Trước đó, chiều 1-4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã phát biểu kết luận Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 – 2030, đã giao ngành y tế một nhiệm vụ rất rõ ràng và cấp bách:
Trong năm 2026 phải tổ chức khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân TP, bảo đảm mỗi người dân được khám ít nhất một lần, không chia giai đoạn.
PGS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho hay thực hiện chỉ đạo này, Sở Y tế TP đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất các giải pháp khả thi, phù hợp với đặc điểm của một siêu đô thị có dân số lớn, biến động cao và nhu cầu chăm sóc sức khỏe đa dạng.
Trên cơ sở đánh giá toàn diện các điều kiện thực tế, ngành y tế TP định hướng triển khai theo mô hình “kiềng ba chân” với ba nhóm giải pháp bổ trợ lẫn nhau, tạo thành hệ thống bao phủ toàn diện, linh hoạt và hiệu quả, với mục tiêu xuyên suốt là không bỏ sót người dân nào.
Nhóm giải pháp thứ nhất là tổ chức khám sức khỏe phi địa giới hành chính. Đây là định hướng phù hợp với đặc điểm dân cư của TP, nơi có số lượng lớn người lao động tự do, công nhân, người làm việc xa nơi cư trú, người tạm trú hoặc thường xuyên di chuyển giữa các khu vực.
Nếu chỉ tổ chức khám sức khỏe theo nơi đăng ký thường trú hoặc theo địa bàn hành chính cố định, rất dễ bỏ sót một bộ phận lớn người dân do việc đi khám không thuận tiện.
Vì vậy, quan điểm của ngành y tế là “y tế phải theo chân người dân, không bắt người dân đi theo địa giới hành chính”.
Người dân có thể lựa chọn cơ sở y tế thuận tiện nhất để được khám sức khỏe, không phụ thuộc nơi cư trú.
Để triển khai hiệu quả, ngành y tế sẽ huy động tối đa mọi cơ sở y tế đủ điều kiện tham gia, bao gồm cả cơ sở công lập và ngoài công lập, các bệnh viện, phòng khám đa khoa…
Nhóm giải pháp thứ hai là tổ chức khám sức khỏe cho người thuộc nhóm nguy cơ ngay tại cộng đồng như người cao tuổi, người yếu thế, người mắc bệnh không lây nhiễm, người có nguy cơ cao và những trường hợp cần quản lý sức khỏe lâu dài tại cộng đồng.
Đây là không gian để trạm y tế và mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư phát huy vai trò nòng cốt.
Nhóm giải pháp thứ ba thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có. Trên thực tế, một bộ phận lớn người dân đã có dữ liệu sức khỏe thông qua khám định kỳ tại trường học, cơ quan, doanh nghiệp hoặc dữ liệu khám chữa bệnh tại các bệnh viện.
Ba nhóm giải pháp tạo thành “kiềng ba chân” vững chắc: hai chân là tổ chức khám trực tiếp bằng nhiều hình thức linh hoạt, chân còn lại là dữ liệu giữ vai trò kết nối và nâng cao giá trị toàn bộ hoạt động.
Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM khẳng định, chiến lược này không chỉ giúp người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần trong năm 2026, mà còn đặt nền tảng để mỗi người dân được quản lý sức khỏe suốt vòng đời trên một hệ thống dữ liệu thống nhất.
Song song đó, ngành y tế sẽ xây dựng các gói khám sức khỏe theo độ tuổi và các gói tầm soát theo nhóm nguy cơ, được thiết kế khoa học và công bố công khai để người dân dễ dàng lựa chọn.
Tuy nhiên để hiện thực hóa ba nhóm giải pháp này, PGS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh cần sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cùng ngành y tế. Đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế, mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị.
Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cơ chế này phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.
Việc kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn xã hội hóa, bảo hiểm y tế và các chương trình khám sức khỏe của cơ quan, doanh nghiệp sẽ giúp mở rộng nhanh năng lực triển khai và bảo đảm tính bền vững lâu dài.
Theo Viện Dinh dưỡng, bệnh gan nhiễm mỡ (không do rượu) là tình trạng tích tụ mỡ (trên 5% trọng lượng gan) ở những người không uống hoặc chỉ uống rất ít rượu, và không có nguyên nhân thứ phát nào khác (vi rút, thuốc, bệnh chuyển hóa…). Tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ cao hơn ở người béo phì, đái tháo đường thể 2, rối loạn lipid máu. Bệnh có liên quan đến kháng insulin, rối loạn chuyển hóa lipid và glucose.
Về nguyên tắc chung chế độ ăn cho người có bệnh lý gan nhiễm mỡ, TS-BS Bùi Thị Thúy, Khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng, lưu ý cần hạn chế lượng chất béo, do chất béo cung cấp lượng calo cao và tăng nguy cơ thừa cân béo phì. Trong đó, cần thay thế chất béo bão hòa (có trong mỡ heo, mỡ bò, bơ, phô mai, sữa nguyên kem, da gia cầm, dầu dừa, dầu cọ...) và chất béo chuyển hóa (có trong đồ chiên) bằng chất béo không bão hòa, đặc biệt là omega-3, là các chất có thể làm giảm nguy cơ bệnh lý tim mạch.
Nên sử dụng nguồn chất béo lành mạnh, từ các loại hạt như hạt óc chó, hạnh nhân, hoặc mè (15 - 20 gram/ngày). Ngoài ra, người trưởng thành nên ăn cá béo (cá hồi, cá thu, cá mòi) ít nhất 2 - 3 lần mỗi tuần để bổ sung a xít béo omega-3 có lợi cho tim mạch và gan.
Cần tăng cường các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, đậu đỗ và một số loại trái cây lê, cam, táo, ổi, bưởi. Người trưởng thành cũng nên ăn từ 2 - 3 phần trái cây tươi mỗi ngày (mỗi phần khoảng 80 - 100 gram).
Đồng thời, tránh các loại thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường đơn, đặc biệt là fructose. Fructose có trong nước ngọt có đường, đồ uống thể thao, trà có đường và các loại nước trái cây.
Tập trung thay đổi lối sống bao gồm ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và ngủ đủ giấc là cách tốt nhất ngăn ngừa tổn thương gan khởi phát khi bệnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu.
Ngày 16-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết đơn vị đã điều tra dịch tễ và xử lý một ca bệnh viêm màng não do não mô cầu tại phường Hòa Hưng (TP.HCM). Kết quả cấy dịch não tủy cho thấy bệnh nhân dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis, serogroup B.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện Viện Pasteur TP.HCM xác nhận đã tiếp nhận báo cáo về trường hợp trên. Đây là bệnh nhi 11 tuổi mắc viêm màng não mô cầu thể tối cấp, diễn tiến rất nhanh và nặng.
Theo thông tin chuyên môn, chỉ trong thời gian ngắn từ khi khởi phát triệu chứng đến lúc nhập viện tại một bệnh viện chuyên khoa nhi trên địa bàn, tình trạng bệnh đã chuyển nặng, dù được điều trị tích cực nhưng bệnh nhi không qua khỏi.
Vị này cho biết thêm, với bệnh não mô cầu đây là thể lâm sàng nguy hiểm nhất. Ngay cả khi được điều trị kịp thời, tỉ lệ cứu sống vẫn rất thấp.
Đáng lưu ý, bất kỳ ai cũng có nguy cơ rơi vào thể tối cấp và bệnh hầu như không có dấu hiệu báo trước rõ ràng.
Hai nhóm tuổi chịu ảnh hưởng nhiều nhất là trẻ dưới 1 tuổi và thanh thiếu niên (từ 10 - 20 tuổi). Tại khu vực phía Nam hiện nay, nhóm thanh thiếu niên đang chiếm tỉ lệ mắc cao nhất.
Trên cả nước, theo báo cáo của Bộ Y tế, từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc, trong đó có 4 trường hợp tử vong. Nhóm tuổi mắc tập trung ở trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số trường hợp mắc.
Các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên số trường hợp mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp).
Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ bệnh tiếp tục xuất hiện, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em.
Ngày 17-4, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát, khoanh vùng, xử lý đàn chó, mèo có nguy cơ ở xã Sơn Tịnh, nơi vừa xảy ra vụ chó nghi mắc bệnh dại cắn 4 người và chó nuôi của người dân.
Theo đó, ngay khi nhận tin báo, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh đã cử lực lượng chuyên môn xuống hiện trường, phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.
Lực lượng chức năng tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm vi rút dại, đồng thời phun khử khuẩn khu vực hạn chế lây lan, tạo ổ dịch.
Công tác rà soát, thống kê tổng đàn chó, mèo trên địa bàn cũng được triển khai, lên kế hoạch tiêm phòng diện rộng trong thời gian sớm nhất.
Lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Ngãi cho biết đơn vị đã chỉ đạo khoanh vùng, xử lý ổ dịch ngay khi tiếp nhận thông tin.
Trọng tâm hiện nay là tổ chức tiêm phòng vắc xin dại cho đàn chó, mèo, đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức người dân trong việc quản lý vật nuôi.
Đồng thời tăng cường tuyên truyền người dân không để xảy ra tình trạng chó thả rông, nhất là trong thời điểm nắng nóng, điều kiện thuận lợi để bệnh dại phát sinh và lây lan.
Theo ông Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Sơn Tịnh, tập quán nuôi chó thả rông vẫn còn phổ biến ở khu vực nông thôn.
Trước nguy cơ dịch bệnh, địa phương sẽ siết chặt quản lý, tổ chức tuyên truyền và vận động người dân ký cam kết nuôi nhốt, tiêm phòng đầy đủ.
Đây được xem là giải pháp cấp thiết nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát bệnh dại, bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
