Sau tuổi 40, quá trình trao đổi chất chậm lại, trong khi cơ thể dễ tích tụ mỡ, mất cơ và tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị hạn chế một số thực phẩm có thể giúp trải qua quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Thịt chế biến sẵn
Xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội hay đồ hộp thường chứa nhiều natri, chất bảo quản và chất béo bão hòa. Theo Healthline, thường xuyên tiêu thụ nhóm thực phẩm này có thể làm tăng viêm trong cơ thể và tăng nguy cơ tim mạch.
Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể thúc đẩy stress oxy hóa – yếu tố liên quan quá trình lão hóa tế bào.
Sau tuổi 40, quá trình trao đổi chất chậm lại, trong khi cơ thể dễ tích tụ mỡ, mất cơ và tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị hạn chế một số thực phẩm có thể giúp trải qua quá trình lão hóa khỏe mạnh.
Thịt chế biến sẵn
Xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội hay đồ hộp thường chứa nhiều natri, chất bảo quản và chất béo bão hòa. Theo Healthline, thường xuyên tiêu thụ nhóm thực phẩm này có thể làm tăng viêm trong cơ thể và tăng nguy cơ tim mạch.
Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể thúc đẩy stress oxy hóa – yếu tố liên quan quá trình lão hóa tế bào.
Đồ chiên rán
Khoai tây chiên, gà rán hay thức ăn nhanh thường chứa nhiều calo và chất béo chuyển hóa. Trang Everyday Health cảnh báo, việc chiên nấu thực phẩm ở nhiệt độ cao có thể tạo ra các hợp chất gọi là AGEs (advanced glycation end products), liên quan tổn thương collagen và đẩy nhanh lão hóa sớm.
Ăn nhiều đồ chiên rán cũng làm tăng nguy cơ cholesterol cao và tăng cân ở tuổi trung niên.
Đồ chiên rán
Khoai tây chiên, gà rán hay thức ăn nhanh thường chứa nhiều calo và chất béo chuyển hóa. Trang Everyday Health cảnh báo, việc chiên nấu thực phẩm ở nhiệt độ cao có thể tạo ra các hợp chất gọi là AGEs (advanced glycation end products), liên quan tổn thương collagen và đẩy nhanh lão hóa sớm.
Ăn nhiều đồ chiên rán cũng làm tăng nguy cơ cholesterol cao và tăng cân ở tuổi trung niên.
Nước ngọt và đồ uống nhiều đường
Nước ngọt, trà sữa hay nước tăng lực chứa lượng đường bổ sung cao, dễ gây tăng đường huyết và tích mỡ bụng. Theo EatingWell, cơ thể sau tuổi 40 xử lý đường kém hiệu quả hơn so với giai đoạn trẻ tuổi.
Tiêu thụ nhiều đường còn có thể ảnh hưởng đến cấu trúc collagen và elastin – hai thành phần giúp da săn chắc và đàn hồi.
Nước ngọt và đồ uống nhiều đường
Nước ngọt, trà sữa hay nước tăng lực chứa lượng đường bổ sung cao, dễ gây tăng đường huyết và tích mỡ bụng. Theo EatingWell, cơ thể sau tuổi 40 xử lý đường kém hiệu quả hơn so với giai đoạn trẻ tuổi.
Tiêu thụ nhiều đường còn có thể ảnh hưởng đến cấu trúc collagen và elastin – hai thành phần giúp da săn chắc và đàn hồi.
Thực phẩm quá mặn
Mì ăn liền, snack đóng gói hay thực phẩm chế biến sẵn thường chứa lượng natri cao. Ăn quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp và tăng gánh nặng cho tim và thận. Ngoài ảnh hưởng tim mạch, chế độ ăn quá mặn còn có thể khiến cơ thể giữ nước và làm da trông kém tươi khỏe hơn.
Thực phẩm quá mặn
Mì ăn liền, snack đóng gói hay thực phẩm chế biến sẵn thường chứa lượng natri cao. Ăn quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp và tăng gánh nặng cho tim và thận. Ngoài ảnh hưởng tim mạch, chế độ ăn quá mặn còn có thể khiến cơ thể giữ nước và làm da trông kém tươi khỏe hơn.
Bánh quy, bánh kem, bánh mì trắng hay ngũ cốc tinh chế thường chứa nhiều carbohydrate hấp thu nhanh nhưng ít chất xơ. Theo Times of India, nhóm thực phẩm này dễ khiến đường huyết tăng nhanh, làm tăng cảm giác đói và tích tụ mỡ nội tạng.
Chuyên gia khuyến nghị người trung niên nên ưu tiên ngũ cốc nguyên cám, yến mạch và thực phẩm giàu chất xơ để hỗ trợ kiểm soát cân nặng và quá trình lão hóa.
Bánh ngọt và tinh bột tinh chế
Bánh quy, bánh kem, bánh mì trắng hay ngũ cốc tinh chế thường chứa nhiều carbohydrate hấp thu nhanh nhưng ít chất xơ. Theo Times of India, nhóm thực phẩm này dễ khiến đường huyết tăng nhanh, làm tăng cảm giác đói và tích tụ mỡ nội tạng.
Chuyên gia khuyến nghị người trung niên nên ưu tiên ngũ cốc nguyên cám, yến mạch và thực phẩm giàu chất xơ để hỗ trợ kiểm soát cân nặng và quá trình lão hóa.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy, chuyên gia tâm lý trị liệu, tại diễn đàn giáo dục toàn diện chủ đề "Khám phá thế giới từ những Vì sao?" do Hệ thống giáo dục mầm non quốc tế Wisdomland World School tổ chức ngày 18/7, cho biết điều giúp trẻ tạo khác biệt trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) không phải là ghi nhớ nhiều thông tin, bởi AI có thể làm điều đó nhanh hơn con người. Điều quan trọng là trẻ biết đặt câu hỏi, biết suy nghĩ và giữ được sự tò mò khám phá.
Theo bà, AI chỉ cung cấp câu trả lời, còn con người phải biết đặt đúng câu hỏi. Nếu trẻ mất khả năng tò mò và tư duy, các em sẽ đánh mất lợi thế quan trọng nhất trong tương lai. Nếu trẻ không biết nghĩ thì sẽ không có những ý tưởng mới mà thế giới chưa có.
Trẻ đang lớn lên trong một thế giới đầy biến động và không ai có thể dự đoán 20 năm tới sẽ ra sao. Vì vậy, TS Thúy cho rằng điều cha mẹ cần chuẩn bị cho con không chỉ là kiến thức mà còn là "tâm vững - trí sáng", giúp trẻ đủ nội lực để thích ứng với mọi thay đổi.
Muốn làm được điều đó, cha mẹ phải bắt đầu từ chính mình. "Nếu cha mẹ ngừng học hỏi, ngừng sáng tạo, ngừng tò mò thì không thể truyền những điều đó cho con", bà nói, cho rằng người lớn cần dành nhiều thời gian kết nối cảm xúc, cùng con trải nghiệm, sẻ chia và nuôi dưỡng lòng yêu thương thay vì chỉ tập trung vào thành tích học tập.
Một phụ huynh tham dự diễn đàn chia sẻ điều chị cố gắng làm mỗi ngày là không quát mắng để con có "nền tâm lý an toàn", đủ tự tin khám phá thế giới. TS Thúy nhận định đây chính là nền tảng để trẻ phát triển. Một đứa trẻ dũng cảm, sáng tạo khi được an toàn tâm lý. Khi cảm thấy an toàn, trẻ không sợ hãi mà sẵn sàng khám phá. Theo chuyên gia, việc liên tục la mắng, phủ nhận hay tạo áp lực khiến trẻ dần ngại thử nghiệm, sợ sai và đánh mất dũng khí sáng tạo.
Bà cho rằng cha mẹ là người thầy đầu tiên và cũng là người thầy suốt đời của con. Một đứa trẻ có nội lực sẽ biết cách vượt qua áp lực, còn "nội lực thổi bay áp lực". Sự tin tưởng, trao quyền và yêu thương của cha mẹ chính là điều giúp trẻ xây dựng sức mạnh tinh thần để đứng vững trước những biến động của tương lai.
Cùng quan điểm, ông Christopher Vũ, chuyên gia sáng tạo, cho rằng điều người lớn cần dạy trẻ hôm nay không phải là "nghĩ gì" mà là "nghĩ như thế nào". Khi câu trả lời đã có ở khắp nơi nhờ internet và AI, khả năng đặt câu hỏi, kết nối ý tưởng và tư duy độc lập mới là năng lực tạo nên khác biệt.
Ông dẫn nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ từ 2 đến 4 tuổi có thể đặt khoảng 40.000 câu hỏi "tại sao", nhưng số lượng này giảm dần khi lớn lên. Một phần nguyên nhân là người lớn quá bận, thường trả lời qua loa, chỉ coi trọng đáp án đúng hoặc vô tình dập tắt sự tò mò bằng những câu như "vì nó là như vậy".
Theo ông, giáo dục thực sự bắt đầu từ gia đình. Thay vì vội vàng đưa ra đáp án hoặc làm thay con khi trẻ gặp khó khăn, cha mẹ nên hỏi ngược lại: "Con nghĩ sao?", để con có cơ hội tự tìm lời giải, chấp nhận thất bại và học cách sáng tạo.
Ông khuyến khích phụ huynh dành cho trẻ khoảng thời gian được tự chơi, tự khám phá thay vì lấp kín lịch học hoặc đưa thiết bị điện tử mỗi khi con thấy buồn chán. "Không sao nếu ba mẹ chưa biết câu trả lời. Hãy cùng con khám phá", ông nói, cho rằng chính sự đồng hành ấy sẽ giúp trẻ giữ được tinh thần học hỏi suốt đời.
Ông Dương Ngọc Tú, Tổng giám đốc Hệ thống Giáo dục mầm non quốc tế Wisdomland World School, cũng cho rằng trẻ em hôm nay sẽ trưởng thành trong một thế giới mà nhiều nghề nghiệp và công nghệ còn chưa xuất hiện. Theo ông, thay vì chỉ trang bị kiến thức, gia đình và nhà trường cần nuôi dưỡng khả năng thích ứng, tư duy độc lập và niềm yêu thích học tập. Mỗi câu hỏi "vì sao" của trẻ đều là điểm khởi đầu của việc học. Khi sự tò mò được lắng nghe và khuyến khích, trẻ sẽ phát triển sự tự tin, khả năng sáng tạo và tình yêu học tập suốt đời.
Theo Cục An toàn thực phẩm, đơn vị nhận được thông tin từ ngày 29-4 đến ngày 1-5 trên địa bàn xã Tân Lập, tỉnh Quảng Trị ghi nhận 46 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng… và đang được điều trị tại Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa (đến 15h ngày 1-5 có tổng cộng 64 người nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì).
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Quảng Trị khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc. Lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn Thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Thời gian qua, tại nhiều tỉnh, thành phố liên tiếp ghi nhận ca ngộ độc sau khi ăn bánh mì. Mới đây, 29-4 Sở Y tế tỉnh Nghệ An tìm ra nguyên nhân gây ra vụ ngộ độc khiến 62 người nhập viện điều trị sau khi ăn bánh mì có vi khuẩn Salmonella.
Trước đó, đầu tháng 4, tại Vũng Tàu cũng xảy ra vụ ngộ độc bánh mì khiến 108 người (bao gồm trẻ em, người già, phụ nữ mang thai) đến khám và điều trị tại các bệnh viện Vũng Tàu, Bà Rịa và Tâm Anh.
Kết quả xét nghiệm bước đầu từ Sở Y tế TP.HCM cho thấy 28/51 mẫu phân (chiếm 54,9%) dương tính với vi khuẩn Salmonella. Đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm.
Bệnh nhân vào Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo trong tình trạng vết thương ở cổ tay phải chảy máu thành tia. Kíp cấp cứu không còn bắt được mạch quay tay phải bệnh nhân, các ngón tay hạn chế vận động nguy cơ hoại tử hoặc tàn phế vĩnh viễn.
ThS.BS.CK1 Phan Xuân Khải - đang luân phiên công tác đợt 9 tại Côn Đảo - hội chẩn trực tuyến với lãnh đạo Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP HCM ở đất liền, quyết định phẫu thuật nối mạch máu và thần kinh ngay tại đảo. Mổ thám sát cho thấy tổn thương nghiêm trọng, bệnh nhân đứt hoàn toàn động mạch quay, thần kinh giữa, gân gấp cổ tay quay và gân gấp nông các ngón.
Êkíp khâu gân, sau đó vi phẫu nối động mạch quay bằng chỉ siêu nhỏ, kết hợp bơm rửa dung dịch chống đông để tránh tắc mạch, rồi khâu nối thần kinh giữa theo kỹ thuật bao bó sợi. Khi tháo dây garo, động mạch quay đập trở lại, máu lưu thông tốt, bàn tay nhanh chóng hồng và ấm. Bệnh nhân được cố định bằng nẹp mặt lưng với cổ tay gấp 45 độ.
Ngày 17/4, gần một tuần sau mổ, sức khỏe bệnh nhân tiến triển tốt. Mạch máu thông suốt, mạch quay rõ, các ngón tay cử động được, SpO2 đầu ngón tay đạt 98-100%.
Đây là ca mổ nối bộ phận cơ thể đứt lìa đầu tiên được thực hiện ngay tại Côn Đảo - nơi cách đất liền khoảng 300 km theo đường hàng không và vốn có điều kiện y tế còn nhiều thiếu thốn.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng đánh giá êkíp đã xử trí thành công ca mổ cấp cứu phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao. Những trường hợp này cho thấy hiệu quả của việc cử bác sĩ tuyến cuối ra hỗ trợ y tế tại Côn Đảo, giúp người bệnh được can thiệp kịp thời ngay tại chỗ, không phải chuyển vào đất liền.
Côn Đảo, trước thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là đặc khu của TP HCM, được đặc biệt chú trọng đầu tư y tế nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, với mục tiêu "không để ai bị bỏ lại phía sau". Từ đầu tháng 9/2025, Sở Y tế TP HCM luân phiên các bác sĩ giỏi từ các bệnh viện lớn của thành phố ra công tác một tháng tại Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo.
