Sáng 15-5 (theo giờ Bắc Kinh), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông hy vọng quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc “sẽ trở nên bền chặt và tốt đẹp hơn bao giờ hết”.
“Hai năm trước, chúng tôi thật sự là một quốc gia đang đi xuống… Nhưng bây giờ, Mỹ là quốc gia nổi bật nhất thế giới và hy vọng rằng mối quan hệ giữa chúng tôi và Trung Quốc sẽ trở nên bền chặt và tốt đẹp hơn bao giờ hết”, nhà lãnh đạo Mỹ viết trên mạng xã hội Truth Social.
Ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ có các cuộc gặp vào ngày 15-5 để kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước từ ngày 13 đến 15-5 của Tổng thống Mỹ. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ uống trà và ăn trưa trước khi Tổng thống Trump bay về Mỹ.
Giới phân tích nhận định ông chủ Nhà Trắng sẽ nỗ lực để đạt được các thắng lợi thương mại trong cuộc gặp cuối với ông Tập, bao gồm hàng loạt lĩnh vực như nông nghiệp, hàng không và trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời cũng nhắm tới các thắng lợi địa chính trị như vấn đề Trung Đông.
Ngày 14-5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chính thức cho phép các tàu Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.
“Cuối cùng thì một số tàu của Trung Quốc, theo đề nghị của nước này, sẽ được phép đi qua eo biển sau thỏa thuận về các quy trình quản lý eo biển của Iran”, IRGC nêu trong một tuyên bố.
Truyền hình nhà nước Iran cho biết hơn 30 tàu đã được phép đi qua kể từ đêm 13-5 (giờ địa phương), nhưng không xác nhận liệu tất cả có phải là tàu Trung Quốc hay không.
Theo nguồn tin của Fars, tàu Trung Quốc được tạo điều kiện đi qua eo biển Hormuz dựa trên quan hệ đối tác chiến lược Bắc Kinh – Tehran, đồng thời diễn ra sau các nỗ lực của Ngoại trưởng Trung Quốc và Đại sứ Trung Quốc tại Iran.
Ngày 14-5, Không quân Ukraine cho biết Nga đã triển khai đợt không kích kéo dài nhiều giờ vào nước này, chủ yếu nhắm đến thủ đô Kiev, bằng 675 máy bay không người lái và 56 tên lửa.
Theo Hãng tin AFP, cuộc tấn công đã khiến ít nhất 16 người thiệt mạng, trong đó có 2 trẻ em và 45 người khác bị thương.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết 20 địa điểm tại thủ đô đã bị hư hại, bao gồm nhà dân, trường học và các hạ tầng dân sự khác. Hiện lực lượng cứu hộ đang tìm kiếm các nạn nhân và ước tính mức độ thiệt hại.
Trong khi đó, Nhà máy điện hạt nhân Zaporozhye của Nga cùng ngày thông báo 2 nhân viên đã bị thương sau cuộc không kích bằng máy bay không người lái của lực lượng Ukraine, theo Hãng tin TASS.
Ngày 14-5, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã hoan nghênh những tín hiệu đối thoại tích cực ban đầu giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đồng thời nhấn mạnh việc giảm căng thẳng và bất đồng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là điều có lợi cho toàn cầu.
“Điều quan trọng là hai nền kinh tế hàng đầu thế giới đang tiếp xúc ở cấp cao nhất. Chúng tôi hoan nghênh những cuộc đối thoại mang tính xây dựng giữa hai bên.
Bất kỳ điều gì giúp giảm căng thẳng thương mại và bất đồng đều có lợi cho cả hai nền kinh tế lớn này, và tất nhiên cũng có lợi cho kinh tế toàn cầu”, người phát ngôn IMF Julie Kozack cho biết tại buổi họp báo.
Từ lâu, IMF đã kêu gọi Mỹ và Trung Quốc giải quyết bất đồng thương mại thông qua đối thoại, thay vì sử dụng các biện pháp đơn phương.
Ngày 14-5, tân Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã tuyên thệ nhậm chức, sau khi Quốc hội phê chuẩn 14 bộ trưởng trong chính phủ mới nhưng không đạt được đồng thuận về một số vị trí còn lại, bao gồm Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng.
Ông Ali al-Zaidi (40 tuổi) là thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử Iraq. Tân Thủ tướng sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn, bao gồm giải giáp các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn, giải quyết nạn tham nhũng, cũng như cân bằng quan hệ với Iran và Mỹ.
Phát biểu sau cuộc bỏ phiếu, Tổng thống Iraq Nizar Amidi đánh giá việc Quốc hội thông qua nội các là “một dấu mốc quốc gia quan trọng”, đồng thời là bước đi mang tính hiến pháp nhằm củng cố ổn định chính trị, tăng cường an ninh và chủ quyền của đất nước.
Ngoài ra, ông Amidi cũng chúc mừng Thủ tướng Zaidi và các bộ trưởng đã giành được sự tín nhiệm của Quốc hội, đồng thời bày tỏ hy vọng nội các sẽ sớm được hoàn thiện để triển khai hiệu quả chương trình hành động của chính phủ và đáp ứng kỳ vọng của người dân.
"Với thêm chút thời gian, chúng tôi có thể dễ dàng mở eo biển Hormuz, chiếm lấy dầu mỏ và kiếm được một khoản tiền khổng lồ", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social tối 3.4.
Gần 5 tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, xung đột tiếp tục gây bất ổn khu vực và làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu. Tình hình leo thang khiến áp lực chính trị dồn lên Nhà Trắng trong việc nhanh chóng kiểm soát khủng hoảng, theo South China Morning Post.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiếm khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu - nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2.
Trước đó, trong bài phát biểu tối 2.4, ông Trump tiếp tục cảnh báo sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng của Iran, song không đưa ra thời hạn chấm dứt xung đột, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ trả đũa và kéo giảm thị trường chứng khoán.
Giao tranh cũng lan rộng sang các nước vùng Vịnh. Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã tạm dừng hoạt động tại cơ sở xử lý khí đốt Habshan - trung tâm năng lượng lớn của nước này - sau một vụ tấn công gây hỏa hoạn. Trước đó, các cơ sở năng lượng tại Kuwait cũng bị tấn công, trong đó nhà máy lọc dầu Mina Al Ahmadi bốc cháy khi đang vận hành, theo Reuters.
Các cuộc tập kích được cho là đã làm gián đoạn hoạt động của nhiều nhà máy lọc dầu, hóa dầu và khí tự nhiên hóa lỏng, buộc một số nhà sản xuất lớn phải cắt giảm sản lượng. Giá dầu vì thế tăng khoảng 50%, lên gần 110 USD/thùng.
Trong khi đó, Anh thông báo sẽ triển khai hệ thống phòng không Rapid Sentry tới Kuwait để bảo vệ lợi ích của Anh và các đồng minh trong khu vực. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thảo luận kế hoạch này trong cuộc điện đàm với Thái tử Kuwait Sabah al-Khalid al-Sabah, đồng thời lên án các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cơ sở dầu mỏ.
Iran ngày 3.4 cảnh báo sẽ tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng và các mục tiêu như cầu đường tại các nước vùng Vịnh nếu các cơ sở của họ bị tấn công. Ngoài ra, một nhà máy điện và cơ sở khử muối nước tại Kuwait cũng ghi nhận thiệt hại trong các đợt tấn công mới nhất.
Một quan chức cấp cao Iran đã chỉ trích dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc - do Bahrain đề xuất - cho phép sử dụng vũ lực nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz. Iran cho rằng văn bản này "không xem xét nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng", đồng thời cáo buộc Mỹ và Israel gây hấn.
Trong khi đó, CNN dẫn lời cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif ngày 3.4 kêu gọi Tehran tận dụng "ưu thế" hiện tại để thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình toàn diện với Washington. Theo ông, thỏa thuận có thể bao gồm việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và mở lại eo Hormuz, đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.
Kyiv Post đưa tin quân đội Ukraine đã thực hiện đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào kho dầu ở thành phố Tuapse, tỉnh Krasnodar Krai của Nga trong ngày 1.5. Đây là lần thứ 4 trong vòng 2 tuần kho dầu này bị Ukraine tập kích.
Theo lực lượng đặc nhiệm ở tỉnh Krasnodar của Nga, vụ không kích ngày 1.5 đã gây hỏa hoạn nhưng không có thương vong. Đài truyền hình RTVI của Nga đưa tin ít nhất hai bể chứa tại nhà máy lọc dầu Tuapse đã bốc cháy. Hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ khu vực này.
Cũng theo RTVI, khu vực cầu cảng bốc dỡ dầu đã mất điện trong vài giờ. Các blogger quân sự người Nga cũng đăng tải về tình trạng mất điện diện rộng và gián đoạn internet ở trung tâm thành phố Tuapse.
Chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine Robert “Madyar” Brovdi đã xác nhận một cuộc tấn công mới. USF tuyên bố vụ tấn công đã làm giảm sản lượng tại nhà máy Tuapse.
Thống đốc Krasnodar Veniamin Kondratyev không bình luận về vụ hỏa hoạn mới nhất ở Tuapse. Trước đó, đợt tấn công gần nhất vào nhà máy dầu Tuapse là vào ngày 28.4 và ông Kondratyev cho biết đã xảy ra vụ cháy lớn.
Trong ngày 30.4, Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergei Tsivilev đã đến thăm Tuapse, cho biết vụ hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu đã được dập tắt.
Về phía Nga, Bộ Quốc phòng nước này ngày 1.5 tuyên bố trong 1 tuần giao tranh (từ ngày 25.4 - 1.5), Nga đã kiểm soát 4 khu định cư ở Ukraine, mới nhất là khu Pokalyanoye tại tỉnh Kharkiv hôm 30.4. Moscow cũng tuyên bố đánh chặn hơn 2.600 UAV Ukraine trong 1 tuần.
Quân đội Ukraine ngày 1.5 cho biết Nga đã phóng 210 UAV trong đợt tấn công tối 30.4, rạng sáng 1.5 và Ukraine đã đánh chặn 190 UAV.
Theo tổng hợp của AFP ngày 1.5, Nga đã phóng một số lượng kỷ lục UAV vào lãnh thổ Ukraine.
Nga đã phóng tổng cộng 6.583 UAV tầm xa trong tháng 4, cao hơn 2% so với số UAV tháng 3 - vốn cũng là kỷ lục thời điểm đó. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ thành công 88% tổng số UAV và tên lửa bay tới.
Các chuyên gia phương Tây nhận định Nga trước đây gần như chỉ phóng UAV vào ban đêm, song những tuần gần đây tăng cường tần suất tập kích vào ban ngày và dường như nhằm gây ra thêm nhiều thiệt hại cho Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Nga và Ukraine không bình luận về tuyên bố của đối thủ. Hai bên cũng thường phủ nhận tấn công dân thường và hạ tầng dân sự.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ban hành quyết định tăng lương đáng kể cho các quân nhân Ukraine, dựa trên nguyên tắc công bằng.
“Chúng tôi đang tiến hành một cuộc cải cách quân đội. Trong suốt tháng 4, các lĩnh vực trọng tâm của cuộc cải cách đã được thống nhất. Hiện tại, trong tháng 5, tất cả các chi tiết then chốt sẽ được hoàn thiện. Vào tháng 6, cuộc cải cách sẽ bắt đầu”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X ngày 1.5.
Lãnh đạo Ukraine đề nghị cải cách cần mang lại kết quả tức thời trong tháng 6, đặc biệt trong việc hỗ trợ tài chính cho quân nhân.
Ông Zelensky cho biết đã đặt ra nhiệm vụ tăng lương dựa trên nguyên tắc công bằng. Theo đó, lương cho các vị trí không chiến đấu ít nhất phải đạt 30.000 UAH (khoảng 18 triệu đồng) mỗi tháng và cao hơn nhiều lần ở các vị trí chiến đấu.
Tổng thống Ukraine yêu cầu chú trọng vào mức lương cho bộ binh. Ông yêu cầu mức lương dao động 250.000 - 400.000 UAH (từ 150 triệu - 240 triệu đồng) cho những quân nhân bộ binh, tùy vào loại hình nhiệm vụ.
Theo Bộ Quốc phòng Romania, vật thể này tự phát nổ vào khoảng 10h30 sáng ngày 5-6 (giờ địa phương) tại cảng Constanta nhưng không gây thương vong.
Nhà chức trách đã nhanh chóng sơ tán khu vực cảng, khuyến cáo người dân tránh xa bờ biển Biển Đen và triển khai tàu thuyền cùng trực thăng để giám sát hiện trường.
Hải quân Ukraine sau đó xác nhận phương tiện trên là một thiết bị không người lái (drone) hải quân đang thực hiện nhiệm vụ trên Biển Đen nhưng bị mất kiểm soát do tác chiến điện tử của Nga, khiến nó trôi dạt về phía bờ biển Romania rồi phát nổ.
Kiev cho biết đã chủ động thông báo cho phía Romania để cảnh báo nguy cơ và ngăn ngừa thương vong.
Trang tin G4Media dẫn lời Tỉnh trưởng hạt Constanta Adrian Teodor Picoiu cho biết Ukraine đã thông báo đây là một trong nhóm 5 drone hải quân hoạt động trên Biển Đen, trong đó một chiếc đã phát nổ trên lãnh thổ Ukraine.
Trong khi đó Đại sứ quán Nga tại Romania khẳng định thiết bị trên là của Ukraine.
"Đây là các phương tiện không người lái trên biển của Ukraine. Mọi nỗ lực nhằm liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp các thiết bị này với Nga, cũng như quy trách nhiệm cho Nga về vụ việc, đều hoàn toàn vô căn cứ", Đại sứ quán Nga tại Bucharest tuyên bố trên Telegram.
Bộ Quốc phòng Romania cho biết vật thể không nằm trong biên chế quân đội Romania và cũng không liên quan đến các cuộc tập trận gần đây trên Biển Đen.
Theo Hãng tin Reuters, vụ việc xảy ra chỉ một tuần sau khi một drone được Romania xác định là của Nga rơi xuống một khu chung cư tại thành phố Galati gần biên giới Ukraine, khiến hai người bị thương.
Đây được xem là lần đầu tiên kể từ khi chiến sự Ukraine bùng phát năm 2022, một drone đánh trúng khu vực đông dân cư của một quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Tổng thống Romania Nicusor Dan gọi vụ nổ ngày 5-6 là "sự cố an ninh nghiêm trọng thứ hai trong tuần" xảy ra tại khu vực ven biển nước này. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng nhận định cuộc chiến ở Ukraine đang ngày càng trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với các quốc gia nằm ở sườn đông châu Âu.
Constanta là cảng biển lớn nhất Romania và giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với Ukraine trong hoạt động xuất khẩu ngũ cốc cũng như nhập khẩu nhiên liệu kể từ khi chiến sự với Nga nổ ra.
