Mới đây, một nhóm người trẻ tại thủ đô Washington D.C. đã đổi điện thoại thông minh (smartphone) lấy những chiếc điện thoại “cục gạch” và bắt đầu cuộc “giải độc kỹ thuật số” kéo dài một tháng, trong phong trào mới nổi của giới trẻ Mỹ nhằm thoát khỏi những tác hại của mạng xã hội.
Điều này đồng nghĩa với việc di chuyển mà không cần Google Maps, không còn lướt mạng xã hội khi chở xe buýt và bỏ tai nghe để nghe tiếng chim hót.
“Tôi đợi xe buýt và không biết khi nào nó đến”, anh Jay West (29 tuổi) người tham gia thử thách Month Offline (tháng không kết nối mạng) do một công ty khởi nghiệp nhỏ tổ chức với sự hỗ trợ từ một nhóm cộng đồng địa phương, nhớ lại.
Thói quen cũ khó bỏ, anh West kể rằng mình thường xuyên thò tay vào túi tìm điện thoại di động, nhưng rồi nhận ra chẳng có gì trong đó cả. Nhưng cuối cùng, anh chia sẻ cảm giác “được giải phóng”. Anh West hiện người làm phân tích dữ liệu cho hệ thống tàu điện ngầm Washington.
“Đôi khi tôi cảm thấy buồn chán, nhưng điều đó không sao cả. Cảm thấy buồn chán cũng không sao”, anh West nhớ lại một buổi tối gần đây tại một khu vườn cộng đồng trong thành phố, nơi những người tham gia “giải độc kỹ thuật số” gặp gỡ để chia sẻ những khó khăn và niềm vui khi tạm thời “mất kết nối”.
Ngồi cạnh đó là anh Rachael Schultz (35 tuổi), người phải hỏi đường những người lạ đi xe đạp, và cô Lizzie Benjamin (25 tuổi), người đã lục tìm những đĩa CD cũ mà bố mình đã ghi để nghe nhạc mà không cần Spotify.
Chia sẻ trải nghiệm, anh Bobby Loomis (25 tuổi) làm việc trong lĩnh vực bất động sản nói rằng mình từng rất khó xem hết một tập phim truyền hình mà không kiểm tra điện thoại.
Nhưng giờ đây, không còn đeo tai nghe, anh thích thú lắng nghe tiếng chim hót khi đi dạo quanh Washington D.C. Và khi quá trình “giải độc” kết thúc, thời gian sử dụng thiết bị điện tử hằng ngày của anh giảm từ sáu xuống còn bốn giờ, gần bằng mức trung bình của người trưởng thành ở Mỹ.
Cô Kendall Schrohe (23 tuổi) làm việc tại một tổ chức giám sát quyền riêng tư kỹ thuật số, đã hoàn thành chương trình giải độc kỹ thuật số vào tháng 1. Giờ đây, cô có thể tìm đường trong khu phố mà không cần dựa vào Google Maps, đã xóa Instagram và thành lập nhóm giải độc kỹ thuật số của riêng mình.
“Tôi nhìn nhận mọi việc một cách lạc quan, và tôi cảm thấy chúng ta thực sự đang ở giai đoạn đầu của một điều gì đó”, cô chia sẻ.
Các nhà khoa học từ lâu đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng nghiện điện thoại di động có liên quan việc giảm khả năng tập trung, các vấn đề về giấc ngủ và lo lắng.
Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt vào cuối tháng 3, một tòa án ở bang California (Mỹ) phán quyết rằng Instagram và YouTube phải chịu trách nhiệm về bản chất gây nghiện của các nền tảng này.
Ngày càng nhiều người trẻ Mỹ cuối cùng cũng nhận ra điều này. Theo một cuộc khảo sát của YouGov được thực hiện năm ngoái, hơn 2/3 số người từ 18 đến 29 tuổi muốn giảm thời gian sử dụng màn hình. YouGov là công ty nghiên cứu thị trường và phân tích dữ liệu có trụ sở tại Anh.
Hiện đã có những công cụ mới để hỗ trợ như ứng dụng cai nghiện kỹ thuật số, thiết bị chặn cuộc gọi trên điện thoại và các nhóm. Trong các trường đại học, việc kiêng sử dụng mạng xã hội kéo dài nhiều tuần đã trở nên phổ biến và những buổi tối không dùng màn hình cùng bạn bè đã trở thành một trào lưu ở các thành phố lớn.
Việc không sử dụng điện thoại thông minh dù chỉ trong vài tuần cũng dẫn đến “sức khỏe tốt hơn và khả năng tập trung được cải thiện”, theo ông Kostadin Kushlev, một nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Georgetown.
Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy những tác động tích cực này vẫn duy trì theo thời gian, ông nói thêm.
Anh Josh Morin, một trong những người tổ chức chương trình “giải độc kỹ thuật số” ở Washington D.C., cho rằng chỉ đơn giản bỏ điện thoại là chưa đủ và cần một giải pháp thay thế hấp dẫn.
Chương trình này bao gồm một buổi thảo luận hằng tuần dành cho người tham gia, được tổ chức tại một quán karaoke ở thủ đô Mỹ. “Để thực sự phá vỡ thói quen đó, bạn phải cung cấp một cuộc sống cộng đồng, xã hội phong phú”, anh Morin nói.
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên ngày 9.4 đưa tin CHDCND Triều Tiên đã tiến hành thử nghiệm nhiều công nghệ quân sự khác nhau, bao gồm đầu đạn chùm của tên lửa đạn đạo chiến thuật và hệ thống vũ khí điện từ.
Học viện Khoa học quốc phòng và Cục Quản lý tên lửa của nước này đã tiến hành thử nghiệm hệ thống vũ khí điện từ, bom sợi carbon, hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn di động và đầu đạn chùm của tên lửa đạn đạo chiến thuật.
Các lần phóng thử cũng bao gồm việc sử dụng "vật liệu giá rẻ" để kiểm tra "khả năng chịu tải tối đa của động cơ". Hoạt động thử nghiệm diễn ra từ ngày 6-8.4.
Kim Jong-sik, vị tướng giám sát các cuộc thử nghiệm, cho biết hệ thống vũ khí điện từ và bom sợi carbon là "tài sản đặc biệt" đối với quân đội Triều Tiên.
Hôm 8.4, Bộ Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã thử nghiệm nhiều tên lửa vào ngày 7 và 8.4, theo Reuters. Phủ Tổng thống Hàn Quốc đã triệu tập một cuộc họp an ninh khẩn cấp, kêu gọi Triều Tiên chấm dứt các cuộc thử nghiệm tương tự.
Dù không nêu rõ số lượng tên lửa đạn đạo được phóng, Triều Tiên cho biết đã thử nghiệm hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn di động, cũng như khả năng chiến đấu của đầu đạn tên lửa đạn đạo chiến thuật.
Một cuộc thử nghiệm đã chứng minh tên lửa đạn đạo chiến thuật đất đối đất Hwasongpho-11 Ka, được trang bị đầu đạn chùm, có thể "biến bất kỳ mục tiêu nào thành tro bụi" trong phạm vi diện tích lên tới 7 ha, theo KCNA.
Cuộc thử nghiệm nhằm mục đích "ước tính khả năng ứng dụng trong chiến đấu và sức mạnh của đạn chùm trên tên lửa đạn đạo chiến thuật", bản tin cho biết thêm.
Trước đó hôm 8.4, hãng Yonhap dẫn lời một cựu quan chức Mỹ dự báo Tổng thống Donald Trump có thể gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trong mùa thu này, viện dẫn những dấu hiệu cho thấy ông Trump tiếp tục quan tâm khôi phục đối thoại.
Ông Fred Fleitz, cựu Chánh văn phòng Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ, đưa ra nhận định này trong bối cảnh vẫn còn nhiều đồn đoán rằng ông Trump có thể nối lại đối thoại với ông Kim vào dịp đến gặp Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 5.
Mỹ chưa đưa ra bình luận về việc Triều Tiên thử nghiệm vũ khí trong 3 ngày qua.
Khắc tinh mới của HIMARS trên chiến trường Ukraine
Tạp chí Mỹ Military Watch Magazine nhận định, hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Buk-M3 của Nga đang chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa HIMARS của Ukraine mà Washington cung cấp cho Kiev.
Theo đó, quân đội Nga (RFAF) đã sử dụng Buk-M3 để đánh chặn thành công tên lửa HIMARS từ khoảng cách hơn 30km. Buk-M3, sử dụng khung gầm bánh xích, sở hữu tốc độ triển khai nhanh hơn và tầm bắn tối đa lên tới 70km, trần cao tối đa 30km, tăng đáng kể so với phiên bản tiền nhiệm Buk-M2 (tầm bắn 45-50km).
Một tiểu đoàn Buk-M3 bao gồm 4 đại đội, mỗi đại đội có 3 trung đội hỏa lực, cùng một xe chỉ huy (9S510M) và một radar cảnh giới "nhìn vòng" 9S18M1-3 (hay còn gọi là radar trinh sát) và radar "chiếu xạ" 9S36M (hay còn gọi là radar dẫn bắn).
Xe chỉ huy đóng vai trò não bộ, tiếp nhận dữ liệu và phân bổ mục tiêu, trong khi radar trinh sát quét bầu trời để phát hiện vật thể bay từ xa. Các trung đội hỏa lực được trang bị xe phóng tự hành (TELAR) mang 6 tên lửa trong ống phóng kín và radar dẫn bắn riêng, cùng xe phóng nạp (TEL) để tiếp đạn. Với cấu hình này, một tiểu đoàn Buk-M3 có khả năng theo dõi và tấn công đồng thời tới 36 mục tiêu khác nhau.
Buk-M3 được thiết kế để bảo vệ đội hình bộ binh cơ giới hoặc thiết giáp, đồng thời bổ sung cho các hệ thống tầm xa như S-400. Hệ thống này cũng vượt trội hơn đáng kể so với các hệ thống tầm ngắn như Pantsir-S và Tor-M2 về khả năng chống tên lửa.
Trước đây, các biến thể Buk cũ hơn đã thử lửa rộng rãi trên nhiều chiến trường, với Buk-M1 thời Liên Xô đang được Ukraine sử dụng để chống lại các cuộc tấn công tên lửa của Nga.
Military Watch Magazine lưu ý, trong những tháng đầu khi Ukraine triển khai HIMARS, loại vũ khí được mệnh danh là "hỏa thần" này đã gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho lực lượng Nga và các mục tiêu hậu phương.
Điển hình là vụ tấn công vào khu vực trú quân của RFAF tại tỉnh Lugansk ngày 1/1/2023, được cho là đã khiến 89 binh sĩ Nga thiệt mạng. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm tham chiến, giờ đây HIMARS không còn là thách thức lớn đối với phòng không Nga, đặc biệt khi Buk-M3 được đưa vào biên chế rộng rãi để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.
Patriot của Ukraine đối mặt với khó khăn mang tên Iskander-M
Trong khi Buk-M3 đang chứng tỏ ưu thế trước HIMARS, hệ thống đánh chặn Patriot xương sống của phòng không Ukraine lại gặp khó khăn trước tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga. Vào các ngày 15 và 16/4, Nga đã phóng ít nhất 24 tên lửa Iskander vào các mục tiêu ở Ukraine, cùng với tên lửa từ các hệ thống khác và UAV tấn công.
Không quân Ukraine thông báo Nga đã tổ chức 2 đợt tấn công phối hợp, đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp Ukraine bị tấn công dữ dội trong bối cảnh hệ thống phòng không suy yếu nghiêm trọng. Truyền thông Ukraine ghi nhận 703 mục tiêu trên không trong 24 giờ, bao gồm 19 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 5 tên lửa hành trình Iskander-K, 20 tên lửa hành trình Kh-101 và 659 UAV các loại.
Các cuộc tấn công phối hợp bằng tên lửa và UAV của Nga đã làm căng thẳng hệ thống phòng không của Ukraine trên khắp cả nước.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, chỉ trong tuần trước, Nga đã phóng 2.360 UAV tấn công, hơn 1.320 tên lửa hành trình và 60 tên lửa đạn đạo các loại vào các mục tiêu ở Ukraine.
Ban đầu, các nhà phân tích phương Tây tin rằng Patriot sẽ giúp đánh chặn Iskander của Nga, nhưng Military Watch Magazine cho biết các quan chức Ukraine đã nhận định Patriot không phải là giải pháp toàn diện, chúng khó có thể cung cấp khả năng phòng thủ hiệu quả trước loại tên lửa đạn đạo này.
Các chuyên gia quân sự phương Tây ngày càng nghi ngờ về hiệu quả của Patriot, đặc biệt khi các hoạt động chiến đấu ở Trung Đông đã chứng minh rằng hệ thống này không phải lúc nào cũng có khả năng đánh chặn hoàn hảo đối với các mục tiêu là tên lửa đạn đạo.
Giáo hoàng còn lo ngại rằng một số hệ thống vũ khí tự động đã phát triển "gần như vượt quá khả năng kiểm soát của con người", theo Reuters.
Cũng trong tài liệu dài gần 43.000 từ nói trên và có tiêu đề "Magnifica Humanitas" (Nhân loại kỳ diệu), Giáo hoàng Leo XIV kêu gọi các chính phủ làm chậm lại và kiểm soát chặt chẽ sự phát triển của các hệ thống AI. Ông cho rằng cần xây dựng các khuôn khổ pháp lý vững chắc, cơ chế giám sát độc lập, đảm bảo người dùng được thông tin một cách đầy đủ, và một hệ thống chính trị không thoái thác trách nhiệm.
Vị giáo hoàng người Mỹ còn kêu gọi không để quyền sở hữu dữ liệu AI nằm trong tay giới tư nhân, và các nhà hoạch định chính sách cần bảo vệ quyền của người lao động và giữ an toàn cho trẻ em khỏi công nghệ này. Ông nhấn mạnh AI nên thân thiện và dễ tiếp cận đối với mọi người.
Giáo hoàng Leo XIV cũng kêu gọi thế giới không nên từ bỏ nỗ lực giải quyết những rủi ro tiềm tàng của các hệ thống AI. "Một cám dỗ tinh tế có thể xuất hiện, đó là suy nghĩ rằng những vấn đề này quá lớn và chúng ta quá nhỏ bé, nên những lựa chọn của chúng ta không thể tạo ra sự khác biệt. Chắc chắn rằng không phải ai cũng có cùng quyền lực để tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, không ai là không có trách nhiệm. Tất cả chúng ta đều có những lĩnh vực hành động riêng", Giáo hoàng viết trong văn kiện.
