Trong thời điểm kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất – 50 năm thành phố mang tên Bác, TP.HCM tràn ngập không khí hứng khởi khi đồng loạt khởi công hàng loạt siêu dự án hạ tầng trọng điểm. Chỉ riêng trong ngày 29.4, đã có 4 dự án với tổng vốn 142.000 tỉ đồng chính thức được “bấm nút” thi công, trong đó nổi bật là dự án Quảng trường Trung tâm TP và Trung tâm Hành chính tại Thủ Thiêm với tổng mức đầu tư lên tới 29.600 tỉ đồng. Đây là tổ hợp biểu tượng do Tập đoàn Sun Group làm nhà đầu tư với mục tiêu: TP.HCM sẽ có một trung tâm chính trị – hành chính tập trung, hiện đại và xứng tầm vị thế đầu tàu kinh tế.
Ngay sát đó, tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm do Công ty Đại Quang Minh là nhà đầu tư đã được nhấn nút triển khai, tạo nên một cú hích đồng bộ cho hạ tầng kết nối. Bên kia bờ sông, dự án chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh quy mô hơn 20.000 tỉ đồng chính thức chuyển động cùng ngày, kỳ vọng biến Bến Nhà Rồng thành công viên văn hóa ven sông đẳng cấp. Ở cửa ngõ Tây Bắc, Sun Group cũng chủ trì dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế Berjaya có diện tích khoảng 880 ha, được định hướng phát triển là đô thị tổng hợp gắn với chức năng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Điểm chung của cả 4 đại công trình góp phần thay đổi diện mạo TP.HCM này là đều được triển khai theo mô hình đối tác công – tư, hợp đồng BT. Trước đó, dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ, Dự án đầu tư xây dựng Cầu Phú Mỹ 2 và Dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc cũng đã được triển khai theo hợp đồng BT với tổng mức đầu tư khoảng 182.016 tỉ đồng.
Chỉ trong vòng 1 năm qua, đã có một làn sóng các doanh nghiệp (DN) tư nhân đăng ký và tham gia các dự án hạ tầng lớn tại TP.HCM theo hình thức nói trên. Đặc biệt, sau khi HĐND TP.HCM thông qua danh mục 33 khu “đất vàng” để thanh toán cho các hợp đồng BT, xu hướng này càng bùng nổ mạnh mẽ. Hiện có ít nhất 5 “đại bàng” đang đề xuất đầu tư cùng lúc 6 tuyến metro tại TP.HCM theo hình thức BT và PPP, chưa kể hàng loạt các dự án xây cao tốc, mở rộng quốc lộ…
Luật sư Trương Thanh Đức (Công ty Luật ANVI) cho rằng sự bùng nổ của các dự án BT trong thời gian qua là “lẽ tất yếu”, bởi đây là mô hình hiệu quả nhất, mang tính đột phá nhất nếu muốn phát triển hạ tầng thần tốc. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đòi hỏi nguồn lực rất lớn để hoàn thiện mạng lưới giao thông, thay đổi bộ mặt đô thị mạnh mẽ, mở băng thông phát triển kinh tế 2 con số nhưng nguồn lực ngân sách còn hạn hẹp, việc khôi phục và khuyến khích các dự án BT được xem là giải pháp then chốt.
Theo luật sư Trương Thanh Đức, hợp đồng BT không chỉ giúp nhà nước có được một con đường, một cây cầu, một công trình mà còn giúp xã hội hưởng lợi lớn từ sự năng động của DN khi phát triển quỹ đất thành những khu nhà ở, khu thương mại, dịch vụ… Mô hình này giúp nhanh chóng huy động nguồn lực khổng lồ từ tư nhân để xây dựng công trình giao thông song song với tận dụng, khai thác tối đa giá trị của quỹ đất để thay đổi bộ mặt đô thị.
Đây cũng loại hình mà cơ hội cực cao nhưng rủi ro cũng cực lớn nên đặc biệt phù hợp với tư duy nhạy bén của khối DN tư nhân. Sau giai đoạn BT bị “đóng băng” vì những bất cập liên quan tới quy định quản lý, cơ chế mới của Bộ Chính trị thông qua hàng loạt nghị quyết, chính sách cởi mở khuyến khích huy động nguồn vốn xã hội hóa đã “mở chốt” cho nguồn lực lớn này được tái khởi động.
Hàng chục tỉ USD vốn tư nhân được thu hút vào hạ tầng mang lại sự sôi động cho toàn nền kinh tế nhưng đồng thời cũng có không ít ý kiến lo ngại việc hồi sinh mô hình BT sẽ đi vào “vết xe đổ” của quá khứ. Nhìn lại nửa thập niên kể từ sau giai đoạn 2019-2023, BT bị coi là “vết đen” của ngành xây dựng khi nhiều dự án bị biến tướng thành cuộc đổi đất lấy hạ tầng không ngang giá. Trong đó, nhà đầu tư thường bị nghi ngờ trục lợi khi nhận được các khu đất đối ứng với giá rẻ, trong khi giá trị thực tế sau khi có hạ tầng lại tăng vọt. Thậm chí, mô hình này đã bị tạm dừng trên cả nước theo luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư – PPP năm 2020. Phải đến tháng 7.2023 khi Quốc hội thông qua Nghị quyết 98/2023 cho phép TP.HCM thí điểm thực hiện lại dự án BT thanh toán bằng ngân sách nhà nước, mô hình này mới được tái sinh. Sau đó, luật Thủ đô (có hiệu lực từ 1.1.2025) cũng đã cho phép Hà Nội thực hiện dự án BT trong một số lĩnh vực hạ tầng trọng điểm.
Luật sư Trương Thanh Đức phân tích: Mô hình BT từng bị “khai tử” trên cả nước do những e ngại bất hợp lý về rủi ro với nhà nước liên quan tới định giá đất. Thực chất, chính nhà đầu tư khi tham gia một dự án mô hình BT mới phải gánh chịu rủi ro kép. Một mặt là rủi ro khi thi công dự án hạ tầng, mặt khác là khi khai thác quỹ đất đối ứng. Nếu gặp thời, tư duy tốt, quỹ đất rơi vào tay các nhà đầu tư lớn, có năng lực và kinh nghiệm dày thì còn có khả năng khai thác hiệu quả, thắng lớn. Nếu rơi vào lúc suy thoái hoặc nhà đầu tư còn non, quản trị yếu, định hướng phát triển sai lầm thì rất dễ rơi vào tình cảnh “chết sặc gạch”.
“Đã có rất nhiều ví dụ điển hình trong thời gian qua rồi. Tôi đang di chuyển trên một con đường nổi tiếng ở Hà Nội làm theo BT đây, nhà đầu tư cũng “sập” rồi. Hay nhìn vào dự án chống ngập 10.000 tỉ đồng tại TP.HCM sẽ thấy DN mất bao nhiêu năm khốn khổ, mắc kẹt và chịu tổn thất khủng khiếp như thế nào khi cơ chế bị khóa. Vì thế, đừng nghĩ DN làm BT là đang hời quá, vơ vét được đất giá rẻ. Mà chắc gì đã được rẻ? Đất định giá theo giá thị trường, DN có khi còn phải bồi thường giải phóng mặt bằng, bỏ thêm đống tiền đầu tư hạ tầng kỹ thuật vì đất nhận về thường là đất thô, rồi còn thuế, còn nghĩa vụ tài chính… đủ thứ tiền hết. Thực ra bản thân DN làm BT cũng là đang đánh cược lớn”, ông Đức nói thẳng.
Bên cạnh đó, theo luật sư Trương Thanh Đức, các dự án BT cũng được định giá đất theo luật và các quy trình hiện hành như hàng nghìn dự án khác. Quy trình mới rất chặt chẽ với “hằng hà sa số” lớp kiểm soát an toàn. Đơn cử, cơ chế hợp đồng nêu rõ thanh toán gắn với chất lượng, tiến độ và giá trị quyết toán. Nếu nhà đầu tư làm không đạt thì không được thanh toán tương xứng, thậm chí phải chịu rủi ro tài chính. Toàn bộ vòng đời dự án cũng đã được “khóa” bằng quy trình kiểm soát nhiều lớp – từ khâu đề xuất, lựa chọn nhà đầu tư theo nguyên tắc đấu thầu cạnh tranh với tiêu chí rõ ràng về kỹ thuật và tài chính đến khi thanh toán; rồi ký hợp đồng “đóng khung” nghĩa vụ hai bên, ràng buộc trách nhiệm thực tế; cho tới thi công, nghiệm thu, hậu kiểm…
Đồng quan điểm, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT cũ, chia sẻ: Từ năm 2020, khi Quốc hội ban hành luật luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư – PPP và quyết định dừng mô hình BT, ông đã nhấn mạnh đây là quyết định chưa hợp lý, mang tư duy “không quản được thì cấm”. “Chúng ta cứ lo giao đất giá rẻ cho DN, nhưng hiện nay, việc định giá đất trong các dự án BT không phải là một cơ chế riêng biệt, mà áp dụng chung theo quy định pháp luật và cơ chế chung như các dự án khác”, theo ông Đặng Hùng Võ.
Đặc biệt, nguyên tắc “ngang giá” đã được quy định rất rõ trong Nghị định 257/2025. Theo đó, giá trị quỹ đất thanh toán phải tương đương với giá trị công trình sau quyết toán. Việc định giá phải qua thẩm định, có dữ liệu so sánh, không phải tùy ý. Các cơ chế kiểm soát cũng đã quá rõ ràng, minh bạch, hạn chế tối đa các rủi ro từng tồn tại trước đây.
“Nếu nhìn sâu hơn, hành lang pháp lý hiện còn tồn tại bất cập gây nhiều rủi ro cho DN. Chẳng hạn như chuyện tính giá: Giá công trình được xác định tại thời điểm ký hợp đồng nhưng giá đất lại xác định sau khi giải phóng mặt bằng và có quyết định giao đất, có thể 3 – 5 năm sau, thì rõ ràng có sự không tương xứng. Trong khoảng thời gian đó, chi phí xây dựng, lãi vay, chi phí cơ hội đều tăng. Chưa kể, nhà đầu tư công trình BT bỏ vốn đầu tư nhưng chậm lấy lại vốn vì chưa được giao đất. Như vậy chẳng khác nào nhà đầu tư phải “cầm dao đằng lưỡi”. Họ đổ tiền ra họ còn chưa kêu thì mình lo cái gì?”, GS Đặng Hùng Võ nói thẳng.
“Cần nhớ kỹ “nguyên tắc động” khi triển khai dự án BT. Nguyên tắc này có thể hiểu là cần bám sát chất lượng công trình, quá trình định giá, từ đó có các quy định chi tiết phù hợp với thực tiễn, thay vì “chốt cứng” một cách thiếu thực tế. Với cơ chế hiện nay và tư duy linh động như vậy thì BT sẽ là bệ phóng cho hạ tầng đất nước trong kỷ nguyên mới”, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT cũ phân tích thêm.
Không lo lắng về hành lang pháp lý, song, GS Đặng Hùng Võ bày tỏ quan ngại khi có nhiều nhà đầu tư quan tâm, địa phương sẽ có tâm lý định giá đất cao lên để “chắc chắn không thất thoát”, đồng thời đúng với giá trị của quỹ đất khi các dự án hoàn thiện. Ông cho rằng đây là cách làm “bế tắc” vì nếu định giá đất quá cao sẽ góp phần đẩy mặt bằng giá đất trên thị trường lên. Khi đó, người dân là đối tượng chịu tác động đầu tiên do khả năng tiếp cận nhà ở sẽ khó khăn hơn.
Thực tế, trên thế giới cũng đã có rất nhiều bài học đẩy giá đất trong các quỹ đất đối ứng BT lên quá cao, “bóp nghẹt” nhà đầu tư và kéo theo những hệ lụy dây chuyền nặng nề cho nền kinh tế.
Điển hình là dự án hệ thống đường sắt và đường bộ trên cao Hopewell của Thái Lan. Nhà nước kỳ vọng quá cao vào giá trị quỹ đất dọc tuyến đường, trong khi nhà đầu tư phải tự bỏ vốn 100%. Khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997 ập đến, chi phí lãi vay tăng vọt trong khi giá trị quỹ đất đối ứng đóng băng, không thể khai thác để bù đắp dòng tiền. Hậu quả là dự án bị hủy khi mới hoàn thành chưa tới 15%, rồi đình trệ suốt hơn 20 năm, nhà đầu tư kiệt quệ, còn giá bất động sản bị đẩy lên mức phi lý.
Hay với Trung Quốc – quốc gia từng nổi tiếng áp dụng mạnh mẽ nhất mô hình đổi đất lấy hạ tầng (tương tự BT) khi dồn lực thúc đẩy hạ tầng. Giai đoạn sau năm 2010, khi chính quyền các địa phương cố gắng đẩy giá đất lên cao để giảm bớt diện tích đất phải giao cho DN, hàng loạt nhà đầu tư đã phải “bỏ của chạy lấy người”. Giá đất bị thổi lên quá cao ngay từ khâu định giá, làm vỡ phương án tài chính của DN. Kết quả là hàng loạt dự án hạ tầng tại các thành phố cấp 2, cấp 3 bị bỏ hoang hoặc chậm tiến độ hàng thập niên. Chưa kể, việc nhà nước đẩy giá đất đầu vào lên cao đã trực tiếp tạo ra “bong bóng” bất động sản. Tại các thành phố lớn như Thâm Quyến, Thượng Hải, giá nhà tăng phi mã gấp 20 – 30 lần thu nhập trung bình, khiến tầng lớp trẻ không thể mua nhà, kéo theo những bất ổn về xã hội và tiêu dùng.
Để giải quyết bài toán hài hòa lợi ích giữa nhà nước, DN và người dân, GS Đặng Hùng Võ kiến nghị: Nhà nước cần tạo cơ chế minh bạch, ổn định và nhất quán để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn dài hạn. Không thể để nhà đầu tư phải gánh rủi ro quá lớn từ những yếu tố ngoài khả năng kiểm soát như chậm giải phóng mặt bằng hay biến động chi phí mà không có cơ chế điều chỉnh. Ngược lại, nhà đầu tư cũng phải tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn về chất lượng, tiến độ và nghĩa vụ tài chính.
“Tôi tin rằng với khung pháp lý hiện nay và cách tiếp cận ngày càng rõ ràng, BT sẽ tạo ra lực đẩy quan trọng cho phát triển hạ tầng trong thời gian tới, góp phần mở rộng dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế”, GS Đặng Hùng Võ kỳ vọng.
Trong những ngày cuối tháng 3 đầu tháng 4, nắng nóng và nắng nóng gay gắt xảy ra ở nhiều nơi trên cả nước với xu hướng ngày càng mở rộng và cường độ ngày càng gay gắt. Hôm qua 3.4, nắng nóng gay gắt xuất hiện nhiều nơi: ở Quỳ Hợp (Nghệ An) 37,3 độ C, Hương Khê (Hà Tĩnh) 37,9 độ C, Tuyên Hóa (Quảng Trị) 37,5 độ C… Còn các tỉnh thành ở miền Đông có nắng nóng 36 - 37 độ C. Dự báo cho thấy, đợt nắng nóng còn kéo dài trong những ngày tới và cường độ nóng có xu hướng gia tăng.
Theo Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ, Nam bộ đang vào giai đoạn đỉnh điểm trong mùa khô nên nắng nóng không chỉ khu vực miền Đông mà nó còn mở rộng sang các tỉnh miền Tây. Trong ngày đầu tháng 4, cường độ nắng nóng tiếp tục gia tăng, đặc biệt ở miền Đông một số nơi xuất hiện nắng nóng gay gắt với mức nhiệt cao nhất có thể lên đến 39 độ C. Từ nắng nóng chuyển sang trạng thái nắng nóng gay gắt là do áp cao lạnh lục địa tiếp tục có những đợt tăng cường yếu lệch đông xuống phía nam Trung Quốc và phía bắc nước ta (không khuếch tán sâu xuống phía nam và tác động đến Nam bộ); xen kẽ là những ngày áp thấp nóng phía tây phát triển và mở rộng sang phía đông. Trên cao, áp cao cận nhiệt đới có trục hoạt động chủ yếu ở khu vực Trung bộ và Nam bộ. Vì thế, Nam bộ chủ yếu chịu ảnh hưởng chính bởi rìa phía đông nam vùng áp thấp nóng phía tây tầng thấp kết hợp với áp cao cận nhiệt đới trên cao.
Trên phạm vi cả nước, những đợt nắng nóng đầu tiên cũng đã xuất hiện trong những ngày cuối tháng 3 - sớm hơn trung bình nhiều năm khoảng 1 tháng. Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, trong tháng 4 nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 - 1,5 độ C. Riêng khu vực Bắc bộ và các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa và Huế có nhiệt độ trung bình cao hơn trung bình nhiều năm từ 1,5 - 2,5 độ C. Tình trạng nắng nóng có khả năng gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm, tập trung ở khu vực tây Bắc bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và Nam bộ.
Chuyên gia khí tượng thủy văn Lê Thị Xuân Lan cho biết, hiện tượng ENSO đã trở về trạng thái trung tính và xu hướng chuyển sang El Nino vào tháng 6 tới. Với xu hướng này, có khả năng cao các tỉnh miền Bắc và đặc biệt là miền Trung sẽ đối mặt với một mùa khô hạn khá khắc nghiệt. Cao điểm mùa nắng nóng ở miền Trung vào tháng 7 đến tháng 8, trùng với thời điểm có El Nino nên khả năng nhiệt độ cao nhất có thể đạt và vượt mức 40 độ C, một số nơi có thể vượt lịch sử.
Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp - Môi trường) nhận định, năm 2026 khả năng xuất hiện El Nino vào giữa năm, làm gia tăng rõ rệt tính biến động về thời tiết, đặc biệt là các hiện tượng cực đoan. Đáng chú ý, hiện tượng nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn năm 2025, tập trung từ tháng 4 - 8. Đi kèm với đó là nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng, nhất là tại Trung bộ, Tây nguyên và Nam bộ.
Các chuyên gia thời tiết cảnh báo, nhiệt độ trung bình đang tăng cao hiện nay là xu hướng đáng báo động. Theo Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO), khí hậu trái đất đang mất cân bằng hơn bao giờ hết do nồng độ khí nhà kính tiếp tục làm ấm lên khí quyển và đại dương, đồng thời làm tan chảy băng. Những thay đổi nhanh chóng trên quy mô lớn đã xảy ra trong vài thập niên qua. Đặc biệt, giai đoạn 2015 - 2025 là 11 năm nóng nhất trong lịch sử. Trong đó, năm 2025 dù có La Nina (pha lạnh) nhưng vẫn là năm nóng thứ 2 - 3 trong lịch sử, với nhiệt độ cao hơn khoảng 1,43 độ C so với giai đoạn tiền công nghiệp. Hệ quả của nó là các hiện tượng cực đoan trên khắp thế giới, bao gồm nắng nóng gay gắt, mưa lớn và bão nhiệt đới, đã gây ra sự gián đoạn và tàn phá, đồng thời làm nổi bật tính dễ tổn thương của các nền kinh tế và xã hội liên kết chặt chẽ của chúng ta.
Trong bối cảnh nắng nóng đến sớm, hóa đơn tiền điện tháng 3 đã kịp tăng sớm hơn so với dự báo, mức tăng thấp nhất khoảng 30% so cùng thời điểm năm ngoái. Chị Hà Khanh (ngụ xã Nhà Bè, TP.HCM) cho biết hóa đơn tiền điện tháng 3 năm nay của gia đình tăng cao so với tháng 3.2025. "Tháng 2 vào kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thì không so sánh được, nhưng so với tháng 1, tiền điện tháng 3 đã tăng gần 30% và so với tháng 3 năm ngoái tăng hơn 30%. Đã nắng nóng thì nhu cầu điện bất luận thế nào cũng tăng, bởi trong nhà sử dụng thiết bị làm mát nhiều hơn, giặt áo quần nhiều hơn, thậm chí nhu cầu lọc nước uống cũng nhiều hơn…", chị Khanh nói.
Tương tự, gia đình ông Phùng Xuân (ở P.Nhiêu Lộc, TP.HCM) hóa đơn tiền điện tháng 3 của gia đình vọt lên 2,2 triệu đồng, trong khi tháng 1 thời tiết mát hơn, tiền điện chỉ 1,6 triệu đồng. "Thường vào mùa nắng nóng, tiền điện gia đình luôn tăng cao hơn so với các tháng mùa mưa. Nhưng mọi năm rơi vào tháng 5 và 6 mới tăng mạnh. Năm nay, mới đầu mùa nắng đã tăng hơn 37% tiền điện so cùng kỳ, vậy các tháng cao điểm mùa hè chắc chắn sẽ cao hơn", ông Xuân bày tỏ lo ngại.
Điều này cũng đồng nhất với thông tin từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) ngày 31.3, mặc dù thời tiết không nắng nóng như dự báo trước đó, nhưng hệ thống điện quốc gia vẫn ghi nhận sản lượng điện tiêu thụ lần đầu đạt trên 1 tỉ kWh trong 1 ngày, tăng hơn 69 triệu kWh, tương đương tăng 7,4% so cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên tiêu thụ điện trên cả nước vượt mốc 1 tỉ kWh/ngày ngay từ đầu năm và con số này chưa từng được ghi nhận từ năm 2024 trở về trước. Năm 2025, cao điểm nắng nóng được ghi nhận vào giữa tháng 5 sản lượng điện sử dụng mới vượt ngưỡng 1 tỉ kWh/ngày. Điều này cho thấy nhu cầu sử dụng điện tăng cao rõ rệt. Trong đó, riêng khu vực miền Bắc tăng hơn 49 triệu kWh, tăng gần 12% so với cùng thời điểm năm ngoái.
Lý giải về nhu cầu sử dụng điện tăng cao, NSMO cho hay nhu cầu phụ tải điện tiếp tục tăng mạnh theo đà phục hồi và phát triển kinh tế. Chỉ trong 2 tháng đầu năm, phụ tải toàn quốc đã tăng khoảng 7,1%, riêng miền Bắc tăng tới 9,7%. Dự báo trong các tháng cao điểm, công suất có thể tăng trên 12%, sản lượng tăng từ 10 - 12%, tiềm ẩn nguy cơ lập đỉnh mới so với năm 2025.
Không chỉ tiêu thụ điện ở miền Bắc tăng mạnh, tại miền Nam, nguy cơ thiếu và cúp điện cũng khá cao. Mới đây, UBND TP.HCM đã gửi thư lên Bộ Công thương và NSMO đề nghị ưu tiên cấp điện cho TP trong giai đoạn mùa khô từ tháng 4 - 6.
2026 cũng là năm đầu tiên TP đặt mục tiêu tăng trưởng 10%, nên dự báo nhu cầu điện cho sản xuất kinh doanh sẽ tăng mạnh. Ở kịch bản cơ sở, công suất cực đại sẽ đạt khoảng 9.556 MW, tăng 4,8% so với năm ngoái; kịch bản tăng cao, công suất có thể lên tới 10.059 MW, tương ứng mức tăng 9,7%. Khi đó, hệ thống có thể thiếu khoảng 354 MW vào giờ cao điểm buổi tối. Thậm chí trong kịch bản cực đoan khi một số nguồn điện lớn bị gián đoạn, TP.HCM ước tính nguy cơ thiếu điện gia tăng vào buổi tối khi không có nguồn điện mặt trời bổ sung, có thể thiếu tới 723 - 1.226 MW.
Mặc dù khẳng định hệ thống điện quốc gia trong ngày đang được vận hành an toàn, ổn định, các nguồn điện được huy động tối ưu, đảm bảo cung ứng điện liên tục, đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong bối cảnh bước vào các tháng mùa khô, NSMO vẫn khuyến cáo người dân áp dụng các giải pháp tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả. Khuyến nghị này càng quan trọng khi theo dự báo, mùa khô năm nay sẽ kéo dài từ cuối tháng 4 - 8, với nhiều đợt nắng nóng diện rộng. Trước mắt, từ ngày 7 - 14.4, nền nhiệt tại nhiều khu vực có thể dao động 36 - 38 độ C, thậm chí vượt 39 độ C, khiến nhu cầu sử dụng điện tiếp tục tăng cao.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 10, yêu cầu tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN). Cụ thể phải phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm nay; trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 - 7, thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ. Đặc biệt, đẩy mạnh phát triển ĐMTMN tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
Chuyên gia Trần Đình Bá, Hội Khoa học và kinh tế VN, cho rằng ngoài thời tiết cực đoan, chính NSMO cũng đánh giá việc tăng phương tiện giao thông điện đang khiến nhu cầu điện tăng mạnh. Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhu cầu phát triển kinh tế mạnh mẽ, các dự án hạ tầng đang được thi công đồng loạt, biến động giá năng lượng toàn cầu khiến nhu cầu mua xe điện sẽ tăng…, tất cả sẽ đẩy nhu cầu tiêu thụ điện tăng đột biến. Thế nên, trong tương lai gần, chủ trương tăng tốc với ĐMTMN của Chính phủ là hoàn toàn đúng đắn, cần được ủng hộ, cùng với đó là chính sách khuyến khích phát triển nguồn điện "trời cho" này một cách có hiệu quả hơn.
"Tôi vẫn khá băn khoăn với cụm từ "tự sản, tự tiêu", Chính phủ đã chỉ thị rõ ràng là phát triển ĐMTMN rồi, vậy hãy cởi trói cho tư nhân làm ĐMTMN để dùng, dư phát lên lưới bán sang hàng xóm, nhằm giải quyết vấn đề cấp bách trong mùa khô là thiếu hụt điện năng. Nhu cầu điện cho nền kinh tế có mức tăng trưởng 2 con số không đơn giản, trong khi nguồn điện lớn đang được xây dựng bổ sung. Trước mắt, để tận dụng nguồn ĐMTMN, cần nghiên cứu xây dựng ngân hàng điện năng để tích trữ và tháo bung cơ chế làm điện mặt trời, bán cho hàng xóm, cho ai có nhu cầu…", ông Bá đề xuất.
Chuyên gia năng lượng - TS Nguyễn Huy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, đánh giá việc Thủ tướng ban hành Chỉ thị số 10 ngày 30.3 vừa qua là "đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy điều hành ngành điện" bởi thực tế đang cho thấy, nguồn điện có nguy cơ thiếu bởi nhu cầu tăng.
Ông nói: "Nhu cầu điện của VN đang tăng nhanh, nhưng thách thức lớn nhất không chỉ là thiếu nguồn, mà còn là phụ tải đỉnh tăng vọt trong vài giờ buổi tối. Tiếp tục xây thêm các nhà máy điện chạy đỉnh là một giải pháp tốn kém và kém hiệu quả. Trong khi đó, sự kết hợp giữa ĐMTMN và pin lưu trữ đang mở ra một cách tiếp cận khác. Nó giúp biến hàng triệu mái nhà thành những nhà máy điện nhỏ, có thể góp phần cắt giảm phụ tải giờ cao điểm và giúp hệ thống điện vận hành linh hoạt hơn. ĐMTMN không chỉ là một nguồn bổ sung, giải pháp tình thế khi chúng ta thiếu điện, mà trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp giảm phụ tải đỉnh và bảo đảm an ninh cung ứng điện. Do vậy, mục tiêu này chỉ có thể đạt được khi nguồn điện phân tán gắn với lưu trữ được triển khai đúng đối tượng. Ngược lại, nếu triển khai đại trà, hiệu quả kinh tế thấp sẽ làm suy giảm động lực thị trường".
TS Nguyễn Huy Hoạch thừa nhận, hàng triệu nguồn ĐMTMN không kèm pin lưu trữ trở thành nguồn gây rủi ro lớn cho hệ thống điện. Thế nên, mô hình ĐMTMN kết hợp lưu trữ sẽ giúp các hộ gia đình và doanh nghiệp tăng khả năng tự chủ năng lượng. ĐMT phát vào ban ngày, phần điện dư được lưu trữ trong pin, sử dụng vào buổi tối. Tính toán khoa học và kinh tế cho thấy, hộ gia đình có mức tiêu thụ điện năng khoảng 600 kWh/tháng trở lên là có thể đầu tư ĐMTMN kết hợp với pin lưu trữ hiệu quả nhất. Nhờ vậy, phụ tải vào giờ cao điểm buổi tối có thể được "cứu" nhờ nguồn điện từ pin lưu trữ, giúp hệ thống điện vận hành ổn định hơn.
Toạ lạc tại Sun Porto Town, Sun Elite City (Khu vực Ngọn Hải Đăng - Đường Kỳ Quan), Sun Bavaria Ha Long sở hữu vị trí được xem là "tọa độ vàng" của đời sống giải trí về đêm tại Bãi Cháy, Quảng Ninh.
Nhà hàng mở cửa từ 16h00 đến 22h30 trong tuần khai trương (23 - 28/5). Từ ngày 29/5, Sun Bavaria Ha Long chính thức hoạt động cả ngày, từ 11h00 đến 22h30. Thực khách vừa có thể thưởng thức ẩm thực quốc tế và bia tươi thủ công Sun Kraft Beer ngon hàng đầu thế giới, vừa được theo dõi màn thủy diễn thuyền buồm đỏ lúc 21h00, tiếp nối là show 3D Mapping "Long Vân Khánh Hội" vào 21h15 và cao trào pháo hoa nghệ thuật lúc 21h30, tạo nên hành trình trải nghiệm ẩm thực - giải trí trọn vẹn mà không cần di chuyển khỏi bàn ăn.
Với quy mô gần 1.000 chỗ ngồi, đặc biệt phù hợp cho các nhóm khách đông, doanh nghiệp tổ chức sự kiện, tiệc đoàn và những buổi gặp gỡ quy mô lớn, Sun Bavaria Ha Long được phát triển theo mô hình "festival dining" - ẩm thực lễ hội quy mô lớn đầu tiên tại Quảng Ninh. Không gian bàn tiệc dài, sân khấu trung tâm cùng hệ thống âm thanh, ánh sáng hiện đại tạo nên không khí tiệc tùng tưng bừng, náo nhiệt hàng đêm bên bờ vịnh.
Nhà hàng phục vụ cả combo và món gọi lẻ. Từ ngày 29/5, thực khách có thể đặt mua trực tuyến các combo ẩm thực chỉ từ 300.000 đồng và được tặng vé xem pháo hoa hàng đêm như một đặc quyền đi kèm. Combo này giúp thực khách không cần mua thêm vé riêng mà vẫn tận hưởng trọn vẹn bữa tối bên vịnh cùng màn trình diễn pháo hoa rực rỡ.
Ẩm thực tại Sun Bavaria đặc trưng với hải sản tươi sống Hạ Long được chế biến theo phong cách nướng và chia sẻ (Grill & Share), kết hợp cùng các món BBQ, những hương vị hiếm thấy trong hệ thống nhà hàng ven biển tại Bãi Cháy. Hương vị bia thủ công mang thương hiệu Sun KraftBeer chính là linh hồn của trải nghiệm tại Sun Bavaria Ha Long. Sun KraftBeer là kết tinh của nghệ thuật chế tác bia truyền thống vùng Bavaria, nơi được mệnh danh là cái nôi của bia thủ công thế giới.
Ngay trong tối khai trương 22/5, nhà hàng kín bàn từ sớm. Từ khoảng 19h00, nhiều nhóm khách đã có mặt để giữ vị trí đẹp hướng thẳng ra khu vực Ngọn Hải Đăng. Chị Lê Thu Hà (Hạ Long) chia sẻ: "Trước giờ đến Bãi Cháy buổi tối chủ yếu đi dạo hoặc vào bar. Nhà hàng mới có mô hình rất khác biệt, vừa có bia thủ công, đồ ăn ngon, vừa thuận tiện xem được các show và trình diễn pháo hoa ngay trước mặt".
Anh Markeiz Ryan, một du khách Mỹ đã lựa chọn Quảng Ninh làm điểm dừng chân đầu tiên và vẫn chưa hết trầm trồ về chất lượng bia tại Sun Bavaria Ha Long. "Bia thủ công ở đây rất ngon. Hương vị cân bằng, hậu vị rất êm và dễ uống. Tôi từng đi du lịch nhiều nơi nhưng chưa thấy loại bia thủ công nào ngon thế này. Chưa kể còn được xem nhiều show diễn và pháo hoa. Một trải nghiệm rất tuyệt", anh chia sẻ.
Sự đón nhận trong đêm khai trương cho thấy nhu cầu về một mô hình ẩm thực - giải trí quy mô lớn tại Bãi Cháy. Trong bối cảnh Quảng Ninh đang thúc đẩy kinh tế đêm, Sun Bavaria Ha Long được kỳ vọng không chỉ là một tọa độ ẩm thực mới, mà còn là sản phẩm du lịch tạo điểm nhấn khác biệt cho trục giải trí ven vịnh.
Tại cuộc họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ Tài chính sáng 17/6, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế đã trả lời một số thông tin liên quan đề xuất của một số hiệp hội, chuyên gia về việc tiếp tục áp dụng chính sách thuế khoán với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 5 tỷ đồng/năm.
Cụ thể, ông Sơn cho biết tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị có nội dung về việc xóa bỏ thuế khoản, chuyển sang hình thức tự kê khai trên doanh thu thực tế để xác định nghĩa vụ thuế.
Liên quan nội dung này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 198, Chính phủ cũng đã có chương trình hành động, các Nghị quyết 138, Nghị quyết 139, Bộ Tài chính có chỉ đạo và cơ quan thuế đã triển khai suốt thời gian qua.
Theo ông Sơn, điểm thay đổi lớn nhất hiện nay không nằm ở thuế suất mà ở phương thức quản lý. Trước đây, hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống được miễn thuế, còn hiện nay ngưỡng doanh thu miễn thuế được nâng lên 1 tỷ đồng/năm.
Đối với nhóm hộ kinh doanh nộp thuế theo tỉ lệ trên doanh thu, mức thuế suất cơ bản không thay đổi. Người nộp thuế sẽ tự xác định doanh thu theo tháng hoặc quý để kê khai.
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết trong quá trình triển khai, cơ quan thuế đã phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp công nghệ để hỗ trợ tối đa cho hộ kinh doanh. Nhiều dịch vụ công nghệ liên quan đang được miễn phí trong giai đoạn đầu.
Ông Sơn cho biết thêm trong giai đoạn đầu áp dụng quy định mới, 98% hộ kinh doanh thuộc diện tự kê khai doanh thu đã thực hiện đúng và kịp thời. Cơ quan thuế cũng theo dõi sát diễn biến của từng tờ khai, từng hộ kinh doanh để hỗ trợ giải đáp thắc mắc, hướng dẫn kê khai trong thời gian đầu.
Đến nay, việc áp dụng phương thức quản lý mới bước đầu mang lại nhiều tín hiệu tích cực, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Việc kê khai doanh thu thực tế cũng giúp hạn chế tình trạng doanh thu thay đổi, nhưng không được điều chỉnh kịp thời, từ đó giảm nguy cơ thất thu thuế.
Thời gian tới, cơ quan thuế sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan và cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh.
Đồng thời, tiếp tục phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp, mở rộng các giải pháp hỗ trợ để hộ kinh doanh yên tâm và thấy được lợi ích của việc kê khai khác với thuế khoán trước đây, từ đó tránh việc điều chỉnh doanh thu không kịp thời, có thể dẫn tới hành vi trốn thuế.
