Ukraine năm 2025 đối mặt hàng loạt tín hiệu bất lợi, khi Nga tiếp tục tiến quân trên thực địa, còn Mỹ thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình theo hướng bất lợi cho nước này. Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky đấu khẩu tại Nhà Trắng, khiến quan hệ song phương căng thẳng đến mức Washington quyết định đình chỉ viện trợ quân sự, buộc Kiev phải xuống thang để hàn gắn.
Các quan chức Liên minh châu Âu (EU) hồi cuối năm ngoái cảnh báo Ukraine đang trên đà cạn kiệt tiền mặt vào mùa xuân, trong khi Nga duy trì đà tiến công và không ngừng gây sức ép lên hệ thống hạ tầng năng lượng của Kiev bằng các cuộc tập kích tầm xa.
Tuy nhiên, cuộc chiến giữa Mỹ với Iran nổ ra từ ngày 28/2 đã làm xoay chuyển cục diện. Khi Iran phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào các nước vùng Vịnh để trả đũa, gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng năng lượng các cường quốc dầu mỏ Trung Đông, kinh nghiệm mà Ukraine tích lũy khi đối phó Nga trở thành lợi thế được nhiều bên tìm kiếm.
“Các đột phá công nghệ của chúng tôi đã góp phần định hình lại chiến sự. Ukraine từ việc bị coi chỉ là bên nhận viện trợ và phụ thuộc an ninh đã chuyển thành chủ thể đóng góp cho an ninh”, Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Mariana Betsa nói.
Quân đội Nga bắt đầu dùng UAV tầm xa tấn công Ukraine từ tháng 10/2022, trong đó có mẫu Geran được cho là phát triển dựa trên Shahed-136 của Iran. Các UAV có ưu thế dễ triển khai quy mô lớn, chi phí thấp, khó đánh chặn hơn so với tên lửa dẫn đường tầm xa.
Ukraine ban đầu gặp khó khăn khi đối phó với UAV Geran, nhưng sau đó dần tích lũy kinh nghiệm, chiến thuật và phát triển drone đánh chặn cũng như tấn công có chi phí thậm chí còn rẻ hơn.
Quân đội nước này đã tận dụng ưu thế về UAV để bù đắp bất lợi về nhân lực trước Nga, giúp Kiev duy trì được phòng tuyến, ngăn đà tiến quân của Moskva. Ukraine còn sử dụng UAV để tập kích vào các khu vực Nga kiểm soát hoặc sâu trong lãnh thổ nước này.
“Nga không còn lợi thế nào trước chúng tôi ngoài nhân lực”, Dmytro Putiata, chuyên gia tác chiến UAV từng phục vụ trong Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine, nói với WSJ. “Tôi lạc quan hơn nhiều so với vài tháng trước, bởi cuối cùng cũng thấy công nghệ Ukraine phát huy hiệu quả”.
Chiến sự Iran tiếp tục cho thấy tầm quan trọng của UAV giá rẻ, khiến nhiều quốc gia bắt đầu quan tâm tới kinh nghiệm của Ukraine. Các tổ hợp phòng không đắt đỏ như Patriot hay THAAD tại vùng Vịnh tỏ ra kém hiệu quả trong đánh chặn những đòn tập kích kết hợp UAV cùng tên lửa mà Iran phát động.
Phát biểu trước quốc hội Anh hồi tháng 3, Tổng thống Zelensky nói Ukraine đã tích lũy kinh nghiệm chống UAV mà “không quốc gia nào trên thế giới có được” sau hơn 4 năm đối phó Nga.
Chỉ ít ngày sau bài phát biểu tại London, ông Zelensky công du liên tiếp đến các nước vùng Vịnh như Arab Saudi, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar để ký các thỏa thuận hợp tác quân sự dài hạn.
Theo Forbes, Ukraine hiện có khả năng sản xuất hàng triệu UAV mỗi năm nhưng mới chỉ vận hành khoảng 60% công suất. Điều đó mở ra cơ hội xuất khẩu công nghệ quốc phòng giúp Kiev tăng nguồn thu đáng kể.
Cựu giám đốc CIA David Petraeus sau chuyến thăm Ukraine gần đây cho rằng cuộc chiến đã cho thấy quân đội phương Tây cần tiếp cận “một khái niệm chiến tranh hoàn toàn mới”.
Ngoài Trung Đông, châu Âu cũng bắt đầu tìm kiếm hợp tác với ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine, khi Mỹ giảm các cam kết an ninh với châu lục. Ông Trump đã công kích mạnh mẽ các đồng minh châu Âu vì không tham gia chiến dịch tấn công Iran, dọa rút lực lượng đồn trú khỏi khu vực hay rời NATO.
EU hồi tháng 4 đã mở khóa khoản vay trị giá hơn 100 tỷ USD dành cho Ukraine nhằm bảo đảm nhu cầu ngân sách của Kiev tới năm sau.
“Nếu mối lo chính của chúng ta hiện nay là an ninh, vậy ai hiểu rõ nhất cách chiến đấu và phòng thủ trong chiến tranh hiện đại? Đó là Ukraine”, đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh EU Kaja Kallas nói.
Bà Kallas cho rằng Ukraine “có lực lượng quân sự giàu kinh nghiệm nhất, có ngành công nghiệp quốc phòng tiên tiến nhất và sở hữu công nghệ hàng đầu về UAV”.
“Chúng ta có rất nhiều điều cần học từ họ và họ cũng có nhiều điều để chia sẻ với chúng ta”, bà Kallas tiếp tục.
Nhật Bản gần đây công bố thỏa thuận hợp tác đầu tiên giữa một công ty UAV nước này với doanh nghiệp quốc phòng Ukraine, theo Foreign Policy. Nhật Bản cho rằng chiến sự Iran cho thấy sự chênh lệch lớn giữa UAV giá rẻ và các tên lửa đánh chặn đắt đỏ của Mỹ, khiến họ cần học hỏi kinh nghiệm từ Ukraine.
Hàn Quốc được cho là đang cân nhắc hỗ trợ trực tiếp việc mua vũ khí cho Ukraine, trong bối cảnh Seoul quan tâm đến kinh nghiệm tác chiến của Kiev sau khi Triều Tiên đã cử lực lượng hỗ trợ Nga.
Trong khi đó, Tổng thống Trump nhiều lần công khai xem nhẹ năng lực UAV của Ukraine, lặp lại tuyên bố rằng Kiev “không có quân bài nào”.
Tuy nhiên, giới quân sự Mỹ lại đưa ra đánh giá khác. Trong một phiên điều trần trước quốc hội, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) phụ trách Trung Đông, cho biết quân đội Mỹ đang hợp tác chặt chẽ với Ukraine để thích nghi với hình thái chiến tranh dựa vào UAV.
“Chúng tôi đã áp dụng rất nhiều chiến thuật, kỹ thuật và quy trình mà Ukraine chuyển giao, giúp chúng tôi bảo vệ người Mỹ”, ông nói. “Tất cả đối tác của chúng tôi đều đang hợp tác với Ukraine dưới hình thức nào đó. Họ có hiệu quả hơn nhờ vậy không? Có”.
Trong cuộc phỏng vấn hồi tháng 3, sau khi quân đội Mỹ đề nghị hỗ trợ đối phó UAV Iran, Tổng thống Zelensky mỉm cười nói rằng Ukraine “vẫn luôn có quân bài trong tay”, chỉ là ông “không muốn lộ chúng quá sớm”.
“Giống một người chơi giỏi, bạn có thể có quân bài tốt nhưng không nhất thiết phải thể hiện cho tất cả biết điều này”, ông Zelensky nhấn mạnh.
Dù chiến sự Iran mở ra cơ hội mới, cuộc xung đột cũng mang đến không ít bất lợi cho Ukraine.
Các đợt tập kích tên lửa của Iran vào Israel và các nước vùng Vịnh đã tiêu hao đáng kể kho tên lửa đánh chặn do Mỹ sản xuất, trong đó có Patriot. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng Mỹ tiếp tục cung cấp loại vũ khí phòng không này cho Ukraine.
Trong khi đó, giá dầu toàn cầu tăng cùng việc Mỹ nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu mỏ Nga đã giúp Moskva thu về thêm hàng chục tỷ USD. Ukraine đang tìm cách hạn chế lợi ích này bằng cách tăng cường tấn công vào cơ sở năng lượng Nga, sử dụng những UAV tầm xa mà họ tự phát triển.
Lĩnh vực trung tâm dữ liệu tại châu Á - Thái Bình Dương thu hút mức đầu tư kỷ lục 11,6 tỉ USD trong năm 2025, với khả năng tiếp cận nguồn điện ổn định ngày càng quyết định nơi phát triển các cơ sở mới, theo báo cáo vừa công bố của CBRE (Mỹ), công ty đầu tư và dịch vụ bất động sản thương mại lớn nhất thế giới.
Trong báo cáo Xu hướng và triển vọng trung tâm dữ liệu châu Á - Thái Bình Dương 2026, CBRE cho biết việc tăng tốc ứng dụng AI đang thúc đẩy thị trường trung tâm dữ liệu trong khu vực. Các thương vụ ở cấp độ pháp nhân liên quan nền tảng trung tâm dữ liệu và công ty vận hành đạt 8,3 tỉ USD trong năm 2025, phản ánh mối quan tâm ngày càng tăng của nhà đầu tư đối với các tài sản chuyên biệt và tính thanh khoản được cải thiện, theo tờ South China Morning Post ngày 22.5 dẫn nội dung báo cáo trên.
Đáng chú ý, một xu hướng mới nổi là sự xuất hiện của neocloud - thế hệ mới các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tập trung vào AI, chuyên về hạ tầng điện toán hiệu năng cao. Các công ty này đang mở rộng nhanh chóng trên khắp châu Á - Thái Bình Dương thông qua các doanh nghiệp toàn cầu và khu vực, tạo thêm nhu cầu mới.
Theo ông Matt Madden, giám đốc điều hành cấp cao về giải pháp trung tâm dữ liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của CBRE, AI đang định hình lại cách lựa chọn và triển khai hạ tầng trên khắp khu vực. "Đối với các nhà cung cấp neocloud, khả năng tiếp cận nguồn điện ngày càng quan trọng hơn các lợi thế vị trí truyền thống. Điều này đang hướng nhu cầu đến những thị trường có thể hỗ trợ các cụm trung tâm dữ liệu quy mô lớn, đặc biệt tại Ấn Độ, Malaysia và một số khu vực Đông Nam Á", ông cho biết.
Báo cáo của CBRE nhấn mạnh Malaysia và Ấn Độ là các điểm nóng mới nổi trong số các thị trường có nguồn điện ổn định. Trong năm 2025, bang Johor (Malaysia) ghi nhận mức tăng công suất trung tâm dữ liệu khả dụng nhanh nhất khu vực, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước, tiếp theo là TP.Melbourne (Úc) với mức tăng 37%.
Trong khi đó, các trung tâm truyền thống như Singapore và Hồng Kông chỉ ghi nhận mức tăng trưởng tương đối khiêm tốn khoảng 6 - 8%. CBRE cho biết các thị trường trưởng thành đối diện áp lực gia tăng trong việc đáp ứng các yêu cầu mới của hạ tầng AI. Singapore tiếp tục quản lý giới hạn điện năng thông qua cơ chế phân bổ của chính phủ, trong khi Hàn Quốc hạn chế các dự án trung tâm dữ liệu mới tại vùng đô thị Seoul ở mức 10 MW. Ngoài ra, chi phí xây dựng tăng cao và thời gian triển khai dự án kéo dài đang khiến các nhà đầu tư ưu tiên các địa điểm có tiềm năng phát triển nhanh hơn và nguồn điện tại chỗ đáng tin cậy.
Chưa rõ đàm phán Mỹ - Iran vòng thứ hai có diễn ra hay không, nhưng Pakistan vẫn đang thực hiện công tác chuẩn bị trong ngày 20-4.
Theo tờ Guardian, chính quyền thành phố Islamabad, thủ đô của Pakistan, đã tạm dừng giao thông công cộng và vận chuyển hàng hóa nặng qua thành phố. Đài Al Jazeera cũng cho biết Islamabad đang trong tình trạng phong tỏa, ít nhất là ở khu vực "vùng đỏ" và một số nơi khác với nhiều tuyến đường bị đóng.
Dây thép gai đã được giăng gần khách sạn Serena, nơi diễn ra cuộc đàm phán tuần trước. Khách sạn đã yêu cầu tất cả khách lưu trú rời đi.
Hai máy bay vận tải C-17 khổng lồ của Mỹ đã hạ cánh xuống một căn cứ không quân Pakistan chiều qua, chở theo thiết bị và phương tiện an ninh để chuẩn bị đón phái đoàn Mỹ, hai nguồn tin an ninh Pakistan cho biết. Có thể sẽ còn nhiều máy bay khác nữa trên đường đến.
Sự xuất hiện của đội tiền phương, các nhóm an ninh xe bọc thép cho thấy nhiều khả năng các cuộc đàm phán sẽ diễn ra.
Trong khi đó, Pakistan tiếp tục thực hiện rất nhiều nỗ lực ngoại giao. Tổng tư lệnh lực lượng quốc phòng Pakistan đã ở thủ đô Tehran của Iran trong ba ngày qua.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ cử các nhà đàm phán tới Islamabad để tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột đang leo thang tại Trung Đông, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực ngày 22-4.
Một quan chức Nhà Trắng cũng xác nhận Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia các cuộc đàm phán với Iran tại Pakistan tối 20-4.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 19-4 cho biết Tehran chưa quyết định cử đoàn đàm phán tới Pakistan "chừng nào lệnh phong tỏa hải quân vẫn còn áp đặt". Không lâu sau đó, Hãng thông tấn nhà nước IRNA đưa tin Iran đã từ chối tham gia vòng đàm phán thứ hai với Mỹ tại Pakistan.
Vào sáng qua (3.6, giờ VN), truyền thông Iran đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào sở chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ, một căn cứ không quân và trực thăng ở một quốc gia trong khu vực, để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ vào đảo Qeshm thuộc miền nam Iran, theo Reuters. IRGC cũng nhắm mục tiêu vào một tàu bằng tên lửa để đáp lại cuộc tấn công của Mỹ vào một tàu chở dầu của Iran gần eo biển Hormuz. Đến chiều qua, Tehran cáo buộc Kuwait và Bahrain cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ của họ để tiến hành các cuộc tấn công vào một tàu chở dầu và một hòn đảo của Iran.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố rằng tất cả các cuộc tấn công mới của Iran nhắm vào lực lượng Mỹ đều thất bại, theo AFP. "Hai tên lửa do Iran phóng vào Kuwait đã rơi hoặc vỡ vụn trên đường bay, và ba tên lửa phóng vào Bahrain đã bị lực lượng phòng không của Mỹ và Bahrain đánh chặn ngay lập tức", CENTCOM khẳng định.
Sau đó, CENTCOM thông báo một đợt UAV khác của Iran cố gắng tập kích lực lượng Mỹ ở Kuwait đã không đánh trúng mục tiêu, trong đó có vài chiếc bị bắn hạ. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Kuwait cáo buộc các cuộc tấn công của Iran vào lãnh thổ nước này đã khiến một người chết và vài người khác bị thương, đồng thời buộc sân bay phải tạm thời đóng cửa.
Cũng theo CENTCOM, quân đội Mỹ đã bắn hạ 3 UAV tấn công do Iran phóng "về phía các tàu dân sự đang di chuyển một cách hợp pháp trên vùng biển khu vực". Bộ tư lệnh này còn tuyên bố đã tiến hành cuộc tấn công tự vệ vào đảo Qeshm. Trước khi tấn công vào đảo Qeshm, lực lượng Mỹ ngày 2.6 phóng tên lửa Hellfire vào buồng máy của một con tàu đang cố gắng di chuyển về phía cảng của Iran. Tàu này bị cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng thuộc Iran, được áp dụng từ ngày 13.4.
Đợt ăn miếng trả miếng mới giữa Mỹ và Iran diễn ra trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai bên có hiệu lực kể từ ngày 8.4. Gần đây, hai bên đã cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận này. Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 2.6 khẳng định trên mạng xã hội Truth Social rằng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, bác bỏ thông tin Tehran đã cắt đứt liên lạc vì những cuộc tấn công của Israel vào Li Băng.
Ngoài ra, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tìm cách giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của các cuộc giao tranh khi nói rằng cuộc chiến về cơ bản đã kết thúc, và bày tỏ hy vọng rằng một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran sắp đạt được. Tuy nhiên, ông Rubio nhấn mạnh Tehran phải mở lại eo biển Hormuz để bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào có hiệu lực, đồng thời phải đồng ý hạn chế các hoạt động hạt nhân của mình để các lệnh cấm vận được dỡ bỏ.
