Ngày 31/3, đại diện Bệnh viện Từ Dũ (TPHCM) cho biết, vừa qua các bác sĩ nơi này đã phối hợp cùng ê-kíp Bệnh viện Chợ Rẫy phẫu thuật cứu sống một sản phụ mang thai trong ổ bụng ở vị trí cực kỳ hiếm gặp và nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Bệnh nhân là chị L.T.T. (36 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) có tiền sử hai lần sinh thường và một lần mang thai ngoài tử cung, đã phẫu thuật nội soi cắt tai vòi tử cung trái cách đây hơn 11 năm. Lần này, chị quên sử dụng biện pháp dự phòng và có thai ngoài ý muốn.
Gần đây, do xuất hiện tình trạng đau bụng tăng dần, người phụ nữ đến khám tại bệnh viện địa phương và được nghi ngờ có thai trong ổ bụng khoảng 10 tuần. Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển tuyến khẩn cấp đến Bệnh viện Từ Dũ.
Tại khoa Cấp cứu, các bác sĩ nhanh chóng thăm khám, hội chẩn và chỉ định thực hiện các cận lâm sàng chuyên sâu. Kết quả cho thấy bệnh nhân có thai nằm sau phúc mạc, ngay sát động mạch chủ bụng.
Khối thai ở ngay dưới vị trí phân nhánh của động mạch thận trái, có dấu hiệu dính vào thành động mạch chủ bụng một đoạn khoảng 10mm, xung quanh có nhiều dịch, nghi xuất huyết tiến triển.
Đây là một trong những thể thai ngoài tử cung rất hiếm gặp, nguy cơ vỡ mạch máu lớn gây nguy cơ tử vong nếu không can thiệp kịp thời. Trước tính chất phức tạp và nguy hiểm của ca bệnh, trưởng tua trực đã quyết định kích hoạt báo động đỏ liên viện, mời ê-kíp phẫu thuật mạch máu từ Bệnh viện Chợ Rẫy sang phối hợp xử trí.
Các chuyên gia hai phía đã cùng hội chẩn, xây dựng phương án phẫu thuật tối ưu nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.
3 giờ cân não cứu thai phụ
Ca phẫu thuật được tiến hành lúc 23h45 ngày 26/3. Khi mở bụng bệnh nhân, ê-kíp ghi nhận tình trạng xuất huyết lan tỏa vùng sau phúc mạc. Khối thai nằm sát hàng loạt mạch máu quan trọng ở bụng, thận trái và niệu quản trái.
Các bác sĩ phải tiến hành bóc tách tỉ mỉ khối thai, để tránh tổn thương và bảo tồn được những mạch máu lớn ở thận, động mạch chủ bụng, bảo vệ niệu quản bên trái. Đáng chú ý, khối thai còn chèn ép động mạch sinh dục trái, gây tổn thương vị trí này trong quá trình bóc tách, khiến ê-kíp phải kiên nhẫn xử trí và phục hồi bảo tồn.
Cuối cùng, khối thai và bánh nhau bám sát vùng thận bên trái được lấy trọn vẹn. Sau gần 3 giờ cân não, ca mổ kết thúc thành công. Bệnh nhân mất khoảng 500ml máu và không cần truyền thêm.
Hậu phẫu 2 ngày, chị T. hoàn toàn tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, vết mổ khô, có thể đi lại và ăn uống gần như bình thường. Đến sáng 31/3, chị T. hồi phục gần như hoàn toàn, đủ điều kiện xuất viện.
Theo Bệnh viện Từ Dũ, thành công của ca phẫu thuật không chỉ thể hiện trình độ chuyên môn cao của 2 đơn vị y tế tuyến cuối, mà còn cho thấy hiệu quả của mô hình phối hợp liên viện trong xử trí các ca bệnh nguy kịch, tưởng chừng không thể can thiệp.
Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết uống nước đá lúc cơ thể đang nóng chưa chắc là cách làm mát tốt nhất.
Khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi, nhiệt độ bên trong tăng cao và mạch máu giãn ra để thải nhiệt. Nếu uống nước quá lạnh vào thời điểm này, cơ thể có thể phản ứng mạnh vì sự thay đổi nhiệt độ quá đột ngột, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Bà Seema Dhir, chuyên gia nội khoa cao cấp tại Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), cho biết nước đá mang lại cảm giác sảng khoái tức thì nhưng không làm cơ thể hạ nhiệt nhanh từ bên trong như nhiều người nghĩ.
Theo bà Dhir, cơ thể vẫn cần thời gian để tự điều chỉnh nhiệt độ. Người khỏe mạnh thường không gặp nguy hiểm khi uống nước lạnh với lượng vừa phải. Tuy nhiên, uống nước quá lạnh ngay sau khi đổ nhiều mồ hôi có thể gây cảm giác khó chịu.
Cơ thể đang nóng sẽ phản ứng mạnh khi tiếp xúc với nhiệt độ quá thấp. Tình trạng này có thể làm gián đoạn cơ chế làm mát tự nhiên của cơ thể.
Bà Meenakshi Jain, làm việc tại khoa nội, Bệnh viện chuyên khoa Max Super, Patparganj (Ấn Độ), cho biết uống nước đá quá nhanh khi cơ thể đang nóng có thể gây đau đầu kiểu buốt lạnh, đau họng hoặc co thắt nhẹ dạ dày.
Nước quá lạnh còn khiến mạch máu ở cổ họng và vùng tiêu hóa trên co lại tạm thời.
Người có bệnh tim hoặc huyết áp thấp cần uống nước mát thay vì nước quá lạnh. Cách uống phù hợp là uống từng ngụm nhỏ và chậm để tránh chóng mặt hoặc khó chịu ở ngực.
Các bác sĩ cho biết sau khi đổ nhiều mồ hôi, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất điện giải. Vì vậy, chỉ uống nước lạnh thôi vẫn chưa đủ.
Các chuyên gia khuyên nên uống nước mát thay vì nước đá. Người vừa đi nắng hoặc vận động nhiều nên uống từng ngụm nhỏ trong vài phút thay vì uống hết cả chai nước cùng lúc.
Cơ thể cũng cần được nghỉ ở nơi thoáng mát hoặc có bóng râm để hạ nhiệt tự nhiên. Quần áo rộng và không khí lưu thông tốt sẽ giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Việc rửa mặt, cổ và cổ tay bằng nước mát cũng hỗ trợ giảm nhiệt hiệu quả mà không tạo áp lực đột ngột cho cơ thể.
Ngoài nước lọc, cơ thể cần bổ sung điện giải bằng trái cây nhiều nước, sữa chua, nước dừa hoặc dung dịch bù nước.
Bạn cũng hạn chế rượu bia và đồ uống chứa caffeine vì chúng làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Bà Jain cho biết nếu cơ thể xuất hiện tình trạng chóng mặt, kiệt sức, đau đầu kéo dài hoặc nước tiểu sẫm màu, cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu mất nước hoặc kiệt sức do nóng.
Trứng là nguồn cung cấp protein chất lượng cao. Trung bình mỗi trứng chứa khoảng 6 - 7 gram protein và không quá nhiều calo. Một số nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy ăn trứng vào bữa sáng có thể giúp giảm cảm giác đói và giảm lượng thức ăn nạp vào trong các bữa tiếp theo, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Lợi ích trên có được là nhờ protein kích thích các hoóc môn tạo cảm giác no như peptide YY và GLP-1, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa. Ngoài ra, protein còn giúp duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân. Đây là yếu tố quan trọng vì mất cơ có thể làm giảm tốc độ chuyển hóa, khiến giảm cân trở nên khó khăn hơn.
Các nghiên cứu dinh dưỡng hiện nay cho thấy trứng giúp kiểm soát cân nặng nhờ hàm lượng protein cao và khả năng tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy trứng gà ta giúp giảm cân tốt hơn trứng gà công nghiệp.
Khi nói đến giảm cân, điều quan trọng nhất là lượng calo và thành phần dinh dưỡng. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy trứng gà ta và trứng công nghiệp có giá trị dinh dưỡng khá tương đồng.
Tuy nhiên, vẫn có một số khác biệt nhỏ. Chẳng hạn, trứng gà ta đôi khi có hàm lượng a xít béo không bão hòa cao hơn hoặc chứa nhiều chất chống ô xy hóa hơn. Nguyên nhân là do gà được tiếp xúc với môi trường tự nhiên và nguồn thức ăn đa dạng. Tuy nhiên, mức chênh lệch này thường không lớn và không đủ để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong quá trình giảm cân.
Ngoài ra, cách ăn trứng quan trọng hơn nhiều so với chọn loại trứng nào. Giảm cân chỉ xảy ra khi cơ thể ở trạng thái thâm hụt calo. Vì vậy, dù ăn trứng gà ta hay trứng công nghiệp, nếu tổng lượng calo vẫn cao thì vẫn có thể tăng cân.
Tiếp theo là cách chế biến. Trứng luộc hoặc hấp là lựa chọn tốt vì không làm tăng thêm calo. Ngược lại, trứng chiên với nhiều dầu hoặc bơ có thể làm lượng calo tăng lên đáng kể.
Cách kết hợp thực phẩm cũng rất quan trọng. Trứng nên được ăn cùng rau xanh để tăng chất xơ và giúp no lâu hơn, hoặc kết hợp với tinh bột hấp thu chậm như khoai lang, yến mạch để ổn định đường huyết.
Ngoài ra, người giảm cân cũng có thể điều chỉnh giữa lòng trắng và lòng đỏ. Lòng trắng giàu protein và ít calo, trong khi lòng đỏ cung cấp vitamin và chất béo. Một cách phổ biến là ăn 1 quả trứng nguyên và thêm lòng trắng để tăng protein mà không tăng quá nhiều calo, theo Eating Well.
Ung thư đại trực tràng không phải là căn bệnh hình thành chỉ sau một đêm. Bác sĩ Liêu Kế Đỉnh, chuyên khoa Huyết học và Ung thư (Đài Loan, Trung Quốc), vừa chia sẻ trường hợp một nam kỹ sư dù còn trẻ nhưng qua nội soi đã phát hiện nhiều polyp nguy hiểm trong đại tràng. Nguyên nhân được xác định bắt nguồn từ thói quen ăn uống "tiện lợi" với bánh mì xúc xích và cơm hộp kèm thịt nguội mỗi ngày.
Chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, bác sĩ Liêu Kế Đỉnh cho biết bệnh nhân là một kỹ sư làm việc trong lĩnh vực công nghệ. Do đặc thù công việc bận rộn, anh thường xuyên duy trì thực đơn: sáng ăn bánh mì kẹp xúc xích, trưa ăn cơm hộp với thịt nguội và tối muộn lại "lót dạ" bằng mì ăn liền sau khi tăng ca. Khi đi kiểm tra sức khỏe, bác sĩ ngỡ ngàng khi thấy đại tràng của anh đã mọc đầy polyp - những tổn thương tiền ung thư cực kỳ đáng ngại.
Thực tế, các loại thịt chế biến sẵn như thịt nguội, xúc xích đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào Nhóm 1 các tác nhân gây ung thư. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu tiêu thụ khoảng 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày - tương đương với 2 cây xúc xích nhỏ - nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng có thể tăng lên khoảng 18%. Trong khi đó, các loại thịt đỏ như thịt lợn, thịt bò được xếp vào nhóm 2A (có thể gây ung thư).
Mối nguy từ vi khuẩn đường ruột và độc tố
Giải thích sâu hơn về cơ chế gây bệnh, bác sĩ Liêu dẫn chứng trong niêm mạc đại tràng tồn tại một loại vi khuẩn thường trú mang tên PKS+ E. coli. Loại vi khuẩn này có khả năng giải phóng độc tố, trực tiếp phá hủy DNA của gene ức chế khối u "APC".
Tại Nhật Bản - quốc gia có nền văn hóa ẩm thực khá tương đồng với các nước trong khu vực châu Á, nghiên cứu cho thấy khoảng 50% bệnh nhân ung thư đại trực tràng được phát hiện có dấu vết DNA bị độc tố này phá hủy. "Dù hiện tại chưa có số liệu cụ thể, nhưng với thói quen ăn uống tương tự, chúng ta cần đặc biệt coi trọng việc cân bằng hệ vi sinh đường ruột", bác sĩ Liêu nhấn mạnh.
Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến, chứa phụ gia và chất nhũ hóa sẽ làm suy yếu lớp màng bảo vệ niêm mạc ruột, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại xâm nhập và gây bệnh.
Ăn uống thế nào để bảo vệ đại tràng?
Theo bác sĩ Liêu Kế Đỉnh, việc tiêu thụ lượng lớn thịt đỏ giàu chất béo động vật sẽ kích thích cơ thể tiết ra nhiều axit mật hơn. Khi xuống đến đại tràng, chúng bị vi khuẩn chuyển hóa thành axit mật thứ cấp, gây tổn thương niêm mạc và viêm mãn tính, dẫn đến sự bùng phát của vi khuẩn xấu.
Để bảo vệ sức khỏe, chuyên gia đưa ra lời khuyên:
Không loại bỏ hoàn toàn nhưng cần tiết chế: Không nên ăn thịt đỏ trong mọi bữa ăn. Lượng thịt đỏ đã nấu chín khuyến nghị chỉ nên ở mức 500 g/tuần.
Thay thế nguồn đạm: Ưu tiên bổ sung protein từ cá, thịt trắng (gia cầm) hoặc các loại đậu.
Tăng cường "lá chắn": Kết hợp ăn nhiều rau xanh và các thực phẩm lên men (như sữa chua, kim chi...) để duy trì môi trường đường ruột khỏe mạnh.
Sự thay đổi nhỏ trong thực đơn hàng ngày chính là chìa khóa để ngăn chặn những khối polyp âm thầm tiến triển thành căn bệnh ung thư quái ác.
