Ngôi trường ‘bước ra từ truyện cổ tích’ ở Trung Quốc

Hãng Reuters ngày 4.5 đưa tin Iran tuyên bố đã buộc một tàu chiến Mỹ phải quay trở lại khi tiến vào eo biển Hormuz, trong khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhanh chóng bác bỏ thông tin về vụ tấn công bằng tên lửa.

Một quan chức cấp cao của Iran cho biết phía Iran đã bắn một phát súng cảnh cáo và hiện chưa rõ tàu chiến Mỹ có bị hư hại hay không.

Hải quân Iran cho biết họ đã ngăn chặn các tàu chiến tiến vào khu vực eo biển bằng cách đưa ra "cảnh báo nhanh chóng và dứt khoát".

Hãng thông tấn Fars đưa tin hai tên lửa đã bắn trúng tàu chiến gần cảng Jask ở lối vào phía nam của eo biển, nhưng CENTCOM phủ nhận việc bất kỳ tàu chiến nào bị trúng tên lửa.

CENTCOM cho biết đang hỗ trợ "Dự án Tự do" của Tổng thống Donald Trump, nhằm mục đích giải phóng các tàu thương mại bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế cho biết hàng trăm tàu thương mại và khoảng 20.000 thủy thủ không thể đi qua eo biển trong suốt cuộc xung đột.

Tập đoàn vận tải container Hapag-Lloyd (Đức) ngày 4.5 cho biết đánh giá rủi ro của họ không thay đổi và việc đi qua eo biển Hormuz vẫn chưa thực hiện được.

Tuy nhiên, CENTCOM ngày 4.5 cho biết hai tàu thương mại treo cờ Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz, trong khi một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ hoạt động trong khu vực.

"Lực lượng Mỹ đang chủ động hỗ trợ nỗ lực khôi phục vận chuyển thương mại hàng hải", theo thông cáo của CENTCOM.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ukraine năm 2025 đối mặt hàng loạt tín hiệu bất lợi, khi Nga tiếp tục tiến quân trên thực địa, còn Mỹ thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình theo hướng bất lợi cho nước này. Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky đấu khẩu tại Nhà Trắng, khiến quan hệ song phương căng thẳng đến mức Washington quyết định đình chỉ viện trợ quân sự, buộc Kiev phải xuống thang để hàn gắn.

Các quan chức Liên minh châu Âu (EU) hồi cuối năm ngoái cảnh báo Ukraine đang trên đà cạn kiệt tiền mặt vào mùa xuân, trong khi Nga duy trì đà tiến công và không ngừng gây sức ép lên hệ thống hạ tầng năng lượng của Kiev bằng các cuộc tập kích tầm xa.

Tuy nhiên, cuộc chiến giữa Mỹ với Iran nổ ra từ ngày 28/2 đã làm xoay chuyển cục diện. Khi Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào các nước vùng Vịnh để trả đũa, gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng năng lượng các cường quốc dầu mỏ Trung Đông, kinh nghiệm mà Ukraine tích lũy khi đối phó Nga trở thành lợi thế được nhiều bên tìm kiếm.

"Các đột phá công nghệ của chúng tôi đã góp phần định hình lại chiến sự. Ukraine từ việc bị coi chỉ là bên nhận viện trợ và phụ thuộc an ninh đã chuyển thành chủ thể đóng góp cho an ninh", Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Mariana Betsa nói.

Quân đội Nga bắt đầu dùng UAV tầm xa tấn công Ukraine từ tháng 10/2022, trong đó có mẫu Geran được cho là phát triển dựa trên Shahed-136 của Iran. Các UAV có ưu thế dễ triển khai quy mô lớn, chi phí thấp, khó đánh chặn hơn so với tên lửa dẫn đường tầm xa.

Ukraine ban đầu gặp khó khăn khi đối phó với UAV Geran, nhưng sau đó dần tích lũy kinh nghiệm, chiến thuật và phát triển drone đánh chặn cũng như tấn công có chi phí thậm chí còn rẻ hơn.

Quân đội nước này đã tận dụng ưu thế về UAV để bù đắp bất lợi về nhân lực trước Nga, giúp Kiev duy trì được phòng tuyến, ngăn đà tiến quân của Moskva. Ukraine còn sử dụng UAV để tập kích vào các khu vực Nga kiểm soát hoặc sâu trong lãnh thổ nước này.

"Nga không còn lợi thế nào trước chúng tôi ngoài nhân lực", Dmytro Putiata, chuyên gia tác chiến UAV từng phục vụ trong Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, nói với WSJ. "Tôi lạc quan hơn nhiều so với vài tháng trước, bởi cuối cùng cũng thấy công nghệ Ukraine phát huy hiệu quả".

Chiến sự Iran tiếp tục cho thấy tầm quan trọng của UAV giá rẻ, khiến nhiều quốc gia bắt đầu quan tâm tới kinh nghiệm của Ukraine. Các tổ hợp phòng không đắt đỏ như Patriot hay THAAD tại vùng Vịnh tỏ ra kém hiệu quả trong đánh chặn những đòn tập kích kết hợp UAV cùng tên lửa mà Iran phát động.

Phát biểu trước quốc hội Anh hồi tháng 3, Tổng thống Zelensky nói Ukraine đã tích lũy kinh nghiệm chống UAV mà "không quốc gia nào trên thế giới có được" sau hơn 4 năm đối phó Nga.

Chỉ ít ngày sau bài phát biểu tại London, ông Zelensky công du liên tiếp đến các nước vùng Vịnh như Arab Saudi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar để ký các thỏa thuận hợp tác quân sự dài hạn.

Theo Forbes, Ukraine hiện có khả năng sản xuất hàng triệu UAV mỗi năm nhưng mới chỉ vận hành khoảng 60% công suất. Điều đó mở ra cơ hội xuất khẩu công nghệ quốc phòng giúp Kiev tăng nguồn thu đáng kể.

Cựu giám đốc CIA David Petraeus sau chuyến thăm Ukraine gần đây cho rằng cuộc chiến đã cho thấy quân đội phương Tây cần tiếp cận "một khái niệm chiến tranh hoàn toàn mới".

Ngoài Trung Đông, châu Âu cũng bắt đầu tìm kiếm hợp tác với ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine, khi Mỹ giảm các cam kết an ninh với châu lục. Ông Trump đã công kích mạnh mẽ các đồng minh châu Âu vì không tham gia chiến dịch tấn công Iran, dọa rút lực lượng đồn trú khỏi khu vực hay rời NATO.

EU hồi tháng 4 đã mở khóa khoản vay trị giá hơn 100 tỷ USD dành cho Ukraine nhằm bảo đảm nhu cầu ngân sách của Kiev tới năm sau.

"Nếu mối lo chính của chúng ta hiện nay là an ninh, vậy ai hiểu rõ nhất cách chiến đấu và phòng thủ trong chiến tranh hiện đại? Đó là Ukraine", đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh EU Kaja Kallas nói.

Bà Kallas cho rằng Ukraine "có lực lượng quân sự giàu kinh nghiệm nhất, có ngành công nghiệp quốc phòng tiên tiến nhất và sở hữu công nghệ hàng đầu về UAV".

"Chúng ta có rất nhiều điều cần học từ họ và họ cũng có nhiều điều để chia sẻ với chúng ta", bà Kallas tiếp tục.

Nhật Bản gần đây công bố thỏa thuận hợp tác đầu tiên giữa một công ty UAV nước này với doanh nghiệp quốc phòng Ukraine, theo Foreign Policy. Nhật Bản cho rằng chiến sự Iran cho thấy sự chênh lệch lớn giữa UAV giá rẻ và các tên lửa đánh chặn đắt đỏ của Mỹ, khiến họ cần học hỏi kinh nghiệm từ Ukraine.

Hàn Quốc được cho là đang cân nhắc hỗ trợ trực tiếp việc mua vũ khí cho Ukraine, trong bối cảnh Seoul quan tâm đến kinh nghiệm tác chiến của Kiev sau khi Triều Tiên đã cử lực lượng hỗ trợ Nga.

Trong khi đó, Tổng thống Trump nhiều lần công khai xem nhẹ năng lực UAV của Ukraine, lặp lại tuyên bố rằng Kiev "không có quân bài nào".

Tuy nhiên, giới quân sự Mỹ lại đưa ra đánh giá khác. Trong một phiên điều trần trước quốc hội, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) phụ trách Trung Đông, cho biết quân đội Mỹ đang hợp tác chặt chẽ với Ukraine để thích nghi với hình thái chiến tranh dựa vào UAV.

"Chúng tôi đã áp dụng rất nhiều chiến thuật, kỹ thuật và quy trình mà Ukraine chuyển giao, giúp chúng tôi bảo vệ người Mỹ", ông nói. "Tất cả đối tác của chúng tôi đều đang hợp tác với Ukraine dưới hình thức nào đó. Họ có hiệu quả hơn nhờ vậy không? Có".

Trong cuộc phỏng vấn hồi tháng 3, sau khi quân đội Mỹ đề nghị hỗ trợ đối phó UAV Iran, Tổng thống Zelensky mỉm cười nói rằng Ukraine "vẫn luôn có quân bài trong tay", chỉ là ông "không muốn lộ chúng quá sớm".

"Giống một người chơi giỏi, bạn có thể có quân bài tốt nhưng không nhất thiết phải thể hiện cho tất cả biết điều này", ông Zelensky nhấn mạnh.

Dù chiến sự Iran mở ra cơ hội mới, cuộc xung đột cũng mang đến không ít bất lợi cho Ukraine.

Các đợt tập kích tên lửa của Iran vào Israel và các nước vùng Vịnh đã tiêu hao đáng kể kho tên lửa đánh chặn do Mỹ sản xuất, trong đó có Patriot. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng Mỹ tiếp tục cung cấp loại vũ khí phòng không này cho Ukraine.

Trong khi đó, giá dầu toàn cầu tăng cùng việc Mỹ nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu mỏ Nga đã giúp Moskva thu về thêm hàng chục tỷ USD. Ukraine đang tìm cách hạn chế lợi ích này bằng cách tăng cường tấn công vào cơ sở năng lượng Nga, sử dụng những UAV tầm xa mà họ tự phát triển.

Tin Gốc: Vnexpress

"Chúng tôi đã thiết lập được một nền tảng rất tốt cho một thỏa thuận cuối cùng thành công", Phó tổng thống Mỹ JD Vance ngày 22/6 phát biểu với các phóng viên tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock, Thụy Sĩ. "Thỏa thuận cuối cùng giống như một ngôi nhà. Chúng tôi chưa xây xong ngôi nhà đó, nhưng đã đặt được nền móng để hướng tới một kết quả tốt đẹp cho người dân Mỹ".

Tehran và Washington tuần trước ký một bản ghi nhớ nhằm tạo khuôn khổ cho tiến trình đàm phán trong 60 ngày. Các nhà đàm phán hai bên cuối tuần qua gặp nhau tại Burgenstock, với mục tiêu giải quyết một số vấn đề nan giải nhất, như chương trình hạt nhân Iran, trong đó có kho dự trữ uranium đã làm giàu và quyền làm giàu thêm của nước này.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay cho biết "một cuộc thảo luận rất ngắn gọn đã diễn ra liên quan đến vấn đề hạt nhân, nhưng không đi sâu vào chi tiết" và các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ với Iran vẫn chưa bắt đầu.

Trong khi đó, Phó tổng thống Vance lại nói rằng Iran đã đồng ý mời các thanh sát viên thuộc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) "quay trở lại đất nước của họ", đồng thời gọi đây là "một cột mốc quan trọng, bước đầu tiên trong việc phi hạt nhân hóa vĩnh viễn" Iran.

Ông đồng thời mô tả về một sáng kiến nhằm giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran, theo đó sẽ cho phép Washington phê duyệt những gì Tehran có thể mua bằng số tiền này.

Kế hoạch, do Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, khởi xướng, sẽ yêu cầu số tiền trên phải được chi cho các sản phẩm nông nghiệp Mỹ.

"Chúng tôi muốn đảm bảo thiết lập được một quy trình sao cho nếu có phá băng tài sản của Iran, chúng tôi vẫn có thể chắc chắn rằng số tiền đó sẽ được dùng để giúp đỡ người dân Iran chứ không phải để tài trợ cho khủng bố", Phó tổng thống Mỹ nói.

Kế hoạch, được phối hợp xây dựng cùng Qatar, sẽ hướng đến việc sử dụng các khoản tiền bị đóng băng của Iran vào việc mua "đậu nành, ngô và lúa mỳ Mỹ để phục vụ cho lợi ích của người dân Iran", ông nói.

Nhiều tiếng nói cứng rắn trong chính quyền Mỹ đã chỉ trích thỏa thuận của Tổng thống Trump vì cho rằng nó mở đường cho các gói cứu trợ tài chính đổ vào Iran, dù Washington tuyên bố những tài sản được "rã băng" của Tehran sẽ không được dùng để tài trợ cho các hoạt động quân sự.

Cơ chế ông Vance mô tả có phần giống với một điều khoản nằm trong thỏa thuận vào tháng 9/2023 dưới thời tổng thống Joe Biden, theo đó các khoản tiền của Iran được chuyển ra khỏi tài khoản bị phong tỏa ở Hàn Quốc để đổi lấy việc phóng thích 5 công dân Mỹ bị giam tại nước này.

Iran chỉ được phép sử dụng số tiền trên cho các mục đích mua sắm các mặt hàng phục vụ mục đích nhân đạo, như thực phẩm, nông sản và thuốc men. Các quan chức chính quyền Biden nhấn mạnh mỗi giao dịch sử dụng nguồn tiền này đều sẽ do Bộ Tài chính Mỹ giám sát.

Ông Vance mô tả sáng kiến mới nhất là "một thỏa thuận mang phong cách Tổng thống Trump điển hình, trong đó nếu tài sản của Iran có được giải phóng, chúng sẽ được dùng để giúp nông dân Mỹ giàu lên và để nuôi sống người dân Iran".

Đề cập đến lời đe dọa trước đó từ Tổng thống Trump rằng sẽ khiến phái đoàn Iran không còn đất nước để quay về nếu hai bên không đạt thỏa thuận, ông Vance cho hay nó đã khiến các cuộc đàm phán bị gián đoạn trong chốc lát.

"Đã có một chút đe dọa, đã có một chút than vãn, nhưng cuối cùng, các cuộc đàm phán vẫn tiếp tục và chúng tôi đã đạt được tiến triển lớn", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress