Trong thời điểm kỷ niệm 51 năm ngày đất nước thống nhất – 50 năm thành phố mang tên Bác, TP.HCM tràn ngập không khí hứng khởi khi đồng loạt khởi công hàng loạt siêu dự án hạ tầng trọng điểm. Chỉ riêng trong ngày 29.4, đã có 4 dự án với tổng vốn 142.000 tỉ đồng chính thức được “bấm nút” thi công, trong đó nổi bật là dự án Quảng trường Trung tâm TP và Trung tâm Hành chính tại Thủ Thiêm với tổng mức đầu tư lên tới 29.600 tỉ đồng. Đây là tổ hợp biểu tượng do Tập đoàn Sun Group làm nhà đầu tư với mục tiêu: TP.HCM sẽ có một trung tâm chính trị – hành chính tập trung, hiện đại và xứng tầm vị thế đầu tàu kinh tế.
Ngay sát đó, tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm do Công ty Đại Quang Minh là nhà đầu tư đã được nhấn nút triển khai, tạo nên một cú hích đồng bộ cho hạ tầng kết nối. Bên kia bờ sông, dự án chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh quy mô hơn 20.000 tỉ đồng chính thức chuyển động cùng ngày, kỳ vọng biến Bến Nhà Rồng thành công viên văn hóa ven sông đẳng cấp. Ở cửa ngõ Tây Bắc, Sun Group cũng chủ trì dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế Berjaya có diện tích khoảng 880 ha, được định hướng phát triển là đô thị tổng hợp gắn với chức năng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Điểm chung của cả 4 đại công trình góp phần thay đổi diện mạo TP.HCM này là đều được triển khai theo mô hình đối tác công – tư, hợp đồng BT. Trước đó, dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ, Dự án đầu tư xây dựng Cầu Phú Mỹ 2 và Dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc cũng đã được triển khai theo hợp đồng BT với tổng mức đầu tư khoảng 182.016 tỉ đồng.
Chỉ trong vòng 1 năm qua, đã có một làn sóng các doanh nghiệp (DN) tư nhân đăng ký và tham gia các dự án hạ tầng lớn tại TP.HCM theo hình thức nói trên. Đặc biệt, sau khi HĐND TP.HCM thông qua danh mục 33 khu “đất vàng” để thanh toán cho các hợp đồng BT, xu hướng này càng bùng nổ mạnh mẽ. Hiện có ít nhất 5 “đại bàng” đang đề xuất đầu tư cùng lúc 6 tuyến metro tại TP.HCM theo hình thức BT và PPP, chưa kể hàng loạt các dự án xây cao tốc, mở rộng quốc lộ…
Luật sư Trương Thanh Đức (Công ty Luật ANVI) cho rằng sự bùng nổ của các dự án BT trong thời gian qua là “lẽ tất yếu”, bởi đây là mô hình hiệu quả nhất, mang tính đột phá nhất nếu muốn phát triển hạ tầng thần tốc. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đòi hỏi nguồn lực rất lớn để hoàn thiện mạng lưới giao thông, thay đổi bộ mặt đô thị mạnh mẽ, mở băng thông phát triển kinh tế 2 con số nhưng nguồn lực ngân sách còn hạn hẹp, việc khôi phục và khuyến khích các dự án BT được xem là giải pháp then chốt.
Theo luật sư Trương Thanh Đức, hợp đồng BT không chỉ giúp nhà nước có được một con đường, một cây cầu, một công trình mà còn giúp xã hội hưởng lợi lớn từ sự năng động của DN khi phát triển quỹ đất thành những khu nhà ở, khu thương mại, dịch vụ… Mô hình này giúp nhanh chóng huy động nguồn lực khổng lồ từ tư nhân để xây dựng công trình giao thông song song với tận dụng, khai thác tối đa giá trị của quỹ đất để thay đổi bộ mặt đô thị.
Đây cũng loại hình mà cơ hội cực cao nhưng rủi ro cũng cực lớn nên đặc biệt phù hợp với tư duy nhạy bén của khối DN tư nhân. Sau giai đoạn BT bị “đóng băng” vì những bất cập liên quan tới quy định quản lý, cơ chế mới của Bộ Chính trị thông qua hàng loạt nghị quyết, chính sách cởi mở khuyến khích huy động nguồn vốn xã hội hóa đã “mở chốt” cho nguồn lực lớn này được tái khởi động.
Hàng chục tỉ USD vốn tư nhân được thu hút vào hạ tầng mang lại sự sôi động cho toàn nền kinh tế nhưng đồng thời cũng có không ít ý kiến lo ngại việc hồi sinh mô hình BT sẽ đi vào “vết xe đổ” của quá khứ. Nhìn lại nửa thập niên kể từ sau giai đoạn 2019-2023, BT bị coi là “vết đen” của ngành xây dựng khi nhiều dự án bị biến tướng thành cuộc đổi đất lấy hạ tầng không ngang giá. Trong đó, nhà đầu tư thường bị nghi ngờ trục lợi khi nhận được các khu đất đối ứng với giá rẻ, trong khi giá trị thực tế sau khi có hạ tầng lại tăng vọt. Thậm chí, mô hình này đã bị tạm dừng trên cả nước theo luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư – PPP năm 2020. Phải đến tháng 7.2023 khi Quốc hội thông qua Nghị quyết 98/2023 cho phép TP.HCM thí điểm thực hiện lại dự án BT thanh toán bằng ngân sách nhà nước, mô hình này mới được tái sinh. Sau đó, luật Thủ đô (có hiệu lực từ 1.1.2025) cũng đã cho phép Hà Nội thực hiện dự án BT trong một số lĩnh vực hạ tầng trọng điểm.
Luật sư Trương Thanh Đức phân tích: Mô hình BT từng bị “khai tử” trên cả nước do những e ngại bất hợp lý về rủi ro với nhà nước liên quan tới định giá đất. Thực chất, chính nhà đầu tư khi tham gia một dự án mô hình BT mới phải gánh chịu rủi ro kép. Một mặt là rủi ro khi thi công dự án hạ tầng, mặt khác là khi khai thác quỹ đất đối ứng. Nếu gặp thời, tư duy tốt, quỹ đất rơi vào tay các nhà đầu tư lớn, có năng lực và kinh nghiệm dày thì còn có khả năng khai thác hiệu quả, thắng lớn. Nếu rơi vào lúc suy thoái hoặc nhà đầu tư còn non, quản trị yếu, định hướng phát triển sai lầm thì rất dễ rơi vào tình cảnh “chết sặc gạch”.
“Đã có rất nhiều ví dụ điển hình trong thời gian qua rồi. Tôi đang di chuyển trên một con đường nổi tiếng ở Hà Nội làm theo BT đây, nhà đầu tư cũng “sập” rồi. Hay nhìn vào dự án chống ngập 10.000 tỉ đồng tại TP.HCM sẽ thấy DN mất bao nhiêu năm khốn khổ, mắc kẹt và chịu tổn thất khủng khiếp như thế nào khi cơ chế bị khóa. Vì thế, đừng nghĩ DN làm BT là đang hời quá, vơ vét được đất giá rẻ. Mà chắc gì đã được rẻ? Đất định giá theo giá thị trường, DN có khi còn phải bồi thường giải phóng mặt bằng, bỏ thêm đống tiền đầu tư hạ tầng kỹ thuật vì đất nhận về thường là đất thô, rồi còn thuế, còn nghĩa vụ tài chính… đủ thứ tiền hết. Thực ra bản thân DN làm BT cũng là đang đánh cược lớn”, ông Đức nói thẳng.
Bên cạnh đó, theo luật sư Trương Thanh Đức, các dự án BT cũng được định giá đất theo luật và các quy trình hiện hành như hàng nghìn dự án khác. Quy trình mới rất chặt chẽ với “hằng hà sa số” lớp kiểm soát an toàn. Đơn cử, cơ chế hợp đồng nêu rõ thanh toán gắn với chất lượng, tiến độ và giá trị quyết toán. Nếu nhà đầu tư làm không đạt thì không được thanh toán tương xứng, thậm chí phải chịu rủi ro tài chính. Toàn bộ vòng đời dự án cũng đã được “khóa” bằng quy trình kiểm soát nhiều lớp – từ khâu đề xuất, lựa chọn nhà đầu tư theo nguyên tắc đấu thầu cạnh tranh với tiêu chí rõ ràng về kỹ thuật và tài chính đến khi thanh toán; rồi ký hợp đồng “đóng khung” nghĩa vụ hai bên, ràng buộc trách nhiệm thực tế; cho tới thi công, nghiệm thu, hậu kiểm…
Đồng quan điểm, GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT cũ, chia sẻ: Từ năm 2020, khi Quốc hội ban hành luật luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư – PPP và quyết định dừng mô hình BT, ông đã nhấn mạnh đây là quyết định chưa hợp lý, mang tư duy “không quản được thì cấm”. “Chúng ta cứ lo giao đất giá rẻ cho DN, nhưng hiện nay, việc định giá đất trong các dự án BT không phải là một cơ chế riêng biệt, mà áp dụng chung theo quy định pháp luật và cơ chế chung như các dự án khác”, theo ông Đặng Hùng Võ.
Đặc biệt, nguyên tắc “ngang giá” đã được quy định rất rõ trong Nghị định 257/2025. Theo đó, giá trị quỹ đất thanh toán phải tương đương với giá trị công trình sau quyết toán. Việc định giá phải qua thẩm định, có dữ liệu so sánh, không phải tùy ý. Các cơ chế kiểm soát cũng đã quá rõ ràng, minh bạch, hạn chế tối đa các rủi ro từng tồn tại trước đây.
“Nếu nhìn sâu hơn, hành lang pháp lý hiện còn tồn tại bất cập gây nhiều rủi ro cho DN. Chẳng hạn như chuyện tính giá: Giá công trình được xác định tại thời điểm ký hợp đồng nhưng giá đất lại xác định sau khi giải phóng mặt bằng và có quyết định giao đất, có thể 3 – 5 năm sau, thì rõ ràng có sự không tương xứng. Trong khoảng thời gian đó, chi phí xây dựng, lãi vay, chi phí cơ hội đều tăng. Chưa kể, nhà đầu tư công trình BT bỏ vốn đầu tư nhưng chậm lấy lại vốn vì chưa được giao đất. Như vậy chẳng khác nào nhà đầu tư phải “cầm dao đằng lưỡi”. Họ đổ tiền ra họ còn chưa kêu thì mình lo cái gì?”, GS Đặng Hùng Võ nói thẳng.
“Cần nhớ kỹ “nguyên tắc động” khi triển khai dự án BT. Nguyên tắc này có thể hiểu là cần bám sát chất lượng công trình, quá trình định giá, từ đó có các quy định chi tiết phù hợp với thực tiễn, thay vì “chốt cứng” một cách thiếu thực tế. Với cơ chế hiện nay và tư duy linh động như vậy thì BT sẽ là bệ phóng cho hạ tầng đất nước trong kỷ nguyên mới”, nguyên Thứ trưởng Bộ TN-MT cũ phân tích thêm.
Không lo lắng về hành lang pháp lý, song, GS Đặng Hùng Võ bày tỏ quan ngại khi có nhiều nhà đầu tư quan tâm, địa phương sẽ có tâm lý định giá đất cao lên để “chắc chắn không thất thoát”, đồng thời đúng với giá trị của quỹ đất khi các dự án hoàn thiện. Ông cho rằng đây là cách làm “bế tắc” vì nếu định giá đất quá cao sẽ góp phần đẩy mặt bằng giá đất trên thị trường lên. Khi đó, người dân là đối tượng chịu tác động đầu tiên do khả năng tiếp cận nhà ở sẽ khó khăn hơn.
Thực tế, trên thế giới cũng đã có rất nhiều bài học đẩy giá đất trong các quỹ đất đối ứng BT lên quá cao, “bóp nghẹt” nhà đầu tư và kéo theo những hệ lụy dây chuyền nặng nề cho nền kinh tế.
Điển hình là dự án hệ thống đường sắt và đường bộ trên cao Hopewell của Thái Lan. Nhà nước kỳ vọng quá cao vào giá trị quỹ đất dọc tuyến đường, trong khi nhà đầu tư phải tự bỏ vốn 100%. Khi cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997 ập đến, chi phí lãi vay tăng vọt trong khi giá trị quỹ đất đối ứng đóng băng, không thể khai thác để bù đắp dòng tiền. Hậu quả là dự án bị hủy khi mới hoàn thành chưa tới 15%, rồi đình trệ suốt hơn 20 năm, nhà đầu tư kiệt quệ, còn giá bất động sản bị đẩy lên mức phi lý.
Hay với Trung Quốc – quốc gia từng nổi tiếng áp dụng mạnh mẽ nhất mô hình đổi đất lấy hạ tầng (tương tự BT) khi dồn lực thúc đẩy hạ tầng. Giai đoạn sau năm 2010, khi chính quyền các địa phương cố gắng đẩy giá đất lên cao để giảm bớt diện tích đất phải giao cho DN, hàng loạt nhà đầu tư đã phải “bỏ của chạy lấy người”. Giá đất bị thổi lên quá cao ngay từ khâu định giá, làm vỡ phương án tài chính của DN. Kết quả là hàng loạt dự án hạ tầng tại các thành phố cấp 2, cấp 3 bị bỏ hoang hoặc chậm tiến độ hàng thập niên. Chưa kể, việc nhà nước đẩy giá đất đầu vào lên cao đã trực tiếp tạo ra “bong bóng” bất động sản. Tại các thành phố lớn như Thâm Quyến, Thượng Hải, giá nhà tăng phi mã gấp 20 – 30 lần thu nhập trung bình, khiến tầng lớp trẻ không thể mua nhà, kéo theo những bất ổn về xã hội và tiêu dùng.
Để giải quyết bài toán hài hòa lợi ích giữa nhà nước, DN và người dân, GS Đặng Hùng Võ kiến nghị: Nhà nước cần tạo cơ chế minh bạch, ổn định và nhất quán để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn dài hạn. Không thể để nhà đầu tư phải gánh rủi ro quá lớn từ những yếu tố ngoài khả năng kiểm soát như chậm giải phóng mặt bằng hay biến động chi phí mà không có cơ chế điều chỉnh. Ngược lại, nhà đầu tư cũng phải tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn về chất lượng, tiến độ và nghĩa vụ tài chính.
“Tôi tin rằng với khung pháp lý hiện nay và cách tiếp cận ngày càng rõ ràng, BT sẽ tạo ra lực đẩy quan trọng cho phát triển hạ tầng trong thời gian tới, góp phần mở rộng dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế”, GS Đặng Hùng Võ kỳ vọng.
Kết thúc hôm nay, giá vàng miếng SJC vẫn điều chỉnh giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả chiều mua và bán so với kết phiên hôm qua, niêm yết ở mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
Giá vàng nhẫn loại 1-5 chỉ của SJC được giao dịch ở mức 154,3-157,3 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), cũng giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với mức chốt hôm qua.
Cụ thể, tại Bảo Tín Mạnh Hải, giá vàng miếng SJC giao dịch ở mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với chốt phiên hôm qua. Chênh lệch mua - bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng miếng SJC tại Tập đoàn Doji ở Hà Nội và TP.HCM giao dịch ở quanh mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với chốt phiên hôm qua. Chênh lệch mua - bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Tại Bảo Tín Minh Châu, giá vàng SJC giao dịch ở mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với chốt phiên hôm qua. Chênh lệch mua - bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Trong khi đó, Phú Quý điều chỉnh giá vàng miếng xuống còn 154,2 triệu đồng/lượng mua vào và 157,5 triệu đồng/lượng bán ra. So với cùng thời điểm hôm qua, giá mua vào giảm 800 nghìn đồng/lượng, còn giá bán ra giảm mạnh hơn với mức 1 triệu đồng/lượng. Chênh lệch mua - bán hiện ở mức 3,3 triệu đồng/lượng.
Ngoài ra, giá vàng SJC tại Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) giao dịch ở mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua - bán); giá vàng miếng SJC Hà Nội tại Vàng bạc đá quý Asean giao dịch ở mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua - bán);...
Riêng tại Mi Hồng, vàng miếng SJC đang được niêm yết ở mức 154,8 triệu đồng/lượng mua vào và 156,8 triệu đồng/lượng bán ra. So với phiên trước, giá mua vào giảm 700 nghìn đồng/lượng, trong khi chiều bán ra hạ 500 nghìn đồng/lượng, đưa khoảng cách giữa hai chiều giao dịch xuống còn 2 triệu đồng/lượng.
Đối với vàng nhẫn, giá vàng nhẫn tròn ép vỉ của Bảo Tín Mạnh Hải giao dịch quanh mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), cũng hạ 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với chốt phiên hôm qua. Chênh lệch mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 tại Doji cũng giảm 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả chiều mua và bán so với mức kết phiên hôm qua, xuống mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua - bán).
Giá vàng nhẫn trơn của Bảo Tín Minh Châu cuối ngày cũng được giao dịch ở mức 154,5-157,5 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), cũng hạ 1 triệu đồng mỗi lượng ở cả 2 chiều so với chốt phiên hôm qua.
Trong khi đó, vàng nhẫn tròn trơn 999,9 của Phú Quý hiện có giá 154,2 triệu đồng/lượng chiều mua vào và 157,2 triệu đồng/lượng chiều bán ra. Doanh nghiệp này giảm 800 nghìn đồng/lượng ở cả hai chiều giao dịch, mức giảm nhẹ hơn so với phần lớn thương hiệu lớn trên thị trường.
Giá vàng thế giới tăng vọt trở lại
Lúc 14h56, giá vàng thế giới tăng vọt hợn 40 USD/ounce, giao dịch trên mức 4.530 USD/ounce.
Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank 26.398 VND/USD, giá vàng thế giới tương đương khoảng 143,97 triệu đồng/lượng (chưa tính thuế, phí). Giá vàng miếng SJC hiện cao hơn giá vàng thế giới khoảng 13,53 triệu đồng/lượng.
Sáng nay, giá vàng thế giới tiếp tục suy yếu, không có sự phục hồi đáng kể. Lúc 8h58', giá vàng thế giới giao dịch ở mức 4.474 USD/ounce.
Giá vàng tăng hơn 1% trong ngày thứ Ba, được hỗ trợ bởi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm, trong khi giá dầu suy yếu làm giảm lo ngại về lạm phát cao và khả năng lãi suất duy trì ở mức cao.
Vàng giao ngay tăng 1%, lên mức 4.525,72 USD/ounce vào lúc 09:00 GMT. Hợp đồng vàng tương lai của Mỹ giao tháng 8 tăng 1,1%, đạt 4.556 USD/ounce.
Giá dầu giảm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang diễn ra. Giá nhiên liệu thấp hơn giúp giảm bớt lo ngại về lạm phát và làm giảm kỳ vọng rằng lãi suất sẽ tiếp tục tăng.
Dự báo giá vàng
Giới phân tích cho rằng trong ngắn hạn, giá vàng sẽ tiếp tục chịu tác động đồng thời từ hai yếu tố trái chiều gồm rủi ro địa chính trị tại Trung Đông và kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed.
Ông Ole Hansen, chuyên gia phân tích tại Saxo Bank, cho biết: "Giá vàng tiếp tục chịu ảnh hưởng từ thị trường dầu mỏ do dầu thô tác động đến kỳ vọng lạm phát và từ đó ảnh hưởng đến lãi suất, lợi suất trái phiếu cũng như đồng USD."
Ông nói thêm: "Kim loại này vẫn đang trong xu hướng giảm ngắn hạn. Giá cần vượt ngưỡng 4.630 USD để phát đi tín hiệu tích cực hơn và có thể thu hút thêm lực mua theo đà".
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chuẩn giảm 1,1%, qua đó làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng – một tài sản không mang lại lợi suất.
Hỗ trợ thêm cho giá vàng, Lebanon hôm thứ Hai đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn một phần giữa Hezbollah và Israel. Động thái này được xem là sự hạ nhiệt hạn chế của cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm gia tăng căng thẳng trong cuộc đối đầu rộng lớn hơn giữa Mỹ, Israel và Iran.
Hiện các nhà đầu tư đang chờ đợi báo cáo việc làm phi nông nghiệp của Mỹ trong tháng 5, dự kiến công bố vào thứ Sáu, nhằm đánh giá sức chống chịu của thị trường lao động trong bối cảnh lo ngại lạm phát gia tăng do xung đột tại Trung Đông.
Một loạt thành viên Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng sẽ có bài phát biểu trong tuần này, bao gồm Chủ tịch Fed chi nhánh Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed chi nhánh San Francisco Mary Daly và Thống đốc Fed Michael Barr.
Trong một báo cáo, ANZ nhận định: "Chúng tôi vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn của vàng khi các rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế, căng thẳng địa chính trị leo thang, biến động tiền tệ và những rủi ro giảm điểm trên thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục củng cố vai trò của vàng như một công cụ đa dạng hóa danh mục đầu tư".
Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam triển khai thí điểm từ tháng 1.2024 và chính thức từ tháng 5.2024, cho phép các tổ chức thành viên tham gia thực hiện báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác.
Trên cơ sở nguồn dữ liệu tập trung của Hệ thống SIMO, các tổ chức tín dụng có thể đưa ra các quyết định thực hiện ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến, qua đó góp phần giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo, bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng.
Theo cập nhật mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tính đến ngày 17.5, đã có hơn 4 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo. Trong đó, có hơn 1,3 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch là 4.400 tỉ đồng.
Tính đến hết ngày 17.5, Hệ thống SIMO đã triển khai dịch vụ thu thập báo cáo đến 149 đơn vị (gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán); triển khai thí điểm dịch vụ truy vấn, cảnh báo nghi ngờ gian lận, lừa đảo đối với 10 đơn vị (gồm 8 ngân hàng và 2 tổ chức trung gian thanh toán).
Trong quá trình triển khai dịch vụ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng yêu cầu các đơn vị có lộ trình triển khai đồng bộ dịch vụ cảnh báo cho khách hàng trên tất cả các kênh (Mobile Banking, Internet Banking, quầy, ATM), nhằm đảm bảo khách hàng có thể tiếp cận thông tin cảnh báo nhanh chóng, thuận tiện nhất.
Đề cập thách thức an ninh, an toàn trong lĩnh vực ngân hàng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh, càng phát triển dịch vụ thanh toán thì càng phải đối mặt với tình trạng lừa đảo, gian lận trong thanh toán.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã đưa ra nhiều chính sách, quy định giúp cho các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán có nền tảng pháp lý để triển khai những vấn đề liên quan đến an ninh, an toàn.
"Thông tư 50/2024/TT-NHNN và Thông tư 77/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 50/2024/TT-NHNN được coi là kim chỉ nam trong việc yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán phải đáp ứng các tiêu chuẩn cao nhất về vấn đề an ninh bảo mật", ông Tuấn nói.
Hai thông tư kể trên cũng đưa ra các quy định hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ không đạt tiêu chuẩn đủ lớn sẽ phải đối chiếu thông tin sinh trắc học để chống lừa đảo, gian lận từ việc sử dụng điện thoại cá nhân...
Lãnh đạo Vụ Thanh toán lưu ý, các thông tư quy định về mở tài khoản, mở thẻ, mở ví điện tử đã được siết chặt, tăng cường đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc thông qua VNeID để đảm bảo định danh chính xác người dùng.
Theo bà Phùng Nguyễn Hải Yến, Phó tổng giám đốc Vietcombank, ngân hàng này đã được chia sẻ dữ liệu dân cư quốc gia qua VNeID, tạo nền tảng quan trọng giúp xác thực khách hàng nhanh chóng.
Đây là yếu tố then chốt, cho phép ngân hàng định danh khách hàng chính xác trên không gian mạng, ngăn chặn hiệu quả tình trạng gian lận hồ sơ giấy tờ, phòng tránh việc mở và sử dụng tài khoản mạo danh.
Tuy nhiên, để hạn chế lừa đảo, gian lận trên môi trường số, thời gian tới vẫn cần đẩy mạnh phối hợp đồng bộ giữa công nghệ, quản trị rủi ro và nâng cao nhận thức người dùng.
Theo Đề án chuyển đổi xanh lĩnh vực giao thông vừa được Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức tham vấn ý kiến các chuyên gia và doanh nghiệp, lộ trình "xanh hóa" phương tiện giao thông sẽ được phân chia nghiêm ngặt theo từng khu vực và nhóm xe. Trong đó, mô hình Vùng phát thải thấp (LEZ) sẽ là bước đi tiên phong.
Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, đặc khu Côn Đảo và 4 xã thuộc huyện Cần Giờ cũ (gồm Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ, Thạnh An) sẽ là những nơi đi đầu với lộ trình chuyển đổi sớm nhất:
Cụ thể, tại Côn Đảo: từ 1.1.2027, toàn bộ xe buýt phải dùng điện/năng lượng xanh. Đến tháng 6.2027 chuyển đổi xong xe máy và cuối năm 2027 hoàn tất với ô tô cá nhân. Đến năm 2030, 100% phương tiện tại đây bắt buộc phải là xe xanh.
Tại 4 xã của Cần Giờ, toàn bộ xe buýt sẽ chuyển sang phương tiện sử dụng điện từ năm 2027. Đến năm 2030, hoàn thành chuyển đổi đa số phương tiện và chạm mốc 100% xe xanh vào năm 2035.
Tại khu vực trung tâm TP.HCM, vùng phát thải thấp (LEZ) được xác định dựa trên vành đai hạn chế xe tải hiện hữu, bao gồm các trục đường huyết mạch bao quanh như: Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ, Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Mai Chí Thọ, Võ Nguyên Giáp và Xa lộ Hà Nội.
Lộ trình siết chặt khí thải tại vùng lõi được đề xuất cụ thể theo từng cột mốc: từ 1.1.2027, 100% xe buýt nội tỉnh phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; từ 1.1.2028, xe công nghệ 2 bánh (gồm cả xe chở khách, giao hàng, shipper) sẽ phải đổi hoàn toàn sang sử dụng xe điện. Lúc này, xe taxi và xe hợp đồng dưới 9 chỗ phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 5. Ô tô cá nhân phải đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4.
Từ 1.1.2030, 100% xe taxi tại TP.HCM phải chuyển hoàn toàn sang xe điện/xe sử dụng năng lượng xanh. Xe hợp đồng dưới 9 chỗ dùng xăng/dầu chỉ được chạy từ 22 giờ - 6 giờ. Từ năm 2035, xe máy cá nhân và ô tô cá nhân phải chuyển hoàn toàn sang xe điện.
Đối với các khu vực còn lại của TP.HCM, lộ trình sẽ "dễ thở" hơn khi xe công nghệ 2 bánh và taxi được gia hạn đến năm 2030; xe máy và ô tô cá nhân có lộ trình thắt chặt chuẩn khí thải dần dần trước khi bắt buộc chuyển sang xe xanh hoàn toàn vào năm 2040.
Việc buộc hàng triệu phương tiện thay đổi thói quen sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một bài toán thách thức lớn. Để đề án mang tính khả thi và nhận được sự đồng thuận, đơn vị tư vấn đã đề xuất một gói chính sách hỗ trợ tài chính mạnh mẽ, đi kèm phương án phủ kín hạ tầng trạm sạc điện.
Theo đó, chính sách trợ giá đóng vai trò "đòn bẩy" kinh tế giúp người dân, đặc biệt là người thu nhập thấp và nhóm sinh kế dựa vào xe máy, có điều kiện chuyển đổi:
Đối với hộ nghèo và cận nghèo, trên phạm vi toàn thành phố, hộ nghèo sẽ được hỗ trợ 100% giá trị xe máy điện cùng toàn bộ lệ phí trước bạ, đăng ký, biển số (ước tính khoảng 20 triệu đồng/xe)l hộ cận nghèo được hỗ trợ 70% giá trị xe (khoảng 14 triệu đồng/xe).
Đối với tài xế công nghệ, shipper 2 bánh: TP.HCM đề xuất gói hỗ trợ tương đương 5 triệu đồng/xe, bao gồm miễn giảm lệ phí trước bạ, phí đăng ký, biển số và hỗ trợ lãi suất vay vốn để mua xe điện.
Tại vùng phát thải thấp, người dân khi đổi sang xe máy điện sẽ được hỗ trợ toàn bộ lệ phí trước bạ và phí đăng ký (khoảng 1,77 triệu đồng/xe). Ô tô điện được hỗ trợ 100% phí cấp biển số; xe hybrid sạc ngoài được hỗ trợ 50%.
Do tiến độ ép buộc sớm hơn, người dân Côn Đảo khi đổi xe máy được hỗ trợ 100% giá trị xe; ô tô cá nhân dưới 9 chỗ được hỗ trợ khoảng 10%; doanh nghiệp vận tải được hỗ trợ từ 5% - 15% tùy loại phương tiện.
Tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông, Cần Giờ và Thạnh An, mức hỗ trợ được đề xuất thấp hơn. Người dân chuyển đổi xe máy sang xe điện sẽ được hỗ trợ lệ phí trước bạ cùng phí đăng ký, cấp biển số mới, tương đương khoảng 1,77 triệu đồng mỗi xe.
Đối với ô tô dưới 9 chỗ, taxi, xe hợp đồng dưới 9 chỗ, thành phố dự kiến hỗ trợ phí đăng ký và cấp biển số mới khoảng 14 triệu đồng mỗi xe. Xe khách từ 10 chỗ trở lên và xe tải được hỗ trợ khoảng 10 triệu đồng mỗi xe để thực hiện thủ tục đăng ký, cấp biển số khi chuyển đổi sang phương tiện sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Đi cùng với đó, mạng lưới hạ tầng trạm sạc khổng lồ cũng đã được lên kế hoạch để đảm bảo xe điện không bị "khát" năng lượng. Đề án vạch rõ lộ trình bổ sung 3.322 trụ sạc nhanh và 8.900 tủ đổi pin tại LEZ; khu vực còn lại của TP.HCM sẽ phát triển thêm 14.541 trụ sạc và 23.805 tủ đổi pin. Tại Cần Giờ và Côn Đảo sẽ bố trí tổng cộng bố trí hơn 500 trụ sạc và gần 1.000 tủ đổi pin.
Để khuyến khích dòng vốn xã hội hóa lao vào đầu tư hạ tầng, TP.HCM dự kiến áp dụng chính sách miễn tiền thuê đất, miễn tiền thuê quyền khai thác tài sản công trong vòng 5 năm đối với các vị trí đất công được quy hoạch làm trạm sạc, đồng thời kích hoạt các gói hỗ trợ vay vốn, ưu đãi lãi suất cho doanh nghiệp tham gia.
Hiện tại, Sở Xây dựng TP.HCM đang tổng hợp, hoàn thiện báo cáo đề xuất dựa trên các ý kiến phản biện để tiếp tục lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan ban ngành và người dân trước khi trình UBND thành phố phê duyệt.
