An ninh năng lượng và an ninh lương thực nổi lên như hai yếu tố then chốt để bảo vệ không gian phát triển chung của khối.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu (Philippines) đang đặt an ninh năng lượng và an ninh lương thực vào trung tâm nghị sự – một điều không hề ngẫu nhiên.
Khi khủng hoảng Trung Đông phơi bày những mắt xích yếu trong chuỗi cung ứng khu vực, từ kho dự trữ dầu chiến lược mỏng của Philippines và Indonesia (chỉ 30 – 50 ngày tiêu thụ) đến sự phụ thuộc vào phân bón từ Tây Á, ASEAN buộc phải chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động xây dựng năng lực tự cường.
Theo TS Nguyễn Tuấn Khanh (Trường ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc gia TP.HCM), hành lang thịnh vượng không đơn thuần là kết nối hạ tầng vật lý, mà là không gian tăng trưởng tích hợp – gắn kết hạ tầng, thương mại, đầu tư và con người, lan tỏa phát triển từ các trung tâm lớn đến vùng sâu vùng xa.
Trong cấu trúc đó, năng lượng và lương thực là hai trụ đỡ không thể thiếu: hành lang sẽ không thể vận hành nếu thiếu nguồn cung năng lượng ổn định, và không thể bền vững nếu an ninh lương thực bị đe dọa.
Hội nghị lần này tiếp cận vấn đề theo hướng thực dụng, thể hiện qua việc ký kết các thỏa thuận chia sẻ nhiên liệu, thực thi Hiệp định An ninh dầu mỏ ASEAN (APSA) và tối ưu hóa Quỹ Dự trữ gạo khẩn cấp ASEAN+3 (APTERR).
Về dài hạn, TS Trương Quang Hoàn (Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng ASEAN cần đẩy mạnh chia sẻ tài nguyên điện qua sáng kiến Lưới điện ASEAN (APG), nâng cao kho dự trữ năng lượng chung và đa dạng hóa nguồn cung.
Về lương thực, trọng tâm là bảo đảm các chuỗi cung ứng thông qua tự do hóa dòng chảy hàng hóa, nâng cao năng lực công nghệ sản xuất, bảo quản và hỗ trợ tài chính cho nông dân cùng các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME).
Bên cạnh hai trọng tâm trên, hội nghị cũng được kỳ vọng thúc đẩy một loạt sáng kiến quan trọng: Kế hoạch Hành động kinh tế biển 2026 – 2030, Thỏa thuận khung Kinh tế xanh (GEFA) và các kế hoạch bảo vệ lao động di cư. Đáng chú ý, Thỏa thuận khung Kinh tế số ASEAN (DEFA) được xem là điểm nhấn với tiềm năng đưa kinh tế số khu vực đạt 2.000 tỉ USD vào năm 2030.
Các chuyên gia đều nhìn nhận Việt Nam có tiềm năng đóng góp thực chất vào không gian thịnh vượng chung. Với vị thế xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, Việt Nam đang bảo đảm nguồn cung ổn định, giá cả hợp lý cho các nước nhập khẩu lương thực lớn trong khối như Philippines và Indonesia.
Về năng lượng, tiềm năng điện gió và điện mặt trời cho phép Việt Nam vươn lên thành trung tâm năng lượng xanh mới nổi của khu vực – mà dự án điện gió Monsoon (Lào – Việt Nam) là minh chứng điển hình cho mô hình tích hợp năng lượng tái tạo xuyên biên giới. Những bước tiến về thị trường carbon cũng tạo tiền đề để Việt Nam dẫn dắt các tiêu chuẩn xanh trong khu vực.
Ông Keith Leong, nhà nghiên cứu trưởng KRA Group, nhận định: nhờ nổi lên như một “công xưởng” mới đầy tiềm năng trên bản đồ sản xuất toàn cầu, sự hiện diện tích cực và cam kết của Việt Nam với các nguyên tắc cốt lõi của ASEAN góp phần không nhỏ vào việc khẳng định vị thế và tầm quan trọng của khối.
Ông Leong nhấn mạnh: “Việt Nam luôn ý thức rõ ASEAN là một phần không thể tách rời trong tương lai địa chính trị và địa kinh tế của mình. Chính vì vậy, sự hiện diện tích cực và tham gia sâu rộng của Việt Nam vào các cơ chế của ASEAN không chỉ mang lại lợi ích to lớn cho chính quốc gia này mà còn cho cả khu vực.
Trong bối cảnh hiện nay, năng lực nội tại và tầm nhìn chiến lược của Việt Nam trong các lĩnh vực trọng yếu như an ninh năng lượng và an ninh lương thực sẽ là những giá trị vô cùng quý báu, góp phần củng cố sức mạnh chung cho toàn khối”.
TS Hoàn cho rằng về lâu dài Việt Nam cần tham gia chủ động vào toàn bộ các sáng kiến tại hội nghị, đặc biệt là chia sẻ kinh nghiệm tự chủ chiến lược trong chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ và thúc đẩy phát triển công nghệ số “lấy người dân làm trung tâm”.
Đó là một trong những nội dung làm việc của hai nước trong chuyến thăm Berlin của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 14.4. Phát biểu tại cuộc họp báo chung với ông Zelensky, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhắc lại sự ủng hộ của chính phủ Đức dành cho nỗ lực của Ukraine nhằm giảm số lượng nam giới trong độ tuổi tham gia quân đội đi ra nước ngoài, theo đài RT.
Thủ tướng Đức cho rằng đây là điều quan trọng nhằm đảm bảo các năng lực phòng thủ, sự gắn kết xã hội và cuộc tái thiết của Ukraine. "Chúng tôi muốn có tiến triển nhanh, hữu hình ở đây và điều này là lợi ích của hai bên", ông Merz nói.
Đáp lại, Tổng thống Zelensky đồng ý rằng vấn đề phải được giải quyết và khẳng định các lực lượng vũ trang Ukraine đương nhiên muốn những người này quay về nước.
Hồi tháng 1, Thủ tướng Merz cũng kêu gọi Ukraine tạo điều kiện để khuyến khích thanh niên Ukraine ở lại quê nhà thay vì di tản sang các nước Tây Âu.
Từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022, Đức trở thành điểm đến hàng đầu cho người di cư từ Ukraine. Văn phòng Thống kê liên bang Đức cho biết nước này đã tiếp nhận hơn 1 triệu người Ukraine từ đó.
Ông Vadim Ivchenko, thành viên ủy ban an ninh quốc gia Quốc hội Ukraine cho biết chỉ có khoảng 8 - 10% tân binh là những người tự nguyện gia nhập các lực lượng vũ trang.
Cũng trong ngày 14.4, trong khuôn khổ chuyến thăm Berlin của Tổng thống Zelensky, Đức cam kết tài trợ cung cấp "hàng trăm" tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất cho Ukraine. Đồng thời hai nước ký kết thỏa thuận hợp tác quốc phòng, nâng cấp quan hệ song phương lên đối tác chiến lược, Reuters đưa tin.
Thỏa thuận hướng đến mở rộng hợp tác quân sự trên nhiều lĩnh vực then chốt như phòng không, vũ khí tầm xa, máy bay không người lái và đạn dược.
Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto gần đây thông báo giảm mức trần hoa hồng mà các nền tảng thu từ tài xế từ 20% xuống còn 8%, đồng thời yêu cầu các công ty cung cấp bảo hiểm tai nạn và sức khỏe cho tài xế.
Chính sách này nhằm cải thiện đời sống lao động tự do, nhưng các nhà phân tích cho rằng sự thay đổi chính sách này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty gọi xe hoạt động tại nền kinh tế lớn Đông Nam Á, theo Business Times ngày 4.5.
Các chi tiết thực thi hiện vẫn chưa rõ, bao gồm thời điểm áp dụng, phạm vi (xe máy hay cả ô tô), cũng như việc doanh nghiệp có được phép chuyển chi phí sang người dùng hay không. Điều này làm gia tăng bất định trong bối cảnh các công ty gọi xe mới bắt đầu có lãi trở lại.
Indonesia là thị trường trọng điểm của Grab, đóng góp khoảng 15% tổng giá trị giao dịch (GMV), theo ước tính của Ngân hàng Citi (Mỹ).
Ngân hàng này dự báo việc giảm hoa hồng có thể khiến lợi nhuận trước lãi, thuế, khấu hao và khấu trừ (EBITDA) hằng năm của Grab giảm 5 - 10 triệu USD nếu chỉ áp dụng cho xe máy. Nếu mở rộng sang ô tô, mức tác động có thể tăng lên 35 - 40 triệu USD, tương đương khoảng 5% EBITDA mảng vận tải dự báo năm 2026.
"Chúng tôi cho rằng giá cổ phiếu có thể phản ứng tiêu cực khi thị trường tiếp nhận thông tin và chờ thêm chi tiết", nhà phân tích Alicia Yap của Citi nhận định.
Grab dự kiến sẽ công bố kết quả kinh doanh quý đầu tiên vào ngày 5.5 khi ban lãnh đạo công ty dự kiến sẽ đề cập đến những tác động tài chính tiềm tàng của quy định mới và vạch ra các chiến lược khả thi để giảm thiểu ảnh hưởng.
GoTo - doanh nghiệp vừa ghi nhận lợi nhuận ròng quý đầu tiên - được cho là chịu áp lực lớn trước chính sách của chính phủ Indonesia. Theo Tập đoàn tài chính đa ngành Macquarie (Úc), quy định mới có thể khiến mảng dịch vụ theo yêu cầu của GoTo rơi vào trạng thái EBITDA âm, ngay cả khi chỉ một phần hoạt động bị ảnh hưởng. Ở cấp độ tập đoàn, EBITDA của GoTo năm 2027 có thể giảm hơn 70% so với dự báo trước đó.
"Đây là một trở ngại ngắn hạn đối với GoTo", chuyên gia Ari Jahja của Macquarie nhận định, đồng thời cảnh báo biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp nếu doanh nghiệp không thể chuyển chi phí sang khách hàng.
Phản ứng trước chính sách, GoTo cho biết đang đánh giá tác động và sẽ tuân thủ quy định. Tuy nhiên, cổ phiếu công ty đã giảm 5,56% khi nhà đầu tư lo ngại về triển vọng lợi nhuận.
Động thái này cũng phản ánh xu hướng chính phủ Indonesia tăng cường can thiệp vào lĩnh vực công nghệ, đặc biệt với các nền tảng sử dụng hàng triệu lao động.
Giới quan sát cũng đang theo dõi khả năng quỹ đầu tư nhà nước Danantara tham gia vào các công ty gọi xe, trong bối cảnh Jakarta muốn gia tăng ảnh hưởng trong ngành này. "Danantara Indonesia liên tục đánh giá các cơ hội thị trường đa dạng để thúc đẩy sứ mệnh mang lại tác động kinh tế - xã hội có ý nghĩa cho Indonesia", phát ngôn viên quỹ cho biết trong một tuyên bố.
CNN ngày 8.7 dẫn thông báo từ văn phòng công tố Argentina cho hay thi thể của huấn luyện viên bay Leandro Andres Bertazzo (42 tuổi) đã được tìm thấy sau vụ việc xảy ra tại thị trấn Toledo, miền trung Argentina vào ngày 4.7.
Ông Bertazzo đang hướng dẫn nữ học viên 22 tuổi tên Rosario trên máy bay hạng nhẹ Cessna 150. Chị Rosario kể lại trước khi có hành động gây bàng hoàng trên, ông Bertazzo chỉ nói ngắn gọn: "Em biết mình phải làm gì rồi đấy, tiếp tục bay đi". Ngay sau đó, người thầy tháo tai nghe, cởi dây an toàn, mở bung cánh cửa và nhảy khỏi máy bay.
Ông Eduardo Alvarez, Giám đốc trường dạy bay Flying Parrot Córdoba - nơi ông Bertazzo làm việc - nói rằng không hề có bất kỳ dấu hiệu cho thấy ông Bertazzo có ý định tự sát. Trước đó cùng ngày xảy ra vụ việc, ông Bertazzo vẫn bay cùng một học viên khác.
"Cậu ấy đã đưa ra quyết định bi thảm này khi đang ở trên không cùng một người khác bên cạnh. Thật không thể giải thích hay thấu hiểu nổi, tâm lý con người quá đỗi phức tạp", ông Alvarez nói.
Ông Alvarez giải thích thêm rằng việc mở cánh cửa của một chiếc máy bay giữa không trung rất khó khăn do chênh lệch áp suất và lực cản của gió.
Dù phải chứng kiến cảnh tượng kinh hoàng và rơi vào trạng thái "sốc tột độ", nữ học viên Rosario vẫn cố gắng giữ bình tĩnh, áp dụng những kiến thức đã học để tự mình hạ cánh chiếc máy bay an toàn xuống mặt đất. Ông Alvarez xác nhận chiếc Cessna 150 hoàn toàn không bị hư hại sau cú hạ cánh khẩn cấp.
Hiện các công tố viên đang tiến hành điều tra chi tiết nhằm làm rõ nguyên nhân sâu xa dẫn đến quyết định của nam phi công.
