Theo Hãng tin AFP, ngày 27-4, Ban quản lý Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia do Nga bổ nhiệm cáo buộc Ukraine sử dụng máy bay không người lái (drone) tấn công, khiến một nhân viên vận tải tại đây thiệt mạng.
“Hôm nay, một tài xế đã thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone của lực lượng vũ trang Ukraine nhằm vào xưởng vận tải của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia”, thông cáo đăng trên kênh Telegram của nhà máy nêu.
Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, nằm tại vùng cùng tên. Vùng Zaporizhzhia là lãnh thổ được quốc tế công nhận của Ukraine, nhưng được Nga tuyên bố sáp nhập vào nước này năm 2022.
Nhà máy Zaporizhzhia do quân đội Nga kiểm soát từ năm 2022 và hiện ở trạng thái “dừng nguội” (cold shutdown – trạng thái mà lò phản ứng hạt nhân được đưa về mức an toàn nhất trong các chế độ vận hành dừng máy).
Cơ sở này nằm ngay sát khu vực tiền tuyến ở phía nam Ukraine. Trong nhiều tháng qua, số phận của nhà máy này là một trong những điểm bế tắc lớn nhất trong các vòng đàm phán hòa bình giữa Matxcơva và Kiev.
Kể từ khi xung đột bùng phát, hai nước liên tục cáo buộc lẫn nhau, đẩy khu vực đến bờ vực thảm họa hạt nhân vì các đợt tấn công vào hoặc quanh nhà máy.
Ngày 26-4, Tập đoàn Năng lượng hạt nhân nhà nước Ukraine (Energoatom) thông báo đường dây truyền tải điện của Zaporizhzhia đã bị ngắt, buộc nhà máy chuyển sang chế độ “mất điện hoàn toàn” trong khoảng một tiếng rưỡi.
“Đây đã là lần mất điện thứ 15 tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia kể từ khi bị chiếm đóng. Mỗi sự cố như vậy đều làm gia tăng đáng kể rủi ro an toàn hạt nhân và phóng xạ, không chỉ với Ukraine mà với cả châu Âu”, Energoatom cảnh báo.
Vụ tập kích Nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ cáo buộc Nga tiến hành “khủng bố hạt nhân”.
Chia sẻ trên mạng xã hội X nhân dịp Ukraine tưởng niệm 40 năm thảm họa Chernobyl (26-4-1986), ông Zelensky khẳng định Nga đang “một lần nữa đẩy thế giới đến bờ vực một thảm họa nhân tạo” khi thường xuyên điều khiển drone qua khu vực Chernobyl. Trong đó có một chiếc đã đâm vào lớp vỏ bảo vệ của nhà máy hồi năm 2025.
“Thế giới không được phép để hành vi khủng bố hạt nhân này tiếp diễn, và cách tốt nhất là buộc Nga ngừng các cuộc tấn công liều lĩnh”, nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố.
Bình luận về vấn đề trên, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng việc sửa chữa lớp vỏ bảo vệ Chernobyl “cần được tiến hành sớm nhất có thể”.
Tên lửa Type 88 có tầm bắn hơn 100 km, đã được lực lượng Nhật Bản phóng trong cuộc tập trận chung tại Philippines ngày 6.5, theo Đài NHK. Ý định xuất khẩu được thông tin sau khi Nhật Bản nới lỏng hạn chế đối với việc xuất khẩu vũ khí sát thương hồi tháng 4.
Về khả năng xuất khẩu tên lửa, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro hôm qua nói "chưa có gì được quyết định vào thời điểm hiện tại", theo Kyodo News.
Ngày 5.5 tại Manila, ông Koizumi ký với người đồng cấp Philippines Gilberto Teodoro thỏa thuận tăng cường hợp tác thiết bị và công nghệ quốc phòng. Hiện tại, hai nước cũng đang đàm phán về việc xuất khẩu tàu hộ tống lớp Abukuma của Nhật Bản sang Philippines.
Ngoài ra, Tokyo còn cân nhắc xuất khẩu tên lửa đất đối không tầm trung Type 03 sang Manila.
Philippines đã đẩy mạnh nỗ lực hiện đại hóa quân đội trong những năm gần đây. Năm 2022, nước này ký hợp đồng trị giá 375 triệu USD mua 3 tổ hợp tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos của Ấn Độ. Lô đầu tiên được giao vào năm 2024. Tháng 8.2025, trong chuyến thăm cấp nhà nước đến Ấn Độ, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. nói đang trong quá trình mua thêm tên lửa này.
"Iran đã chuyển phản hồi đối với đề xuất của Mỹ về việc chấm dứt chiến tranh thông qua bên trung gian là Pakistan", hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đưa tin ngày 6/4.
Theo IRNA, đề xuất ngừng bắn mà Iran đưa ra gồm 10 điều khoản, trong đó Tehran bác bỏ một lệnh ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh "sự cần thiết phải chấm dứt chiến tranh về lâu dài, đồng thời tôn trọng các lợi ích của Iran".
Cùng với đó, Tehran đưa ra thêm loạt yêu cầu như chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ở Nhà Trắng rằng thời hạn 20h giờ miền đông ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội) mà ông đưa ra để Iran chấp thuận thỏa thuận ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz là "tối hậu thư cuối cùng".
Ông cho hay đề xuất ngừng bắn mà phía Iran đưa ra là đáng chú ý, nhưng "chưa đủ tốt" và chưa đáp ứng các yêu cầu của ông, nhưng không nêu cụ thể.
"Chiến sự có thể kết thúc rất nhanh chóng nếu Iran thực hiện điều cần phải làm. Họ phải làm một số điều nhất định. Họ biết điều đó. Tôi nghĩ rằng họ đang thương lượng một cách chân thành", ông Trump nói tại sự kiện thường niên ở Nhà Trắng nhân dịp Lễ Phục sinh. Tổng thống cũng bày tỏ phẫn nộ với chính quyền Iran, cảnh báo họ "sẽ phải trả giá đắt".
Trước đó, Reuters dẫn nguồn thạo tin ngày 6/4 nói sau các cuộc tiếp xúc xuyên đêm giữa Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir với Phó tổng thống Mỹ JD Vance, đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, các bên đã hình thành được một khuôn khổ kế hoạch hành động.
Khuôn khổ này gồm ngừng bắn ngay lập tức, tiếp theo là đàm phán về một thỏa thuận hòa bình bao quát hơn, dự kiến hoàn tất trong vòng 15-20 ngày, nguồn tin nói.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei sau đó cho biết Tehran đã xây dựng lập trường và yêu cầu dựa trên lợi ích của mình, đồng thời chuyển nội dung này thông qua các bên trung gian. Chi tiết các đề xuất ngừng bắn của Iran sẽ được công bố vào thời điểm thích hợp.
Ông Baghaei nhấn mạnh các yêu cầu của Iran "không nên được hiểu là dấu hiệu nhượng bộ, mà là sự phản ánh niềm tin vào khả năng bảo vệ lập trường của mình". Ông thêm rằng những đề xuất trước đó của Mỹ, như kế hoạch 15 điểm, đã bị Tehran bác bỏ vì "quá đáng".
Phát ngôn viên lục quân Iran Mohammad Akraminia hôm nay tiếp tục khẳng định các lực lượng vũ trang Tehran sẽ tiếp tục cuộc chiến với Washington và Tel Aviv chừng nào giới lãnh đạo chính trị nước này còn cho là cần thiết.
"Kẻ thù chắc chắn sẽ phải hối hận sau cuộc chiến này, vì chúng tôi cần đạt được một trạng thái an ninh để không còn chứng kiến thêm một cuộc chiến nào nữa", ông Akraminia trả lời hãng tin ISNA.
Nhà Trắng ngày 6/4 xác nhận Mỹ đang xem xét một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 45 ngày với Iran, nhưng Tổng thống Trump "chưa phê duyệt" đề xuất này và chiến dịch quân sự vẫn tiếp diễn. Truyền thông Mỹ trước đó cho biết Washington đã nhận được đề xuất về lệnh ngừng bắn này do các bên trung gian đưa ra.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 28/5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho hay việc cho phép lưu hành đồng tiền mới này sẽ tùy thuộc vào các nhà lập pháp, nhưng "chúng tôi đã tạo ra tờ tiền này" vì "chúng tôi phải có sự chuẩn bị sẵn sàng".
"Tổng thống không tự làm việc đó. Hạ viện và Thượng viện phải làm điều đó", ông Bessent phát biểu khi đề cập đến dự luật do hạ nghị sĩ Cộng hòa Joe Wilson của bang Nam Carolina giới thiệu, vốn sẽ chỉ thị cho Cục Khắc và In ấn thuộc Bộ Tài chính đưa hình chân dung của ông Trump lên tờ tiền mới để đánh dấu kỷ niệm 250 năm ngày thành lập quốc gia.
Một nữ phát ngôn viên của Bộ Tài chính Mỹ cho biết cơ quan này đã tiến hành "lập kế hoạch phù hợp và thẩm định kỹ lưỡng" để thực hiện một lệnh ủy thác tiềm năng từ quốc hội "nhằm sản xuất một tờ tiền lưu niệm mệnh giá 250 USD để ghi nhận một cách phù hợp kỷ niệm 250 năm của quốc gia vĩ đại”.
Lời giải thích của cơ quan này được đưa ra sau một báo cáo của Washington Post cho biết Thủ quỹ Mỹ Brandon Beach, một người do ông Trump bổ nhiệm, đã hối thúc Cục Khắc và In ấn đẩy nhanh quy trình cho một tờ tiền mới.
Theo Washington Post, vào mùa thu năm ngoái, ông Beach đã cung cấp cho Cục Khắc và In ấn bản thiết kế cho tờ tiền mới. Nó khắc họa bức chân dung của ông Trump, chính là bức chân dung xuất hiện trên các biểu ngữ treo tại một số tòa nhà liên bang ở Washington, và một logo kỷ niệm 250 năm. Chữ ký của ông Trump cũng được đưa vào, một yếu tố thiết kế sẽ khác biệt so với các loại tiền giấy khác.
Họa sĩ người Anh Iain Alexander chia sẻ, ông đã thiết kế tờ tiền này và cho biết ông đã thảo luận về nó với Tổng thống.
Ông Beach và ông Bessent trước đó đã hợp lý hóa việc phê duyệt một đồng xu lưu niệm kỷ niệm 250 năm in hình ông Trump.
