Theo báo South China Morning Post ngày 3-4, các hãng hàng không Trung Quốc đang chịu áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh.
Để ứng phó, một số hãng như China Eastern Airlines siết chặt quản lý chi phí bằng cách kiểm soát tải trọng, cho máy bay lăn bánh bằng một động cơ, tối ưu kế hoạch nạp nhiên liệu và bay ở độ cao lớn hơn để giảm lực cản. Thậm chí một số hãng còn loại bỏ các vật dụng không cần thiết như tạp chí trên chuyến bay.
Một phi công của Hãng Spring Airlines cho biết mỗi chuyến bay chỉ tiết kiệm khoảng 50-100kg nhiên liệu, nhưng nếu tính trên hàng ngàn chuyến mỗi tuần, tổng số tiền tiết kiệm có thể lên tới hàng chục triệu nhân dân tệ.
Song song đó, các hãng bay Trung Quốc cũng chuyển hướng sang thị trường châu Âu sau khi tạm dừng các đường bay Trung Đông.
Đáng chú ý, các chuyến bay này được phép bay qua không phận Nga để đến thẳng châu Âu.
Hãng China Southern Airlines mở các đường bay từ Quảng Châu đến Madrid (Tây Ban Nha) và từ Bắc Kinh đến Helsinki (Phần Lan); Air China mở các đường bay đến Brussels (Bỉ), Frankfurt (Đức) và Milan (Ý); còn China Eastern Airlines dự kiến nối lại đường bay Thượng Hải – Stockholm (Thụy Điển) vào tháng 6.
Theo Công ty OAG – công ty phân tích dữ liệu hàng không (Anh), các hãng Trung Quốc dự kiến bổ sung thêm 2.900 chuyến bay Trung Quốc – châu Âu trong lịch bay mùa hè so với năm ngoái. Việc được phép bay qua không phận Nga cũng giúp họ có lợi thế so với các đối thủ phương Tây.
Ông Brian Yang – chuyên gia tư vấn hàng không – cho rằng việc bay qua không phận Nga giúp tiết kiệm nhiên liệu, rút ngắn thời gian bay và thu hút hành khách, trong khi các hãng phương Tây phải bay vòng xa hơn.
Theo S&P Global Platts, giá nhiên liệu bay toàn cầu ngày 3-4 (giờ Việt Nam) đã tăng lên 217,83 USD/thùng, cao hơn gần 20 USD so với mức 198,9 USD/thùng của phiên trước.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kéo dài sang tuần thứ năm, trong đó Tehran phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.
Các nhà phân tích của Ngân hàng HSBC chỉ ra rằng nhiên liệu hiện chiếm 35-38% chi phí vận hành của ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc gồm Air China, China Southern Airlines và China Eastern Airlines, khiến ngành vốn đã khó khăn sau COVID-19 càng chịu thêm áp lực.
Trong khi nhiều hãng quốc tế tăng giá vé để bù chi phí, như Hãng Cathay Pacific tăng phụ phí nhiên liệu 34% từ đầu tháng này, các hãng Trung Quốc vẫn phải chờ quyết định từ cơ quan quản lý.
Hiện Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc chưa điều chỉnh giá vé do cần cân bằng giữa hỗ trợ hãng bay và duy trì nhu cầu trước mùa cao điểm hè. Tuy vậy, một số hãng đã có động thái cụ thể.
Theo Hãng tin Reuters, China Eastern Airlines sẽ tăng phụ phí nhiên liệu với các chuyến bay nội địa từ ngày 5-4, ở mức 60 nhân dân tệ cho chặng dưới 800km và 120 nhân dân tệ cho chặng trên 800km.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng cắt giảm mạnh xuất khẩu nhiên liệu máy bay để đảm bảo nguồn cung trong nước.
Quân đội Philippines ngày 20.7 cáo buộc Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc đã dùng dùi cui gỗ đánh vào đầu một thủy thủ Philippines trong vụ đụng độ tại bãi Cỏ Mây ở Biển Đông.
AFP dẫn thông báo từ phía Philippines cho biết vụ việc xảy ra khi lực lượng Trung Quốc tiếp cận con tàu mắc cạn BRP Sierra Madre. Đây là con tàu cũ từ thời Thế chiến 2 được Philippines cố tình cho mắc cạn tại bãi Cỏ Mây để làm tiền đồn quân sự.
Theo tuyên bố của Philippines, một xuồng hơi thân cứng của Hải cảnh Trung Quốc chở 8 người đã áp sát, chụp ảnh và quay video tàu BRP Sierra Madre.
Đụng độ xảy ra sau khi Philippines điều 2 xuồng cao su đến yêu cầu phía Trung Quốc rời khỏi khu vực.
"Tổ công tác Trung Quốc đã có hành vi bạo lực và hung hăng khi dùng dùi cui gỗ đánh vào đầu một quân nhân Hải quân Philippines, khiến người này bị thương và làm hư hại xuồng cao su của hải quân", Philippines tố cáo.
Đáp lại, Hải cảnh Trung Quốc cho biết đã thực hiện "các biện pháp đáp trả tương xứng" và phát "cảnh báo" đối với 2 xuồng cao su xuất phát từ tàu mắc cạn của Philippines.
"Bất chấp nhiều lần nhận được cảnh báo rõ ràng từ phía chúng tôi, các xuồng này đã nhanh chóng áp sát tàu tuần tra của Trung Quốc theo cách nguy hiểm, tìm cách bao vây và đâm va", phía Trung Quốc tuyên bố.
Bắc Kinh cho rằng "phía Philippines đã xuyên tạc sự thật và vu cáo Trung Quốc một cách sai trái, hoàn toàn đảo ngược sự thật".
Thông tin về vụ việc được công bố chỉ vài giờ sau khi Bộ Ngoại giao Philippines thông báo ngoại trưởng hai nước sẽ gặp nhau tại hội nghị ngoại trưởng ASEAN diễn ra tại Manila trong tuần này.
"Có thể gọi nó là tên lửa đối không giá rẻ. Đối với chúng tôi, đây là bước tiến nhằm hướng tới công nghệ cho phép thiết bị bay không người lái (drone) hoạt động trong điều kiện tầm nhìn bằng không", phi công Ukraine Tymur Fatkullin viết trên mạng xã hội hôm 23/4.
Video đăng kèm cho thấy drone đánh chặn P1-Sun được phóng từ giá treo dưới cánh vận tải cơ hạng nhẹ An-28 và phá hủy máy bay không người lái (UAV) dòng Geran Nga. Trong video còn có cảnh drone đánh chặn AS-3 Surveyor, thuộc hệ thống Merops do Mỹ sản xuất, triển khai từ phi cơ An-28 trong nhiệm vụ huấn luyện.
Máy bay An-28 dường như được gắn ít nhất ba giá treo dưới mỗi cánh, cho phép mang tối đa 6 drone đánh chặn trong một lần xuất kích. Phi cơ cũng được trang bị cảm biến quang họ, giúp tổ bay xác định vị trí UAVmục tiêu trước khi phóng vũ khí đánh chặn.
An-28 là sản phẩm của Cục Thiết kế Antonov, thực hiện chuyến bay thử đầu tiên năm 1969, đưa vào biên chế không quân Liên Xô và hãng hàng không dân dụng Aeroflot năm 1986. Tổng cộng 191 máy bay đã được xuất xưởng trong giai đoạn 1975-1993, trong đó 16 chiếc vẫn được sử dụng tại một số quốc gia trước năm 2016.
Không rõ số lượng máy bay An-28 mà Ukraine sở hữu. Đây là một trong những phương án giá rẻ được nước này sử dụng để đối phó UAV tầm xa Nga. Các tổ bay An-28 Ukraine trước đây thường lái phi cơ đến gần UAV Nga rồi nã đạn súng máy từ cửa bên để phá hủy mục tiêu. Hàng chục UAV Nga đã bị phá hủy bằng chiến thuật này, giúp An-28 được đặt biệt danh là "thợ săn Geran".
"Phương án phóng drone đánh chặn từ An-28 biến nó trở thành một dạng tàu sân bay trên không", biên tập viên Matthew Loh của trang Business Insider nhận định.
Loh cho rằng An-28 mang đến một số lợi thế cho Ukraine trong vai trò bệ phóng drone đánh chặn. Máy bay cho phép tiếp cận mục tiêu nhanh hơn phương tiện cơ giới trên mặt đất, trong khi chi phí vận hành rẻ hơn nhiều so với triển khai tiêm kích đánh chặn.
Phi cơ có khả năng cất hạ cánh trên đường băng dã chiến, không cần sân bay và đường băng chuyên biệt, cho phép mở rộng số địa điểm triển khai và hạn chế nguy cơ hứng đòn phủ đầu của Nga. Tốc độ hành trình hơn 300 km/h cũng giúp drone phóng từ An-28 có sơ tốc cao hơn, dễ dàng bắt kịp mục tiêu hơn phương pháp triển khai từ mặt đất.
Cơ quan An ninh Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo trường hợp trúng tập kích mới nhất trên eo biển Hormuz là một tàu chở dầu. Các cơ quan quân sự khu vực ghi nhận thông tin lúc 13h05 ngày 7/7 theo Giờ Phối hợp Quốc tế - UTC (20h05 giờ Hà Nội).
"Tàu dầu bị tấn công bởi máy bay không người lái (UAV) không rõ lai lịch, đã bị hư hại nhẹ về cấu trúc. Không có trường hợp thương vong hay tác động môi trường nào được trình báo. Tàu tiếp tục hải trình đến cảng tiếp theo", UKMTO cho biết.
Sự việc này nâng tổng số vụ tàu hàng bị tấn công trên eo biển chiến lược tại Trung Đông trong 24 giờ qua lên ba trường hợp, đều xảy ra gần bờ biển Oman. UKMTO khuyến cáo tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz cần hết sức thận trọng và báo cáo ngay mọi hoạt động đáng ngờ.
Hai tàu bị tập kích trước đó gồm tàu chở khí đốt hóa lỏng (LNG) Al-Rekayyat của Qatar và một tàu chở dầu thô mang cờ Arab Saudi, nhiều khả năng là siêu tàu dầu Wedyan, theo các nguồn thạo tin.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột Iran bùng phát vào cuối tháng 2, một tàu LNG của Qatar bị nhắm mục tiêu. Ghi âm điện đàm của thuyền trưởng tàu Al-Rekayyat được tiết lộ cho Reuters cho thấy chiếc này đang có nguy cơ phát nổ vì cháy ở phòng máy.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed Al Ansari quy trách nhiệm vụ tàu Al-Rekayyat cho Iran, gọi đây là "cuộc tấn công không thể chấp nhận nhằm vào an ninh và an toàn của hoạt động hàng hải quốc tế".
Ông Al Ansari cho rằng vụ tấn công là hành động xâm phạm an ninh hàng hải quốc tế và nguồn cung năng lượng toàn cầu. Qatar kêu gọi Iran lập tức chấm dứt mọi hành động gây tổn hại đến an ninh khu vực, đe dọa an toàn hàng hải quốc tế. Doha tuyên bố Tehran phải chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý đối với vụ tấn công, cũng như mọi thiệt hại hoặc hậu quả phát sinh.
Giới chức Iran đến nay chưa bình luận về loạt vụ tập kích tàu hàng. Tehran thời gian qua tuyên bố hành lang duy nhất mà tàu thuyền được phép sử dụng là tuyến đường chạy dọc theo bờ biển của nước này. Mọi hoạt động di chuyển qua Hormuz phải do lực lượng Iran điều phối và những lộ trình khác là "không thể chấp nhận và hết sức nguy hiểm".
Oman cùng Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) tháng 6 phối hợp mở luồng di chuyển qua lãnh hải nước này để đưa các tàu hàng cùng thủy thủ mắc kẹt ở vịnh Ba Tư rời đi. Tuyến hàng hải thay thế này đã trực tiếp làm suy yếu quyền kiểm soát Hormuz của Iran, khiến Tehran lập tức phản đối.
Theo bản ghi nhớ gồm 14 điểm giữa Mỹ và Iran được ký hồi tháng trước, Iran và Oman sẽ cùng các nước Vùng Vịnh thảo luận về cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Tehran nhiều lần khẳng định sẽ không quay lại cơ chế trước xung đột, vốn cho phép tàu thuyền tự do đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.
