James Broadnax, 37 tuổi, sẽ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc vào ngày 30/4, vì tội giết hai người vào năm 2008.
Vụ án của Broadnax đang thu hút sự chú ý trên toàn nước Mỹ vì theo lời các luật sư bào chữa, đây là một phiên tòa không công bằng, các công tố viên đã loại bỏ gần như tất cả bồi thẩm viên da màu và sử dụng chính lời bài hát rap của Broadnax để chống lại anh ta. Các luật sư bào chữa lập luận trong hồ sơ gửi lên Tòa án Tối cao rằng “sự thể hiện nghệ thuật của Broadnax đã bị biến thành bản án tử hình”.
Trong bản kiến nghị gửi lên Tòa án Tối cao vào tháng trước, rapper nổi tiếng Travis Scott lập luận rằng nhạc rap ngày càng bị sử dụng làm bằng chứng buộc tội bị cáo “theo cách khai thác và củng cố các định kiến”.
“Vì là nghệ thuật, lời rap không nên được hiểu theo nghĩa đen. Vệc đưa lời rap làm bằng chứng chống lại các bị cáo khiến bồi thẩm đoàn dễ áp những định kiến hay quan điểm của họ về thể loại này lên chính người đang bị xét xử, từ đó dẫn tới nguy cơ trừng phạt một cá nhân vì sự biểu đạt nghệ thuật không liên quan đến tội danh đang được xem xét”, bản kiến nghị nêu.
Rapper Killer Mike cũng bày tỏ những suy nghĩ tương tự trong bản kiến nghị. Những nhân vật quyền lực khác trong ngành giải trí như các rapper Young Thug và Fat Joe, giám đốc điều hành hãng thu âm Kevin Liles, diễn viên Anthony Anderson cũng tham gia đệ trình kiến nghị.
Trong khi đó, các công tố viên Texas bảo vệ cả việc truy tố Broadnax và việc sử dụng lời rap của anh ta làm bằng chứng, lập luận rằng lời rap cho bồi thẩm đoàn thấy “thái độ lạnh lùng, thản nhiên của bị cáo trước các vụ giết người và quy trình tư pháp”.
“Bên công tố giữ lại lời rap được Broadnax viết trong tù khi chờ xét xử, để sử dụng trong giai đoạn tuyên án nhằm cho bồi thẩm đoàn thấy sự thiếu đồng cảm, thiếu ăn năn và thiếu trách nhiệm tột độ của Broadnax”, công tố viên cho biết.
Từ lời rap đến án tử
Theo hồ sơ tòa án, khoảng 1h ngày 19/6/2008, thi thể của hai nhà sản xuất nhạc Stephen Swan, 26 tuổi và Matthew Butler, 28 tuổi, được người qua đường phát hiện bên ngoài phòng thu âm ở Garland, Texas.
Cuối ngày hôm đó, Broadnax và người anh em họ tên Demarius Cummings đã đến nhà một thành viên trong gia đình bằng xe của Swan. Broadnax trưng bằng lái xe của Swan và khoe khoang đã “chôm được món lớn”. Sau khi hai anh em lái xe đi, một người bạn của gia đình đã báo cảnh sát khi xem bản tin về vụ giết người kép.
Cảnh sát chặn xe của Broadnax vào tối cùng ngày và bắt giữ anh ta. Broadnax thú nhận đã cùng Cummings lái xe đến Garland để tìm mục tiêu cướp, hai nạn nhân do một mình anh ta giết.
Trên phiên tòa xét xử, công tố viên chủ yếu dựa vào lời thú tội của Broadnax, nhưng giai đoạn tuyên án lại tập trung nhiều hơn vào lời rap mà Broadnax viết trong sổ tay. Lời bài hát, bao gồm câu “Tôi chôm được món lớn, nhưng tôi bị bắt vì bọn mách lẻo”, cho thấy Broadnax là một kẻ nguy hiểm và có khả năng gây ra nhiều vụ bạo lực hơn nếu không bị xử tử, các công tố viên nói với bồi thẩm đoàn.
Bồi thẩm đoàn đã yêu cầu xem lời rap hai lần trong quá trình thảo luận về hình phạt dành cho Broadnax và đưa ra phán quyết trong cùng ngày. Họ tuyên án tử hình.
Trong khi đó, Cummings gần đây khai nhận chính mình mới là người nổ súng đêm đó. Cummings cho biết lý do duy nhất Broadnax thú nhận là vì anh ta không có tiền án tiền sự đáng kể, họ nghĩ rằng Broadnax sẽ được xử khoan hồng hơn. Cummings đang thụ án tù chung thân không được ân xá.
Tranh cãi trước ngày thi hành án
Trọng tâm trong các lập luận xin hoãn thi hành án của Broadnax xoay quanh những lời rap được dùng để chống lại anh ta trong giai đoạn tuyên án.
Các luật sư của Broadnax và những nghệ sĩ đã gửi kiến nghị lên Tòa án Tối cao lập luận rằng lời rap đó được bảo vệ bởi quyền tự do ngôn luận và không liên quan gì đến tội ác. Họ cho rằng cách chúng được trình bày trước một bồi thẩm đoàn gần như toàn người da trắng mang tính định kiến bất lợi, bởi nhạc rap “thường gợi lên những định kiến chủng tộc tiêu cực về đàn ông da màu trong nhận thức của bồi thẩm viên và thẩm phán”.
Nhưng theo các công tố viên quận Dallas, lời rap trong sổ tay của Broadnax có liên quan và được chấp nhận làm bằng chứng, không chỉ để cho thấy mối liên hệ hoặc sự quan tâm của bị cáo với băng nhóm, mà còn cho thấy các chủ đề về sự vô pháp, bạo lực và ma túy – dù mang tính hư cấu hay không – luôn chiếm giữ thời gian và suy nghĩ của bị cáo.
Các chuyên gia cho biết, nhạc rap đã được sử dụng để chống lại các bị cáo hình sự kể từ khi thể loại này trở nên phổ biến vào những năm 1980 và xu hướng đó ngày càng gia tăng trong những năm gần đây. Một số bang của Mỹ, gồm California, Maryland và Louisiana, đã thông qua các đạo luật nhằm hạn chế việc sử dụng lời rap làm chứng cứ.
Nhiều vụ xét xử gần đây có yếu tố lời rap được đưa vào hồ sơ. Năm 2025, rapper Tay-K bị kết án 80 năm tù vì tội giết người. Năm 2023, rapper Young Thug nhận tội với các cáo buộc vi phạm Đạo luật chống tội phạm có tổ chức RICO và phải ngồi tù 2 năm. Sắp tới, rapper Lil Durk bị xét xử về tội thuê giết người.
“Những vụ án gây chú ý này đã làm nổi bật nguy cơ lời rap bị sử dụng làm bằng chứng phạm tội hoặc để tăng nặng hình phạt cho bị cáo. Không có gì ngạc nhiên khi nguy cơ đó khiến các nghệ sĩ rap e ngại biểu đạt”, rapper Travis Scott lập luận trong đơn kiến nghị gửi Tòa án Tối cao.
“Trí tưởng tượng của tôi không nên bị coi là cáo trạng buộc tội. Sự sáng tạo của tôi không nên bị xem là tội ác, tác phẩm nghệ thuật của tôi không nên bị dùng làm bằng chứng”, giám đốc điều hành hãng thu âm Kevin Liles nói.
Trong khi đó, gia đình hai nạn nhân bày tỏ ủng hộ đối với việc hành quyết Broadnax. Họ gọi những lập luận gần đây của phía Broadnax là “sự xúc phạm và gây tổn thương”.
Các luật sư bào chữa đã đưa ra nhiều phương án khác nhau để ngăn chặn việc thi hành án tử hình đối với Broadnax vào ngày 30/4. Họ có nhiều đơn kháng cáo đang chờ xử lý tại Tòa án Tối cao, Hội đồng Ân xá và Tạm tha bang Texas đang xem xét vụ việc, các luật sư của Broadnax cũng đang lên kế hoạch trình bày khiếu nại lên thống đốc.
Ngày 13/5, Tòa án nhân dân khu vực 1 tỉnh Hà Tĩnh tuyên phạt bị cáo Lê Đình Tâm (52 tuổi, trú tại xã Cẩm Duệ, Hà Tĩnh) 7 năm tù về tội Cố ý gây thương tích.
Theo cáo trạng, tối 25/5/2025, sau khi uống rượu tại nhà, Tâm cùng 2 người bạn đến một quán karaoke gần nhà hát. Do quán không có loại bia theo yêu cầu, Tâm đi bộ sang nhà hàng xóm tìm mua nhưng không được.
Tại đây, Tâm gặp ông L.Đ.C. (67 tuổi) cùng một số người đang ngồi uống nước ngoài sân nên vào trò chuyện. Lúc này, Tâm buông lời trêu đùa ông C. "sợ vợ" dẫn tới hai bên cãi vã.
Tâm đẩy mạnh vào ngực ông C. khiến nạn nhân ngã ngửa ra phía sau, đầu đập xuống nền gạch.
Ngay sau sự việc, Tâm cùng những người xung quanh đưa nạn nhân về nhà nghỉ ngơi. Đến sáng hôm sau, thấy sức khỏe ông C. chuyển biến xấu, gia đình đưa đến bệnh viện.
Kết quả kiểm tra cho thấy nạn nhân bị chấn thương sọ não nặng, vỡ xương sọ thái dương, xuất huyết não. Dù được phẫu thuật, ông C. vẫn bị liệt hoàn toàn tứ chi với tỷ lệ tổn thương cơ thể 99%. Đến ngày 10/12/2025, nạn nhân tử vong do suy kiệt nặng.
Hội đồng xét xử nhận định hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm sức khỏe, tính mạng người khác. Tuy nhiên, vụ việc xảy ra mang tính bộc phát, hậu quả vượt ngoài mong muốn. Bị cáo không có tính chất côn đồ, có nhân thân tốt, từng phục vụ trong quân ngũ và có nhiều tình tiết giảm nhẹ.
Tại phiên tòa, các bên thống nhất mức bồi thường dân sự 550 triệu đồng. Bị cáo đã bồi thường 200 triệu đồng. Theo phán quyết của tòa án, bị cáo phải cấp dưỡng cho mẹ của bị hại mỗi tháng 960.000 đồng kể từ tháng 12/2025.
Sáng 26/5, đại diện Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 cho biết đang tạm giữ con tàu vỏ sắt chở lượng lớn dầu diesel không rõ nguồn gốc. Rạng sáng 24/5, trên vùng biển tỉnh Hà Tĩnh, tổ công tác Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 phát hiện và kiểm tra phương tiện tàu vỏ sắt mang số hiệu BĐ-996.xx-TS.
Trên tàu lúc này có 2 thuyền viên do ông H.M.C. (33 tuổi, trú tại thôn Hải Đông, xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị) làm thuyền trưởng. Theo lời khai, tàu đang vận chuyển 22.000 lít dầu diesel.
Thế nhưng, thuyền trưởng và thuyền viên không xuất trình được hóa đơn, chứng từ liên quan đến số dầu hiện có trên tàu và bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn của mình.
Cảnh sát biển sau đó đã dẫn giải chiếc tàu về cảng Hải đội 102 tại xã Đan Hải, tỉnh Hà Tĩnh để xác minh, điều tra xử lý theo quy định.
Ngày 9/4, phiên xét xử vụ án sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất "vàng" tại 39-39B Bến Vân Đồn do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước, diễn ra phần tranh luận.
Sau khi nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS đề nghị tòa tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
VKS xác định, bị cáo dù biết khu đất là tài sản Nhà nước vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện cho Lê Y Linh (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín) mua dự án không qua thẩm định, đấu giá; sau đó nhận chuyển nhượng lại để bán cho đối tác, hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo VKS, sai phạm của bà Loan xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế; bị cáo đã tích cực khắc phục phần lớn hậu quả nên đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ, không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Trước đó, cáo trạng truy tố bà Loan ở khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt 10-20 năm tù.
Theo VKS, toàn bộ thiệt hại vụ án đã được các bị cáo tự nguyện khắc phục; trong đó có người nộp vượt nghĩa vụ, có người nộp tiền dù không hưởng lợi. Khi đề nghị mức án, cơ quan công tố đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ, gồm việc các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hợp tác với cơ quan tố tụng, nhân thân tốt, nhiều người tuổi cao, có thành tích công tác và phạm tội lần đầu.
Vì vậy, tùy từng trường hợp, VKS đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 hoặc 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự để quyết định hình phạt dưới khung hình phạt, hoặc chuyển sang khung liền kề nhẹ hơn. Trong đó, bà Loan được áp dụng khoản 2.
Bị xác định là "khởi nguồn của sai phạm", ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị đề nghị 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông Thung bị đề nghị 14-16 năm tù.
Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa cùng bị đề nghị mức án tổng hợp 8-10 năm tù về hai tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM) bị đề nghị 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bà Đào Thị Lan Hương (Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 về sắp xếp tài sản Nhà nước) bị đề nghị 3-4 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án từ án treo 5-6 năm tù.
>> Chi tiết mức án VKS đề nghị đối với 22 bị cáo
VKS: Nhiều cán bộ bị kỷ luật, xử lý hình sự
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước giao cho Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý khu đất thuộc về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
Theo VKS, thực hiện quyết định của Thủ tướng về sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn Cao su lập phương án xử lý khu đất, đề xuất hợp khối, chuyển mục đích sang đất ở để xây chung cư cho cán bộ, công nhân viên. Phương án sau đó được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Lê Quang Thung cùng một số cá nhân tại Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.
Theo cáo buộc, các sai phạm đã khiến khu đất bị chuyển từ tài sản Nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
"Hành vi sai phạm không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế và việc thực hiện chính sách của Nhà nước; nhiều cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự", đại diện VKS nhận định.
Sai phạm khởi nguồn từ cựu lãnh đạo Cao su Việt Nam
Cơ quan công tố xác định ông Thung là người khởi nguồn sai phạm, trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa để chuyển nhượng khu đất cho doanh nghiệp tư nhân, trong đó có công ty của bà Loan, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Với mục đích thâu tóm khu đất, Linh và Dừa đã hai lần đưa cho ông Thung 300.000 USD và 200.000 SGD; đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận để "cảm ơn". Ngoài ra, hai bị cáo còn tiếp cận bà Hồng và bà Hương nhằm được giao khu đất cho doanh nghiệp thực hiện dự án.
Dù biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước, Linh và Dừa vẫn cùng các cá nhân liên quan hợp thức thủ tục để mua bán không qua thẩm định, đấu giá, gây thiệt hại hơn 542,7 tỷ đồng. Từ giao dịch này, Linh hưởng lợi hơn 60,2 tỷ đồng, Dừa hơn 51,9 tỷ đồng.
Sau khi vụ án bị phát hiện, hai bị cáo còn đưa tiền cho Đoàn Ngọc Phương (Chủ tịch Hội đồng định giá Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhằm tác động việc định giá trái quy định. Cơ quan công tố đánh giá hai bị cáo thực hiện sai phạm từ đầu, hưởng lợi lớn và phạm hai tội danh nên cần xử lý nghiêm.
Phiên tòa đang diễn ra phần tranh luận của các luật sư.
