Thế nhưng, món ăn đặc sản, lạ vị này lại khiến nhiều người rơi vào cảnh dở khóc dở cười, thậm chí nhập viện sau khi ăn thử vài miếng.
Những năm gần đây, bánh trứng kiến trở thành món ăn lạ miệng được nhiều người săn tìm mỗi khi vào mùa. Đây là đặc sản của vùng núi phía Bắc, thường xuất hiện trong thời gian ngắn, khoảng tháng 3 âm lịch.
Món bánh trứng kiến gây sốt trên mạng xã hội không chỉ vì vị ngon, lạ miệng và chỉ xuất hiện theo mùa mà còn gây chú ý bởi “những nạn nhân của bánh trứng kiến”. Nhiều người chia sẻ hình ảnh chân tay, mặt mũi sưng đỏ sau khi ăn loại bánh này.
Thực tế, trước đó các cơ sở y tế cũng liên tiếp ghi nhận những ca dị ứng, thậm chí sốc phản vệ sau khi ăn trứng kiến.
Năm 2025, Trung tâm Y tế huyện Lục Yên (Yên Bái cũ) từng tiếp nhận một bệnh nhân bị phản vệ độ II sau khi ăn bánh trứng kiến. Hay Bệnh viện Đa khoa khu vực Vị Xuyên (Hà Giang cũ) cũng cấp cứu hai bệnh nhi có biểu hiện nổi mẩn ngứa toàn thân, khó thở, nôn sau khoảng một giờ ăn bánh trứng kiến. Các bác sĩ chẩn đoán các trường hợp này đều bị sốc phản vệ độ II.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội viên Hội Da liễu Việt Nam, cho hay mặc dù trứng kiến là món ăn đặc sản với hương vị độc đáo tại vùng núi phía Bắc được yêu thích nhưng không ít người lại bị dị ứng trứng kiến sau khi thưởng thức món ăn này gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Bác sĩ Thành cho hay trứng kiến là trứng của kiến rừng, thường là kiến gai đen, được khai thác từ tổ kiến trong các kẽ đá hoặc hốc cây ở vùng núi phía Bắc.
Đây là thực phẩm giàu dinh dưỡng chứa nhiều protein, axit amin và chất béo tốt. Trứng kiến được chế biến thành nhiều món ăn như trứng kiến rang, chả trứng kiến, xôi trứng kiến, bánh trứng kiến,…
Mặc dù trứng kiến không chứa độc tố gây nguy hiểm nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng cao, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử dị ứng thực phẩm.
“Tình trạng dị ứng trứng kiến thường do hệ miễn dịch quá mẫn cảm với lượng protein lớn trong trứng kiến. Cơ địa dị ứng với côn trùng bao gồm nọc hoặc dịch tiết từ kiến còn sót lại trong trứng. Quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh còn tồn tại tạp chất trong món ăn,…”, bác sĩ Thành cho hay.
Theo đó, phản ứng dị ứng có thể xuất hiện từ vài phút đến vài giờ sau khi ăn trứng kiến, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Các triệu chứng thường được chia thành hai mức độ triệu chứng nhẹ và nặng.
Với trường hợp dị ứng mức độ nhẹ, các dấu hiệu có khả năng tự thuyên giảm trong vài giờ nếu ngừng hấp thụ thực phẩm và chăm sóc đúng cách. Các biểu hiện thường gặp như da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy ở vùng miệng, cổ và chân tay.
Cảm giác châm chích râm ran, khó chịu ở đầu lưỡi và khoang miệng. Hắt hơi nhiều lần, chảy nước mũi, đau bụng âm ỉ, buồn nôn và tiêu chảy
Với trường hợp dị ứng nặng, sẽ có những diễn biến nghiêm trọng như vùng môi, lưỡi, họng và toàn mặt bị phù nề, sưng tấy, cảm giác khó thở, thở khò khè và tức ngực. Cơ thể choáng váng, tụt huyết áp nhanh và ngất xỉu. Thậm chí mất ý thức, sốc phản vệ gây nguy hiểm đến tính mạng.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân, bác sĩ Thành khuyến cáo hạn chế nguy cơ dị ứng thức ăn, mọi người nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh như tìm hiểu tiền sử dị ứng của gia đình và chủ động phòng ngừa. Không cho trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu dùng thử thực phẩm lạ.
Khi thử món ăn mới hoặc đặc sản vùng miền lần đầu, hãy kiểm tra bằng cách ăn một lượng nhỏ. Nếu không có dấu hiệu bất thường mới nên tiếp tục dùng với liều lượng vừa phải.
Chọn nguồn thực phẩm rõ ràng, đảm bảo vệ sinh, tránh sử dụng món ăn có dấu hiệu hư hỏng, ôi thiu. Mang theo thuốc chống dị ứng nếu từng có tiền sử dị ứng gồm thuốc kháng histamin hoặc bút tiêm Epipen để xử lý nhanh trong trường hợp khẩn cấp.
Trước đó bệnh nhân L.V.B. (29 tuổi, trú TP Huế) nhập viện điều trị tại khoa sức khỏe tâm trí, có tiền sử rối loạn tâm thần, từng sử dụng chất kích thích và có hành vi tự gây hại.
Trong quá trình theo dõi, người này đã nuốt 3 bàn chải đánh răng và được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng nguy cơ cao xảy ra biến chứng.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ chỉ định nội soi can thiệp. Ê kíp đã gắp thành công toàn bộ dị vật ra khỏi đường tiêu hóa. Quá trình can thiệp diễn ra thuận lợi, không ghi nhận biến chứng.
Theo ThS.BS Phạm Như Hiển, Phó giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Trung ương Huế, đây là trường hợp hiếm trong thực hành lâm sàng khi bệnh nhân nuốt cùng lúc nhiều dị vật dài, cứng.
Bàn chải đánh răng dài gần 20cm, có nguy cơ mắc kẹt, gây tổn thương niêm mạc, thậm chí thủng hoặc tắc nghẽn đường tiêu hóa nếu không xử trí kịp thời.
Dù ca bệnh phức tạp, toàn bộ dị vật đã được lấy ra bằng nội soi, không cần phẫu thuật. Sau 5 ngày theo dõi, sức khỏe bệnh nhân ổn định, hồi phục tốt và tiếp tục được điều trị.
Bệnh viện khuyến nghị cần tăng cường theo dõi, chăm sóc người bệnh rối loạn tâm thần, đặc biệt những trường hợp có nguy cơ tự gây hại, đồng thời cho biết đơn vị có thể xử trí hiệu quả các ca bệnh phức tạp bằng kỹ thuật nội soi can thiệp.
Chiều tối 24.4, trao đổi với PV Thanh Niên, bác sĩ chuyên khoa 1 Phạm Xuân Duy, Trưởng khoa Ngoại - Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đơn vị vừa phẫu thuật thành công, lấy ra một búi tóc lớn trong dạ dày của bé gái 7 tuổi, ở xã Trà Giang.
Theo bác sĩ Duy, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa, da xanh, mệt mỏi kéo dài. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện vùng thượng vị của trẻ xuất hiện một khối bất thường, giới hạn rõ, mật độ chắc.
Bệnh nhi sau đó được chỉ định thực hiện các cận lâm sàng, gồm: Siêu âm, chụp MRI và nội soi tiêu hóa. Kết quả cho thấy trong dạ dày có một búi tóc kích thước lớn, chiếm gần toàn bộ thể tích.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật để lấy dị vật. Ca mổ diễn ra thuận lợi, khối tóc lớn được lấy ra an toàn, với trọng lượng gần 0,3 kg.
Theo bác sĩ Duy, đây là một dạng rối loạn tâm lý liên quan đến hành vi ăn tóc, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là bé gái. Điểm đáng chú ý là người mắc vẫn sinh hoạt, ăn uống bình thường nên rất khó phát hiện sớm.
"Tình trạng này còn được gọi là hội chứng Rapunzel, lấy theo tên nhân vật công chúa tóc mây trong truyện cổ Grimm. Nếu không được can thiệp kịp thời, búi tóc sẽ lớn dần, gây tắc nghẽn và nhiều biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Duy cho biết.
Các bác sĩ khuyến cáo, việc điều trị hội chứng này không chỉ dừng lại ở phẫu thuật lấy dị vật mà cần kết hợp can thiệp tâm lý. Nếu không điều trị tận gốc hành vi, nguy cơ tái phát là rất cao.
Phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường ở trẻ, như: Hay nhai, nuốt tóc, đau bụng kéo dài, nôn ói hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân để kịp thời đưa đi khám, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Tuy nhiên, không phải cứ ăn nhiều cá là sẽ giúp hạ đường huyết tốt hơn. Lợi ích của cá phụ thuộc vào loại cá, cách chế biến và thực phẩm ăn kèm trong bữa ăn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Ngoài protein, nhiều loại cá còn chứa a xít béo omega-3, đặc biệt là cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích. Đây là nhóm chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch. Người bị tiểu đường thường có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, tăng chất béo trung tính trong máu và xơ vữa động mạch. Do đó, ưu tiên thực phẩm tốt cho tim là rất quan trọng.
Dù cá là thực phẩm lành mạnh nhưng ăn quá nhiều không đồng nghĩa với kiểm soát đường huyết tốt hơn. Lợi ích của cá chủ yếu nằm ở khả năng cải thiện chất lượng chế độ ăn, tốt cho tim mạch chứ không phải ở tác dụng hạ đường huyết, bà Erin Palinski-Wade, chuyên gia dinh dưỡng về tiểu đường tại phòng khám Vernon Nutrition Center (Mỹ), cho biết.
Điều quan trọng là nên dùng cá để thay thế các nguồn protein kém lành mạnh như thịt chế biến sẵn, thịt nhiều mỡ hoặc thức ăn nhanh. Nếu ăn cá nhưng vẫn ăn nhiều tinh bột trắng, đồ ngọt thì đường huyết vẫn có thể tăng cao.
Các loại cá béo giàu omega-3 thường được khuyến khích hơn vì có lợi cho tim mạch và chuyển hóa. Những loại cá giàu omega-3 phổ biến là cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích và cá ngừ. Ngoài ra, các loại cá nạc như rô phi, cá tuyết hoặc basa cũng là nguồn protein tốt, phù hợp với người cần kiểm soát cân nặng.
Ngoài ra, cách chế biến cá rất quan trọng. Lợi ích của cá có thể giảm đáng kể nếu chế biến theo kiểu nhiều dầu mỡ hoặc ăn kèm thực phẩm không lành mạnh. Ví dụ, cá chiên xù hoặc cá chiên ngập dầu thường chứa nhiều calo và chất béo hơn so với cá hấp hoặc cá nướng. Một số món còn có lớp bột chiên chứa nhiều tinh bột, dễ làm đường huyết tăng nhanh sau ăn.
Người bị tiểu đường nên ưu tiên những cách chế biến đơn giản như hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo ít dầu. Những món này giúp giữ được giá trị dinh dưỡng của cá mà không làm tăng quá nhiều năng lượng trong bữa ăn.
Một bữa ăn tốt cho người tiểu đường không chỉ phụ thuộc vào món chính mà còn nằm ở cách kết hợp thực phẩm. Khi ăn cá, người bệnh nên kết hợp với nhiều rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt hoặc các nguồn tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, khoai lang. Chất xơ trong các thực phẩm này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường glucose vào máu, từ đó hạn chế tăng đường huyết quá nhanh sau ăn, theo Healthline.
