Canh xương ống, canh thuốc bắc vốn là những món ăn “quốc hồn quốc túy” trên bàn cơm của nhiều gia đình, được coi là biểu tượng của sự bồi bổ. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường vừa cảnh báo những bát canh đậm đà này có thể là “sát thủ thầm lặng” khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.
Suýt mất mạng vì bát canh xương
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam, 65 tuổi, bị rạn xương do ngã. Với mong muốn giúp chồng mau hồi phục, người vợ đã tỉ mỉ ninh xương ống suốt 5-6 tiếng mỗi ngày để ông bồi bổ.
Chẳng ngờ chỉ sau hai tuần, ông xuất hiện tình trạng phù nề nghiêm trọng, mất cảm giác buồn tiểu ban đêm. Khi nhập viện cấp cứu, chỉ số phốt pho, kali và đặc biệt là nồng độ chì trong máu tăng vọt. Độ lọc cầu thận (eGFR) của ông rơi thẳng đứng từ 60 xuống còn 14, tiến sát giai đoạn suy thận cuối và suýt phải chạy thận nhân tạo. Theo bác sĩ Hồng, “thủ phạm” chính là bát canh xương hầm kỹ chứa đầy photpho và kim loại nặng – những “quả mìn” đối với hệ bài tiết.
Khi thực phẩm được ninh nấu quá lâu, các tế bào bị phá vỡ khiến kali, photpho và các sản phẩm phân hủy protein (purin) giải phóng ồ ạt vào nước. Với người có chức năng thận suy giảm, việc tích tụ các chất này trong máu sẽ dẫn đến cao huyết áp, tổn thương ống thận và nhiễm độc ure.
Xếp hạng 5 loại canh “hủy diệt” thận
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường đặc biệt liệt kê danh sách các loại canh gây hại cho thận để người dân cảnh giác:
Vị trí thứ 5: Nước dùng mì Ramen Nhật Bản
Một bát nước dùng mì Ramen có thể chứa tới 3.500-5.000 mg natri. Lượng natri khổng lồ nạp vào máu gây tăng huyết áp cục bộ, về lâu dài dẫn đến xơ cứng động mạch cầu thận.
Vị trí thứ 4: Canh chua cay và các loại súp quánh (canh sệt)
Bột năng dùng để tạo độ sánh thuộc nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) cao, khiến đường huyết tăng vọt.
Ngoài ra, các nguyên liệu như đậu phụ, măng trong nước súp đậm đặc chứa hàm lượng oxalat rất cao, dễ hình thành sỏi canxi oxalat, gây tổn thương thận không thể đảo ngược.
Vị trí thứ 3: Nước lẩu (cuối bữa)
Khi các nguyên liệu sôi trong nồi quá 30 phút, nước lẩu sẽ trở thành một “bảng tuần hoàn hóa học”. Nếu thực khách còn có thói quen cho thêm cơm vào nước lẩu dư thừa để nấu cháo, chẳng khác nào đang tống toàn bộ độc tố vào thận.
Đặc biệt, bác sĩ gia đình Lý Tư Hiền cũng lưu ý, so với “photpho hữu cơ” trong thực phẩm tự nhiên (tỷ lệ hấp thụ 50-70%), thì “photpho vô cơ” trong thực phẩm chế biến sẵn (như đồ viên, xúc xích) có tỷ lệ hấp thụ lên tới 100%. Đây là lý do khiến thận bị quá tải photpho nhanh chóng.
Hơn 90% lượng chì ở động vật có vú tích tụ trong xương. Hầm càng lâu, chì giải phóng vào nước càng nhiều. Chì có độc tính cực cao, tấn công trực tiếp vào ống thận.
Chuyên gia dinh dưỡng Lâm Thế Hàng bổ sung thêm rằng một bát canh xương chỉ có khoảng 3,84 mg canxi (bằng 1,6% so với sữa), nên quan niệm “uống canh xương bổ canxi” hoàn toàn là sai lầm.
Vị trí thứ 1: Canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc
Các loại thảo dược chứa nồng độ kali cực cao. Bệnh viện Tổng hợp Cựu chiến binh Đài Bắc cảnh báo tăng kali máu có thể gây yếu cơ, tê bì tay chân và nghiêm trọng nhất là khiến tim ngừng đập đột ngột.
“Cẩm nang” uống canh bảo vệ thận
Để bảo vệ “bộ lọc” của cơ thể, người tiêu dùng cần nằm lòng các nguyên tắc:
Chọn canh trong, tránh canh đặc: Ưu tiên canh rau củ thanh đạm. Nên chần sơ rau qua nước sôi trước khi nấu để loại bỏ bớt kali.
Rút ngắn thời gian nấu: Chỉ nên nấu từ 30-40 phút để hạn chế giải phóng photpho và kim loại nặng.
Ăn “cái”, hạn chế uống nước: Dinh dưỡng nằm ở phần xác thực phẩm, nước canh chỉ nên nhấp môi vài ngụm làm phép.
Bổ sung canxi đúng cách: Ưu tiên sữa, đậu phụ hoặc cá cơm thay vì canh xương.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường nhấn mạnh: “Tổn thương thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng. Đừng để bát canh nóng hổi đầy ắp tình yêu thương trở thành gánh nặng cuối cùng cho lá gan và kẽ thận của người thân”.
Ngày 1-4, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) cho biết đã phẫu thuật và điều trị thành công cho một bệnh nhân bị tai biến thẩm mỹ nặng.
Bệnh nhân là chị V.T.A.Đ. (33 tuổi, Cần Thơ), năm 2024 chị Đ. có thực hiện phẫu thuật hút mỡ bụng và cấy mỡ tự thân vào hai bên thái dương tại một phòng khám thẩm mỹ tư nhân.
Khoảng 60 phút sau thủ thuật, bệnh nhân xuất hiện tình trạng mệt mỏi, tiếp xúc chậm, không nói được và yếu nửa người phải.
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Quân y 175, tại đây các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não cấp tính.
Bác sĩ Thân Văn Hùng - Phó chủ nhiệm khoa bỏng - tạo hình, Viện Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 - cho biết biến chứng thuyên tắc mỡ sau cấy mỡ tự thân là trường hợp cực kỳ hiếm nhưng khi xảy ra thì hậu quả rất nặng.
Sau hai ngày điều trị, tình trạng phù não của bệnh nhân tiếp tục tăng nặng. Hình ảnh CT sọ não cho thấy nhồi máu diện rộng bán cầu trái gây đẩy lệch đường giữa.
Bệnh nhân được chỉ định mổ mở sọ giải áp cấp cứu do bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật sọ não thực hiện.
Sau phẫu thuật giải áp, bệnh nhân dần cải thiện tri giác, tổn thương nhu mô não giảm dần trên hình ảnh học và được chuyển ra khỏi khoa hồi sức sau 13 ngày điều trị tích cực.
Khi xuất viện, bệnh nhân vẫn còn yếu nửa người phải, khó khăn trong vận động, phát âm và nhận thức.
Sau nhiều đợt vật lý trị liệu phục hồi chức năng, tình trạng vận động cải thiện từng bước. Tuy nhiên, bài toán đặt ra cho ê kíp điều trị là vá khuyết sọ vùng thái dương đỉnh trái, cắt bỏ sẹo giãn diện rộng và phục hồi tóc và thẩm mỹ vùng da đầu.
Tháng 11-2025, bệnh nhân được phẫu thuật đặt túi giãn da 450cc tại vùng thái dương. Túi giãn được bơm định kỳ nhằm tăng dần diện tích da đầu có tóc, chuẩn bị cho giai đoạn tạo hình tiếp theo.
Tháng 1-2026, bệnh nhân được thực hiện phẫu thuật, vá màng sọ bằng lưới titan, cắt bỏ sẹo giãn diện rộng 90cm, lấy túi giãn và chuyển vạt da đầu có tóc che phủ toàn bộ vùng khuyết.
Hiện bệnh nhân đã xuất viện, sinh hoạt ổn định và dần trở lại cuộc sống bình thường.
Theo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa, ngày 10-5, Đội Quản lý thị trường số 9 phối hợp với Công an tỉnh Thanh Hóa kiểm tra hai kho hàng trên địa bàn phường Nguyệt Viên, tỉnh Thanh Hóa.
Đó là kho hàng của hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (do bà Nguyễn Thị Hồng chủ hộ) ở phố Yên Vực 2 và kho hàng của hộ kinh doanh Nguyễn Mạnh Toàn (do ông Nguyễn Mạnh Toàn chủ hộ) ở phố Yên Vực, đều phường Nguyệt Viên.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện tại hai kho này đang lưu giữ hơn 14 tấn thực phẩm gồm bì heo sống, bì heo chín, bì heo thái sợi được bảo quản trong kho lạnh, có dấu hiệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tổng trị giá hàng hóa ước tính trên 400 triệu đồng.
Tại thời điểm kiểm tra, các chủ hộ kinh doanh không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc số hàng thực phẩm nêu trên.
Đội Quản lý thị trường số 9 đã ban hành quyết định tạm giữ toàn bộ số hàng này để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật.
Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa cho biết hiện nay lực lượng quản lý thị trường của tỉnh đã và đang tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường thực phẩm.
Từ đó kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến an toàn thực phẩm, nhằm bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.
Theo Cục An toàn thực phẩm, đơn vị nhận được thông tin từ ngày 29-4 đến ngày 1-5 trên địa bàn xã Tân Lập, tỉnh Quảng Trị ghi nhận 46 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng… và đang được điều trị tại Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa (đến 15h ngày 1-5 có tổng cộng 64 người nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì).
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Trị khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc. Lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn Thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Thời gian qua, tại nhiều tỉnh, thành phố liên tiếp ghi nhận ca ngộ độc sau khi ăn bánh mì. Mới đây, 29-4 Sở Y tế tỉnh Nghệ An tìm ra nguyên nhân gây ra vụ ngộ độc khiến 62 người nhập viện điều trị sau khi ăn bánh mì có vi khuẩn Salmonella.
Trước đó, đầu tháng 4, tại Vũng Tàu cũng xảy ra vụ ngộ độc bánh mì khiến 108 người (bao gồm trẻ em, người già, phụ nữ mang thai) đến khám và điều trị tại các bệnh viện Vũng Tàu, Bà Rịa và Tâm Anh.
Kết quả xét nghiệm bước đầu từ Sở Y tế TP.HCM cho thấy 28/51 mẫu phân (chiếm 54,9%) dương tính với vi khuẩn Salmonella. Đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm.
