Điểm nhấn của chuyến thăm là Việt Nam nâng cấp quan hệ với cả hai nước: “Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường” với Ấn Độ, và “Quan hệ đối tác toàn diện” với Sri Lanka.
Xuyên suốt chuyến thăm Ấn Độ và Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, có thể thấy rõ tình cảm đặc biệt mà lãnh đạo cùng nhân dân hai nước này dành cho đất nước, con người Việt Nam.
Hình ảnh chiếc cầu vượt biển mang tính biểu tượng tại Mumbai, bang Maharashtra (Ấn Độ) được thắp sáng trong đêm 7-5 bằng hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi để lại ấn tượng không chỉ là sự tinh tế của Ấn Độ trong ngoại giao.
Cử chỉ đó còn hàm ý mong muốn củng cố hơn nữa các cầu nối vững chắc cho quan hệ giữa hai đất nước bằng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, du lịch…
Tại Sri Lanka, dù trời đã về khuya đêm 7-5, lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại sân bay vẫn ấm áp và trọng thị. Đích thân Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại chân cầu thang máy bay.
Trên các tuyến đường chính của thủ đô Colombo, quốc kỳ hai nước cùng chân dung nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam và khẩu hiệu chào mừng bằng 4 thứ tiếng được treo trang trọng.
Theo giới quan sát, sự tiếp đón trọng thị và có nhiều biệt lệ của Ấn Độ và Sri Lanka với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ xuất phát từ nền tảng tin cậy chính trị vững chắc hay tình hữu nghị bền chặt. Những cử chỉ ngoại giao đó còn phản ánh kỳ vọng của New Delhi và Colombo vào tương lai phát triển quan hệ với Hà Nội và đặc biệt đánh giá cao vị thế và vai trò của Việt Nam trên thế giới.
Trong bối cảnh các tuyến thương mại, chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược dịch chuyển về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Ấn Độ cùng với Sri Lanka có vị trí án ngữ các tuyến hàng hải quốc tế huyết mạch của thế giới. Việt Nam, một nền kinh tế mở, đang đa dạng hóa thị trường, mong có thêm những “cửa” kết nối Nam Á và Ấn Độ Dương. Ở chiều ngược lại, Ấn Độ và Sri Lanka thì cần những đối tác có năng lực sản xuất, thương mại để hội nhập sâu với ASEAN.
Gặp nhau ở nhu cầu bổ trợ như vậy, nên hai bên có lý do để đi nhanh hơn, thực chất hơn.
Bộ trưởng Ngoại giao, Lao động nước ngoài và Du lịch Sri Lanka Vijitha Herath chia sẻ, nước này đặt chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bối cảnh Colombo đang tìm kiếm việc sớm trở thành Đối tác Đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN và tư cách thành viên của Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) – những tổ chức, hiệp định mà Việt Nam là thành viên ngày càng quan trọng.
Nếu phải chọn một từ khóa cho chuyến thăm vừa qua, “định hình” có lẽ là từ thích hợp. Trên nền những ký ức tốt đẹp giữa Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka, những cam kết chính trị từ cấp cao nhất đã được công bố: nâng tầm quan hệ Việt Nam – Ấn Độ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường và thiết lập Đối tác toàn diện Việt Nam – Sri Lanka.
Khuôn khổ quan hệ mới hay “chiếc khung” của hợp tác trong giai đoạn mới đang được xây dựng bằng những trụ cột kinh tế, thương mại, đầu tư, an ninh – quốc phòng, khoa học – công nghệ, giao lưu nhân dân.
Tại Ấn Độ, lãnh đạo hai nước đặt ra mục tiêu mới cho hợp tác thương mại bằng con số 25 tỉ USD theo hướng cân bằng và bền vững hơn vào năm 2030. Còn tại Sri Lanka ngày 8-5, lãnh đạo hai bên nhất trí triển khai các biện pháp đột phá nhằm sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD trong tương lai gần – tức gần gấp 5 lần con số hiện nay.
Mức độ thực chất được thể hiện ở các hoạt động kết nối doanh nghiệp Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka.
27 thỏa thuận hợp tác liên quan xúc tiến thương mại, hàng không, văn hóa – du lịch, khách sạn, logistics, hạ tầng trạm sạc xe điện, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ hạ tầng sân bay… được trao tại Mumbai vào ngày 7-5 giữa doanh nghiệp hai bên trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Còn tại Sri Lanka, dù lịch trình bận rộn, ông vẫn đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn doanh nghiệp hai nước vào ngày 8-5 và chứng kiến nhiều thỏa thuận được trao.
Số lượng thỏa thuận, sự quan tâm của doanh nghiệp trải rộng trên nhiều ngành, lĩnh vực phản ánh sự ủng hộ và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp với Chính phủ mỗi nước trong việc đưa quan hệ ngày càng thực chất, đi vào chiều sâu.
Nhìn lại chuyến thăm và từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trước Quốc hội Sri Lanka ngày 8-5, chuyến công tác lần này đã gợi hình ảnh đẹp về những chiếc cầu hữu nghị từ Biển Đông sang Ấn Độ Dương đang được gia cố bằng những nhịp hợp tác mới thực chất hơn nữa, đo đếm được và hướng đến người dân.
Chuyến thăm còn chuyển tải một thông điệp ngoại giao nhất quán của các nước đang phát triển, rằng trong bối cảnh thế giới biến động, họ tìm kiếm đối thoại và hợp tác thay cho đối đầu và chia rẽ; chọn đi cùng nhau để tiến xa hơn và củng cố năng lực tự cường, tự chủ chiến lược.
Bà Katrina Foley, phó chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, bang California, Mỹ, tuần trước ra thông báo tạm dừng hoạt động phun thuốc diệt cỏ trên toàn quận, sau khi vấp phải sự phản đối của các cử tri. Bà tuyên bố "các chất độc gây hại không có chỗ trong nguồn nước của quận" khi ra quyết định này.
Tuy nhiên, quyết định được bà Foley, thành viên đảng Dân chủ, đưa ra mà chưa thảo luận và tổ chức bỏ phiếu tại Hội đồng Giám sát quận Cam, cơ quan dân cử có quyền lực rất lớn, ban hành các quy định, sắc lệnh và chính sách áp dụng trên toàn quận. Điều này đã châm ngòi cho những tranh cãi về phạm vi quyền lực của các giám sát viên trong Hội đồng.
Hội đồng Giám sát quận Cam có 5 thành viên, đại diện cho 5 khu vực bầu cử. Mỗi giám sát viên do cử tri tại khu vực họ đại diện bầu ra, đảm nhận nhiệm kỳ 4 năm. Hội đồng có quyền bổ nhiệm, chỉ đạo hoặc bãi nhiệm Giám đốc Điều hành Quận (County CEO).
Tại cuộc họp của Hội đồng Giám sát ngày 19/5, các giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen, đều là thành viên đảng Cộng hòa, đã chất vấn việc bà Foley ban hành lệnh tạm dừng phun thuốc diệt cỏ mà không có sự ủng hộ của các thành viên trong Hội đồng.
"Đây không phải vấn đề chính trị, mà là việc một giám sát viên đã vượt quá thẩm quyền", bà Nguyen nói. "Nếu một giám sát viên được phép làm vậy, mỗi người trong chúng tôi cũng phải được phép làm vậy".
Bà Foley cho rằng những lời chỉ trích này mang động cơ chính trị, nhằm gây tổn hại cho chiến dịch tái tranh cử của bà cho nhiệm kỳ hai. Foley tin rằng mình chắc chắn sẽ thắng trong vòng bầu cử sơ bộ.
Bà nhấn mạnh quyết định dừng phun thuốc là do Phòng Công trình Công cộng quận Cam đưa ra. Đây là cơ quan phụ trách hạ tầng, đường sá, hoạt động bảo trì, thoát nước của quận. "Chính việc chính trị hóa bàn họp này mới gây tổn hại cho quận", bà Foley nói.
Cuộc tranh luận nổi lên sau khi Andrew Do, một cựu giám sát viên của Hội đồng, nhận tội tham nhũng, hối lộ, kéo theo loạt cuộc điều tra cho thấy văn phòng của ông này thường xuyên can thiệp vào hoạt động nhân sự và chính sách của quận Cam mà không có bất kỳ cuộc bỏ phiếu công khai nào của Hội đồng Giám sát.
Tranh cãi tương tự nổ ra hồi đầu năm, sau khi bà Foley hủy một cuộc họp cộng đồng về đề xuất tăng gấp đôi lượng rác mỗi ngày tại bãi chôn lấp Prima Deshecha ở San Juan Capistrano, một trong các thành phố thuộc khu vực bầu cử của bà.
Quyết định được Foley đưa ra sau khi bà triệu tập Giám đốc Điều hành Quận Michelle Aguirre và lãnh đạo cơ quan quản lý rác thải Tom Koutroulis để phàn nàn rằng mình không được báo cáo trước về dự án tăng lượng rác thải chôn lấp.
Giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen khi đó cũng chất vấn thẩm quyền của bà Foley trong việc đơn phương tạm dừng các cuộc họp về dự án mà không qua biểu quyết.
"Không ai trong chúng tôi có thẩm quyền pháp lý ở quận này để tự mình làm việc đó. Chỉ đa số Hội đồng mới được phép. Chỉ riêng một giám sát viên không thể chỉ đạo ông. Ông hiểu điều đó chứ?", Wagner nói với ông Koutroulis trong cuộc họp hồi tháng 2.
Trong cuộc họp ngày 19/5, bà Nguyen mô tả hành động của bà Foley là "đi vào vết xe đổ" của cựu giám sát viên vừa nhận tội tham nhũng. Bà Nguyen cũng cáo buộc bà Foley gây áp lực với đội ngũ nhân viên. Bà Foley đã bác bỏ các cáo buộc này trong cuộc họp.
Doug Chaffee, Chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, đã ngăn mọi người thảo luận thêm về việc liệu hành động của Foley có vượt giới hạn quyền lực hay không, do cuộc họp "không còn giữ được tính lịch sự".
Nguyen cho biết bà muốn có một cuộc tranh luận công khai về vai trò và trách nhiệm chính xác của các giám sát viên trong thời gian tới.
"Với tôi, cốt lõi là giám sát viên Foley không nên áp đặt chính sách hay gây áp lực với nhân viên", bà Nguyen nói. "Đó là điểm mấu chốt, đặc biệt khi việc này ảnh hưởng đến toàn quận".
Ông Wagner tỏ ra không quyết liệt như vậy, nhưng cho rằng cần làm rõ không giám sát viên nào có thể đơn phương chỉ đạo công chức trong quận. "Một giám sát viên không thể tự quyết định những việc ảnh hưởng đến cả quận", ông nói.
Cuộc điện đàm nói trên diễn ra vài giờ sau khi Iran đe dọa ngừng đàm phán với Mỹ do hành động của Israel ở Lebanon. Trong cuộc điện đàm, ông Trump đã "tức giận" và có lúc hét vào mặt ông Netanyahu: "Ông đang làm cái quái gì vậy?", theo Axios dẫn lời một quan chức Mỹ.
Theo vị quan chức này, ông Trump cảm thấy ông Netanyahu đã phản ứng thái quá trước các cuộc tấn công của lực lượng Hezbollah vào Israel. Ông phản đối việc Israel phá hủy các tòa nhà để chỉ tiêu diệt một chỉ huy Hezbollah, đồng thời chỉ trích việc Israel đe dọa sẽ tấn công Beirut, theo Axios.
Một nguồn tin khác tóm tắt một phần phát ngôn của Tổng thống Trump trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Netanyahu là "giờ thì mọi người đều ghét ông. Mọi người đều ghét Israel vì điều này".
Ngoài ra, hai nguồn tin tiết lộ với Axios rằng trong cuộc trao đổi, Tổng thống Trump nói ông đã giúp ông Netanyahu thoát khỏi án tù, ám chỉ sự ủng hộ của nhà lãnh đạo Mỹ trong phiên tòa xét xử ông Netanyahu về cáo buộc tham nhũng.
Một quan chức Mỹ nói rằng đây là một trong những cuộc điện đàm nặng nề nhất của Tổng thống Trump với Thủ tướng Netanyahu kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Tổng thống Trump cũng như Thủ tướng Netanyahu về tiết lộ trên.
Sự tức giận của chủ nhân Nhà Trắng dường như xuất phát từ việc Thủ tướng Netanyahu quyết định leo thang căng thẳng ở Lebanon, đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán của Mỹ với Iran.
Sau cuộc điện đàm, ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Israel và Hezbollah đã đồng ý ngừng giao tranh. Ông còn viết rằng các cuộc đàm phán với Iran "đang tiếp diễn với tốc độ nhanh chóng".
Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu đưa ra một tuyên bố sau cuộc gọi, khẳng định ông đã nói với nhà lãnh đạo Mỹ rằng Israel sẽ tấn công các mục tiêu ở Beirut nếu Hezbollah không ngừng tấn công, và Israel sẽ tiếp tục các hoạt động của mình ở miền nam Lebanon. "Lập trường của chúng tôi vẫn không thay đổi", ông Netanyahu nhấn mạnh.
Cảnh sát New York (NYPD) lúc 13h30 ngày 7/5 nhận được cuộc gọi 911, thông báo có một phụ nữ đang suy sụp, ngồi ở vị trí nguy hiểm trên mép sân hiên tầng 30 của một tòa nhà 58 tầng ở Brooklyn.
Khi có mặt, các sĩ quan phát hiện một người mặc váy đen, không đi giày, ngồi trên gờ bên ngoài vách ngăn bằng kính nhựa, khóc nức nở. Một sĩ quan lập tức chào hỏi, giới thiệu bản thân, thuyết phục cô không nhảy xuống.
"Chúng tôi quan tâm đến cô. Chúng tôi không muốn cô làm mình bị thương. Được chứ?", một sĩ quan nói trong video trích xuất camera gắn thân, được NYPD đăng tải ngày 9/5.
Các sĩ quan thuộc đơn vị ứng phó khẩn cấp (ESU) có mặt không lâu sau đó. Họ thiết lập dây an toàn, rồi trèo sang phần gờ nơi người phụ nữ đang ngồi.
"Chúng ta có thể ngồi đây 10 phút. Chúng ta có thể ngồi đây nửa tiếng. Tôi chỉ muốn chắc chắn rằng cô được an toàn", một sĩ quan nói, men xuống phần gờ và nắm lấy tay người phụ nữ.
Khi cô chưa sẵn sàng di chuyển, anh quyết định ngồi lại. "Nhìn xem mình đang ở đâu này. Ở đây có góc nhìn đẹp nhất thành phố đấy", viên sĩ quan đùa.
Một lúc sau, khi người phụ nữ bình tâm đôi chút, nhóm ứng cứu đã phối hợp bế cô qua lớp rào kính, trở lại nơi an toàn. Đội y tế đã đưa cô tới bệnh viện theo dõi. Truyền thông cho biết người phụ nữ này 41 tuổi.
"Cuộc giải cứu cho thấy lòng dũng cảm của những sĩ quan ưu tú nhất New York. Khi phát hiện có người ngồi trên gờ một tòa nhà cao tầng ở Brooklyn, các sĩ quan đã nhanh chóng phản ứng, áp dụng nghiệp vụ để cứu sống cô ấy", NYPD thông báo trên X.
