Bộ Y tế cảnh báo khẩn loại virus lây truyền từ chuột

Theo bác sĩ Harsha Mandadi Varadaraju, chuyên gia thận học tại Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), thận hoạt động âm thầm mỗi ngày để lọc độc tố, loại bỏ dịch dư thừa, điều hòa huyết áp và duy trì sức khỏe xương. Trên thực tế, phần lớn mọi người chỉ chú ý đến thận khi cơ quan này đã gặp vấn đề, điển hình từ các “sai lầm” về dinh dưỡng dưới đây.

Việc ăn quá nhiều muối làm tăng huyết áp - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận. Huyết áp cao kéo dài khiến thận phải hoạt động quá sức và dần suy yếu, theo Times of India (Ấn Độ).

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo nên tiêu thụ dưới 5 g muối/ngày, nhưng nhiều gia đình lại tiêu thụ tới 20 - 25 g mỗi ngày (cao gấp 4 - 5 lần). Nguồn muối không chỉ đến từ việc nêm nếm khi nấu ăn mà còn “ẩn” trong đồ ăn đóng gói, thức ăn vặt, dưa muối và thực phẩm chế biến sẵn.

Do đó, bác sĩ Varadaraju khuyên nên hạn chế thực phẩm nhiều muối; ông cũng lưu ý rằng muối hồng Himalaya không “tốt cho thận” hơn muối thường như nhiều người nghĩ. Với thận, đó vẫn chỉ là muối.

Nhiều người hiện nay có xu hướng ăn nhiều protein hơn mức cần thiết. Theo bác sĩ Varadaraju, người khỏe mạnh thường cần khoảng 0,8 - 1 g protein/kg cân nặng mỗi ngày. Ví dụ, người nặng 70 kg cần khoảng 56 - 70 g protein/ngày. Người tập gym hoặc vận động cường độ cao có thể cần nhiều protein hơn nếu chức năng thận bình thường. Tuy nhiên, với người đã mắc bệnh thận, ăn quá nhiều protein có thể khiến thận phải làm việc vất vả hơn để xử lý chất thải chuyển hóa.

Rau xanh và trái cây thường tốt cho sức khỏe, nhưng với người mắc bệnh thận, một số loại cần hạn chế. Nguyên nhân là vì nhiều thực phẩm chứa kali hoặc phốt pho - đây là các khoáng chất mà thận khỏe mạnh có thể đào thải dễ dàng, nhưng thận đang suy yếu thì không. Do đó, chế độ ăn cho người bệnh thận cần được cá nhân hóa thay vì áp dụng chung 1 thực đơn cho mọi người.

Bác sĩ Varadaraju nhấn mạnh rằng bảo vệ thận không chỉ nằm ở thực phẩm. Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn, hạn chế đồ chế biến sẵn, nước ngọt, bỏ thuốc lá và giảm rượu bia đều giúp thận “già đi” chậm hơn.

Ngoài ra, uống đủ nước cũng giúp giảm nguy cơ hình thành sỏi thận. Nhu cầu nước tùy thuộc mức độ vận động ở mỗi người. Mục tiêu là duy trì lượng nước tiểu khoảng gần 2 lít/ngày với màu vàng nhạt. Vì khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu trở nên cô đặc, khoáng chất dễ kết tinh và hình thành sỏi thận.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chuyên gia dinh dưỡng Nam Anh, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho biết sức khỏe tinh trùng được quyết định bởi ba yếu tố cốt lõi, gồm: Số lượng, khả năng di chuyển và hình thái, tức hình dạng bình thường (đầu oval, cổ và đuôi nguyên vẹn) giúp tinh trùng di chuyển hiệu quả và có khả năng xuyên qua vỏ trứng.

Khi một trong ba yếu tố này bị suy giảm, khả năng thụ thai tự nhiên sẽ giảm đi đáng kể. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản giúp "rút ngắn" hành trình cho tinh trùng, nhưng nền tảng vẫn là cần có những tinh trùng đủ chất lượng để tạo ra một phôi thai khỏe mạnh.

Để cải thiện sức khỏe tinh trùng, thay vì chỉ tập trung vào một vài loại thực phẩm "thần kỳ", nam giới nên hướng tới một chế độ ăn cân bằng, đa dạng và giàu các nhóm chất sau đây:

Kẽm

Kẽm được xem là khoáng chất quan trọng bậc nhất đối với sức khỏe sinh sản nam. Nồng độ kẽm thấp có liên quan trực tiếp đến việc giảm nồng độ testosterone và suy giảm số lượng tinh trùng. Kẽm là thành phần cấu tạo nên màng ngoài của tinh trùng, giúp chúng trở nên mạnh mẽ và ổn định hơn.

Nguồn cung cấp: Hàu (nguồn kẽm dồi dào nhất), thịt bò, thịt gia cầm, các loại động vật có vỏ khác (tôm, cua), các sản phẩm từ sữa và các loại hạt (hạnh nhân, hạt bí, hạt điều).

Axit Folic (Vitamin B9)

Axit folic rất thiết yếu cho nam giới, tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất và duy trì các tế bào mới, bao gồm cả tinh trùng. Đặc tính chống oxy hóa của folate giúp bảo vệ DNA của tinh trùng khỏi các tổn thương, giảm nguy cơ dị tật nhiễm sắc thể.

Nguồn cung cấp: Các loại rau lá xanh đậm (rau bina, bông cải xanh, măng tây), trái cây họ cam quýt, chuối, dâu tây, các loại đậu và thịt gia cầm.

Vitamin C

Stress oxy hóa là tình trạng các gốc tự do gây hại cho tế bào, và tinh trùng là một trong những tế bào nhạy cảm nhất. Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp bảo vệ tinh trùng khỏi những tổn thương này, từ đó cải thiện cả số lượng, khả năng di chuyển và hình thái.

Nguồn cung cấp: Trái cây họ cam quýt (cam, bưởi), ổi, dâu tây, kiwi, ớt chuông, cà chua.

Lycopene

Việc bổ sung lycopene hàng ngày có thể cải thiện đáng kể khả năng vận động và hình thái tinh trùng. Lycopene là chất chống oxy hóa mạnh, tập trung nhiều trong các mô tinh hoàn.

Nguồn cung cấp: Cà chua (nấu chín giúp cơ thể hấp thụ tốt hơn), dưa hấu, ổi hồng, ớt chuông đỏ.

Vitamin B12

Vitamin B12 đóng vai trò then chốt trong việc cải thiện chất lượng tinh dịch. Nó giúp tăng số lượng, tăng cường khả năng vận động và giảm tổn thương DNA của tinh trùng.

Nguồn cung cấp: Thịt gà, cá, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua.

Vitamin E

Kết hợp cùng với vitamin C và các chất chống oxy hóa khác, vitamin E tạo thành một "lá chắn" vững chắc bảo vệ màng tế bào tinh trùng mỏng manh khỏi sự tấn công của gốc tự do.

Nguồn cung cấp: Hạt hướng dương, hạnh nhân, quả bơ, rau bina, ngũ cốc nguyên hạt, và các loại dầu thực vật.

Vitamin D

Nồng độ vitamin D trong máu có liên quan đến nồng độ testosterone và chất lượng tinh trùng. Thiếu vitamin D có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản.

Nguồn cung cấp: Tắm nắng sớm khoảng 15 phút mỗi ngày, ăn các loại cá béo (cá hồi, cá thu), lòng đỏ trứng và các sản phẩm sữa được tăng cường vitamin D.

L-arginine

Axit amin này giúp cơ thể sản xuất oxit nitric, một chất giúp làm giãn mạch máu, cải thiện lưu thông máu đến các cơ quan sinh dục, từ đó hỗ trợ quá trình sản xuất và chức năng của tinh trùng.

Nguồn cung cấp: Thịt đỏ, thịt gia cầm, các loại hạt, đậu và các sản phẩm từ sữa.

Axit Béo Omega-3

Omega-3 là thành phần cấu trúc quan trọng của màng tế bào tinh trùng. Nó giúp màng tế bào linh hoạt hơn, cần thiết cho quá trình thụ tinh.

Nguồn cung cấp: Cá béo (cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích), quả óc chó, hạt lanh, hạt chia.

Axit D-aspartic

Axit amin này được tìm thấy nhiều trong tinh hoàn và có khả năng kích thích tuyến yên giải phóng các hormone, dẫn đến tăng sản xuất testosterone, từ đó cải thiện số lượng và khả năng di chuyển của tinh trùng.

Nguồn cung cấp: Hàu, thịt bò, thịt gia cầm.

Bên cạnh việc bổ sung các dưỡng chất có lợi, việc nhận diện và hạn chế những thực phẩm có thể gây hại cũng quan trọng không kém. Các nhóm thực phẩm cần hạn chế như sau:

- Thịt chế biến sẵn: Xúc xích, thịt xông khói, lạp xưởng chứa nhiều chất bảo quản và chất béo bão hòa, có liên quan đến việc giảm chất lượng tinh trùng.

- Thực phẩm từ đậu nành: Đậu nành chứa isoflavone, một dạng phytoestrogen (estrogen thực vật). Tiêu thụ quá nhiều có thể gây mất cân bằng nội tiết tố nam, ảnh hưởng đến sản xuất testosterone.

- Cá có hàm lượng thủy ngân cao: Thủy ngân là một kim loại nặng độc hại có thể tích tụ trong cơ thể và gây vô sinh. Cần hạn chế các loại cá lớn ở tầng sâu như cá kiếm, cá thu vua, cá ngừ mắt to.

- Thực phẩm chứa nhiều thuốc trừ sâu: Hóa chất từ thuốc bảo vệ thực vật có thể hoạt động như những chất gây rối loạn nội tiết. Hãy ưu tiên thực phẩm hữu cơ hoặc rửa kỹ rau củ quả trước khi sử dụng.

- Sản phẩm sữa giàu chất béo: Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ nhiều sữa nguyên kem có thể liên quan đến việc giảm khả năng vận động của tinh trùng, có thể do các hormone steroid có trong sữa.

- Rượu, bia và đồ uống có cồn: Lạm dụng rượu bia làm giảm nồng độ testosterone, ảnh hưởng đến gan (cơ quan chuyển hóa hormone) và gây tổn thương trực tiếp đến các tế bào sản xuất tinh trùng.

Sức khỏe sinh sản của nam giới ảnh hưởng từ nhiều yếu tố di truyền, môi trường và lối sống. Tuy nhiên, chế độ dinh dưỡng chính là một trong những sợi chỉ quan trọng nhất mà chúng ta có thể chủ động kiểm soát và cải thiện.

Việc xây dựng một thực đơn phong phú, giàu chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, đồng thời hạn chế những thực phẩm gây hại, không chỉ là một chiến lược để cải thiện chất lượng "tinh binh" mà còn là một khoản đầu tư cho sức khỏe toàn diện và bản lĩnh phái mạnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 30/6, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết thành phố đang từng bước hoàn thiện hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân, hướng đến mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục thay vì chỉ điều trị khi đã mắc bệnh.

Trước đây mỗi lần đi khám, người bệnh phải mang sổ khám bệnh, kết quả xét nghiệm hoặc tự nhớ tiền sử điều trị. Nay với hồ sơ sức khỏe điện tử, toàn bộ dữ liệu y tế quan trọng sẽ được lưu trữ tập trung và cập nhật liên tục. Nhờ đó, bác sĩ nhanh chóng nắm lịch sử sức khỏe của người bệnh, từ huyết áp, đường huyết, mỡ máu đến tiền sử dị ứng, tiêm chủng, các lần nhập viện, phẫu thuật hay điều trị bệnh mạn tính.

"Giá trị cốt lõi của hồ sơ sức khỏe điện tử nằm ở việc tích lũy hai nhóm dữ liệu quan trọng nhất trong suốt cuộc đời mỗi người", ông Thượng giải thích.

Nhóm thứ nhất là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, hình thành từ chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân. Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Sau mỗi lần khám, các chỉ số sức khỏe sẽ được chuẩn hóa và tự động cập nhật vào hệ thống, phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe từ khi còn khỏe mạnh, xuất hiện yếu tố nguy cơ đến khi có dấu hiệu bệnh lý.

Nhóm thứ hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, được hình thành từ toàn bộ quá trình khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế như chẩn đoán, điều trị, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc hay theo dõi bệnh mạn tính.

Nói đơn giản, một lớp dữ liệu cho biết cơ thể thay đổi ra sao khi chưa mắc bệnh, lớp còn lại ghi nhận toàn bộ hành trình phát sinh và điều trị bệnh. Khi kết hợp, chúng tạo nên "bức tranh sức khỏe" đầy đủ của mỗi cá nhân.

Đây là bước thay đổi lớn trong cách ngành y tế chăm sóc người dân, theo ông Thượng. Khi tiếp nhận bệnh nhân, bác sĩ không chỉ căn cứ triệu chứng hiện tại mà còn có thể theo dõi diễn biến sức khỏe trong nhiều năm trước đó. Những dữ liệu này giúp bác sĩ tăng độ chính xác trong chẩn đoán, hỗ trợ cá thể hóa điều trị, hạn chế xét nghiệm hoặc chụp chiếu trùng lặp, từ đó giảm chi phí cho người bệnh.

Song song với chương trình khám sức khỏe toàn dân, TP HCM đang xây dựng kho dữ liệu ngành y tế, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026. Khi hệ thống vận hành, dữ liệu khám chữa bệnh tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông và tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử.

Kho dữ liệu này cũng giúp ngành y tế theo dõi xu hướng bệnh tật trong cộng đồng, dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn. Xa hơn, khi dữ liệu được chuẩn hóa và tích lũy đủ lớn, đây sẽ là nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế, phát triển y học dự phòng, y học chính xác và điều trị cá thể hóa.

Theo lãnh đạo ngành y tế thành phố, mục tiêu cuối cùng là số hóa hồ sơ bệnh án, chuyển hệ thống y tế từ mô hình "chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe", phát hiện nguy cơ sớm và can thiệp trước khi bệnh tiến triển nặng.

TP HCM đang đi đầu cả nước trong nhiều chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thành phố đặt kế hoạch năm 2026 khám, tầm soát bệnh miễn phí ít nhất một lần cho 100% cư dân và bắt đầu triển khai từ 25/5.

Từ năm 2023, thành phố tiên phong khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi. Hơn hai tháng nay, thành phố thí điểm mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư", giúp hàng nghìn người dân, chủ yếu là người cao tuổi và mắc bệnh mạn tính, được bác sĩ đến tận nhà thăm khám.

Sau sáp nhập, dân số TP HCM hiện hơn 14 triệu người.

Tin Gốc: Vnexpress