Một công tắc tắt đi, một máy lạnh tăng thêm 1oC tưởng chừng là những thay đổi rất nhỏ. Nhưng trong những ngày nắng gắt, khi hàng triệu thiết bị cùng lúc vận hành, chính những thay đổi nhỏ ấy lại góp phần giữ cho hệ thống điện không bị đẩy đến giới hạn.
Tại TP.HCM, ông Anh Tú – chủ quán Home Coffee (đường Lê Trọng Tấn, phường Tây Thạnh) – cho biết hóa đơn tiền điện tháng 3 đã lên tới 24 triệu đồng, tăng khoảng 20%, tương đương 4 triệu đồng so với tháng trước.
“Quán nằm ở hướng tây nam, vì thế nắng chiếu vào từ sớm và kết thúc khá muộn. Đặc biệt trên các tầng lầu, nắng chiếu vào nguyên cả buổi chiều. Để duy trì không gian mát mẻ, quán phải vận hành cùng lúc 7 máy lạnh, trong đó có nhiều máy công suất lớn 3 – 5 mã lực. Riêng vào khung giờ từ 17h đến 22h, toàn bộ hệ thống gần như phải chạy hết công suất. Dù chi phí tăng, vẫn phải vận hành ‘full’ để giữ khách”, ông Tú chia sẻ.
Ở quy mô hộ gia đình, áp lực cũng không kém. Chị Nguyễn Thị Hồng (ngụ xã Vĩnh Lộc, TP.HCM) cho biết: “Trong những ngày nắng cao điểm, sinh hoạt trong nhà gần như đảo lộn theo ánh nắng, nhiệt độ ngoài trời. Gia đình có hai con nhỏ nên việc tiết giảm điện gần như không có nhiều lựa chọn. Ban ngày dùng phòng khách, ban đêm mỗi phòng ngủ đều phải bật máy lạnh để đảm bảo giấc ngủ”.
Thời điểm cao điểm buổi tối, khi điều hòa, bếp, máy giặt, bình nước nóng cùng hoạt động, chị Hồng cho biết lúc nào cũng có cảm giác “canh chừng” hệ thống điện. Chị sợ gia đình dùng quá nhiều vào giờ cao điểm sẽ gây quá tải hệ thống dẫn đến nhảy aptomat.
Nhu cầu dùng điện tăng nên hóa đơn tiền điện cũng tăng qua từng tháng. Để tiết kiệm, gia đình chị bắt đầu thay đổi thói quen: hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa lên mức cao hơn một chút, tận dụng quạt gió vào những thời điểm có thể.
Nhưng theo chị, trong những đợt nắng gay gắt kéo dài, những biện pháp này chỉ giúp “giảm phần nào”, còn việc sử dụng điện ở mức cao gần như là không tránh khỏi.
Nhu cầu điện tăng mạnh vào mùa nắng nóng đang đặt các doanh nghiệp sản xuất, nhất là khối FDI xuất khẩu vào thế “hai đầu áp lực”: vừa phải giữ tiến độ đơn hàng, vừa phải tuân thủ các yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về năng lượng.
Ông Phan Tấn Học, Giám đốc kỹ thuật Công ty cổ phần TKG Taekwang Vina, cho biết với đặc thù gia công giày xuất khẩu cho Nike, bài toán điện năng không còn dừng ở chi phí vận hành, mà đã trở thành một chỉ số cạnh tranh trực tiếp.
Doanh nghiệp hiện có 8 công ty tại Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ… với 100% sản phẩm xuất khẩu. Quy mô sản xuất lớn đồng nghĩa mức tiêu thụ điện rất cao, trong khi chỉ một biến động nhỏ về nguồn điện cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi sản xuất.
Từ đó, theo ông Học, sức ép không chỉ đến từ tiến độ đơn hàng mà còn từ các tiêu chuẩn đánh giá ngày càng khắt khe của đối tác.
Trước áp lực này, trong 5 năm gần đây, doanh nghiệp đã đầu tư điện mặt trời áp mái, thay toàn bộ hệ thống chiếu sáng bằng đèn LED, tối ưu thiết kế nhà xưởng để tận dụng ánh sáng tự nhiên, tự động hóa dây chuyền và lắp đặt hệ thống đo lường cho các thiết bị tiêu thụ điện lớn.
Bên cạnh yếu tố công nghệ, doanh nghiệp đặc biệt chú trọng xây dựng ý thức tiết kiệm điện trong đội ngũ lao động thông qua đào tạo, chấm điểm và quy trình vận hành cụ thể.
Ở cấp độ vận hành, doanh nghiệp cũng phối hợp với ngành điện để dịch chuyển một phần sản xuất sang giờ thấp điểm nhằm giảm áp lực cho hệ thống, dù điều này đòi hỏi phải điều chỉnh giờ làm việc và có chính sách phù hợp cho người lao động.
Theo Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ là giải pháp mà ngày càng nhiều doanh nghiệp FDI trong các khu công nghiệp Đồng Nai, Tây Ninh chủ động thực hiện. Giải pháp này vừa giúp doanh nghiệp giảm tiền điện, vừa đáp ứng tiêu chí xanh mà các đối tác, khách hàng quốc tế đang yêu cầu ngày càng chặt hơn.
Chỉ riêng trong quý 1 năm nay, hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ trên địa bàn tổng công ty đã phát hơn 161 triệu kWh, góp phần giảm tải thực sự cho lưới.
Theo EVNSPC, hiện tổng công ty đang làm việc với các khách hàng, từ cá nhân, doanh nghiệp đến các đơn vị hành chính để hỗ trợ việc đăng ký mới và thông tin chi tiết về các hệ thống điện mặt trời áp mái trong cả phương thức trực tiếp và trực tuyến.
Ngoài việc thiết lập quy chế phối hợp với các đoàn thể trong khu vực hành chính công cho mục tiêu lắp đặt điện mặt trời tại trụ sở cơ quan, tổng công ty có đội ngũ chuyên môn tư vấn về các vấn đề năng lượng, kiểm toán năng lượng, lắp đặt hệ thống điện mặt trời… cho doanh nghiệp, nhà xưởng tại các địa phương.
Thông tin về điện mặt trời mái nhà trên địa bàn TP.HCM, ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), cho biết hiện thành phố có khoảng 22.000 hệ thống, với tổng công suất lắp đặt xấp xỉ 1.800MW.
Nếu không có nguồn điện mặt trời mái nhà này, phụ tải điện của TP trong những lúc cao điểm sẽ tăng thêm đáng kể, tương đương áp lực phải bổ sung một nhà máy điện quy mô lớn để đảm bảo cung ứng.
Ông Kiên cho biết thêm trong bối cảnh giá thiết bị ngày càng giảm, thời gian hoàn vốn của hệ thống điện mặt trời hiện nay đã được rút ngắn đáng kể, có thể chỉ trên dưới 2 năm. Nếu lắp thêm hệ thống pin lưu trữ, thời gian thu hồi vốn sẽ dài hơn, đổi lại người sử dụng có thể chủ động nguồn điện vào buổi tối và tăng mức độ tự cung tự cấp.
Đặc biệt, trong trường hợp xảy ra sự cố lưới điện, hệ thống vẫn có thể duy trì hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định, giúp sinh hoạt gia đình và hoạt động sản xuất không bị gián đoạn. Đây chính là “hiệu quả kép” mà điện mặt trời mái nhà đang mang lại: vừa giảm chi phí điện năng cho người dùng, vừa góp phần điều tiết phụ tải cho hệ thống điện đô thị.
Từ dịch vụ vệ sinh máy lạnh, thiết bị làm mát đến đồ uống và các mặt hàng tiêu dùng giải nhiệt đều tiếp tục duy trì sức mua tăng cao.
Khảo sát giá dịch vụ bảo dưỡng máy lạnh, phóng viên Tuổi Trẻ ghi nhận hiện chi phí vệ sinh, kiểm tra máy lạnh dân dụng tại TP.HCM dao động khoảng 240.000 - 350.000 đồng/máy. Trường hợp phát sinh bơm gas, khách hàng thường phải trả thêm khoảng 200.000 - 350.000 đồng/lần bơm.
Từ sáng sớm, nhiều kỹ thuật viên đã tất bật chạy lịch liên tục. Anh Nguyễn Quốc Thịnh, thợ bảo dưỡng máy lạnh tại TP.HCM, cho biết đây là giai đoạn cao điểm nên gần như không có ngày nghỉ. Nhiều hôm anh rời nhà từ sớm, làm liên tục khoảng 10 nhà với hơn chục máy lạnh.
Với mức giá vệ sinh mỗi máy dao động từ 240.000 - 270.000 đồng, nhiều gia đình vệ sinh cùng lúc 2 - 3 máy ở các phòng khác nhau, thu nhập anh Thịnh có thể đạt 2 - 3 triệu đồng/ngày. "Mỗi máy cần từ 30 phút đến một giờ để vệ sinh, tùy mức độ bụi bẩn, hư hỏng hay có cần nạp thêm gas hay không", anh chia sẻ.
Đại diện nền tảng công nghệ và dịch vụ giúp việc nhà bTaskee cho biết trong ba tháng gần đây, nhu cầu tìm kiếm dịch vụ vệ sinh máy lạnh đã tăng gấp 2 - 3 lần so với trước mùa nóng và đạt đỉnh vào cuối tháng 4. Nhiều thời điểm, hệ thống rơi vào tình trạng quá tải nhu cầu từ khách.
Theo đại diện doanh nghiệp, phần lớn người dùng chỉ bắt đầu tìm dịch vụ khi máy lạnh xuất hiện các dấu hiệu như có mùi hôi, chảy nước hoặc làm lạnh kém. Trong bối cảnh nắng nóng kéo dài và chi phí điện sinh hoạt tiếp tục là mối quan tâm lớn của nhiều gia đình đô thị, nhu cầu vệ sinh máy lạnh được nền tảng dự báo sẽ còn duy trì ở mức cao trong suốt mùa hè năm nay.
Không chỉ dịch vụ bảo dưỡng tăng nhiệt, sức mua các mặt hàng điện máy phục vụ nhu cầu làm mát cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh. Hệ thống Điện Máy Xanh cho biết nhóm hàng giải nhiệt đang tăng mạnh, trong đó máy lạnh dẫn dắt thị trường với mức tăng gần 150% so với cùng kỳ, còn nhóm quạt mát và quạt điều hòa tăng khoảng 115%.
Tương tự, ông Phạm Quốc Bảo Duy, Giám đốc ngành hàng điện máy của FPT Shop, cho biết doanh số nhiều nhóm hàng điện lạnh hiện tăng khoảng 50 - 100% so với các tháng bình thường, đồng thời cao gấp đôi cùng kỳ năm 2025.
Trong khi đó, dữ liệu từ hệ thống CellphoneS ghi nhận doanh số ngành hàng quạt mát trong tháng 4 tăng khoảng 30% so với giai đoạn trước đó và bước sang tháng 5 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khoảng 50%.
Các dòng sản phẩm ghi nhận sức mua tốt tập trung ở phân khúc quạt tuần hoàn, quạt không cánh và quạt hơi nước, nhờ xu hướng người dùng ưu tiên giải pháp làm mát tiết kiệm điện, vận hành êm và tối ưu không gian sống.
Đại diện CellphoneS nhận định năm nay, dù mùa nóng đến muộn hơn nhưng cường độ nắng gay gắt và các đợt nóng kéo dài với nền nhiệt cao hơn cùng kỳ đã khiến nhu cầu mua sắm thiết bị làm mát tăng đáng kể.
Doanh nghiệp này dự báo từ nay đến hết tháng 6, sức mua ngành hàng quạt mát vẫn sẽ tiếp tục duy trì tích cực, đặc biệt tại các đô thị lớn khi người tiêu dùng có xu hướng đầu tư thêm thiết bị hỗ trợ làm mát và cải thiện chất lượng không khí trong không gian sống.
Không chỉ dịch vụ máy lạnh hay điện máy, nắng nóng kéo dài cũng khiến nhu cầu tiêu thụ đồ uống giải nhiệt tăng mạnh. Ghi nhận của Tuổi Trẻ tại các quán nước mát, xe bán nước ven đường hay cửa hàng trà chanh, sinh tố quanh khu vực trung tâm như phường Sài Gòn, phường Tân Định, phường Gia Định,... (cho thấy lượng khách ghé mua liên tục, đặc biệt vào khung giờ trưa và đầu giờ chiều.
Tại một quán nước mát trên đường Lê Văn Lương (phường Tân Mỹ, TP.HCM), chị Hồng, chủ quán, cho biết khoảng một tuần nay lượng khách tăng rõ rệt do thời tiết nắng nóng kéo dài. "Nếu ngày thường quán chỉ bán khoảng 150 ly nước các loại thì những ngày cao điểm có thể tăng lên hơn 250 ly/ngày", chị nói.
Theo chị Hồng, các loại nước được khách chọn nhiều nhất là sâm bí đao, nước mát, trà tắc,... giá chỉ từ 10.000 đồng bán chạy nhờ giá mềm, dễ uống. Chủ xe bán nước mía gần quán chị Hồng cũng cho biết nhiều hôm phải nhập thêm nguyên liệu gấp vì lượng bán tăng gần gấp đôi so với trước. "Nắng quá nên người ta đi đường là ghé mua liền. Có người mua mang lên công ty cho cả phòng", người bán kể.
Nhân viên tại một chuỗi cà phê H. cho biết lượng đơn đặt qua ứng dụng giao hàng tăng khoảng 30 - 40% so với trước đợt nắng nóng. Các món như trà đào cam sả, trà chanh, trà dưa hấu hay cold brew đá được khách văn phòng lựa chọn nhiều vì "uống đỡ ngán và tỉnh táo hơn".
Trong khi đó, đại diện hệ thống siêu thị Bách Hóa Xanh cho biết nhóm hàng giải nhiệt đang bước vào giai đoạn tăng trưởng hai con số do thời tiết nắng nóng kéo dài. Nhu cầu tập trung chủ yếu ở các nhóm sản phẩm dùng ngay, bảo quản mát hoặc lạnh như kem, sữa chua ăn - uống, nước giải khát, nước mát, trái cây tươi và các sản phẩm chế biến tiện lợi dùng lạnh.
Để đáp ứng nhu cầu tăng cao, hệ thống này cũng đã chủ động tăng lượng tồn kho tại cửa hàng, tăng tần suất bổ sung hàng trong ngày đối với nhóm hàng giải nhiệt, đồng thời triển khai nhiều chương trình khuyến mãi theo hướng "mua nhiều tiết kiệm nhiều" phục vụ nhu cầu tích trữ sử dụng tại gia đình trong mùa nóng.
Song song đó, doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh dịch vụ giao hàng nhanh tận nhà miễn phí để giúp khách thuận tiện mua sắm trong thời tiết nắng nóng.
Sau giai đoạn trầm lắng, cổ phiếu dầu khí hôm nay bùng nổ bởi lực cầu mạnh từ nhà đầu tư trong nước. Toàn bộ cổ phiếu thành phần đảo chiều từ giảm thành tăng ngay trong phiên khi xung đột Trung Đông leo thang nhanh chóng.
GAS và PLX, hai mã đầu ngành dầu khí, đóng cửa trên tham chiếu khoảng 1,5%. BSR, đơn vị vận hành nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất, cũng nối dài trạng thái hưng phấn với mức tăng 6% lên 26.750 đồng. Các mã vốn hóa vừa như PVC, PVT, POW, OIL cũng tích lũy 1-4% so với tham chiếu.
Nhóm này hút mạnh dòng tiền của nhà đầu tư trong nước với tổng giá trị khớp lệnh hơn 2.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 10% thanh khoản toàn thị trường. BSR dẫn đầu với gần 25 triệu cổ phiếu được sang tay thành công, tương ứng 645 tỷ đồng. POW, PVT, PVS hút khoảng 200-400 tỷ đồng.
Trong danh sách 10 cổ phiếu tác động tích cực nhất đến VN-Index, nhóm dầu khí có 3 đại diện. Nhóm này góp phần giúp chỉ số đại diện cho sàn TP HCM tăng gần 21 điểm, lên sát 1.875 điểm, vùng giá cao nhất trong hai tháng trở lại đây.
Đối lập với cổ phiếu dầu khí, hầu hết nhóm ngành khác chịu áp lực xả hàng quyết liệt. Điển hình như nhóm ngân hàng có đến hai phần ba cổ phiếu chốt phiên dưới tham chiếu, mức giảm dao động 1-2%. SHB đứng đầu biên độ điều chỉnh với 2,4%, sau đó đến ACB, EIB, OCB và VCB. Trụ đỡ của nhóm này là VPB và LPB khi cả hai cùng tăng hơn 2% so với tham chiếu.
Trong nhóm bất động sản, Novaland tiếp tục bị bán tháo và giảm hết biên độ còn 17.800 đồng. Mã này đóng cửa trong tình trạng trắng bên mua, trong khi khối lượng chờ bán giá sàn lên đến 44,6 triệu đơn vị. Cổ phiếu của nhiều chủ đầu tư khác như Nam Long, Khang Điền, DIC Corp, TTC Land... cũng mất trên 2%.
Cổ phiếu ngành thép cũng chìm trong sắc đỏ. NKG mất 2,4%, còn HPG giảm hơn 1%. Tương tự, nhóm chứng khoán ghi nhận mã giảm nhiều hơn tăng.
Động lực chính giúp VN-Index tăng vọt đến từ nhóm Vingroup. Bốn cổ phiếu thành phần của nhóm này đều đóng cửa trong sắc xanh, trong đó VHM có lúc chạm trần gần 152.000 đồng. Theo thống kê của Công ty Chứng khoán VNDirect, nhóm Vingroup đóng góp hơn 21 điểm cho chỉ số chung. Điều này đồng nghĩa nếu loại trừ nhóm này, chỉ số sẽ giảm sâu.
Thanh khoản sàn TP HCM hôm nay đạt hơn 22.500 tỷ đồng, nhích nhẹ so với phiên trước. Ngoài dầu khí, nhà đầu tư còn tập trung giải ngân vào các mã đầu ngành ngân hàng và bất động sản như SHB, ACB, VHM, VIC, NVL.
Theo nhóm phân tích Công ty Chứng khoán MB, thị trường chứng khoán đang bước vào "vùng trũng" thông tin sau mùa đại hội cổ đông, khiến chỉ số trở nên nhạy cảm hơn với các số liệu kinh tế thực. Nhà đầu tư được khuyến nghị thận trọng, ưu tiên quan sát hơn giải ngân. Việc tập trung vào các cổ phiếu có nội lực tăng trưởng thay vì đặt cược vào chỉ số chung được nhận định là chìa khóa để bảo vệ thành quả trong giai đoạn thị trường "xanh vỏ đỏ lòng".
"Sự thận trọng tại vùng 1.900 điểm là cần thiết để chờ đợi một xác nhận rõ ràng hơn về xu hướng vào tháng này", nhóm phân tích nói.
Tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026 ngày 13/5, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Việt Nam đang chuyển từ tư duy thu hút FDI đại trà sang lựa chọn các dự án chất lượng.
"FDI thế hệ mới không chỉ đến Việt Nam để sản xuất hay khai thác thị trường, cần tạo ra giá trị, năng lực và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu", ông nói.
Thay vì chỉ quan tâm quy mô vốn đầu tư, Việt Nam thu hút các dự án ngoại chú trọng công nghệ, tạo giá trị gia tăng, đào tạo nhân lực và kết nối với doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng. Các lĩnh vực được ưu tiên rót vốn giai đoạn tới bao gồm bán dẫn, AI, dữ liệu, công nghệ sinh học, dược phẩm, năng lượng sạch và logistics hiện đại.
Hiện tại, Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp khoảng trên 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.
Việt Nam vẫn duy trì vị thế thu hút FDI hàng đầu ASEAN với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Tuy vậy, Phó thủ tướng đánh giá liên kết giữa khối ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Các công ty trong nước mới tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI ở phân khúc giá trị gia tăng thấp.
Ông cũng nhìn nhận cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu đã thay đổi cùng với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh - số. Theo đó, nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới chất lượng thể chế, ổn định chính sách, hạ tầng chiến lược, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao, thay vì chỉ ưu đãi hay chi phí lao động thấp.
Để thu hút vốn ngoại thế hệ mới, ông cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục cắt giảm thủ tục, đầu tư hạ tầng và nhân lực, đồng thời xử lý nghiêm tình trạng chuyển giá, gian lận thương mại và vi phạm môi trường.
