Sai lầm khi coi trái cây là “thực phẩm thay thế” tinh bột
Theo Health UDN, vì muốn giảm cân nhanh, một người phụ nữ ngoài 40 tuổi ở Đài Trung (Đài Loan, Trung Quốc) đã áp dụng chế độ ăn được chia sẻ trên một hội nhóm làm đẹp: cắt hoàn toàn tinh bột và thay thế bằng trái cây.
Theo bác sĩ Chen Yuwei, Khoa Chuyển hóa, Bệnh viện Đa khoa Dajia Lee, thời gian đầu chế độ ăn này giúp bệnh nhân giảm hơn 5kg chỉ sau khoảng hai tháng. Tuy nhiên, đi cùng với đó là cảm giác mệt mỏi, rụng tóc và thường xuyên buồn ngủ sau bữa ăn.
Những tháng tiếp theo, cân nặng không giảm thêm mà bắt đầu tăng trở lại, đặc biệt là vùng bụng. Bệnh nhân liên tục khát nước, nhanh đói, ngứa ngoài da nên quyết định đến bệnh viện kiểm tra.
Kết quả khiến chị bất ngờ: mắc đồng thời tiểu đường type 2, rối loạn mỡ máu, huyết áp cũng có dấu hiệu bất thường.
Theo bác sĩ Chen, nguyên nhân xuất phát từ hai sai lầm phổ biến khi giảm cân: loại bỏ gần như hoàn toàn tinh bột và sử dụng trái cây thay thế toàn bộ bữa chính.
Bệnh nhân cho biết suốt gần một năm không ăn cơm, bún, mì, khoai lang hay các loại củ vì cho rằng chúng đều chứa nhiều tinh bột. Thay vào đó, chị ăn trái cây và uống nước ép trong cả ba bữa mỗi ngày.
Các loại quả được lựa chọn chủ yếu là xoài chín, chuối chín, nho, dưa hấu, lê và cam vì nghĩ đây là nguồn đường “tự nhiên”, càng ăn nhiều càng tốt.
Tuy nhiên, bác sĩ Chen cho biết đây là quan niệm sai lầm.
Ông giải thích, nhiều loại trái cây ngọt chứa lượng lớn fructose và glucose. Khi tiêu thụ với số lượng lớn, đường được hấp thu nhanh khiến đường huyết tăng cao, buộc cơ thể phải tiết nhiều insulin để điều hòa.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ kháng insulin và mắc tiểu đường type 2 sẽ tăng lên.
Không chỉ vậy, fructose dư thừa còn được gan chuyển hóa thành chất béo, làm tăng triglyceride trong máu, gây rối loạn mỡ máu, tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch và tăng huyết áp.
Vì sao ban đầu giảm cân nhưng sau đó tăng trở lại?
Theo bác sĩ Chen, việc giảm cân nhanh trong giai đoạn đầu chủ yếu do cắt giảm đột ngột lượng carbohydrate, làm cơ thể mất nước và giảm lượng glycogen dự trữ.
Đồng thời, bệnh nhân cũng uống ít nước hơn vì cho rằng trái cây đã cung cấp đủ nước cho cơ thể.
“Khi chế độ ăn thiếu cân bằng, không kết hợp vận động và kéo dài trong nhiều tháng, cơ thể rất dễ rơi vào rối loạn chuyển hóa, khiến cân nặng tăng trở lại, thậm chí còn tích mỡ nhiều hơn trước”, bác sĩ nói.
Ngoài nguy cơ tiểu đường và rối loạn mỡ máu, việc cắt bỏ hoàn toàn tinh bột còn có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng, suy nhược cơ thể, rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt, giảm khối cơ và làm tăng cảm giác thèm ăn.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, tinh bột vẫn là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, người giảm cân nên ưu tiên các loại carbohydrate hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch, khoai lang, ngũ cốc nguyên hạt và kiểm soát khẩu phần ăn.
Trái cây vẫn là thực phẩm tốt cho sức khỏe nhờ giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, nhưng chỉ nên sử dụng như một phần của chế độ ăn cân đối, không thay thế hoàn toàn bữa chính.
Sau khi được điều trị bằng thuốc, điều chỉnh chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ và duy trì tập luyện đều đặn, khoảng ba tháng sau, các chỉ số đường huyết và mỡ máu của người phụ nữ đã cải thiện rõ rệt.
Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa các đơn vị y tế Việt - Pháp. Theo các chuyên gia y tế, trong bối cảnh tai nạn và các bệnh lý cấp tính ngày càng gia tăng, việc trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Một xã hội có nhiều người biết cách xử trí ban đầu không chỉ giúp bảo vệ tính mạng người bệnh mà còn giảm gánh nặng cho hệ thống y tế và nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp.
Theo thỏa thuận hợp tác, hàng trăm điểm sơ cấp cứu sẽ được trang bị ngay tại hệ thống nhà thuốc Long Châu. Nhờ mạng lưới rộng khắp và đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo, các điểm này có thể hỗ trợ xử trí ban đầu trong những tình huống khẩn cấp, giúp tận dụng “thời gian vàng” trước khi người bệnh được chuyển đến cơ sở điều trị chuyên sâu. Mô hình dự kiến triển khai tại các khu chung cư và thành phố du lịch.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết: “Dự án này rất kịp thời, vì trong năm qua, chúng tôi đã nhận và xử trí không dưới 10 ca cấp cứu tại các cơ sở Long Châu. Tuy nhiên, chúng ta không thể giúp đỡ người khác chỉ bằng sự nhiệt tình, mà còn phải bằng kiến thức bài bản. Do đó trong thời gian tới, với sự đồng hành của các đối tác, tôi mong toàn bộ dược sĩ tại Long Châu sẽ được đào tạo bài bản để thao tác sơ cứu một cách bình tĩnh khi người dân cần, thực sự trở thành một hệ thống chăm sóc sức khỏe sát dân, gần dân”.
Đồng thời, các chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng sẽ được các bên triển khai rộng rãi. Trong đó, đội ngũ hơn 22.000 chuyên viên y tế Long Châu sẽ đồng hành lan tỏa thông tin y khoa, các hướng dẫn sơ cấp cứu chính xác, dễ hiểu đến hàng triệu người dân.
Một điểm nhấn khác của chương trình là sự ra mắt Học viện Sơ cứu (First-Aid Academy), nhằm chuẩn hóa kỹ năng sơ cấp cứu cho sinh viên y dược. Theo đó, việc giáo dục y tế, đào tạo thực hành cho sinh viên Đại học Y Dược TP.HCM và Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch sẽ do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam chủ trì xây dựng, với sự hỗ trợ về giáo dục từ Quỹ Urgo Foundation và sự đồng hành của Long Châu, góp phần gắn kết đào tạo với thực tiễn chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Phó giáo sư - tiến sĩ - dược sĩ Võ Quang Trung, Khoa Dược, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch nhận định: “Đây là cách học lấy người học làm trung tâm, lấy nhu cầu sức khỏe cộng đồng làm định hướng, và lấy thực tiễn của hệ thống y tế làm nền tảng để thiết kế chương trình đào tạo”.
"Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời", Bộ Y tế khuyến cáo tối 17/5, sau khi Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc tế về dịch Ebola.
Bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.
Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 21 ngày.
Để phòng bệnh, không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.
Trong tuyên bố ngày 17/5, WHO đánh giá đợt bùng phát mới, do virus chủng Bundibugyo gây ra, chưa đáp ứng các tiêu chí để cấu thành một tình trạng khẩn cấp do đại dịch song các quốc gia có chung đường biên giới đất liền với Congo đang đứng trước nguy cơ cao bị dịch bệnh tiếp tục lây lan.
Thống kê của WHO đến ngày 16/5 có 246 ca nghi nhiễm, 8 ca xác định bằng xét nghiệm và 80 ca tử vong nghi ngờ do Ebola tại tỉnh Ituri (Congo). Dịch bệnh hiện đã lan ra ít nhất 3 vùng là Bunia, Rwampara và Mongbwalu. Bệnh nhân khởi phát với các triệu chứng gồm sốt, đau nhức toàn thân, suy nhược, nôn mửa và trong một số trường hợp có xuất huyết. Nhiều bệnh nhân diễn tiến xấu nhanh chóng và tử vong.
WHO nhận định quy mô thực tế của đợt dịch lần này có thể lớn hơn nhiều so với số liệu được phát hiện và báo cáo hiện tại. Cảnh báo được đưa ra dựa trên tỷ lệ dương tính rất cao từ các mẫu bệnh phẩm ban đầu, cùng với số lượng ca nghi nhiễm được báo cáo ngày càng tăng. Tại Uganda, ghi nhận hai trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó một ca tử vong tại Kampala, đều là người đi từ Congo.
Đây là đợt bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 được ghi nhận tại Congo kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 tại Yambuku, thuộc tỉnh Équateur. Đợt dịch gần đây nhất tại quốc gia này vừa chấm dứt vào tháng 12/2025.
Thông thường, các đợt dịch trước đều do chủng Ebola-Zaire gây ra, chủng virus hiện đã có vaccine phòng ngừa. Tuy nhiên, đợt bùng phát mới này mang tính chất "bất thường" và nguy hiểm vì hiện chưa có bất kỳ liệu pháp điều trị hoặc vaccine đặc hiệu nào được phê duyệt cho chủng virus Bundibugyo. Trong lịch sử, thế giới ghi nhận hai đợt bùng phát dịch do chủng này vào các năm 2007 và 2012.
Trước tình hình trên, WHO lưu ý các nước cần kích hoạt ngay cơ chế quản lý thảm họa và khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai sàng lọc y tế tại các cửa khẩu biên giới và trên các trục đường giao thông nội địa chính.
Cảnh sát bang Arizona, Mỹ vừa công bố hồ sơ vụ một bé trai 18 tháng tuổi hồi sinh kỳ diệu sau hơn 5 tiếng nằm trong phòng lạnh nhà xác của Trung tâm Y tế Mercy Gilbert, dù trước đó bác sĩ đã tuyên bố tử vong, ABC News đưa ngày 9/7.
Hiện tại, cơ quan chức năng đang điều tra làm rõ sai sót của êkíp cấp cứu, đồng thời đề xuất truy tố cha mẹ nạn nhân vì hành vi lơ là, thiếu giám sát trẻ nhỏ.
Sự việc bắt đầu vào chiều 8/2 tại thành phố Gilbert, bang Arizona. Trong lúc gia đình tập trung xem giải Siêu cúp Bóng bầu dục (Super Bowl), bé trai tự ra sân sau và ngã xuống hồ bơi. Lực lượng cứu hộ tiếp cận hiện trường lúc 17h30 và đưa nạn nhân đến Trung tâm Y tế Mercy Gilbert. Tuy nhiên, chưa đầy một giờ sau, vào lúc 18h20, bác sĩ Aryan Toosi chính thức tuyên bố bệnh nhi đã tử vong.
Quyết định này vấp phải sự nghi ngờ ngay từ đầu của người thân và hai sĩ quan cảnh sát túc trực tại bệnh viện. Khi từ biệt đứa trẻ, gia đình nhận thấy em dường như đang cố hít thở. Hai cảnh sát cũng nghe thấy những tiếng ngáp hít khí của nạn nhân. Thậm chí, một sĩ quan nghe thấy y tá thông báo phát hiện mạch của bé, nhưng bác sĩ Toosi gạt đi và khẳng định đó chỉ là hiện tượng co thắt cơ hoành thoát khí sau khi chết, CNN trích báo cáo của cảnh sát.
Hậu quả của chẩn đoán sai lầm này là bé trai bị đưa vào "phòng lạnh" lưu giữ thi thể. Hơn 5 tiếng sau, khi các nhân viên thuộc Văn phòng Giám định Pháp y quận Maricopa đến tiếp nhận xác để khám nghiệm, họ kinh ngạc phát hiện đứa trẻ vẫn còn thở. Lập tức, bệnh nhi được trực thăng chuyển gấp đến Bệnh viện Nhi Phoenix để điều trị tích cực.
Hiện tại, ở tuổi 22 tháng, dù đã xuất viện nhờ những tiến triển thần kỳ, cậu bé vẫn phải chịu tổn thương nghiêm trọng và cần vật lý trị liệu chuyên sâu cũng như sự chăm sóc y tế suốt đời. Luật sư dân sự của gia đình, ông John Brewer, nhấn mạnh những tổn thương nặng nề này xuất phát từ việc thiếu các biện pháp can thiệp, hồi sức kịp thời do chẩn đoán sai của bệnh viện.
Song song việc làm rõ trách nhiệm y tế, cảnh sát cũng đề xuất khởi tố cha mẹ đứa trẻ về tội ngược đãi và sơ suất nghiêm trọng. Hồ sơ điều tra cho thấy cặp đôi này đã hút cần sa trong nhà xe, không đóng chặt cửa và bỏ mặc con nhỏ tự tiếp cận khu vực hồ bơi nguy hiểm. Những người lớn có mặt tại nhà lúc đó đều thừa nhận họ chủ quan vì nghĩ đã có người khác trông bé.
Trung tâm Y tế Mercy Gilbert gọi đây là "một sự cố đau lòng" và cho biết đã tiến hành rà soát toàn diện quy trình điều trị nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc y tế. Trong khi đó, ông Scott Holden, luật sư của Bác sĩ Toosi, chia sẻ với AP rằng "vụ việc này còn chứa đựng nhiều tình tiết phức tạp hơn, cả về mặt thực tế lẫn y khoa, so với những gì truyền thông đưa tin".
Theo các chuyên gia pháp y, những vụ tuyên bố tử vong sai lệch tuy cực kỳ hy hữu nhưng vẫn thỉnh thoảng xảy ra trên thế giới do lỗi con người hoặc quy trình lỏng lẻo. Bác sĩ Judy Melinek, chuyên gia khám nghiệm tử thi tại San Francisco, giải thích việc xác định một người qua đời đòi hỏi sự kiểm tra nghiêm ngặt, chờ đợi nhiều phút để xác nhận sự biến mất hoàn toàn của nhịp tim, nhịp thở và hoạt động não bộ. Bà khẳng định một khi con người thực sự qua đời thì không thể tự sống lại, nên các trường hợp "hồi sinh" trong phòng lạnh thực chất là do bác sĩ thiếu kinh nghiệm hoặc thực hiện sai quy trình đánh giá lâm sàng.
