Bác sĩ cảnh báo 5 loại canh có thể ‘tàn phá’ thận nặng nề

Nằm trong phòng lọc máu Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo ngày 6/5, bà Minh cảm giác "như được trở về" sau hơn một thập kỷ rời đảo chữa bệnh. Với bà, đây không chỉ là buổi lọc máu định kỳ, mà còn khép lại quãng thời gian dài bán nhà để vào đất liền chạy thận duy trì sự sống.

Là quần đảo nằm ngoài khơi Nam Bộ, Côn Đảo cách trung tâm TP HCM khoảng 230 km đường chim bay. Trước đây, để tiếp cận bệnh viện tuyến cuối, người bệnh chỉ có hai lựa chọn là đi máy bay với chi phí đắt đỏ hoặc lênh đênh nhiều giờ trên tàu biển rồi tiếp tục di chuyển bằng xe khách đến TP HCM. Khoảng cách xa xôi khiến những bệnh nhân phải chạy thận một tuần ba lần gần như không thể bám trụ lại đảo.

Năm 2014, khi chuẩn bị nghỉ hưu ở tuổi 54, bà Minh khám sức khỏe và bàng hoàng nhận kết quả suy thận mạn giai đoạn cuối. Từ những triệu chứng mệt mỏi tưởng là bệnh tim, bà buộc phải mổ cầu tay, bắt đầu chuỗi ngày gắn chặt với máy lọc máu. Không thể liên tục đi lại giữa đảo và đất liền, bà đành rời nơi mình gắn bó từ năm 1984, thời còn là thanh niên xung phong ra xây dựng Côn Đảo. Để lại hai người con đang làm việc tại đảo, vợ chồng bà vào TP HCM thuê trọ chạy thận suốt 5 năm.

Chi phí sinh hoạt và điều trị nơi đất khách dần cạn kiệt tài chính gia đình. Bà ngậm ngùi bán căn nhà ở Côn Đảo. Thời điểm đó du lịch chưa phát triển, giá nhà còn thấp, số tiền bán nhà không đủ mua nhà ở TP HCM, vợ chồng bà đành về Tân An, Long An (nay thuộc Tây Ninh) mua đất cất nhà.

Từ đó, mỗi tuần 3 ngày, chồng bà lại chở vợ vượt 50 km từ Tân An đến Bệnh viện Thống Nhất chạy thận, mất hơn 2 tiếng di chuyển. Con trai lớn cũng nghỉ việc tại cơ quan nhà nước ở Côn Đảo, vào đất liền tìm việc để tiện chăm sóc mẹ lúc đau ốm.

Hành trình chạy chữa nhiều lần chạm mặt tử thần. Có lần, bà Minh bị đột quỵ ngay trong lúc chạy thận, hôn mê suốt 3 tuần. May mắn hồi phục không để lại di chứng nặng, nhưng hai chân yếu đi khiến bà phải gắn bó với xe lăn. Dù vậy, mong muốn được trở lại Côn Đảo - nơi người con trai thứ hai và các cháu đang sinh sống, cùng nhiều kỷ niệm suốt thời tuổi trẻ - chưa bao giờ nguôi ngoai.

Giấc mơ hồi hương của bà Minh thành hiện thực khi Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo chính thức vận hành hệ thống chạy thận nhân tạo. Nếu trước kia phải mất hơn 2 tiếng di chuyển, nay bà chỉ cần đi chưa tới 2 km để đến phòng lọc máu.

PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng khoa Nội thận Lọc máu, Bệnh viện Thống Nhất, cho biết tổng thời gian chuẩn bị để đưa hệ thống vào hoạt động chỉ vỏn vẹn 20 ngày - một kỷ lục. Thông thường, nhanh nhất cũng mất khoảng 6 tháng do yêu cầu khắt khe về xử lý nước và nhân lực chuyên môn.

Để triển khai kỹ thuật này, ngoài hệ thống thiết bị đạt chuẩn châu Âu, Bệnh viện Thống Nhất cử một êkíp luân phiên túc trực tại Côn Đảo trong 6 tháng, đồng thời đào tạo chuyển giao kỹ thuật cho hai êkíp y bác sĩ địa phương. Ngay ngày đầu vận hành, ngoài bà Minh, hệ thống còn phục vụ hai bệnh nhân khác đang chạy thận nhiều năm nay, đăng ký ra đảo vừa điều trị vừa thăm nhà.

BS.CK2 Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo, cho biết việc triển khai thành công hệ thống lọc máu là bước ngoặt giúp giải tỏa nỗi trăn trở kéo dài nhiều năm của y tế tuyến đảo. Với đội ngũ y bác sĩ nơi đây, điều mong mỏi nhất là đưa được bệnh nhân suy thận trở về điều trị ngay tại quê nhà, thay vì tiếp tục cảnh ly hương để duy trì sự sống. Hiện Côn Đảo có 4 bệnh nhân đang chạy thận định kỳ tại Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Vũng Tàu.

Theo lãnh đạo trung tâm, việc duy trì chạy thận trên đảo đối mặt nhiều rào cản hơn đất liền, từ đảm bảo hệ thống nước RO, vật tư tiêu hao mùa biển động đến chống ăn mòn thiết bị trong môi trường muối mặn hay đấu thầu số lượng ít. Để giải quyết khó kăn ban đầu, Bệnh viện Thống Nhất đã hỗ trợ toàn bộ thuốc men và vật tư thiết yếu ra đảo. Nhờ quá trình đào tạo bài bản, đội ngũ y bác sĩ tại chỗ đã tự tin làm chủ kỹ thuật, sẵn sàng mở rộng công suất phục vụ người dân và khách du lịch.

Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng đánh giá đây là dấu mốc đặc biệt với ngành y tế thành phố và người dân Côn Đảo, chính thức chấm dứt cảnh nhiều bệnh nhân suy thận phải ly hương, thuê trọ, chia cắt gia đình để duy trì sự sống. Việc làm chủ kỹ thuật chạy thận không chỉ giúp người dân bám đảo, mà còn mở ra tiềm năng du lịch y tế. Những bệnh nhân suy thận ở nhiều địa phương có thể an tâm đến Côn Đảo du lịch, nghỉ dưỡng mà không lo gián đoạn điều trị.

Côn Đảo, trước thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là đặc khu của TP HCM, đang được tăng cường đầu tư y tế nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Từ tháng 9/2025, Sở Y tế TP HCM luân phiên bác sĩ từ các bệnh viện lớn ra công tác tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo. Nhờ đó, trung tâm từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, xử trí hiệu quả nhiều ca bệnh phức tạp ngay tại đảo, giảm đáng kể các trường hợp phải chuyển viện bằng tàu hoặc trực thăng.

Tin Gốc: Vnexpress

Gan là một trong những cơ quan nội tạng quan trọng nhất, đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu đồng thời đóng vai trò "giải độc", loại bỏ các chất có hại khỏi cơ thể. Khi gan khỏe mạnh, toàn bộ cơ thể cũng hoạt động hiệu quả hơn. Vì vậy, chế độ ăn uống hỗ trợ bảo vệ và làm sạch gan là rất cần thiết.

Các loại quả mọng như việt quất và nam việt quất giàu anthocyanin - chất chống oxy hóa có thể bảo vệ gan khỏi nhiều dạng tổn thương, tăng cường khả năng miễn dịch của gan. Thêm chúng vào sữa chua, sinh tố, nước ép để tăng thêm chất dinh dưỡng có lợi cho gan.

Gan là một trong những cơ quan nội tạng quan trọng nhất, đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu đồng thời đóng vai trò "giải độc", loại bỏ các chất có hại khỏi cơ thể. Khi gan khỏe mạnh, toàn bộ cơ thể cũng hoạt động hiệu quả hơn. Vì vậy, chế độ ăn uống hỗ trợ bảo vệ và làm sạch gan là rất cần thiết.

Các loại quả mọng như việt quất và nam việt quất giàu anthocyanin - chất chống oxy hóa có thể bảo vệ gan khỏi nhiều dạng tổn thương, tăng cường khả năng miễn dịch của gan. Thêm chúng vào sữa chua, sinh tố, nước ép để tăng thêm chất dinh dưỡng có lợi cho gan.

Củ dền cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Thực phẩm này có thể cải thiện dòng chảy của mật, từ đó hỗ trợ quá trình phân giải, đào thải độc tố qua gan.

Củ dền cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Thực phẩm này có thể cải thiện dòng chảy của mật, từ đó hỗ trợ quá trình phân giải, đào thải độc tố qua gan.

Cà phê chứa polyphenol - hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, góp phần giảm nguy cơ phát triển xơ gan. Uống khoảng 2-3 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp bảo vệ gan trước tác động của rượu bia hoặc chế độ ăn kém lành mạnh.

Cà phê chứa polyphenol - hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, góp phần giảm nguy cơ phát triển xơ gan. Uống khoảng 2-3 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp bảo vệ gan trước tác động của rượu bia hoặc chế độ ăn kém lành mạnh.

Tỏi là loại thực vật đa dụng, chứa các hợp chất có lợi. Khi sử dụng thường xuyên, tỏi có thể giúp bảo vệ tim mạch, gan, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và nhiều chức năng khác của cơ thể. Điều này là do tỏi chứa allicin - hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.

Tỏi là loại thực vật đa dụng, chứa các hợp chất có lợi. Khi sử dụng thường xuyên, tỏi có thể giúp bảo vệ tim mạch, gan, hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa và nhiều chức năng khác của cơ thể. Điều này là do tỏi chứa allicin - hợp chất có đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn.

Thảo mộc và gia vị như oregano (kinh giới tây), xô thơm hoặc hương thảo giàu polyphenol - hợp chất có lợi cho cả gan và tim mạch. Sử dụng các gia vị này thường xuyên còn giảm lượng muối nạp vào từ khẩu phần ăn. Quế, rau mùi, nghệ, gừng cũng có khả năng hỗ trợ gan thải độc tố.

Thảo mộc và gia vị như oregano (kinh giới tây), xô thơm hoặc hương thảo giàu polyphenol - hợp chất có lợi cho cả gan và tim mạch. Sử dụng các gia vị này thường xuyên còn giảm lượng muối nạp vào từ khẩu phần ăn. Quế, rau mùi, nghệ, gừng cũng có khả năng hỗ trợ gan thải độc tố.

Các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân, cung cấp vitamin E dồi dào. Đây là dưỡng chất được cho là có thể giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa. Hạnh nhân còn tốt cho tim mạch. Bạn có thể ăn trực tiếp các loạt hạt như bữa phụ hoặc thêm vào salad để tăng độ giòn và giá trị dinh dưỡng.

Các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân, cung cấp vitamin E dồi dào. Đây là dưỡng chất được cho là có thể giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa. Hạnh nhân còn tốt cho tim mạch. Bạn có thể ăn trực tiếp các loạt hạt như bữa phụ hoặc thêm vào salad để tăng độ giòn và giá trị dinh dưỡng.

Tin Gốc: Vnexpress

Hôm 28/4, Ben Affleck xuất hiện lịch lãm tại Los Angeles với một "phụ kiện" mới, thay thế hoàn toàn cho ly cà phê đá Dunkin’ hay điếu thuốc lá thường thấy. Nam diễn viên 53 tuổi được cho chuyển sang ăn nhẹ để nỗ lực từ bỏ nicotine bằng một phương pháp mang tên: "Kỹ thuật quả táo" (The Apple Technique). Đây là lần thứ ba trong tuần này, Affleck được trông thấy chọn táo thay vì thuốc lá.

Là một người hút thuốc lâu năm, anh từng tuyên bố bỏ thuốc vào năm 2007 nhưng tái nghiện vào khoảng năm 2016. Ben Affleck chưa chính thức lên tiếng về việc cai thuốc trong năm nay nhưng theo Mayo Clinic, việc sử dụng các món ăn nhẹ lành mạnh như táo hay kẹo cao su là phương pháp hiệu quả để chống lại cơn thèm thuốc. Cách này giúp "tạo việc làm cho miệng", từ đó giảm bớt sự thôi thúc của thói quen cầm điếu thuốc.

Các chuyên gia cai nghiện thuốc lá cho rằng thực phẩm có độ giòn cao có thể giúp thay thế hội chứng "nghiện miệng" (oral fixation) thường gặp ở người hút thuốc. Tờ HuffPost UK dẫn lời bác sĩ Emeka Okorocha từ Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết: "Đây là một kỹ thuật cực kỳ đơn giản nhưng rất hiệu quả. Nó giúp bạn đánh lạc hướng cơn thèm thuốc bằng cách thay đổi trải nghiệm giác quan. Bạn có thể thực hiện việc này với một thứ gì đó ngọt và giòn như táo, thậm chí là đồ ăn có vị cay hoặc mặn".

Không chỉ mang lại cảm giác nhai giòn rụm giúp đánh lừa vị giác như khi hút thuốc, việc ăn táo còn thay thế cả một thói quen cũ. Thay vì với tay tìm bao thuốc theo bản năng, hành động cầm một quả táo giúp người nghiện thuốc hình thành một hành vi mới lành mạnh hơn.

Với Ben Affleck, đây có vẻ là một phương pháp thử nghiệm nhanh chóng và đơn giản. Nhưng với người hâm mộ, nó lại là một nguồn động lực lớn. Khác những phương pháp chăm sóc sức khỏe sang chảnh thường thấy ở giới sao, cách này khiến mọi người cảm thấy mình có thể làm theo vì nó không đòi hỏi máy móc đắt tiền hay những khu nghỉ dưỡng cai nghiện đắt đỏ.

Bác sĩ Okorocha giải thích về cơ bản, phương pháp này sẽ đánh lừa não bộ, khiến nó tập trung hoàn toàn vào hương vị trên đầu lưỡi thay vì cảm giác thèm thuốc. Ngoài ra, chuyên gia cũng gợi ý một phương pháp khác là liệu pháp gây chán ghét. Kỹ thuật này buộc người hút thuốc phải thực hiện một việc gây khó chịu mỗi khi châm thuốc, từ đó khiến hệ thần kinh và cơ thể dần hình thành phản xạ liên kết việc hút thuốc với những trải nghiệm tiêu cực. Mục đích là để não bộ tự mặc định rằng hút thuốc luôn đi kèm với sự khó chịu.

Bên cạnh đó, những phương pháp ít phổ biến hơn như thôi miên hay huấn luyện khứu giác cũng mang lại hiệu quả nhất định. Trong đó, phương pháp huấn luyện khứu giác sẽ tạo ra phản xạ đánh lừa mũi, khiến người hút thuốc phải đối mặt với các mùi nồng nặc như giấm hoặc trứng thối mỗi khi nhen nhóm ý định châm thuốc.

Bác sĩ Okorocha khuyên để từ bỏ thuốc lá hoàn toàn, người hút nên phối hợp nhiều giải pháp cùng lúc. Bên cạnh các liệu pháp thay thế nicotine như miếng dán, kẹo cao su, ống hít, người bệnh có thể dùng thêm thuốc đặc trị hoặc các ứng dụng hỗ trợ để đạt hiệu quả cao nhất.

Ben Affleck sinh năm 1972, là diễn viên kiêm đạo diễn và biên kịch người Mỹ. Anh nổi tiếng với các phim như Pearl Harbor, Argo, Gone Girl, Batman v Superman: Dawn of Justice...Trong sự nghiệp điện ảnh, Affleck có hai giải Oscar và ba giải Quả Cầu Vàng. Sau Jennifer Garner, anh cưới ca sĩ Jennifer Lopez năm 2022, nối lại mối tình dang dở sau gần 20 năm chia tay. Nhưng đến tháng 8/2024, Lopez đệ đơn ly dị.

Tin Gốc: Vnexpress