“Chúng tôi đã thiết lập được một nền tảng rất tốt cho một thỏa thuận cuối cùng thành công”, Phó tổng thống Mỹ JD Vance ngày 22/6 phát biểu với các phóng viên tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock, Thụy Sĩ. “Thỏa thuận cuối cùng giống như một ngôi nhà. Chúng tôi chưa xây xong ngôi nhà đó, nhưng đã đặt được nền móng để hướng tới một kết quả tốt đẹp cho người dân Mỹ”.
Tehran và Washington tuần trước ký một bản ghi nhớ nhằm tạo khuôn khổ cho tiến trình đàm phán trong 60 ngày. Các nhà đàm phán hai bên cuối tuần qua gặp nhau tại Burgenstock, với mục tiêu giải quyết một số vấn đề nan giải nhất, như chương trình hạt nhân Iran, trong đó có kho dự trữ uranium đã làm giàu và quyền làm giàu thêm của nước này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay cho biết “một cuộc thảo luận rất ngắn gọn đã diễn ra liên quan đến vấn đề hạt nhân, nhưng không đi sâu vào chi tiết” và các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ với Iran vẫn chưa bắt đầu.
Trong khi đó, Phó tổng thống Vance lại nói rằng Iran đã đồng ý mời các thanh sát viên thuộc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) “quay trở lại đất nước của họ”, đồng thời gọi đây là “một cột mốc quan trọng, bước đầu tiên trong việc phi hạt nhân hóa vĩnh viễn” Iran.
Ông đồng thời mô tả về một sáng kiến nhằm giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran, theo đó sẽ cho phép Washington phê duyệt những gì Tehran có thể mua bằng số tiền này.
Kế hoạch, do Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, khởi xướng, sẽ yêu cầu số tiền trên phải được chi cho các sản phẩm nông nghiệp Mỹ.
“Chúng tôi muốn đảm bảo thiết lập được một quy trình sao cho nếu có phá băng tài sản của Iran, chúng tôi vẫn có thể chắc chắn rằng số tiền đó sẽ được dùng để giúp đỡ người dân Iran chứ không phải để tài trợ cho khủng bố”, Phó tổng thống Mỹ nói.
Kế hoạch, được phối hợp xây dựng cùng Qatar, sẽ hướng đến việc sử dụng các khoản tiền bị đóng băng của Iran vào việc mua “đậu nành, ngô và lúa mỳ Mỹ để phục vụ cho lợi ích của người dân Iran”, ông nói.
Nhiều tiếng nói cứng rắn trong chính quyền Mỹ đã chỉ trích thỏa thuận của Tổng thống Trump vì cho rằng nó mở đường cho các gói cứu trợ tài chính đổ vào Iran, dù Washington tuyên bố những tài sản được “rã băng” của Tehran sẽ không được dùng để tài trợ cho các hoạt động quân sự.
Cơ chế ông Vance mô tả có phần giống với một điều khoản nằm trong thỏa thuận vào tháng 9/2023 dưới thời tổng thống Joe Biden, theo đó các khoản tiền của Iran được chuyển ra khỏi tài khoản bị phong tỏa ở Hàn Quốc để đổi lấy việc phóng thích 5 công dân Mỹ bị giam tại nước này.
Iran chỉ được phép sử dụng số tiền trên cho các mục đích mua sắm các mặt hàng phục vụ mục đích nhân đạo, như thực phẩm, nông sản và thuốc men. Các quan chức chính quyền Biden nhấn mạnh mỗi giao dịch sử dụng nguồn tiền này đều sẽ do Bộ Tài chính Mỹ giám sát.
Ông Vance mô tả sáng kiến mới nhất là “một thỏa thuận mang phong cách Tổng thống Trump điển hình, trong đó nếu tài sản của Iran có được giải phóng, chúng sẽ được dùng để giúp nông dân Mỹ giàu lên và để nuôi sống người dân Iran”.
Đề cập đến lời đe dọa trước đó từ Tổng thống Trump rằng sẽ khiến phái đoàn Iran không còn đất nước để quay về nếu hai bên không đạt thỏa thuận, ông Vance cho hay nó đã khiến các cuộc đàm phán bị gián đoạn trong chốc lát.
“Đã có một chút đe dọa, đã có một chút than vãn, nhưng cuối cùng, các cuộc đàm phán vẫn tiếp tục và chúng tôi đã đạt được tiến triển lớn”, ông nói.
"Việt Nam quan tâm theo dõi tình hình và tin tưởng Cuba sẽ khắc phục, vượt qua những khó khăn, thách thức hiện tại", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ hôm nay, khi nêu quan điểm của Việt Nam về tình hình Cuba.
Việt Nam khẳng định tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em và nhất quán ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) yêu cầu gỡ bỏ bao vây cấm vận đơn phương chống Cuba.
Về việc Cuba - Mỹ đối thoại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết Việt Nam hoan nghênh, ủng hộ hai nước tiến hành trao đổi để tìm giải pháp cho những khác biệt trong quan hệ song phương trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.
"Việt Nam mong muốn hai bên sớm đạt được tiếng nói chung để đi tới cải thiện và bình thường hóa quan hệ, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển của khu vực và trên thế giới", bà Hằng nói.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel ngày 13/3 tuyên bố giới chức nước này và Mỹ đã thảo luận để giải quyết các khác biệt theo hướng đối thoại. Ông cho biết các cuộc trao đổi, được "yếu tố quốc tế thúc đẩy", cũng nhằm tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác để đảm bảo an ninh, hòa bình cho cả hai quốc gia và khu vực.
Chủ tịch Cuba ngày 25/3 thông báo cựu lãnh đạo Raul Castro đang tham gia đàm phán với Mỹ và các cuộc thảo luận này mới ở giai đoạn đầu.
Cảnh sát Singapore ngày 15/5 cảnh báo đường dây lừa đảo nhằm vào các doanh nhân từng giao dịch với các quan chức chính phủ Singapore. Một nạn nhân đã bị lừa 4,9 triệu đôla Singapore (3,8 triệu USD) sau khi nhận được tin nhắn qua ứng dụng WhatsApp có hình Thư ký Nội các Wong Hong Kuan.
Kẻ giả mạo yêu cầu doanh nhân tham gia cuộc họp có mặt Thủ tướng Lawrence Wong, đồng thời nhận được email từ Thư ký Nội các về hỗ trợ tài chính khẩn cấp cho chính phủ do tình hình eo biển Hormuz.
"Email này bao gồm một văn bản giả thư bảo lãnh do chính phủ ban hành, có chữ ký của Thủ tướng Wong, trong đó nêu rõ rằng chính phủ Singapore sẽ hoàn trả số tiền trong vòng 15 ngày làm việc", cảnh sát Singapore cho hay.
Sau cuộc họp, một kẻ lừa đảo đã giả danh luật sư liên hệ riêng với nạn nhân để thuyết phục chuyển tiền. Nạn nhân đã chuyển hàng triệu USD thông qua loạt giao dịch vào tài khoản mang tên doanh nghiệp do nhóm lừa đảo cung cấp. Chuyển tiền xong, nạn nhân mới cảm thấy bất thường và lập tức liên hệ với Thư ký Nội các hôm 14/5. Lúc này, ông mới phát hiện ra mình đã bị lừa.
Cảnh sát Singapore ngày 16/5 cho biết đã thu thập được video cuộc họp trực tuyến qua Zoom liên quan tới vụ lừa đảo. Cuộc họp này được dàn dựng hoàn toàn bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra các hình ảnh, âm thanh giả nhưng trông như thật (deepfake).
Video hiển thị hình ảnh ông Wong, Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Indranee Rajah cùng các đại diện đến từ Ngân hàng trung ương Singapore.
Trong video còn xuất hiện các quan chức chính phủ nước ngoài như Ngoại trưởng Canada, Cố vấn ngoại giao cấp cao của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cùng các đại diện thuộc khối tư nhân như tập đoàn tài chính BlackRock và Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai.
"Nạn nhân được giới thiệu tham gia cuộc họp với tư cách là một trong những đại diện thuộc khu vực tư nhân", cảnh sát Singapore cho hay. "Cuộc họp trực tuyến sau đó diễn ra với phần báo cáo ngắn từ các quan chức chính phủ về tình hình eo biển Hormuz, kết thúc bằng một video Deepfake quay cảnh Thủ tướng Lawrence Wong phát biểu bế mạc, trong đó ghi nhận sự hiện diện của nạn nhân tại buổi họp".
Cảnh sát Singapore nhận định có nguy cơ xuất hiện thêm nhiều trường hợp tương tự và khuyến cáo người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, đặc biệt thận trọng khi liên lạc qua nền tảng trực tuyến.
"Các sản phẩm giả mạo bằng AI Deepfake ngày càng tinh vi, khiến việc phân biệt giữa nội dung thật và giả trở nên vô cùng khó khăn", cảnh sát Singapore nhấn mạnh.
Ngày 8.5, quân đội Mỹ thông báo đã tấn công các mục tiêu quân sự tại Iran trong ngày 7.5 nhằm mục đích "tự vệ" sau khi 3 tàu khu trục Mỹ bị tấn công tại eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cho biết 3 tàu chiến Mỹ không hư hại gì nhưng nhiều xuồng nhỏ và máy bay không người lái (UAV), tên lửa của Iran đã bị bắn hạ.
"Chúng tôi sẽ hạ gục họ mạnh hơn và bạo lực hơn rất nhiều trong tương lai nếu họ không ký thỏa thuận nhanh chóng. Ba tàu khu trục của chúng tôi cùng thủy thủ đoàn tuyệt vời sẽ tái gia nhập đội phong tỏa hải quân, vốn là bức tường thép đích thực", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Trong khi đó, quân đội Iran tố cáo Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công một tàu dầu và một tàu khác gần eo biển Hormuz trong ngày 7.5. Hành động này khiến Iran đáp trả lực lượng Mỹ.
Đợt ăn miếng, trả miếng khiến nguy cơ xung đột tái bùng phát và làm lệnh ngừng bắn sụp đổ. Tuy nhiên, ông Trump nói với ABC News rằng lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực và miêu tả đòn tấn công mới của Mỹ "chỉ là cái chạm nhẹ" vì "họ đã coi thường chúng tôi".
"Tôi sẽ cho các bạn biết khi nào không còn lệnh ngừng bắn. Hoặc các bạn có thể biết điều đó khi thấy một luồng sáng lớn phát ra từ Iran", ông Trump nói.
Mặt khác, nhà lãnh đạo cho biết Mỹ vẫn đang đàm phán với Iran sau đợt tấn công qua lại. Ông tiết lộ rằng đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột là nhiều hơn một trang giấy.
Ông tóm tắt các đề nghị đó là Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân và sẽ giao "bụi hạt nhân cùng nhiều thứ khác chúng tôi muốn" cho Mỹ. "Bụi hạt nhân" là từ được ông Trump dùng để chỉ kho uranium được làm giàu của Iran và những gì còn lại sau đợt không kích của Mỹ và Israel vào năm 2025.
"Cuộc đối thoại đang diễn ra rất tốt nhưng họ phải hiểu rằng nếu thỏa thuận không được ký, họ sẽ chịu nhiều đau đớn. Việc ký kết có thể diễn ra vào bất cứ khi nào hoặc có thể không nhưng tôi tin rằng họ muốn thỏa thuận này hơn tôi", chủ nhân Nhà Trắng quả quyết. Khi được hỏi rằng Iran có đồng ý chưa, ông nói "họ đã đồng ý".
Truyền thông Iran đưa tin rằng nước này chưa hoàn thiện câu trả lời và đang đánh giá thông điệp của Mỹ được chuyển qua Pakistan.
