Chuyến bay số hiệu 4345 theo kế hoạch cất cánh lúc 22h39 từ thành phố Denver, bang Colorado, đến Los Angeles, bang California. “Trong lúc khởi hành, chiếc Airbus A321 đã đâm vào một người đi bộ trên đường băng”, hãng hàng không giá rẻ Frontier Airlines của Mỹ cho biết ngày 8/5.
Hiện chưa rõ người này có phải là nhân viên sân bay hay không. Ghi âm trao đổi giữa tháp kiểm soát không lưu Denver và phi công Frontier Airlines cho thấy nạn nhân đã đi bộ băng qua đường băng. Truyền thông Mỹ đưa tin nạn nhân bị hút vào động cơ máy bay và đã thiệt mạng.
Đơn vị quản lý sân bay Denver nói rằng động cơ bốc cháy và ngọn lửa được sở cứu hỏa Denver dập tắt.
“Khói xuất hiện trong khoang và các phi công phải hủy cất cánh. Hành khách được sơ tán an toàn bằng cầu trượt”, theo Frontier Airlines. Phi cơ khi đó chở 224 hành khách và tổ bay 7 người. Ít nhất một người đã bị thương khi sơ tán.
Dữ liệu từ nền tảng theo dõi các chuyến bay Flightradar24 cho thấy phi cơ Frontier Airlines đang tăng tốc, tốc độ khoảng 230 km/h, thì hủy cất cánh. Hành khách được đưa trở về nhà ga bằng xe buýt.
Sân bay đã báo cáo sự việc lên Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ. Đường băng 17L sẽ dừng hoạt động cho đến khi giới chức hoàn tất điều tra.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Ba Lan không chuyển thêm tiêm kích MiG-29 cho Ukraine, dọa chặn đường vào EU
Theo Hãng tin AFP ngày 30-6, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak - Kamysz cho biết ông từng đề xuất một thỏa thuận "MiG đổi lấy máy bay không người lái (drone)".
Cụ thể, Ba Lan sẽ chuyển các tiêm kích MiG-29 còn lại trong thỏa thuận để đổi lấy công nghệ và năng lực phát triển drone mà Ukraine đã tích lũy trong bốn năm xung đột với Nga.
Theo ông Kosiniak - Kamysz, phía Ukraine ban đầu chấp nhận đề xuất nhưng sau đó không thực hiện cam kết.
"Sẽ không có tiêm kích MiG nào được chuyển cho Ukraine vì Ba Lan cũng không nhận được drone hay năng lực liên quan đến drone", ông nói trên kênh Polsat News ngày 29-6.
Chính phủ Ba Lan từng xác nhận hồi tháng 1 rằng nước này đã phê duyệt việc chuyển giao tối đa chín tiêm kích MiG-29 cho Ukraine khi dần loại biên các máy bay thời Liên Xô để thay thế bằng F-16, FA-50 và trong tương lai là 32 tiêm kích F-35 đã đặt mua từ Mỹ.
Tuy nhiên, các quan chức Ba Lan cho biết việc bàn giao bị đình lại do các cuộc đàm phán về chuyển giao công nghệ quân sự từ Ukraine vẫn chưa đạt được đồng thuận.
Trước đó, Ba Lan đã viện trợ 14 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine vào năm 2023 và là quốc gia đầu tiên cung cấp máy bay chiến đấu cho Kiev sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan đánh giá Ukraine hiện sở hữu cả công nghệ drone quân sự tiên tiến lẫn kinh nghiệm tác chiến thực tế rất giá trị, có thể chia sẻ với các đối tác.
Ông cho biết Thủ tướng Donald Tusk cũng từng thông báo Kiev đồng ý hỗ trợ Ba Lan xây dựng lực lượng drone hiện đại, song sau đó đã rút khỏi thỏa thuận. Đến nay, phía Ukraine chưa bình luận về những tuyên bố này.
Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai đồng minh tiếp tục căng thẳng vì vấn đề lịch sử.
Quan hệ song phương xấu đi từ cuối tháng 5 sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội nước này theo Quân đội Nổi dậy Ukraine (UPA) - lực lượng mà Ba Lan cáo buộc gây ra các vụ thảm sát khiến hơn 100.000 người Ba Lan thiệt mạng trong Thế chiến thứ 2.
Đáp lại, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tuyên bố tước bỏ huân chương cao quý nhất mà nước này từng trao cho ông Zelensky.
Bộ trưởng Quốc phòng Kosiniak - Kamysz cũng cảnh báo Ukraine sẽ gặp rất nhiều trở ngại trên con đường gia nhập Liên minh châu Âu (EU) nếu tiếp tục tôn vinh UPA và Tổ chức Những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine (OUN).
"Nếu còn tôn vinh (Stepan) Bandera, Ukraine sẽ không thể gia nhập EU", ông nói, nhắc đến Stepan Bandera - thủ lĩnh của OUN và là người sáng lập UPA.
Dù vậy, Ba Lan vẫn là một trong những trung tâm trung chuyển quan trọng nhất đối với các lô viện trợ quân sự và nhân đạo dành cho Ukraine, trong khi chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk vẫn kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Giới chức thành phố Garden Grove, quận Cam, bang California chiều 21/5 phát hiện bồn chứa 26.500 lít hóa chất methyl methacrylate (MMA) ở công ty sản xuất hàng không vũ trụ GKN Aerospace bị rò hơi, nóng dần, có nguy cơ phát nổ.
Hàng chục nghìn cư dân tại Garden Grove và các thành phố lân cận phải sơ tán, trong lúc giới chức, các chuyên gia chạy đua tìm cách kiểm soát phản ứng. Khu vực này là một phần của Little Saigon, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam.
Elias Picazo, chuyên gia hóa học tại Đại học Nam California, cho biết nhiệt độ trong bồn tăng dần cho thấy các phân tử MMA dạng lỏng đang phản ứng với nhau để tạo thành polymer, tức chuyển dần sang trạng thái rắn.
"Phản ứng này giải phóng nhiệt. Nhiệt lượng đó sẽ kích hoạt thêm phản ứng, nên quá trình có thể lan theo dây chuyền", Picazo nói.
Craig Covey, chỉ huy cấp phân khu của Cơ quan Cứu hỏa Quận Cam, nói nếu nhiệt độ trong bồn vượt một ngưỡng nhất định, lực lượng tại hiện trường sẽ phải rút khỏi khu vực để bảo đảm an toàn.
"Giống như viên đá đóng băng từ ngoài vào trong, MMA hóa rắn, tỏa nhiệt và đông từ ngoài vào trong. Trong quá trình đó, áp suất tăng lên", ông Covey nói.
Phương án tối ưu ban đầu là bơm chất trung hòa vào bồn để ngăn chặn phản ứng của MMA, qua đó loại bỏ nguy cơ bồn phát nổ. Tuy nhiên, lực lượng ứng phó phát hiện van đã bị tắc, nhiều khả năng do hóa chất đông rắn bên trong, khiến họ không thể bơm chất trung hòa vào bên trong, cũng không thể rút bớt lượng MMA ra ngoài.
Ban đầu, giới chức chỉ tính đến hai kịch bản: Bồn vỡ khiến hóa chất tràn ra ngoài, hoặc lượng nhiệt sinh ra quá lớn khiến bồn phát nổ. Sau khi tham khảo ý kiến chuyên gia, lực lượng ứng phó tính đến kịch bản thứ ba là tiếp tục làm mát để quá trình đông rắn MMA diễn ra chậm, hạn chế tích tụ áp suất trong bồn.
Làm mát bồn chứa hiện trở thành phương án khả thi nhất. Lực lượng cứu hỏa đang liên tục phun nước để hạ nhiệt bồn chứa, kéo dài thời gian nhằm đánh giá tình hình, tìm thêm phương pháp xử lý.
Do bồn chứa vẫn còn khoảng không phía trên lớp hóa chất, phần thể tích trống này có thể đóng vai trò như vùng đệm, giúp hấp thụ một phần áp suất phát sinh nếu quá trình đông rắn xảy ra từ từ, ngăn áp suất vượt ngưỡng và gây nổ, ông Covey giải thích.
Chuyên gia Picazo cũng cho rằng một trong những kịch bản thuận lợi nhất là để MMA phản ứng trong điều kiện được kiểm soát. Nếu quá trình diễn ra đủ chậm, khối chất rắn hình thành trong bồn có thể làm giãn cách các phân tử còn khả năng phản ứng, qua đó giảm khả năng tiếp xúc, hạn chế phản ứng tiếp diễn.
"Để thứ này mặc sức phản ứng rồi nổ tung là điều không thể chấp nhận", ông Covey nói, cho biết giới chức đã liên hệ tham khảo ý kiến hàng loạt chuyên gia trên toàn quốc.
Khi quá trình ứng phó bước sang ngày thứ ba, giới chức thông báo một diễn biến mới có thể giúp giảm bớt rủi ro: bồn chứa đã xuất hiện vết nứt. TJ McGovern, quyền lãnh đạo lực lượng cứu hỏa quận Cam, cho biết vết nứt có thể giúp giải tỏa phần nào áp suất trong bồn, làm giảm nguy cơ phát nổ.
Tiến sĩ Elaine Bernal, giảng viên Hóa học và Hóa sinh tại Đại học bang California, cho biết giới chức đang xác định liệu vết nứt đã có từ trước hay mới xuất hiện. Nếu đây là vết nứt mới xuất hiện, nó có thể cho thấy nỗ lực làm mát bồn từ bên ngoài đang phát huy tác dụng.
Lực lượng ứng phó cũng có thêm thời gian đánh giá khi giảm áp, nhưng giới chuyên gia cảnh báo điều này không đồng nghĩa nguy cơ đã chấm dứt.
Suzanne Blum, giáo sư hóa học tại Đại học California Irvine, nói vết nứt có thể giảm khả năng xảy ra kịch bản tồi tệ nhất là bồn nổ tung và phát tán hơi độc ra không khí, nhưng vẫn có thể dẫn đến nguy cơ tràn hóa chất.
"Thông thường, vết nứt giúp giảm áp bằng cách tạo ra một lỗ hở, khiến một phần vật chất bên trong bồn thoát ra ngoài, từ đó tránh tình trạng áp suất tăng quá mức", bà giải thích.
Tiến sĩ Bernal bác bỏ một số phương án được đề xuất trên mạng xã hội, như dội nitơ lỏng lên bồn. Bà Bernal cho rằng cách làm này có thể làm lạnh bồn quá nhanh, gây hư hại kết cấu, tạo thêm các vết nứt nghiêm trọng.
Bà cũng phản đối đề xuất để toàn bộ hóa chất trong bồn đông rắn rồi mới phá bỏ vỏ chứa bên ngoài, vì mọi hành động can thiệp trực tiếp như khoan, chọc thủng hoặc mở bồn đều có thể tạo tia lửa hay nhiệt, kích hoạt phần MMA chưa phản ứng còn lại.
"Chúng ta không nên làm bất cứ điều gì tác động từ bên ngoài có thể khiến bồn nứt, thủng hoặc phải khoan vào bồn", Bernal nói.
Tin Gốc: Vnexpress
Theo báo South China Morning Post ngày 3-4, các hãng hàng không Trung Quốc đang chịu áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh.
Để ứng phó, một số hãng như China Eastern Airlines siết chặt quản lý chi phí bằng cách kiểm soát tải trọng, cho máy bay lăn bánh bằng một động cơ, tối ưu kế hoạch nạp nhiên liệu và bay ở độ cao lớn hơn để giảm lực cản. Thậm chí một số hãng còn loại bỏ các vật dụng không cần thiết như tạp chí trên chuyến bay.
Một phi công của Hãng Spring Airlines cho biết mỗi chuyến bay chỉ tiết kiệm khoảng 50-100kg nhiên liệu, nhưng nếu tính trên hàng ngàn chuyến mỗi tuần, tổng số tiền tiết kiệm có thể lên tới hàng chục triệu nhân dân tệ.
Song song đó, các hãng bay Trung Quốc cũng chuyển hướng sang thị trường châu Âu sau khi tạm dừng các đường bay Trung Đông.
Đáng chú ý, các chuyến bay này được phép bay qua không phận Nga để đến thẳng châu Âu.
Hãng China Southern Airlines mở các đường bay từ Quảng Châu đến Madrid (Tây Ban Nha) và từ Bắc Kinh đến Helsinki (Phần Lan); Air China mở các đường bay đến Brussels (Bỉ), Frankfurt (Đức) và Milan (Ý); còn China Eastern Airlines dự kiến nối lại đường bay Thượng Hải - Stockholm (Thụy Điển) vào tháng 6.
Theo Công ty OAG - công ty phân tích dữ liệu hàng không (Anh), các hãng Trung Quốc dự kiến bổ sung thêm 2.900 chuyến bay Trung Quốc - châu Âu trong lịch bay mùa hè so với năm ngoái. Việc được phép bay qua không phận Nga cũng giúp họ có lợi thế so với các đối thủ phương Tây.
Ông Brian Yang - chuyên gia tư vấn hàng không - cho rằng việc bay qua không phận Nga giúp tiết kiệm nhiên liệu, rút ngắn thời gian bay và thu hút hành khách, trong khi các hãng phương Tây phải bay vòng xa hơn.
Theo S&P Global Platts, giá nhiên liệu bay toàn cầu ngày 3-4 (giờ Việt Nam) đã tăng lên 217,83 USD/thùng, cao hơn gần 20 USD so với mức 198,9 USD/thùng của phiên trước.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kéo dài sang tuần thứ năm, trong đó Tehran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.
Các nhà phân tích của Ngân hàng HSBC chỉ ra rằng nhiên liệu hiện chiếm 35-38% chi phí vận hành của ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc gồm Air China, China Southern Airlines và China Eastern Airlines, khiến ngành vốn đã khó khăn sau COVID-19 càng chịu thêm áp lực.
Trong khi nhiều hãng quốc tế tăng giá vé để bù chi phí, như Hãng Cathay Pacific tăng phụ phí nhiên liệu 34% từ đầu tháng này, các hãng Trung Quốc vẫn phải chờ quyết định từ cơ quan quản lý.
Hiện Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc chưa điều chỉnh giá vé do cần cân bằng giữa hỗ trợ hãng bay và duy trì nhu cầu trước mùa cao điểm hè. Tuy vậy, một số hãng đã có động thái cụ thể.
Theo Hãng tin Reuters, China Eastern Airlines sẽ tăng phụ phí nhiên liệu với các chuyến bay nội địa từ ngày 5-4, ở mức 60 nhân dân tệ cho chặng dưới 800km và 120 nhân dân tệ cho chặng trên 800km.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng cắt giảm mạnh xuất khẩu nhiên liệu máy bay để đảm bảo nguồn cung trong nước.