Theo Hãng tin AFP, ngày 27-4, Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm cáo buộc Ukraine sử dụng máy bay không người lái (drone) tấn công, khiến một nhân viên vận tải tại đây thiệt mạng.
“Hôm nay, một tài xế đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone của lực lượng vũ trang Ukraine nhằm vào xưởng vận tải của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia”, thông cáo đăng trên kênh Telegram của nhà máy nêu.
Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm tại vùng cùng tên. Vùng Zaporizhzhia là lãnh thổ được quốc tế công nhận của Ukraine, nhưng được Nga tuyên bố sáp nhập vào nước này năm 2022.
Nhà máy Zaporizhzhia do quân đội Nga kiểm soát từ năm 2022 và hiện ở trạng thái “dừng nguội” (cold shutdown – trạng thái mà lò phản ứng hạt nhân được đưa về mức an toàn nhất trong các chế độ vận hành dừng máy).
Cơ sở này nằm ngay sát khu vực tiền tuyến ở phía nam Ukraine. Trong nhiều tháng qua, số phận của nhà máy này là một trong những điểm bế tắc lớn nhất trong các vòng đàm phán hòa bình giữa Matxcơva và Kiev.
Kể từ khi xung đột bùng phát, hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau, đẩy khu vực đến bờ vực thảm họa hạt nhân vì các đợt tấn công vào hoặc quanh nhà máy.
Ngày 26-4, Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Ukraine (Energoatom) thông báo đường dây truyền tải điện của Zaporizhzhia đã bị ngắt, buộc nhà máy chuyển sang chế độ “mất điện hoàn toàn” trong khoảng một tiếng rưỡi.
“Đây đã là lần mất điện thứ 15 tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi bị chiếm đóng. Mỗi sự cố như vậy đều làm gia tăng đáng kể rủi ro an toàn hạt nhân và phóng xạ, không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu”, Energoatom cảnh báo.
Vụ tập kích Nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cáo buộc Nga tiến hành “khủng bố hạt nhân”.
Chia sẻ trên mạng xã hội X nhân dịp Ukraine tưởng niệm 40 năm thảm họa Chernobyl (26-4-1986), ông Zelensky khẳng định Nga đang “một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo” khi thường xuyên điều khiển drone qua khu vực Chernobyl. Trong đó có một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy hồi năm 2025.
“Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn, và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh”, nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ Chernobyl “cần được tiến hành sớm nhất có thể”.
Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) cảnh báo công việc này có thể mất tới 4 năm, và gần như bất khả thi trong điều kiện chiến tranh.
Hiện Nga và Ukraine chưa phản hồi những cáo buộc của bên còn lại.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tổng thống Zelensky: Ukraine chuẩn bị trao đổi thêm tù binh
Ukrainska Pravda đưa tin, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, công tác lập danh sách cho giai đoạn kế tiếp của cuộc trao đổi tù binh theo thỏa thuận "1.000 đổi 1.000" vẫn đang tiếp tục.
Trong bài phát biểu tối 16/5, ông Zelensky nói: "Chúng tôi cũng không dừng lại ở đó, vì vậy sẽ có các bước tiếp theo. Tuần này là giai đoạn đầu tiên của cuộc trao đổi 1.000 đổi 1.000. Chúng tôi đang chuẩn bị cho các giai đoạn tiếp theo".
"Công tác lập danh sách và tất cả các phê duyệt cần thiết vẫn đang tiếp tục. Tôi cảm ơn tất cả những người tham gia vào việc này. Chúng ta cần đưa binh sĩ Ukraine trở về. Chúng ta cần tiếp tục tăng cường mối quan hệ của mình với thế giới, với nhà nước và với người dân của chúng ta", ông nói thêm.
Hôm 15/5, Ukraine và Nga đã tiến hành trao đổi tù binh, trong đó 205 người của mỗi bên đã được trả tự do.
Trước đó, vào ngày 8/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn 3 ngày trong cuộc chiến giữa Ukraine và Nga. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã xác nhận tuyên bố của Tổng thống Mỹ về lệnh ngừng bắn với Nga vào các ngày 9-11/5 và công bố một cuộc trao đổi tù binh theo tỷ lệ "1.000 đổi 1.000".
Bước đột phá lớn của Nga ở Kharkov
Kênh Military Summary đưa tin, chiến dịch tấn công của quân đội Nga (RFAF) ngày càng được đẩy mạnh và trong ngày 16/5 họ đã đạt được các bước đột phá lớn.
Tổng Tham mưu trưởng quân đội Nga Valery Gerasimov xác nhận lực lượng Moscow đã giành quyền kiểm soát 2 khu định cư quan trọng gồm Borova và Kutkivka thuộc vùng Kharkov. Ông đồng thời cũng thông báo RFAF kiểm soát khoảng 85% diện tích thành phố Liman và đang tấn công Velyka Shapkivka.
Quân đội Nga sử dụng 294 UAV tấn công vào các mục tiêu ở Odessa, Zaporizhia và Kharkov. Trong đó, phòng không Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 138 chiếc.
Ngược lại, quân đội Ukraine (AFU) tiến hành đòn tấn công trả đũa sâu rộng, có UAV vươn xa tới 1.300km, tập kích Hạm đội Biển Caspi, khiến tàu tên lửa và tàu quét mìn của Nga bị hư hại. Ngoài ra, các cuộc tập kích của Ukraine còn khiến nhà máy hóa chất Nizhnekamsk và cơ sở dầu khí Naberezhnye Chelny bốc cháy.
Theo kênh Rybar, quân đội Nga đánh phá các mục tiêu của đối phương tại Kiev, Odessa, Chernihiv, Kharkov, Sumy và Dnipropetrovsk. Sau đợt tập kích dữ dội chưa từng có gần đây vào thủ đô Ukraine, các cuộc tấn công tầm xa quy mô lớn đã tạm lắng.
Tại miền Bắc Ukraine, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đang tiến quân qua các khu rừng rậm trên đường đến Bachevsk. Theo thông tin kiểm soát khách quan lực lượng Moscow đã chiếm giữ các vị trí mới ở phía nam Sopich.
Tại cánh đông Zaporizhia, các nhóm xung kích nhỏ tiếp tục giao tranh dọc theo một đoạn dài của tiền tuyến. Ở khu vực trung tâm, RFAF đang xóa sổ các nhóm xâm nhập của Ukraine nhằm chiếm các vành đai rừng gần Gorky và Staroukrainka.
Tại cánh tây Zaporizhia, theo các đoạn phim mới được đăng tải trực tuyến, quân đội Ukraine đang tăng cường phản công ở Stepnogorsk, đồng thời lực lượng Kiev vẫn hiện diện gần Malaya Tokmachka.
Ukraine tấn công các sở chỉ huy và kho quân sự của Nga
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết, rạng sáng 16/5, lực lượng phòng vệ đã tấn công các sở chỉ huy của quân đội Nga ở Donetsk, cũng như một số kho quân sự và điểm tập kết nhân lực tại các vùng lãnh thổ bị kiểm soát.
Cụ thể, một sở chỉ huy của RFAF đã bị tập kích tại khu vực Pokrovsk cũng như một trung tâm điều khiển UAV tại Grafskoye thuộc vùng Donetsk.
Ngoài ra, một nhà kho chứa thiết bị quân sự tại Selydove (Donetsk) cũng như một kho hậu cần của RFAF tại Baranykivka (Lugansk), và một đơn vị sửa chữa của Nga tại Privilla (Kherson) đã bị đánh phá.
Binh sĩ Ukraine cũng tấn công các điểm tập kết nhân lực của đối phương tại Shakhtarsk, Mykhailivka, Yalta, Selidovo thuộc vùng Donetsk, Lyubimovka thuộc vùng Zaporizhia, và tại một số khu dân cư khác.
Trước đó, Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine tập kích nhà máy lọc dầu Ryazan trong một chiến dịch phối hợp với Lực lượng Hệ thống Không người lái và các đơn vị khác thuộc Lực lượng An ninh và Quốc phòng Ukraine vào rạng sáng 15/5.
Ông Budanov phản đối việc huy động nam giới Ukraine dưới 25 tuổi
Người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine, Kirill Budanov (cựu Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo Quốc phòng), trong một cuộc phỏng vấn với The Times, đã phản đối việc huy động thanh niên từ 18 đến 25 tuổi, vì điều này có thể hủy hoại tương lai của đất nước.
Khi được hỏi về khả năng thành lập lực lượng dự bị nam giới dưới 25 tuổi, những người sẽ phục vụ không phải ở tiền tuyến, mà ở các khu vực khác tại Ukraine, ông Budanov đáp rằng: "Nếu chúng ta chỉ đơn giản sử dụng cơ chế huy động để bắt tất cả thanh niên từ 18 đến 25 tuổi, chúng ta sẽ hủy hoại chính tương lai của đất nước, cả một thế hệ".
Ukraine đang huy động nam giới từ 25 đến 60 tuổi. Vào tháng 8/2025, chính quyền đã cho phép nam giới từ 18 đến 22 tuổi rời khỏi Ukraine.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Budanov cũng tuyên bố rằng "không có dấu hiệu" nào cho thấy Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công hạt nhân, và nếu có, ông sẽ biết.
"Con lắc" đảo chiều dữ dội ở cánh tây Zaporizhia
Tình hình ở cánh tây Zaporizhia vẫn vô cùng căng thẳng với quân đội Nga khi lực lượng Kiev đang tăng cường hiện diện tại Stepnogorsk. Theo đoạn phim được đăng tải trên kênh của phóng viên chiến trường Dmitry Rogozin, giao tranh bằng vũ khí cá nhân đang diễn ra ở phía nam khu dân cư cao tầng phía bắc.
Quân đội Ukraine đang thực sự xuyên thủng các tuyến phòng thủ của Nga trong phạm vi thành phố. Hơn nữa, theo thông tin của Rybar, tình hình ở phía đông đã xấu đi đáng kể: lực lượng Kiev đang tấn công gần Shcherbaki và hướng về Pyatikhatki, và giao tranh đang diễn ra ở vùng lân cận Stepovoye.
Các làng mạc ở ngoại ô Orekhov cũng phần lớn vẫn nằm trong "vùng xám". Binh sĩ Ukraine duy trì sự hiện diện gần Malaya Tokmachka, nơi họ đang bị nhắm mục tiêu bởi máy bay ném bom chiến thuật, UAV và pháo binh Nga.
Có khả năng, xét đến các cuộc tấn công gần đây theo hướng này, Bộ chỉ huy Kiev sẽ tiếp tục cố gắng đẩy lùi lực lượng Moscow khỏi tuyến Kamenskoye - Stepovoye - Shcherbaki về phía Vasilyevka.
Do các vấn đề mang tính hệ thống theo hướng này gây ra bởi việc "báo cáo sai lệch" của quân đội Nga tại các khu vực dân cư, AFU có thể tìm cách khai thác thêm lợi thế. Điều này đặc biệt đúng khi khoảng cách giữa chiến tuyến thực tế và chiến tuyến được thể hiện trên bản đồ cản trở việc Bộ chỉ huy Moscow đánh giá rõ ràng tình hình và tính toán việc sử dụng các loại vũ khí mạnh.
Ukraine tuyên bố chặn đứng 195 cuộc tấn công của Nga
Ukrainska Pravda đưa tin, báo cáo tối 16/5 của Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết: "Từ đầu ngày, có 195 cuộc giao tranh xảy ra. Cụ thể, Nga thực hiện 23 cuộc tấn công ở hướng Pokrovsk, 17 cuộc ở hướng Huliaipole, và 16 cuộc giao tranh khác xảy ra ở hướng Slobozhansky và Kursk".
Bộ Tổng Tham mưu Ukraine khẳng định lực lượng phòng vệ cơ bản đẩy lùi các nỗ lực xung phong của đối phương ở Slobozhansky và Kursk, Kupyansk, Liman, Sloviansk, Kramatorsk, Konstantinovka, Pokrovsk, Huliaipole và Dnieper.
Tin Gốc: Dân Trí

Hãng vận tải biển Maersk A/S của Đan Mạch ngày 5/5 đăng thông báo xác nhận tàu thương mại mang tên Alliance Fairfax, mang cờ Mỹ và được vận hành bởi chi nhánh của họ tại Mỹ là Maersk Line (MLL), đã được hộ tống thành công rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
MLL có trụ sở chính ở Norfolk, bang Virginia, chuyên về quản lý tàu container và tàu hàng toàn cầu, hoạt động động lập với mảng hậu cần thương mại của công ty mẹ tại Đan Mạch. Hãng tự nhận có đội tàu hàng mang cờ Mỹ lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp dịch vụ vận tải cho cho chính phủ và quân đội nước này.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do. CENTCOM cho biết lực lượng này đã giúp hai tàu thương mại mang cờ Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz thành công, nhưng không đề cập đến hoạt động hộ tống.
Hãng Maersk cho biết họ đã được quân đội Mỹ liên hệ gần đây để thảo luận về phương án giúp tàu của họ rời khỏi vùng Vịnh dưới sự bảo vệ của tàu chiến Mỹ.
"Sau khi phối hợp với quân đội Mỹ lên kế hoạch an ninh toàn diện, MLL và lãnh đạo trên tàu đã phê duyệt quyết định đi qua Hormuz. Con tàu sau đó rời khỏi vịnh Ba Tư với lực lượng Mỹ đi kèm", Maersk cho biết.
Tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ và đã đăng ký tham gia Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ, theo đó được chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính với điều kiện sẵn sàng phục vụ các hoạt động mang yếu tố quân sự nếu có trường hợp khẩn cấp hoặc chiến sự. Tàu kẹt tại khu vực vịnh Ba Tư từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát ngày 28/2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Maersk cho biết hành trình đi qua Hormuz của Alliance Fairfax diễn ra suôn sẻ, không xảy ra sự cố, toàn bộ thuyền viên an toàn và không ai bị thương. Hiện vẫn còn ít nhất một tàu mang cờ Mỹ khác đang ở lại khu vực vịnh Ba Tư.
"Chúng tôi đánh giá cao sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả của quân đội Mỹ trong việc triển khai hoạt động này, đồng thời kỳ vọng tàu sẽ sớm trở lại hoạt động thương mại bình thường", công ty Đan Mạch cho biết.
CENTCOM cho biết đang tích cực triển khai các hoạt động nhằm khôi phục lưu thông hàng hải thương mại qua Hormuz, trong đó có việc điều động các chiến hạm hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do được Tổng thống Donald Trump phát động.
Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cho biết lực lượng Mỹ đã khai hỏa hạ 6 xuồng cao tốc đe dọa hoạt động hàng hải thương mại tại khu vực, đồng thời đánh chặn toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) của Iran nhắm vào tàu hàng.
Đô đốc Cooper nói quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống từng tàu hàng, mà triển khai nhiều lớp bảo vệ thành "thế trận phòng thủ bao quát" cho các tàu được hỗ trợ đi qua eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực". Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư.
Tư lệnh Mỹ không giải thích "công nghệ đặc biệt tinh vi" này là gì và CENTCOM đảm bảo ô an ninh ở hành lang hàng hải đó thế nào. Tuy nhiên, việc đảm bảo hành lang an toàn đòi hỏi quân đội Mỹ phải rà phá toàn bộ thủy lôi nơi tàu thuyền sẽ đi qua, cũng như lập ô phòng không để đánh chặn bất cứ tên lửa, drone nào của Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu, nơi từng chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu trước khi gần như bị tê liệt do xung đột. Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư sau khi tuyến đường này bị đóng lại vào đầu tháng 3.
Tin Gốc: Vnexpress

Vào hôm 19/4, Mỹ đã thực hiện lời đe dọa đổ bộ và bắt giữ bất kỳ con tàu nào thách thức lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Đoạn video do quân đội Mỹ công bố cho thấy một tàu khu trục tên lửa dẫn đường đã nổ súng vào tàu hàng Touska của Iran.
Sau khi con tàu bị vô hiệu hóa, lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ đã đu dây từ trực thăng xuống boong tàu.
Vụ việc xảy ra sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết họ kỳ vọng các cuộc đàm phán hòa bình với Iran sẽ được nối lại trong tuần này tại Islamabad, Pakistan. Trong khi đó, Iran đề nghị Mỹ ngay lập tức trả tự do cho con tàu và thủy thủ đoàn, đồng thời tuyên bố sẽ trả đũa.
Cuộc đối đầu giữa tàu chiến và tàu hàng
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance đã cảnh báo tàu Touska nhiều lần trong suốt 6 giờ đồng hồ. Trong thời gian đó tàu container này đang di chuyển tốc độ cao trên biển Ả Rập hướng về phía cảng Bandar Abbas của Iran.
Theo trang MarineTraffic.com, cảng ghé cuối cùng của Touska là cảng Klang, Malaysia, vào ngày 12/4. Trước đó, con tàu đã di chuyển qua lại giữa thành phố Chu Hải (Trung Quốc) và các cảng khác nhau của Iran.
Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Bộ Tài chính Mỹ, con tàu thuộc sở hữu của Công ty Vận tải Mosakhar Darya có địa chỉ tại Tehran và đang chịu các lệnh trừng phạt.
Marine Traffic cho biết tàu Touska đã bị trừng phạt từ năm 2018, và tất cả các công ty chủ quản, quản lý kỹ thuật và thương mại của nó đều bị trừng phạt từ năm 2012.
Trong khi đó, USS Spruance là tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ. Tàu được trang bị pháo hạm 127mm được thiết kế để chống lại tàu thuyền, máy bay và các mục tiêu trên đất liền.
Được triển khai lần đầu vào năm 1971, pháo Mark 45 có tầm bắn khoảng 24km với đạn thông thường. Hải quân cho biết đây là vũ khí hoàn toàn tự động, có thể bắn từ 16 đến 20 phát mỗi phút từ một ổ đạn 20 viên, sau đó thủy thủ đoàn dưới boong có thể nạp thêm đạn để tiếp tục sử dụng.
Con tàu còn mang theo nhiều loại vũ khí khác, bao gồm ngư lôi, tên lửa Tomahawk để tấn công mặt đất, tên lửa đánh chặn Standard để phòng thủ tên lửa đạn đạo và tên lửa Sea Sparrow để phòng không và đánh chặn tên lửa tầm ngắn.
Tàu Spruance có lượng giãn nước khoảng 9.000 tấn, dài hơn 150m và mang theo thủy thủ đoàn 329 người. Tàu gia nhập hạm đội vào năm 2011, hoạt động như một phần của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và có cảng nhà tại San Diego.
Hơn 6 giờ chặn bắt
CENTCOM cho biết tàu khu trục Mỹ đã bắn trúng tàu Touska bằng nhiều loạt đạn pháo. Video do Hải quân cung cấp cho thấy tàu chiến Mỹ đã bắn 3 phát vào tàu Touska sau khi cảnh báo thủy thủ đoàn sơ tán khỏi buồng máy.
Đây là một hành động sử dụng vũ lực hiếm hoi, cho thấy sự sẵn sàng của Mỹ trong việc thực thi đầy đủ lệnh phong tỏa đối với Iran.
Lực lượng Mỹ vốn được huấn luyện để leo thang từ cảnh báo đến nổ súng vô hiệu hóa, nhưng họ hiếm khi phải thực hiện điều này trong các hoạt động thực thi lệnh trừng phạt thông thường. Cuộc tấn công vào con tàu này là một trường hợp hy hữu khi các kịch bản đã bước từ huấn luyện ra thực tế.
Khác với tình huống ở Venezuela hồi đầu năm, nơi lực lượng Mỹ truy đuổi một tàu dầu thuộc "hạm đội bóng tối" xuyên Đại Tây Dương trước khi đổ bộ, vụ việc lần này chứng kiến Hải quân Mỹ chuyển sang sử dụng vũ lực và làm sáng tỏ các quy trình thực thi lệnh phong tỏa.
Bradley Martin, cựu hạm trưởng Hải quân và nhà nghiên cứu tại RAND, cho biết việc đánh giá các tàu thuyền để xác định có vi phạm phong tỏa hay không là quy trình tiêu chuẩn. Khi các tàu tiếp cận, thủy thủ đoàn sẽ bị thẩm vấn về nguồn gốc, điểm đến và hàng hóa; trong nhiều trường hợp, thông tin đó là đủ để cho phép họ tiếp tục hành trình hoặc yêu cầu quay đầu.
Nếu Hải quân Mỹ xác định một con tàu cần được đổ bộ kiểm tra, bước tiếp theo thường là đổ bộ, trong đó các thủy thủ Mỹ kiểm tra bản kê khai hàng hóa và khoang tàu với sự cho phép của tàu đó.
Trong trường hợp của tàu Touska, theo CENTCOM, con tàu này đã "không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ đồng hồ”. Điều này dẫn đến bước tiếp theo trong quy trình ngăn chặn: yêu cầu thủy thủ đoàn tàu Touska sơ tán khỏi buồng máy và sau đó bắn "nhiều loạt đạn pháo xuyên qua thân tàu vào buồng máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc chạm trán này "đã kết thúc không tốt đẹp" đối với con tàu treo cờ Iran, đồng thời nói thêm rằng Hải quân Mỹ đã "chặn đứng chúng ngay tại chỗ bằng cách bắn thủng một lỗ ở buồng máy” của tàu.
"Thủy quân lục chiến Mỹ từ Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 sau đó đã đổ bộ lên con tàu không tuân thủ, con tàu vẫn đang bị Mỹ bắt giữ”, tuyên bố của CENTCOM cho biết.
Một đoạn video quay sau khi mặt trời lặn cho thấy các binh sĩ Thủy quân lục chiến từ tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli đu dây từ trực thăng để lên tàu.
Nhà phân tích Carl Schuster, cựu hạm trưởng Hải quân Mỹ, cho rằng có khả năng cần ít nhất 2 phát bắn trúng từ pháo của tàu khu trục để vô hiệu hóa động cơ diesel của tàu Touska. Ông cho biết cả 3 phát bắn của tàu Spruance trong video dường như đều đã trúng mục tiêu. Ông Schuster cũng nhận định con tàu có thể sẽ cần được kéo đi sau khi bị trúng đạn.
Bryan Clark, một cựu sĩ quan Hải quân Mỹ, nhận định việc truy đuổi và đổ bộ lên một con tàu lớn như Touska trong tình trạng không tuân thủ là rất khó khăn do kích thước, tốc độ của nó cũng như rủi ro thủy thủ đoàn có thể chống đối.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Ông Schuster cho biết tàu Touska sẽ được đưa đến một khu neo đậu hoặc cảng để kiểm tra hoặc định giá.
Các chuyên gia nói rằng một khi việc đó hoàn tất và hàng hóa được xác định, nó có thể trở thành tài sản của chính phủ Mỹ dưới dạng "chiến lợi phẩm", giống như bất kỳ binh sĩ hay khí tài nào của đối phương bị thu giữ trong quá trình xung đột vũ trang.
Về số phận của thủy thủ đoàn tàu Touska, Jennifer Parker, cộng tác viên không thường trực tại Viện Lowy và là cựu sĩ quan Hải quân Hoàng gia Australia, cho rằng điều đó phụ thuộc vào quốc tịch của họ.
Nếu thủy thủ đoàn là người Iran, họ có thể bị giam giữ, hoặc nếu có các thành viên của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên tàu, họ có thể bị giữ như tù binh. Bà cũng lưu ý rằng nếu tàu Touska chở bất kỳ loại vũ khí hay khí tài nào cho Iran, thủy thủ đoàn có khả năng cao sẽ bị giam giữ.
CENTCOM hiện chưa bình luận về quốc tịch của thủy thủ đoàn và tình trạng hiện tại của con tàu chở hàng.
Vụ Mỹ chặn bắt tàu hàng Touska của Iran đánh dấu một sự leo thang giữa 2 nước khi lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần dự kiến sẽ hết hạn trong tuần này.
Các cuộc đàm phán đang diễn ra nhưng rất bấp bênh, và Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz sau chưa đầy một ngày nới lỏng. Trước cuộc xung đột này, Iran chưa bao giờ tuyên bố đóng cửa hoàn toàn eo biển, và Mỹ cũng chưa từng thực hiện một cuộc phong tỏa đường biển quy mô lớn như thế này kể từ sau Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba.
Trong khi lực lượng Mỹ đã yêu cầu quay đầu ít nhất 25 tàu thương mại theo lệnh phong tỏa, đây là con tàu đầu tiên được ghi nhận là đã từ chối tuân thủ, làm dấy lên viễn cảnh về nhiều cuộc đối đầu hơn nếu các cuộc đàm phán tiếp tục rạn nứt, hoặc tệ hơn là thất bại.
"Nếu nhiều cuộc ngăn chặn như thế này diễn ra, áp lực lên các tàu Hải quân và thậm chí là các đội VBSS của Thủy quân lục chiến sẽ bắt đầu tăng lên”, ông Martin nhận định.
Tin Gốc: Dân Trí

