Nhóm nghiên cứu tại Đại học Cambridge (Anh) cho biết đây là lần đầu tiên thành phần cốt lõi của một loại vaccine được thiết kế hoàn toàn bằng AI và sau đó được thử nghiệm trên người.
Loại vaccine này được thiết kế để có hiệu quả đối với toàn bộ họ virus corona, bao gồm tất cả các biến thể Covid-19 và các virus lây nhiễm trên động vật nhưng có khả năng gây ra đại dịch tiếp theo cho nhân loại.
Công trình hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng nhóm nghiên cứu đã bắt đầu phát triển các loại vaccine riêng biệt có thể chống lại bệnh cúm và Ebola. Vaccine giúp cơ thể chúng ta học cách nhận diện tác nhân gây nhiễm bệnh, từ đó tăng khả năng chống lại chúng.
Tuy nhiên, một số virus có khả năng đột biến, khiến vaccine nhanh chóng trở nên lỗi thời. Đó là lý do vaccine Covid-19 và vaccine cúm mùa cần được cập nhật thường xuyên.
“Chúng ta luôn đi sau. Điều chúng tôi đang cố gắng làm là đi trước xu thế tiến xa đến mức có thể bảo vệ trước cả những đợt bùng phát mới hoặc các đại dịch tương lai”, Giáo sư Jonathan Heeney thuộc Đại học Cambridge cho biết.
Thông thường, vaccine được thiết kế dựa trên một chủng virus đang lưu hành. Các nhà nghiên cứu Cambridge đã thu thập các mã di truyền đã biết từ nhiều loại virus corona khác nhau được ghi nhận bởi các chương trình giám sát chuyên tìm kiếm các mối đe dọa virus tiềm tàng.
Những mã di truyền này được phân tích bằng trí tuệ nhân tạo. Sau đó, AI thiết kế một “siêu kháng nguyên” có khả năng huấn luyện hệ miễn dịch theo cách giúp cơ thể được bảo vệ trước toàn bộ họ virus này, ngay cả khi chúng đột biến hoặc khi một mầm bệnh mới nhảy từ động vật sang người.
Kháng nguyên là thành phần quan trọng nhất của vaccine vì đây chính là mục tiêu mà hệ miễn dịch học cách nhận diện và tấn công.
Ông Heeney cho biết đây là lần đầu tiên một kháng nguyên do AI thiết kế được thử nghiệm trên người. Ông nói công nghệ này đang “khiến tất cả chúng tôi bất ngờ” và thật “đáng kinh ngạc khi chúng ta có thể sử dụng nó vì lợi ích của nhân loại”.
Ông Heeney nói với BBC News: “Đây là việc tạo ra những loại vaccine bảo vệ chúng ta không chỉ trước các virus hiện nay mà còn trước những tác nhân có thể gây ra đợt bùng phát hoặc dịch bệnh tiếp theo. Đây là một sự thay đổi mang tính nền tảng trong cách chúng ta chuẩn bị cho các đại dịch”.
Các thử nghiệm trên 39 người được thiết kế nhằm đánh giá mức độ an toàn của loại vaccine này. Một nghiên cứu thứ 2 với khoảng 200 người tham gia sẽ giúp hiểu rõ hơn về hiệu quả huấn luyện hệ miễn dịch của vaccine.
Giáo sư Saul Faust, người thực hiện một phần các thử nghiệm tại Đại học Southampton, cho biết thiết kế bằng AI này “chắc chắn có tiềm năng” và “thực sự rất thú vị”.
Ông nói: “Điều thực sự thú vị là công nghệ này có khả năng thiết kế vaccine cho các đại dịch tiềm tàng tốt hơn rất nhiều khi virus liên tục thay đổi”.
Nhóm nghiên cứu Cambridge hiện cũng tiến hành các thử nghiệm trên động vật đối với vaccine cúm mùa phổ quát, loại vaccine không cần điều chỉnh hằng năm, cùng với vaccine chống cúm gia cầm H5N1 trong trường hợp loại virus hiện đang tàn phá quần thể chim này trở thành đại dịch ở người. Họ cũng đang nghiên cứu vaccine chống sốt xuất huyết do virus và Ebola.
Giáo sư Andy Pollard, Giám đốc Nhóm Nghiên cứu Vaccine Oxford, cho rằng trí tuệ nhân tạo sẽ là “nhân tố thay đổi cuộc chơi” đối với nghiên cứu vaccine. Các công cụ AI có tiềm năng dự đoán cách hệ miễn dịch phản ứng với vaccine, giúp quá trình phát triển vaccine diễn ra nhanh hơn nhiều và từ đó “cứu sống nhiều người hơn”.
Đài ZDF ngày 14.4 dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng các nhà đàm phán hòa bình Mỹ "không có thời gian cho Ukraine" do xung đột với Iran, đồng thời bày tỏ sự tiếc nuối về sự gián đoạn trong việc cung cấp vũ khí của Mỹ.
Nhà lãnh đạo cho biết các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, những người đã giúp làm trung gian đàm phán với Nga nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine, hiện đang "liên tục đàm phán với Iran".
Theo ông Zelensky, hai đặc phái viên Mỹ đang cố gắng thu hút sự chú ý nhiều hơn từ Tổng thống Nga Vladimir Putin để chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, "nếu Mỹ không gây áp lực lên ông Putin và chỉ tham gia vào một cuộc đối thoại ôn hòa với người Nga, thì họ sẽ không còn e sợ nữa", Tổng thống Ukraine nhận định.
Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine đã bị đình trệ kể từ khi xung đột Iran bùng nổ vào ngày 28.2, theo AFP. Các nhà đàm phán Nga và Ukraine đã không gặp nhau kể từ sau cuộc đàm phán hồi tháng 2 tại Geneva (Thụy Sĩ).
Ông Zelensky nói rằng việc cung cấp vũ khí của Mỹ cho Ukraine đã trở thành một vấn đề lớn. "Nếu xung đột tiếp diễn, Ukraine sẽ nhận được ít vũ khí hơn. Điều này rất nghiêm trọng, đặc biệt là vật tư cho hệ thống phòng không", ông nói.
Sau đó, trong một cuộc họp báo nhân chuyến thăm Na Uy, Tổng thống Zelensky nói cụ thể thêm rằng đó là vấn đề về tên lửa đánh chặn PAC-3, cũng như tên lửa PAC-2.
Ông nói rằng những thiết bị này chủ yếu được mua thông qua chương trình PURL, được khởi động vào năm ngoái và cho phép Ukraine nhận thiết bị của Mỹ do các nước châu Âu tài trợ.
"Ngay từ đầu xung đột ở Trung Đông, chúng tôi đã hiểu rằng chúng tôi có thể gặp phải những thách thức", Tổng thống Zelensky nói. Ông Zelensky cho biết việc chuyển giao diễn ra chậm chạp và lưu ý rằng đây là tình thế rất khó khăn.
Phát biểu được ông đưa ra khi đứng cạnh Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store. Hai nhà lãnh đạo cho biết đã ký kết "tuyên bố chung về tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh".
Trước đó trong ngày 14.4, ông Zelensky đã dẫn đầu một phái đoàn chính phủ đến Berlin (Đức) để gặp Thủ tướng Friedrich Merz và các bộ trưởng chủ chốt nhằm thảo luận về cuộc chiến của Ukraine chống lại Nga. Hai nước cũng công bố quan hệ đối tác chiến lược tập trung vào quốc phòng.
Cựu giáo sư Đại học Harvard Charles Lieber (67 tuổi) là một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới về giao diện não - máy tính, theo Reuters ngày 30.4.
Công nghệ này đã cho thấy nhiều hứa hẹn trong việc điều trị các bệnh như xơ cứng teo cơ một bên ALS và phục hồi khả năng vận động ở bệnh nhân bị liệt, và cũng có tiềm năng ứng dụng trong quân sự.
Các nhà khoa học trong quân đội Trung Quốc đã nghiên cứu giao diện não - máy tính như một cách để tạo ra những siêu chiến binh bằng cách tăng cường sự nhanh nhẹn về tinh thần và nhận thức tình huống.
Ông Lieber bị bồi thẩm đoàn kết tội vào tháng 12.2021 vì khai man với các nhà điều tra liên bang Mỹ về mối liên hệ của ông với một chương trình nhà nước của Trung Quốc nhằm tuyển dụng nhân tài nước ngoài, và các tội danh về thuế liên quan đến các khoản thanh toán ông nhận được từ một trường đại học Trung Quốc.
Đến tháng 4.2023, ông bị tuyên án 2 ngày tù giam và bị quản thúc tại gia 6 tháng, bị phạt 50.000 USD. Ngoài ra, ông còn bị tuyên 2 năm giám sát và phải hoàn trả 33.600 USD cho Sở Thuế vụ Mỹ. Ông đã bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm.
Trong vụ án, luật sư bào chữa của cựu giáo sư nói rằng ông mắc bệnh ung thư hạch bạch huyết không thể chữa khỏi, đang trong giai đoạn thuyên giảm, và đang chiến đấu giành giật sự sống.
Ba năm sau khi bị tuyên án, ông Lieber đang điều hành Viện Nghiên cứu Não bộ, Giao diện Tiên tiến và Công nghệ Thần kinh (i-BRAIN, do nhà nước Trung Quốc tài trợ), có quyền tiếp cận các thiết bị chế tạo nano chuyên dụng và cơ sở hạ tầng nghiên cứu linh trưởng mà ông không có được ở Đại học Harvard. Phòng thí nghiệm này là một bộ phận của Học viện Nghiên cứu và Chuyển giao Y khoa Thâm Quyến (SMART).
"Tôi đến đây vào ngày 28.4.2025 với một giấc mơ và không nhiều hành trang, có lẽ chỉ vài túi quần áo. Mục tiêu của riêng tôi là biến Thâm Quyến thành một trung tâm hàng đầu thế giới", ông Lieber nói về việc chuyển đến Trung Quốc tại một hội nghị của chính quyền Thâm Quyến vào tháng 12.2025.
Ông Lieber, thông qua một trợ lý, đã từ chối yêu cầu trả lời phỏng vấn, với lý do "đang bận việc". Ông cũng không trả lời các câu hỏi bằng văn bản từ Reuters.
SMART vào năm ngoái đã bổ nhiệm ông Lieber làm trưởng nhóm nghiên cứu, theo một bài viết được đăng trên trang web của i-BRAIN vào ngày 1.5.2025. Cùng ngày, i-BRAIN thông báo ông Lieber cũng được bổ nhiệm làm giám đốc sáng lập của viện này.
SMART và i-BRAIN không trả lời yêu cầu bình luận về nghiên cứu của họ và việc tuyển dụng ông Lieber. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như Bộ Quốc phòng Trung Quốc cũng không trả lời các câu hỏi về việc nước này phát triển giao diện não - máy tính.
Trong tháng trước, Trung Quốc đã đưa công nghệ giao diện não - máy tính vào danh sách ưu tiên tăng trưởng quốc gia trong kế hoạch 5 năm mới. Trước đó vào tháng 10.2025, Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia của Trung Quốc Trịnh Sách Khiết nói rằng sự phát triển của giao diện não - máy tính và các công nghệ liên quan "sẽ tương đương với việc tạo ra một ngành công nghệ cao khác của Trung Quốc trong 10 năm tới".
Cơ quan Dự án Nghiên cứu Tiên tiến Quốc phòng Mỹ (DARPA) cũng đang đầu tư vào giao diện não - máy tính cho các ứng dụng máy bay không người lái và phòng thủ mạng, theo mô tả chương trình của DARPA.
Các dự án nghiên cứu do ông Lieber dẫn đầu tại Đại học Harvard đã nhận được hơn 8 triệu USD tiền tài trợ từ Lầu Năm Góc kể từ năm 2009, theo hồ sơ tòa án. Lầu Năm Góc không trả lời các câu hỏi về việc sử dụng công nghệ giao diện não - máy tính trong quân sự và vai trò của ông Lieber tại Thâm Quyến, theo Reuters.
Hôm nay 19/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm chính thức Trung Quốc theo lời mời của ông Tập Cận Bình như một phần trong nỗ lực chung nhằm thúc đẩy toàn diện các mối quan hệ giữa 2 nước.
"Ngày nay, quan hệ Nga - Trung đã đạt đến một mức độ thực sự chưa từng có. Bản chất đặc biệt của mối quan hệ này được phản ánh trong bầu không khí hiểu biết và tin tưởng lẫn nhau, cam kết theo đuổi sự hợp tác đôi bên cùng có lợi và bình đẳng, tiến hành đối thoại tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề ảnh hưởng đến lợi ích cốt lõi của cả 2 nước", ông Putin nói.
Ông cho biết thêm: "Thương mại giữa Nga và Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng, từ lâu đã vượt qua cột mốc 200 tỷ USD. Các khoản thanh toán song phương hiện nay được thực hiện gần như hoàn toàn bằng đồng rúp và đồng nhân dân tệ”.
Chủ nhân Điện Kremlin nhấn mạnh, Nga quan tâm đến việc đưa nhân dân Trung Quốc và Nga đến gần nhau hơn, thúc đẩy hơn nữa sự hiểu biết lẫn nhau, và tiếp thu tất cả những điều tích cực có được từ các truyền thống và di sản phong phú của 2 nước.
"Đây là lý do tại sao chúng tôi hoan nghênh việc áp dụng chế độ miễn thị thực lẫn nhau giữa các nước chúng ta, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trao đổi thương mại và du lịch lớn hơn, đồng thời tận dụng những cơ hội mới cho việc giao lưu và tiếp xúc cá nhân giữa các công dân Nga và Trung Quốc", Tổng thống Putin nói.
Ông nhấn mạnh, Nga và Trung Quốc ủng hộ sự hợp tác tích cực thông qua Liên hợp quốc, Tổ chức hợp tác Thượng Hải, BRICS và các thực thể đa phương khác, đóng góp một phần đáng kể vào việc giải quyết các thách thức toàn cầu và khu vực cấp bách.
Chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết, phái đoàn tháp tùng Tổng thống Putin tới Trung Quốc bao gồm các bộ trưởng cấp cao, các quan chức hàng đầu của Điện Kremlin cùng lãnh đạo các tập đoàn và ngân hàng nhà nước lớn của Nga, trong đó có Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina.
Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ có cả các cuộc hội đàm riêng và hội đàm mở rộng, tập trung vào “các vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất” trong quan hệ song phương, cũng như các diễn biến lớn trong tình hình quốc tế.
Khoảng 40 thỏa thuận song phương dự kiến sẽ được ký kết, bao gồm một tuyên bố chung về việc làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Hai nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nga cũng dự kiến thông qua một tuyên bố riêng về việc thúc đẩy một “thế giới đa cực” và “một mô hình quan hệ quốc tế mới”.
Theo lịch trình dự kiến, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ tới thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc vào tối 19/5 (giờ địa phương). Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ đón nhà lãnh đạo Nga tại sân bay.
Sau đó, Tổng thống Putin sẽ tới Nhà khách Quốc gia Điếu Ngư Đài dành cho các nguyên thủ quốc gia và khách quý của chính phủ Trung Quốc.
11h ngày 20/5 (giờ địa phương), chuyến thăm của Tổng thống Nga tới Trung Quốc sẽ chính thức bắt đầu với lễ đón chính thức tại Quảng trường Thiên An Môn ở trung tâm Bắc Kinh.
Sau lễ đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ có cuộc gặp kín để thảo luận về các vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương.
Sau cuộc hội đàm, một lễ ký kết văn kiện sẽ diễn ra. Dự kiến khoảng 40 văn kiện sẽ được ký kết. Ông Putin và ông Tập Cận Bình sẽ ký một tuyên bố chung về việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược.
Hai nhà lãnh đạo cũng dự tiệc trà thân mật để “thảo luận các vấn đề thiết yếu trong chương trình nghị sự quốc tế”, trước khi Tổng thống Putin kết thúc chuyến thăm Trung Quốc.
