Theo Hãng tin AFP, ngày 27-4, Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm cáo buộc Ukraine sử dụng máy bay không người lái (drone) tấn công, khiến một nhân viên vận tải tại đây thiệt mạng.
“Hôm nay, một tài xế đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone của lực lượng vũ trang Ukraine nhằm vào xưởng vận tải của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia”, thông cáo đăng trên kênh Telegram của nhà máy nêu.
Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm tại vùng cùng tên. Vùng Zaporizhzhia là lãnh thổ được quốc tế công nhận của Ukraine, nhưng được Nga tuyên bố sáp nhập vào nước này năm 2022.
Nhà máy Zaporizhzhia do quân đội Nga kiểm soát từ năm 2022 và hiện ở trạng thái “dừng nguội” (cold shutdown – trạng thái mà lò phản ứng hạt nhân được đưa về mức an toàn nhất trong các chế độ vận hành dừng máy).
Cơ sở này nằm ngay sát khu vực tiền tuyến ở phía nam Ukraine. Trong nhiều tháng qua, số phận của nhà máy này là một trong những điểm bế tắc lớn nhất trong các vòng đàm phán hòa bình giữa Matxcơva và Kiev.
Kể từ khi xung đột bùng phát, hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau, đẩy khu vực đến bờ vực thảm họa hạt nhân vì các đợt tấn công vào hoặc quanh nhà máy.
Ngày 26-4, Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Ukraine (Energoatom) thông báo đường dây truyền tải điện của Zaporizhzhia đã bị ngắt, buộc nhà máy chuyển sang chế độ “mất điện hoàn toàn” trong khoảng một tiếng rưỡi.
“Đây đã là lần mất điện thứ 15 tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi bị chiếm đóng. Mỗi sự cố như vậy đều làm gia tăng đáng kể rủi ro an toàn hạt nhân và phóng xạ, không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu”, Energoatom cảnh báo.
Vụ tập kích Nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cáo buộc Nga tiến hành “khủng bố hạt nhân”.
Chia sẻ trên mạng xã hội X nhân dịp Ukraine tưởng niệm 40 năm thảm họa Chernobyl (26-4-1986), ông Zelensky khẳng định Nga đang “một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo” khi thường xuyên điều khiển drone qua khu vực Chernobyl. Trong đó có một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy hồi năm 2025.
“Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn, và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh”, nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ Chernobyl “cần được tiến hành sớm nhất có thể”.
Tuy nhiên Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace) cảnh báo công việc này có thể mất tới 4 năm, và gần như bất khả thi trong điều kiện chiến tranh.
Hiện Nga và Ukraine chưa phản hồi những cáo buộc của bên còn lại.
Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani ngày 19/6 tuyên bố hủy chuyến đi đã được lên kế hoạch từ trước đến Mỹ, nơi ông dự kiến gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, để đáp trả những phát ngôn được cho là của Tổng thống Donald Trump nhằm vào Thủ tướng Italy Giorgia Meloni.
Ông Tajani gọi những phát ngôn của ông Trump là "xúc phạm", trong khi Thủ tướng Meloni nói rằng tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ "hoàn toàn bịa đặt".
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình La7 của Italy, Tổng thống Trump cho biết Thủ tướng Meloni đã "nài nỉ được chụp ảnh” cùng ông tại hội nghị thượng đỉnh G7, và ông đã đồng ý vì cảm thấy “tội nghiệp” bà.
Bà Meloni đã bác bỏ những bình luận này trong một video với giọng điệu gay gắt được đăng tải vào sáng 19/6, nói rằng phát ngôn của Tổng thống Trump xứng đáng nhận được "phản hồi ngay lập tức".
“Những tuyên bố của ông Donald Trump hoàn toàn bịa đặt. Thành thật mà nói, tôi rất sốc. Tôi không hiểu tại sao tổng thống Mỹ lại cư xử như vậy với các đồng minh của mình, và đây không phải là lần đầu tiên chuyện này xảy ra”, bà nói trong video được đăng tải trên mạng xã hội.
“Tôi chỉ có thể nói rằng thật đáng tiếc là ông ấy không có cùng quyết tâm đó với các đối thủ của phương Tây, với các đối thủ của Mỹ, với các nhà lãnh đạo mà ông ấy dường như dễ dàng hơn nhiều”, nhà lãnh đạo Italy nói thêm.
“Nhưng phải nhớ một điều: nước Italy và tôi không bao giờ cầu xin”, bà Meloni nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani dự kiến đến Mỹ vào đầu tuần tới và tham dự Diễn đàn Kinh doanh, Đầu tư, Khoa học và Đổi mới Italy - Mỹ tại Miami. Theo một tuyên bố từ Bộ Ngoại giao, Ngoại trưởng Mỹ Rubio dự kiến sẽ gặp người đồng cấp Italy “để thúc đẩy hợp tác song phương về an ninh kinh tế và khoáng sản quan trọng”.
Đây không phải là lần tranh cãi đầu tiên giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Meloni. Tổng thống Trump từng chỉ trích Thủ tướng Meloni và cả Italy vì cho rằng họ đã không hỗ trợ đầy đủ cho Mỹ trong cuộc xung đột với Iran.
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026), bắt đầu từ ngày 9/6 tại Hà Nội, là cơ hội để thúc đẩy trao đổi cấp cao, chuyên sâu giữa các nước thành viên và đối tác ASEAN về các vấn đề được quan tâm như địa chiến lược, địa kinh tế, kinh nghiệm phát triển thông qua đột phá khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết trong họp báo hôm nay.
Đây là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng XIV, góp phần thể hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, đồng thời lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh một đất nước Việt Nam đổi mới, phát triển và hội nhập sâu rộng tới cộng đồng khu vực và quốc tế.
Đây cũng là năm thứ ba liên tiếp Việt Nam tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN, sáng kiến của Việt Nam được công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN năm 2023. "Hy vọng sẽ có nhiều ý tưởng, sáng kiến được đề xuất để đóng góp cho ASEAN, cho hợp tác khu vực, vì sự ổn định và phát triển của khu vực cũng như thế giới", Thứ trưởng Cường nói.
Phiên khai mạc AFF 2026 dự kiến có các lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước cùng lãnh đạo cấp cao của một số nước thành viên ASEAN tham gia. Các phiên toàn thể sẽ tập trung vào chủ đề tự cường và đoàn kết ASEAN, thúc đẩy các sáng kiến về phòng ngừa xung đột và ứng dụng AI. Các đại biểu ngày 10/6 sẽ thảo luận về an ninh năng lượng và mô hình phát triển.
Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, cho biết AFF 2026 có sự tham gia đa dạng chưa từng có, với sự hiện diện của giới doanh nghiệp, học giả, thanh niên, các tổ chức xã hội và đại diện người dân.
Với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm", AFF 2026 được tổ chức trong bối cảnh ASEAN đang triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các kế hoạch chiến lược.
AFP hôm nay 22.4 đưa tin tình trạng tăng phí qua kênh đào Panama được ghi nhận kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ hôm 28.2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Đây là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên xuất khẩu toàn cầu từ các quốc gia vùng Vịnh.
Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho biết để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu, các nhà máy lọc dầu châu Á chọn mua dầu khí từ Mỹ, vận chuyển qua kênh đào Panama thay vì mua từ các nước vùng Vịnh vốn phụ thuộc vào eo biển Hormuz.
Theo thông tin chính thức từ cơ quan này, hiện lưu lượng tàu thuyền qua kênh đào Panama vẫn duy trì ở mức cao, với trung bình 34 tàu/ngày trong tháng 1 và 37 tàu/ngày trong tháng 3. Một số ngày thậm chí còn tăng lên 40 chuyến.
"Sự gia tăng trên phản ánh những thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu và các điều kiện thị trường, bao gồm những yếu tố địa chính trị ảnh hưởng các tuyến hàng hải quan trọng", Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho hay.
Các tàu qua kênh thường đặt lịch trước khá lâu, và những tàu không đặt lịch phải chờ trung bình 5 ngày. Tuy nhiên, cơ quan cũng vận hành một hệ thống đấu giá cho phép mua suất đi gấp vào phút chót.
Trong phiên đấu giá gần nhất, một tàu chở khí hóa lỏng đã chi đến 4 triệu USD để mua suất này, và trong những tuần gần đây cũng có 2 tàu đưa ra mức giá hơn 3 triệu USD.
Con số trên cao ngất ngưởng nếu so với các mức trung bình đấu giá từ tháng 10.2025 đến tháng 2 năm nay là 130.000 USD/suất, và tăng lên 385.000 USD/suất trong tháng 3 và tháng 4.
Khoảng 5% lưu lượng thương mại hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào Panama, và những nước sử dụng chính là Mỹ và Trung Quốc. Tuyến này chủ yếu kết nối bờ Đông nước Mỹ với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
