng xã hội Truth Social, trong đó cũng chỉ trích Anh vì từ chối tham gia chiến dịch nhằm “loại bỏ giới lãnh đạo Iran”.
Một diễn biến đáng chú ý khác là việc Mỹ thừa nhận các đối thủ đang cung cấp thông tin tình báo cho Iran, buộc Washington phải liên tục điều chỉnh vị trí lực lượng để tránh bị nhắm mục tiêu.
Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin Nga được cho là đang hỗ trợ Tehran bằng cách chia sẻ dữ liệu về vị trí quân đội Mỹ, trong khi Trung Quốc có thể cân nhắc hỗ trợ tài chính và kỹ thuật.
Giới chức Mỹ cũng cho rằng một “sự thay đổi chế độ” đã xảy ra tại Iran, và chính quyền mới cần cân nhắc lựa chọn giữa tiếp tục đối đầu hay chấp nhận một thỏa thuận với Washington.
Theo ông Hegseth, quyết định cuối cùng về thời điểm kết thúc chiến dịch và ký kết thỏa thuận sẽ thuộc về Tổng thống Donald Trump.
"Chúng tôi đã tập trung lực lượng tác chiến cùng hỏa lực đáng kể ở trong và khu vực quanh eo biển Hormuz. Trong số này có trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk, những khí tài đã được sử dụng ngay trong sáng nay để hạ 6 xuồng cao tốc của Iran đe dọa hoạt động hàng hải thương mại", đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ, nói ngày 4/5.
Ông Cooper cho biết lực lượng Mỹ còn "đánh chặn hiệu quả toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) phóng vào cả chiến hạm của Washington lẫn tàu thương mại".
"Chúng tôi đã tự bảo vệ mình và toàn bộ tàu thương mại, đúng với cam kết đã đưa ra", tư lệnh CENTCOM tiếp tục.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết số xuồng của Iran bị tấn công là 7 chiếc và "hiện chưa có thiệt hại nào xảy ra đối với các tàu đi qua eo biển", ngoại trừ một phương tiện của Hàn Quốc bị trúng đòn tấn công. Ông không nêu thêm chi tiết về sự việc.
Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin mà phía Mỹ đưa ra. "Mỹ tuyên bố đánh chìm một số tàu của Iran là sai sự thật", truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao nước này.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai "Dự án Tự do" để hộ tống những phương tiện này qua Hormuz. CENTCOM tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch.
Đô đốc Cooper cho biết quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống mà triển khai nhiều lớp bảo vệ gồm tàu chiến, trực thăng, máy bay, hệ thống cảnh báo sớm trên không và tác chiến điện tử, hình thành "thế trận phòng thủ bao quát hơn nhiều so với hộ tống đơn thuần".
Ông Cooper thêm rằng "Dự án Tự do" được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng một "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực".
"Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, nhưng điều quan trọng nhất trong ngắn hạn là đưa các tàu rời đi an toàn", ông nói.
Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 4/5 công bố bản đồ mới về khu vực lực lượng này tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Khu vực này nằm giữa hai ranh giới, trong đó một đường từ cực tây đảo Qeshm của Iran đến thành phố Umm Al Quwain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đường còn lại kẻ từ khu vực Kuh-e Mobarak, Iran tới phía nam Fujairah, UAE.
Cuộc chiến tái phân chia khu vực bầu cử hạ viện Mỹ đang bước vào giai đoạn kịch tính. Với hàng loạt phán quyết từ các cấp tòa án trong những ngày qua, cục diện bầu cử giữa kỳ tại Mỹ liên tục thay đổi, trực tiếp tác động đến quyền kiểm soát hạ viện của hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.
Vào sáng qua (12.5 theo giờ VN), Đài NBC News đưa tin Tòa án tối cao Mỹ đã lật ngược phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó cho phép bang Alabama sử dụng bản đồ bầu cử mới do phe Cộng hòa đề xuất. Bản đồ này dự kiến xóa bỏ một trong 2 khu vực bầu cử có đa số cử tri là người da đen (vốn thường bầu cho ứng viên Dân chủ). Điều này sẽ giúp Alabama đẩy nhanh tiến trình bầu cử theo bản đồ có lợi cho đảng Cộng hòa. Toàn bộ 6 thẩm phán bảo thủ của Tòa án tối cao đều thông qua phán quyết cho Alabama sử dụng bản đồ mới, trong khi 3 thẩm phán cấp tiến phản đối.
Tại bang Virginia, phe Dân chủ cũng vừa đệ đơn khẩn cấp lên Tòa án tối cao vào ngày 11.5 nhằm khôi phục bản đồ bầu cử từng được cử tri chấp thuận. Trước đó, tòa án cấp tiểu bang Virginia đã bác bỏ bản đồ nêu trên do các lỗi kỹ thuật trong quá trình trưng cầu dân ý.
Không chỉ ở Alabama và Virginia, làn sóng chạy đua "vẽ lại bản đồ" còn diễn ra ở nhiều bang miền nam nước Mỹ.
Tại bang Louisiana, Thống đốc Jeff Landry đã ban bố tình trạng khẩn cấp và đình chỉ các cuộc bầu cử sơ bộ để cơ quan lập pháp kịp thời vẽ lại các khu vực bầu cử.
Ở bang Mississippi, một phiên họp đặc biệt của cơ quan lập pháp tiểu bang đã được lên lịch vào ngày 20.5 để xem xét các bản đồ mới sau khi bị tòa án yêu cầu điều chỉnh.
Theo CNN, hiện 9 bang đã ban hành bản đồ phân khu vực bầu cử mới. Các bang ghi nhận diễn biến có lợi cho đảng Cộng hòa gồm: Texas, Florida, Alabama, Tennessee, Bắc Carolina, Ohio và Missouri. Đảng Dân chủ củng cố thêm ưu thế tại 2 bang California và Utah.
Các phân tích chỉ ra với bản đồ mới, đảng Cộng hòa có thể giành thêm 15 ghế trong bầu cử hạ viện, trong khi đảng Dân chủ chỉ "lật" được 6 ghế. Giới chuyên gia nhận định đảng Cộng hòa đang bứt phá mạnh mẽ trong cuộc chiến phân định lại bản đồ bầu cử, sau những phán quyết có lợi từ các cấp tòa án.
Tuy nhiên, việc liên tiếp có nhiều bang thúc đẩy vẽ lại bản đồ bầu cử đang gây ra những hậu quả về mặt hậu cần. Tại Louisiana, gần 179.000 cử tri đã đi bỏ phiếu sớm cho bầu cử sơ bộ, thế nhưng những lá phiếu đó có thể không được tính nếu bản đồ bị thay đổi vào phút chót. Ở Alabama, sau phán quyết của Tòa án tối cao cho sử dụng bản đồ bầu cử mới, các khu vực nằm trong diện thay đổi sẽ phải tổ chức bầu cử sơ bộ lại.
Trong bối cảnh số nghị sĩ Cộng hòa chỉ nhiều hơn phe Dân chủ 5 ghế tại hạ viện (217 và 212), việc tái phân định khu vực bầu cử không còn là chuyện thủ tục mà đã trở thành một vũ khí chiến thuật để đảng Cộng hòa bảo vệ thế đa số mong manh trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới, trong khi đảng Dân chủ nỗ lực ngăn chặn đối thủ giành thêm lợi thế.
Lần đầu tiên, một tiêm kích NATO đã bắn hạ một UAV nghi của Ukraine trên không phận Estonia vào ngày 19/5, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói với hãng tin Delfi.
Theo ông Pevkur, UAV này bị một tiêm kích Romania tham gia nhiệm vụ tuần tra của NATO trên không phận Baltic bắn hạ. Chiếc UAV được cho là có nguồn gốc từ Ukraine và đang hướng tới các mục tiêu ở Nga.
Đáp lại, Bộ Ngoại giao Ukraine cáo buộc Moscow cố tình chuyển hướng UAV Ukraine vào lãnh thổ NATO. “Chúng tôi xin lỗi Estonia và tất cả những người bạn Baltic vì các sự cố ngoài ý muốn như vậy”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi nói.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh xuất hiện thêm một trường hợp UAV nghi của Ukraine rơi xuống lãnh thổ các nước Baltic trong các đợt không kích nhằm vào khu vực tây bắc Nga.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bắn hạ hơn 300 UAV Ukraine vào ngày 19/5, bao gồm tại các tỉnh Yaroslavl, Moscow và Novgorod.
Latvia và Estonia đã phát cảnh báo UAV tại một số khu vực trên lãnh thổ của họ vào khoảng giữa trưa, đồng thời cùng theo dõi vụ xâm nhập này.
Giới chức Estonia cho biết UAV bị bắn hạ tại khu vực giữa hồ Võrtsjärv và thị trấn Põltsamaa ở miền trung Estonia trước khi rơi xuống một cánh đồng. Hiện công tác tìm kiếm mảnh vỡ đang được tiến hành và không có thương vong nào được ghi nhận.
“Tôi xác nhận một lần nữa rằng tôi đã trực tiếp trao đổi với Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngay sau sự cố này. Estonia chưa cấp phép cho bất kỳ ai sử dụng không phận của mình ngoài các đồng minh, và phía Ukraine cũng không yêu cầu cấp phép như vậy”, ông Pevkur nói.
“Trong cuộc trao đổi, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine đã xin lỗi vì sự cố xảy ra, đồng thời bày tỏ hài lòng rằng chúng tôi đã bắn hạ UAV đó", ông cho hay.
Latvia cũng cho biết đã phát hiện một UAV trên lãnh thổ nước này ngay trước buổi trưa ngày 19/5, đồng thời phát cảnh báo không kích tại một số khu vực phía đông.
Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh tình báo Nga cáo buộc Ukraine chuẩn bị phóng UAV vào các mục tiêu Nga từ các căn cứ ở Latvia. Riga và Kiev đã bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc này.
Vào tháng 3, Ukraine từng tuyên bố rằng họ có thông tin tình báo cho thấy Nga đã cố tình điều hướng UAV của Kiev về phía các quốc gia Baltic và Phần Lan nhằm tạo ra căng thẳng.
Mặt khác, Moscow từng cáo buộc các thành viên NATO, gồm 3 nước Baltic, ngầm cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu ở tây bắc Nga, đặc biệt là các cảng xuất khẩu dầu ở vùng Leningrad.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói rằng phía Ukraine cần “giữ UAV tránh xa lãnh thổ của chúng tôi và kiểm soát hoạt động của chúng tốt hơn".
Tại Latvia, cả Thủ tướng Evika Silina và Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds đều từ chức sau vụ 2 UAV cảm tử tầm xa của Ukraine bay vào một kho dầu bỏ trống gần thị trấn Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40km hồi đầu tháng.
