Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng ngày 5/5 ký công điện theo ủy quyền của Thủ tướng về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Công điện nêu thời gian qua công tác đấu tranh, xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ đã có chuyển biến, nhiều vụ việc được phát hiện, xử lý. Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm vẫn diễn biến phức tạp ở một số lĩnh vực, địa phương, ảnh hưởng môi trường đầu tư, kinh doanh và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Để tạo chuyển biến mạnh, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đồng loạt ra quân, tập trung nguồn lực triển khai đợt cao điểm từ 7 đến 30/5 trên phạm vi toàn quốc, xử lý nghiêm vi phạm theo tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Bộ Công an được giao chủ trì, phối hợp các bộ, ngành tập trung xác minh, điều tra, khởi tố các vụ án xâm phạm nghiêm trọng quyền tác giả, quyền liên quan, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. Đồng thời, công an phải triệt phá các website và tổ chức vận hành website vi phạm bản quyền trực tuyến có lượng truy cập lớn, đặc biệt là các trang cung cấp phim, âm nhạc, trò chơi điện tử di động, chương trình truyền hình lậu bằng tiếng Việt và tiếng nước ngoài.
Bộ Quốc phòng chỉ đạo bộ đội biên phòng, cảnh sát biển phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và địa phương kiểm soát, ngăn chặn vi phạm từ biên giới, trên biển.
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao đẩy mạnh kiểm sát, truy tố, xét xử các vụ án sở hữu trí tuệ, bảo đảm xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật, trong đó tập trung một số vụ án điển hình để tăng tính răn đe.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch kiểm tra việc chấp hành bản quyền phần mềm tại doanh nghiệp; bản quyền phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, trò chơi điện tử trên môi trường mạng; xử lý hoặc chuyển xử lý các vụ vi phạm nghiêm trọng.
Bộ Công Thương và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý hàng giả mạo nhãn hiệu, vi phạm sở hữu công nghiệp.
Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng hải quan tăng kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu; chủ động tạm dừng thông quan khi có căn cứ hàng hóa giả mạo sở hữu trí tuệ.
Các lực lượng chức năng được yêu cầu nâng số vụ phát hiện, xử lý và tạm dừng thông quan hàng hóa vi phạm tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.
Bộ Ngoại giao phối hợp các bộ, ngành cung cấp thông tin về kết quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam cho các đối tác quốc tế.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải báo cáo nhanh hằng ngày về tình hình phát hiện, xử lý các vụ việc nghiêm trọng, gửi Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp báo cáo lãnh đạo Chính phủ hằng tuần hoặc khi được yêu cầu; báo cáo tổng kết toàn đợt đến ngày 30/5 vào ngày 31/5.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì cung cấp ý kiến chuyên môn, kết luận giám định phục vụ xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Thủ tướng giao Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả điều phối liên ngành, kiểm tra, đôn đốc, xử lý các vụ việc trọng điểm, phức tạp.
Người đứng đầu Chính phủ cũng đề nghị Bí thư tỉnh, thành ủy trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo; yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khẩn trương thành lập tổ công tác liên ngành do Chủ tịch làm tổ trưởng, huy động các lực lượng phối hợp xử lý hiệu quả vi phạm trên địa bàn.
Trong cuộc trao đổi về an ninh mạng doanh nghiệp và giáo dục tại TP.HCM với Báo Thanh Niên, Eugene Kaspersky - CEO của Kaspersky cho rằng bài toán nhân lực của ngành này không bắt đầu từ phần mềm hay công cụ, mà từ nền tảng tư duy. Theo ông, khi các mối đe dọa trên không gian mạng liên tục thay đổi và AI ngày càng được cả bên phòng thủ lẫn bên tấn công khai thác, người trẻ muốn đi đường dài với an ninh mạng cần chuẩn bị từ rất sớm những năng lực cốt lõi, trong đó toán học là nền tảng quan trọng nhất.
Ông nhìn nhận nhận thức về an ninh mạng của người dùng hiện nay đã tốt hơn trước, bởi sau hơn 30 năm sống cùng internet, phần lớn đã hiểu công nghệ số vừa mang lại tiện ích, vừa kéo theo rủi ro. Tuy vậy, các mối đe dọa mạng không đứng yên. Mỗi năm lại xuất hiện thêm những phương thức tấn công mới, từ các kịch bản nhắm vào hệ thống công nghiệp đến việc lợi dụng AI và deepfake để tăng hiệu quả lừa đảo. Theo ông Eugene, điều này khiến việc học hỏi trong lĩnh vực an ninh mạng không thể dừng lại ở kiến thức nền hay kinh nghiệm cũ.
Khi được hỏi nên dạy gì từ sớm cho học sinh nếu muốn chuẩn bị cho lĩnh vực an ninh mạng, CEO Eugene Kaspersky đưa ra câu trả lời trực diện: hãy học toán. Theo ông, toán học không chỉ là một môn học mà là công cụ giúp hình thành cấu trúc tư duy, khả năng suy luận logic và cách tiếp cận vấn đề có hệ thống.
Từ góc nhìn này, toán học không chỉ phục vụ riêng cho kỹ sư hay nhà nghiên cứu, mà còn tạo nền cho nhiều hướng nghề nghiệp khác nhau. Riêng với an ninh mạng, đây là lớp kiến thức giúp người học có thể đi sâu hơn vào công nghệ, từ phân tích dữ liệu, xây dựng thuật toán đến phát triển các hệ thống AI. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, thị trường không chỉ cần người biết sử dụng công cụ mà cần thêm những người có thể tham gia xây dựng chúng.
Thông điệp này cũng cho thấy cách nhìn khá rõ của ông về giáo dục an ninh mạng. Thay vì chạy theo các kỹ năng ngắn hạn hay những công cụ đang phổ biến, người học cần xây một nền tư duy đủ chắc để thích nghi với sự thay đổi của công nghệ. Nếu có được tư duy toán học, người trẻ sẽ có lợi thế lớn hơn khi bước vào những lĩnh vực đòi hỏi phân tích sâu như AI hay bảo mật.
Ngoài nền tảng toán học, ông Eugene cho rằng người làm an ninh mạng trong giai đoạn mới phải chấp nhận một thực tế: đây là nghề học liên tục. Theo ông, an ninh mạng không phải một dự án có điểm kết thúc mà là một quá trình. Các mối đe dọa thay đổi theo từng năm, nên nhân lực trong ngành cũng phải liên tục cập nhật kiến thức, kỹ năng và cách ứng phó.
An ninh mạng không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Trong nhiều vụ tấn công thành công, yếu tố con người vẫn là mắt xích quan trọng, bên cạnh các lỗ hổng kỹ thuật. Những hình thức lừa đảo dựa trên kỹ nghệ xã hội, liên kết độc hại hay deepfake cho thấy chỉ một thao tác sai của người dùng cũng có thể mở đường cho kẻ tấn công. Vì vậy, theo ông, đào tạo nhận thức bảo mật phải đi cùng đào tạo chuyên môn.
Ở cấp độ nghề nghiệp, nhân lực an ninh mạng hiện nay còn phải có khả năng điều tra và phân tích. Đây là lĩnh vực vừa cần người phát triển công nghệ mới, vừa cần người có thể lần theo dấu vết, hiểu động cơ của đối tượng tấn công và dự đoán bước đi tiếp theo. Nói cách khác, ngành này không chỉ cần những người biết xây dựng hệ thống, mà còn cần những người có thể “đọc” cách đối phương hành động trên không gian mạng.
Từ những nhận định đó, thông điệp ông gửi tới học sinh, sinh viên khá rõ: muốn theo đuổi an ninh mạng trong thời AI, không thể chỉ học để dùng công cụ. Điều quan trọng hơn là rèn tư duy logic, giữ thói quen học liên tục và chuẩn bị cho một lĩnh vực luôn vận động, nơi kiến thức kỹ thuật phải đi cùng khả năng phân tích con người và bối cảnh tấn công.
Chiếc điện thoại Android bỗng nhiên liên tục hiện thông báo bộ nhớ chạm ngưỡng giới hạn. Kéo theo đó là một chuỗi hệ lụy khó chịu như máy bắt đầu giật lag, ứng dụng phản hồi chậm chạp, các tiến trình chạy ngầm ì ạch.
Hầu hết chúng ta đều đổ cho kho ảnh và video. Thế nhưng, các chuyên gia công nghệ cảnh báo rằng có một thế lực ngầm tinh vi hơn nhiều đang âm thầm nuốt chửng hàng chục gigabyte (GB) bộ nhớ: Sự bùng nổ của ứng dụng rác và 'bẫy' bộ nhớ đệm (cache).
Bạn có biết vì sao khi lướt TikTok, Instagram hay Facebook, video và hình ảnh luôn hiển thị mượt mà không độ trễ? Để làm được điều đó, các ứng dụng này liên tục chạy ngầm, tự động tải trước nội dung và lưu trữ chúng vào một phân vùng gọi là bộ nhớ đệm.
Hậu quả là trong khi bạn lướt mạng xã hội, thì bộ nhớ đệm của các ứng dụng này đang phình to ra một cách chóng mặt, âm thầm 'ngốn' sạch dung lượng máy.
Bên cạnh đó, thói quen 'tích trữ' ứng dụng cũng là một sai lầm chí mạng. Những tựa game cũ đã bỏ xó cả năm trời, những ứng dụng mua sắm, nhắn tin hiếm khi chạm vào... tất cả chúng vẫn liên tục kéo các bản cập nhật và tệp chạy ngầm về máy, biến chiếc điện thoại thành một 'bãi rác công nghệ' đúng nghĩa.
Nhưng có một vấn đề là hệ điều hành Android hiện tại có ít công cụ tự động để xử lý triệt để những dữ liệu thừa thãi này. Cách duy nhất để 'cứu' chiếc điện thoại là phải chủ động thực hiện 3 bước tinh giản thông minh sau:
Cuối cùng, hãy vào phần cài đặt ứng dụng và tiến hành xóa bộ nhớ đệm (Clear Cache) của các ứng dụng xem video và mạng xã hội. Chỉ riêng hành động này thôi có thể lập tức lấy lại hàng chục GB bộ nhớ bị chiếm dụng, giúp chiếc điện thoại Android ngay lập tức lấy lại phong độ, chạy mượt mà và nhạy bén như lúc mới mua.
Theo CNN, báo cáo thường niên mới nhất của Dam Removal Europe, liên minh 6 tổ chức khôi phục kết nối sông ngòi, ghi nhận kỷ lục phá bỏ 603 rào cản ở 21 quốc gia trong năm 2025. Hoạt động phá bỏ giúp kết nối lại hơn 3.740 km sông trên toàn châu lục, hướng tới mục tiêu khôi phục 25.000 km sông chảy tự do vào năm 2030 của Liên minh châu Âu (EU).
Trong báo cáo công bố tuần trước, số lượng rào cản bị phá bỏ vượt qua kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2024 với mức tăng 11%. Theo Guardian, hoạt động phá bỏ trong năm 2025 cũng cao gấp 6 lần so với năm 2020. Những con số này cho thấy việc khôi phục sông ngòi đang trở nên phổ biến hơn trong thời kỳ khí hậu cực đoan.
Tại Phần Lan, việc phá bỏ ba đập thủy điện dọc sông Hiitolanjoki từ năm 2021 đến 2023 giúp mở lại các tuyến di cư cho cá hồi đất liền cực kỳ nguy cấp, cho phép chúng tiếp cận khu vực sinh sản bị chặn từ đầu thập niên 1900. Nhà chức trách Phần Lan cũng đang lên kế hoạch phá bỏ đập thủy điện Palokki ở lưu vực sông Vuoksi.
Tại Pháp, hoạt động phá bỏ đập Vezins năm 2020 và La Roche-Qui-Boit vào năm 2022 trên sông Sélune góp phần khôi phục gần 90 km sông chảy tự do. Ở khu vực Quận Hồ của Anh, đập tràn Bowston trên sông Kent bị phá bỏ năm 2022 giúp khôi phục dòng chảy tự nhiên của sông, cải thiện điều kiện cho cá di cư và hệ sinh thái xung quanh.
Tại Bỉ, những cống ngầm trong rừng Anlier bị loại bỏ để kết nối lại những nhánh sông nhỏ đóng vai trò quan trọng trong đa dạng sinh học địa phương. Tây Ban Nha, Đan Mạch, Thụy Điển, Đức và Estonia đều thực hiện các dự án phá bỏ rào cản ở nhiều quy mô khác nhau trong thời gian gần đây.
Năm 2025, Thụy Điển phá bỏ nhiều đập nhất (173), tiếp theo là Phần Lan (143) và Tây Ban Nha (109). Các quốc gia ở Nam và Đông Nam châu Âu, bao gồm Slovakia, Croatia, Bosnia và Herzegovina, Hy Lạp, thậm chí cả Ukraine cũng đang tiến hành phá bỏ đập.
Ước tính từ dự án nghiên cứu Adaptive Management of Barriers in European Rivers (AMBER) cho thấy khoảng 1,2 triệu rào cản, bao gồm đập thủy điện, đập tràn, cống ngầm và cống xả, chặn ngang sông ngòi ở sông của châu Âu. Theo National Geographic, ít nhất 150.000 trong số đó đã lỗi thời, không còn hoạt động, mục nát và gây ra rủi ro an toàn. Phần lớn đập ở châu Âu được xây dựng trong thế kỷ 19 và 20. Hiện nay, Carlos Garcia de Leaniz, nhà sinh thái học sông tại Đại học Vigo và Đại học Swansea, cho biết hầu như không có sông nào ở châu Âu chảy tự do từ thượng nguồn tới biển.
Theo Pao Fernández-Garrido, quản lý sáng kiến hỗ trợ phá bỏ đập trên sông European Open Rivers Programme, khối lượng nước lớn trong các hồ chứa của đập có thể bay hơi trong khi vật liệu hữu cơ mắc kẹt, tích tụ và phân hủy theo thời gian, giải phóng khí methane, khí nhà kính cực mạnh góp phần đáng kể vào hiện tượng ấm lên toàn cầu. Các hệ sinh thái bị chia nhỏ ít có khả năng đối phó với lũ lụt, hạn hán và khí hậu cực đoan. Cơ quan Môi trường châu Âu tính toán trong thập kỷ qua, 9 trong số 10 thảm họa tự nhiên ở lục địa này liên quan đến nước.
Dam Removal Europe cho biết sông ngòi phân mảnh là yếu tố dẫn tới suy giảm đa dạng sinh học nước ngọt ở châu Âu với hơn 42% các loài cá nước ngọt bị đe dọa như cá hồi Đại Tây Dương và lươn. Lòng sông ít dưỡng chất không còn phù hợp cho sinh sản, trong khi nhiệt độ và lưu lượng nước thay đổi làm giảm đa dạng môi trường sống.
Luật Phục hồi Thiên nhiên của EU có hiệu lực từ năm 2024, đặt ra các mục tiêu ràng buộc để khôi phục ít nhất 20% diện tích đất và biển thuộc EU vào năm 2030, bao gồm đưa 25.000 km sông về trạng thái chảy tự do, không bị cản trở bởi các công trình nhân tạo như đập, hồ chứa, hay kênh đào. Bộ luật này đánh dấu lần đầu tiên việc kết nối sông ngòi và phá bỏ đập được đưa vào luật của EU. Với nguồn lực hạn chế, nỗ lực đạt mục tiêu 25.000 km sẽ đòi hỏi hợp tác quốc tế để tìm và ưu tiên những đập có thể mở ra đoạn sông dài nhất khi phá bỏ mà không ảnh hưởng nhiều tới sản lượng thủy điện.
