Thế nhưng, món ăn đặc sản, lạ vị này lại khiến nhiều người rơi vào cảnh dở khóc dở cười, thậm chí nhập viện sau khi ăn thử vài miếng.
Những năm gần đây, bánh trứng kiến trở thành món ăn lạ miệng được nhiều người săn tìm mỗi khi vào mùa. Đây là đặc sản của vùng núi phía Bắc, thường xuất hiện trong thời gian ngắn, khoảng tháng 3 âm lịch.
Món bánh trứng kiến gây sốt trên mạng xã hội không chỉ vì vị ngon, lạ miệng và chỉ xuất hiện theo mùa mà còn gây chú ý bởi “những nạn nhân của bánh trứng kiến”. Nhiều người chia sẻ hình ảnh chân tay, mặt mũi sưng đỏ sau khi ăn loại bánh này.
Thực tế, trước đó các cơ sở y tế cũng liên tiếp ghi nhận những ca dị ứng, thậm chí sốc phản vệ sau khi ăn trứng kiến.
Năm 2025, Trung tâm Y tế huyện Lục Yên (Yên Bái cũ) từng tiếp nhận một bệnh nhân bị phản vệ độ II sau khi ăn bánh trứng kiến. Hay Bệnh viện Đa khoa khu vực Vị Xuyên (Hà Giang cũ) cũng cấp cứu hai bệnh nhi có biểu hiện nổi mẩn ngứa toàn thân, khó thở, nôn sau khoảng một giờ ăn bánh trứng kiến. Các bác sĩ chẩn đoán các trường hợp này đều bị sốc phản vệ độ II.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội viên Hội Da liễu Việt Nam, cho hay mặc dù trứng kiến là món ăn đặc sản với hương vị độc đáo tại vùng núi phía Bắc được yêu thích nhưng không ít người lại bị dị ứng trứng kiến sau khi thưởng thức món ăn này gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Bác sĩ Thành cho hay trứng kiến là trứng của kiến rừng, thường là kiến gai đen, được khai thác từ tổ kiến trong các kẽ đá hoặc hốc cây ở vùng núi phía Bắc.
Đây là thực phẩm giàu dinh dưỡng chứa nhiều protein, axit amin và chất béo tốt. Trứng kiến được chế biến thành nhiều món ăn như trứng kiến rang, chả trứng kiến, xôi trứng kiến, bánh trứng kiến,…
Mặc dù trứng kiến không chứa độc tố gây nguy hiểm nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng cao, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử dị ứng thực phẩm.
“Tình trạng dị ứng trứng kiến thường do hệ miễn dịch quá mẫn cảm với lượng protein lớn trong trứng kiến. Cơ địa dị ứng với côn trùng bao gồm nọc hoặc dịch tiết từ kiến còn sót lại trong trứng. Quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh còn tồn tại tạp chất trong món ăn,…”, bác sĩ Thành cho hay.
Theo đó, phản ứng dị ứng có thể xuất hiện từ vài phút đến vài giờ sau khi ăn trứng kiến, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Các triệu chứng thường được chia thành hai mức độ triệu chứng nhẹ và nặng.
Với trường hợp dị ứng mức độ nhẹ, các dấu hiệu có khả năng tự thuyên giảm trong vài giờ nếu ngừng hấp thụ thực phẩm và chăm sóc đúng cách. Các biểu hiện thường gặp như da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy ở vùng miệng, cổ và chân tay.
Cảm giác châm chích râm ran, khó chịu ở đầu lưỡi và khoang miệng. Hắt hơi nhiều lần, chảy nước mũi, đau bụng âm ỉ, buồn nôn và tiêu chảy
Với trường hợp dị ứng nặng, sẽ có những diễn biến nghiêm trọng như vùng môi, lưỡi, họng và toàn mặt bị phù nề, sưng tấy, cảm giác khó thở, thở khò khè và tức ngực. Cơ thể choáng váng, tụt huyết áp nhanh và ngất xỉu. Thậm chí mất ý thức, sốc phản vệ gây nguy hiểm đến tính mạng.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân, bác sĩ Thành khuyến cáo hạn chế nguy cơ dị ứng thức ăn, mọi người nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh như tìm hiểu tiền sử dị ứng của gia đình và chủ động phòng ngừa. Không cho trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu dùng thử thực phẩm lạ.
Khi thử món ăn mới hoặc đặc sản vùng miền lần đầu, hãy kiểm tra bằng cách ăn một lượng nhỏ. Nếu không có dấu hiệu bất thường mới nên tiếp tục dùng với liều lượng vừa phải.
Chọn nguồn thực phẩm rõ ràng, đảm bảo vệ sinh, tránh sử dụng món ăn có dấu hiệu hư hỏng, ôi thiu. Mang theo thuốc chống dị ứng nếu từng có tiền sử dị ứng gồm thuốc kháng histamin hoặc bút tiêm Epipen để xử lý nhanh trong trường hợp khẩn cấp.
Từ lâu, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tiêu thụ cà phê khoa học giúp kéo dài tuổi thọ, giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, nhưng cơ chế chính xác tạo nên lợi ích vượt trội của cà phê vẫn chưa rõ ràng.
Giờ đây, nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nutrients đã hé lộ một "chìa khóa" quan trọng!
Các nhà khoa học tại Đại học Texas A&M (Mỹ), do tiến sĩ Stephen Safe, dẫn đầu, đã tiến hành các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm để quan sát cách thức các hợp chất hóa học đa dạng trong cà phê tương tác với cơ thể.
Kết quả đã phát hiện các hợp chất trong cà phê liên kết và kích hoạt một loại protein thụ thể trong cơ thể gọi là NR4A1, theo trang tin nghiên cứu Study Finds.
NR4A1 được biết đến với vai trò điều chỉnh hoạt động của gien để đối phó với căng thẳng và tổn thương trong cơ thể. Nó tham gia vào một loạt các quá trình sinh học, bao gồm viêm nhiễm, chuyển hóa và sửa chữa mô - tất cả đều liên quan chặt chẽ đến các bệnh liên quan đến tuổi tác như ung thư, suy giảm nhận thức và rối loạn chuyển hóa.
Tiến sĩ Safe giải thích: Nếu có mô nào trong cơ thể bị tổn thương, NR4A1 sẽ phản ứng để giảm thiểu tổn thương.
Các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng nhiều hợp chất hóa học trong cà phê liên kết với protein thụ thể NR4A1 và tác động đến hoạt động của nó. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã chỉ ra rằng các hợp chất này có thể làm giảm tổn thương tế bào và làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư, theo Study Finds.
Tiến sĩ Safe cho biết một phần lợi ích sức khỏe của cà phê có thể đến từ khả năng kích hoạt protein NR4A1. Theo ông, đây có thể là cơ chế quan trọng giúp cà phê bảo vệ cơ thể và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.
Có thể hiểu rằng cà phê hoạt động như một chất kích hoạt "hệ thống phòng thủ" tự nhiên của cơ thể. Và tương tác với NR4A1 chính là một trong những lộ trình quan trọng giúp cà phê bảo vệ cơ thể trước nhiều bệnh mạn tính và tổn thương mô.
Phát biểu tại sự kiện ra mắt, bác sĩ (BS) CKI Trần Thị Minh Nguyệt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM, nêu thực trạng: Chúng ta đang sống trong một thời đại mà việc tiếp cận thông tin sức khỏe trở nên quá dễ dàng. Người dân đang đối mặt với nhiều kinh nghiệm truyền miệng chưa được kiểm chứng hay những trào lưu dinh dưỡng phản khoa học trên mạng xã hội. Mỗi ngày, có rất nhiều video clip của rất nhiều người tự xưng là bác sĩ - chưa được xác thực - mà người dân không có công cụ, cơ sở gì để kiểm chứng. Việc tiếp cận nhiều thông tin là một thuận lợi, song không đồng nghĩa chúng ta sẽ hiểu đúng các thông tin đó. Do vậy, điều cấp thiết hiện nay là xây dựng một "màng lọc" khoa học, một nguồn tham chiếu tin cậy để cộng đồng có thể hiểu đúng và áp dụng đúng.
Xuất phát từ thực tế đó, Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng quy tụ đội ngũ gần 20 chuyên gia là các phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ uy tín trong lĩnh vực dinh dưỡng, giàu kinh nghiệm công tác tại các bệnh viện và cơ sở y tế lớn trên cả nước được thành lập với mong muốn xây dựng một diễn đàn khoa học chính thống, khách quan, sử dụng nền tảng y học chứng cứ để thẩm định các xu hướng dinh dưỡng, giúp cộng đồng phân biệt rõ ràng giữa kiến thức khoa học và tin đồn thiếu căn cứ.
"Một nghiên cứu năm 2026 trên hơn 3.500 người Việt có trình độ đại học trở lên cho kết quả 85,5% có thể tìm kiếm thông tin sức khỏe trực tuyến, nhưng 67,3% chưa đủ năng lực đánh giá và áp dụng chính xác vào thực tế. Tình trạng này đặc biệt rõ ở nhóm phụ huynh - những người có nhu cầu tìm hiểu dinh dưỡng cao. Theo khảo sát Vietnam Digital Mom 2025, có đến 64% bà mẹ thường xuyên đọc blog, website nuôi con, 68% tin vào "review online" và 47% tham khảo các hội nhóm mạng xã hội. Điều này phản ánh sức mạnh truyền thông số, song cũng là khởi đầu của nhiều trào lưu dinh dưỡng phi khoa học hoặc chưa kiểm chứng, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ", BS Nguyệt dẫn chứng.
Như được "bắt trúng mạch", rất nhiều bà mẹ có mặt tại sự kiện thừa nhận mình từng là "nạn nhân" của rất nhiều thông tin, lời khuyên nuôi con trên mạng. Người dẫn chương trình Liêu Hà Trinh chia sẻ: Khi sinh bé đầu tiên, cô đã được trực tiếp Th.S-BS CKII Phạm Công Luận đưa lời khuyên "sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong 6 tháng đầu đời". Tuy nhiên, vì công việc bận rộn, Liêu Hà Trinh nhanh chóng bị mất sữa và chỉ có thể cho bé uống sữa mẹ vài tháng đầu. Sau đó, giữa hàng ngàn loại sữa công thức nhập khẩu trên thị trường cùng các loại thuốc bổ sung sức đề kháng, mong con "hay ăn, chóng lớn", bà mẹ trẻ đã phải "ôm" hết các sản phẩm đến gặp bác sĩ để nhờ tư vấn.
Đồng cảm, bà mẹ 3 con Phương Trinh Jolie cũng kể bản thân bị mất sữa sớm và cho con dùng sữa công thức từ tháng thứ 3. Nhận thấy con sinh mổ, sức đề kháng yếu hơn bé sinh thường, cô đã "nằm vùng" ở rất nhiều trang tư vấn trên mạng xã hội, xem review và mua rất nhiều sản phẩm hỗ trợ tăng đề kháng cho con, đặc biệt là sữa. Thực tế, em bé nhà Phương Trinh Jolie sau khi sử dụng sản phẩm bổ sung đúng là có khỏe hơn và ít bệnh vặt hơn thật. Tuy nhiên, điều này khiến "mẹ bỉm" hoang mang, không biết những trường hợp tăng nhanh như vậy nghĩa là thế nào, có thực chất con đã tăng được sức đề kháng hay không.
Tại Hội thảo "Tiêu hóa và Miễn dịch" trong khuôn khổ sự kiện, tất cả các băn khoăn, thắc mắc, câu hỏi của các "mẹ bỉm" đã được "siêu Hội đồng" gồm Th.S-BS CKII Phạm Công Luận; TTƯT- BS Trương Hữu Khanh; TTƯT- BS Đặng Thị Kim Huyên, PGS-TS-BS Lê Thị Minh Hương; TS-BS Lưu Thị Mỹ Thục giải đáp một cách đầy khoa học và dễ hiểu.
Sau khi lắng nghe nhiều thắc mắc của các "mẹ bỉm", BS Trương Hữu Khanh nhận xét: Xu hướng các bà mẹ hiện nay đang quá lo lắng với việc con nhỏ dễ bị ốm và lựa chọn thực phẩm bổ sung để bé đủ dinh dưỡng (đủ theo khái niệm của mẹ). Theo BS Khanh, trẻ nhỏ dễ ốm là chuyện rất bình thường và một đứa trẻ không hoàn hảo về miễn dịch khi thiếu đi một vài vi chất cũng là rất bình thường. Quan trọng nhất là các bà mẹ phải có được kênh thông tin chuẩn xác để tìm hiểu một cách chuẩn y khoa về dinh dưỡng cho con theo từng đặc điểm cơ thể riêng của đứa trẻ.
"Một số bà mẹ mua thuốc cho con uống, thấy con tăng cân, ít bệnh hơn thì có thể là may mắn thuốc đó cung cấp đúng vi chất mà bé đang thiếu. Nhưng đó chỉ là hên xui. Theo tôi, các phụ huynh đừng quá căng thẳng bây giờ mình phải chọn cái gì, loại nào, lo đi hỏi bác sĩ nhưng rồi lại gặp luôn ông "họa sĩ" vẽ vẽ một hồi là ba mẹ tối sầm mặt lại ngay, thấy ghê quá. Gặp đúng được bác sĩ thì chúng ta sẽ bình tĩnh hơn nhiều trong việc lựa chọn các sản phẩm và chăm sóc con", BS Trương Hữu Khanh ví von.
Lắng nghe các bác sĩ chuyên khoa nhi và dinh dưỡng chia sẻ, PGS-TS Nguyễn Lân Hiếu, thành viên Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng - bày tỏ vô cùng tâm đắc. Là bác sĩ chuyên khoa tim mạch, BS Nguyễn Lân Hiếu cũng từng xử lý nhiều ca bệnh nhi mắc bệnh tim và cha mẹ chỉ nghe quảng cáo sản phẩm chỗ này chỗ kia rồi cho con uống thuốc với hy vọng hệ miễn dịch sẽ lập tức mạnh lên. Bên cạnh đó, thực trạng hiện nay là phụ huynh hay chạy theo quảng cáo, chú trọng việc con uống sữa xong tăng được bao nhiêu cân, bao nhiêu lạng một tháng. Ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ dưới 30 tuổi bị nhồi máu cơ tim do béo phì - hệ quả từ chế độ ăn uống, chăm sóc sai từ nhỏ.
Do đó, BS Nguyễn Lân Hiếu khuyến cáo phụ huynh nên dựa vào các nghiên cứu khoa học bài bản, được công bố rộng rãi trên các tạp chí lớn để chọn lựa sản phẩm. Quan trọng nhất, khi phụ huynh không hiểu biết hoặc đứng trước quá nhiều luồng thông tin hỗn loạn, tốt nhất là nên hỏi các chuyên gia "người thật việc thật" tại các hội đồng chuyên môn có giá trị, thay vì lên Google hoặc hỏi chuyên gia AI.
BS CKI Trần Thị Minh Nguyệt nhấn mạnh: Hội thảo "Tiêu hóa và Miễn dịch" chỉ là bước khởi đầu trong hành trình. Thời gian tới, chuỗi hội thảo sẽ tiếp tục khai thác các chủ đề dinh dưỡng được quan tâm, hoặc phòng bệnh từ trong ruột, nhằm từng bước chuẩn hóa nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe. Đây sẽ là hành trình lâu dài, cần sự đồng hành của giới chuyên môn, truyền thông và toàn xã hội để tạo nên một biểu tượng khoa học đáng tin cậy cho cộng đồng.
Cả ba loại đậu này có chung một số đặc điểm như giàu protein thực vật, chất xơ và các hợp chất chống ô xy hóa. Dù vậy, mỗi loại đậu lại có thành phần dinh dưỡng và một số tác động đến sinh hóa cơ thể riêng, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Xét tổng thể, đậu đen, đậu đỏ và đậu xanh đều là những thực phẩm giàu dinh dưỡng. Hàm lượng protein của cả ba tương đối tương đương, khoảng 22 - 24 g/100 g.
Tuy nhiên, đậu đỏ và đậu xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi đậu đen lại nổi bật nhờ hàm lượng các hợp chất chống ô xy hóa.
Về khoáng chất, mỗi loại có một lợi thế riêng: Đậu đỏ giàu kali và magiê, đậu xanh cung cấp nhiều sắt, còn đậu đen chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho chuyển hóa. Điều này cho thấy không có loại nào vượt trội hoàn toàn.
Các loại đậu thường được đưa vào chế độ ăn giảm cân nhờ khả năng tạo cảm giác no lâu. Chất xơ giúp làm chậm tiêu hóa, ổn định đường huyết và hạn chế cảm giác đói.
Trong khi đó, protein thực vật giúp duy trì khối cơ - yếu tố quan trọng trong quá trình giảm cân lành mạnh.
Đậu đen chứa nhiều polyphenol và flavonoid - các chất có khả năng trung hòa gốc tự do và giảm viêm. Nhờ đó, loại đậu này có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Với hàm lượng chất xơ cao, đậu đỏ giúp làm chậm hấp thu đường vào máu, giữ đường huyết ổn định và hạn chế cảm giác đói. Đồng thời, chất xơ còn giúp giảm cholesterol LDL, góp phần bảo vệ tim mạch.
Đậu xanh không chỉ cung cấp protein và chất xơ mà còn giàu vitamin, khoáng chất. Điểm nổi bật là dễ tiêu hóa hơn nhiều loại đậu khác, giúp hạn chế đầy hơi, khó chịu đường ruột.
Khi đặt 3 loại đậu cạnh nhau, có thể thấy mỗi loại đều có thế mạnh riêng: Đậu đỏ phù hợp với mục tiêu giảm cân, đậu xanh thích hợp cho chế độ ăn bền vững, còn đậu đen hỗ trợ chuyển hóa và chống viêm.
Thay vì chọn một loại “tốt nhất”, các chuyên gia khuyến nghị nên linh hoạt kết hợp cả ba trong khẩu phần ăn để tối ưu lợi ích sức khỏe, theo EatingWell.
