Theo các chuyên gia, việc kiểm soát cholesterol không phụ thuộc vào một bữa ăn hay một thời điểm cụ thể trong ngày, mà là kết quả của những thói quen được duy trì lâu dài. Trong đó, khoảng thời gian buổi tối đóng vai trò quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ, quá trình trao đổi chất và các lựa chọn ăn uống.
Nhiều người có thói quen ăn thêm sau bữa tối, đặc biệt khi xem tivi, làm việc muộn hoặc thức khuya. Vấn đề là những món ăn được lựa chọn vào thời điểm này thường là bánh ngọt, khoai tây chiên, mì ăn liền, kem hoặc các loại đồ ăn chế biến sẵn giàu calo.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Jennifer O’Donnell-Giles chia sẻ trên Eatingwell, ăn vặt vào buổi tối dễ khiến cơ thể nạp thêm năng lượng vượt quá nhu cầu thực tế. Khi hoạt động thể chất đã giảm vào cuối ngày, lượng calo dư thừa có xu hướng được tích trữ dưới dạng mỡ, góp phần làm tăng cholesterol và các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Ngoài ra, việc ăn đêm thường xuyên còn liên quan đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa và khó kiểm soát lượng đường huyết.
Buổi tối cũng là thời điểm nhiều người dễ tìm đến các món ăn “giải trí” như bánh quy, bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt, xúc xích, thịt chế biến sẵn hoặc đồ chiên rán. Đây đều là những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa hoặc đường bổ sung.
Chất béo bão hòa làm tăng cholesterol LDL, loại cholesterol thường được gọi là cholesterol “xấu”. Khi LDL tăng cao, chất béo có thể tích tụ trên thành động mạch, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Trong khi đó, tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung khiến cơ thể sản sinh nhiều triglyceride hơn, một dạng chất béo trong máu có liên quan mật thiết đến bệnh tim mạch. Các nghiên cứu cũng cho thấy người thường xuyên ăn nhiều đường có xu hướng giảm cholesterol HDL, loại cholesterol có lợi giúp bảo vệ tim mạch.
Nhiều người cho rằng cholesterol chỉ liên quan đến ăn uống, nhưng giấc ngủ cũng đóng vai trò rất quan trọng.
Theo các chuyên gia, việc ngủ ít hoặc thường xuyên thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Điều này ảnh hưởng đến quá trình điều hòa chất béo trong máu và làm tăng nồng độ hormone cortisol, hormone căng thẳng.
Khi cortisol tăng kéo dài, cơ thể dễ xảy ra tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa. Một số nghiên cứu cho thấy người ngủ không đủ giấc có xu hướng tăng cholesterol LDL và giảm cholesterol HDL so với người ngủ đủ từ 7 – 9 giờ mỗi đêm.
Thiếu ngủ còn khiến cơ thể thèm đồ ngọt và thực phẩm giàu năng lượng hơn vào ngày hôm sau, tạo thành vòng luẩn quẩn bất lợi cho sức khỏe tim mạch.
Đối với nhiều người, một ly bia hoặc rượu vào cuối ngày được xem là cách thư giãn sau công việc. Tuy nhiên các chuyên gia cho biết thói quen này có thể gây nhiều tác động bất lợi nếu lặp lại thường xuyên.
Theo chuyên gia sức khỏe tim mạch người Mỹ, Jennifer O’Donnell-Giles, việc uống rượu vào cuối ngày có thể làm tăng triglyceride trong máu, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và khiến con người dễ lựa chọn các loại thực phẩm kém lành mạnh hơn. Vì vậy giảm tần suất uống rượu hoặc thay thế bằng các loại đồ uống không cồn là lựa chọn có lợi hơn cho sức khỏe tim mạch.
Việc uống rượu vào buổi tối cũng thường đi kèm với các món nhậu nhiều muối, nhiều chất béo và calo, làm tăng thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Các chuyên gia cho rằng kiểm soát cholesterol không phụ thuộc vào một loại thuốc hay một bữa ăn riêng lẻ, mà là kết quả của những lựa chọn lặp đi lặp lại mỗi ngày. Hạn chế ăn khuya, giảm đồ ngọt và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, duy trì giờ ngủ ổn định và hạn chế rượu bia vào buổi tối là những thay đổi đơn giản nhưng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Ngày 13-7, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương thông tin vừa tiếp nhận bệnh nhi 6 tuổi được chuyển từ tuyến dưới đến, với chẩn đoán dị vật mũi xoang.
Theo người nhà, trong lúc hai anh em chơi đùa, người anh đã dùng súng cao su bắn một viên bi sắt vào vùng mắt phải của em. Sau tai nạn, trẻ được đưa đến cơ sở y tế địa phương, rồi chuyển lên tuyến trên tiếp tục điều trị.
Bác sĩ Biện Văn Hoàn, khoa tai mũi họng trẻ em bệnh viện, cho biết sau khi thăm khám lâm sàng và chụp cắt lớp vi tính, các bác sĩ phát hiện viên bi không nằm ở ổ mắt như dự đoán ban đầu, mà đã xuyên sâu vào xoang bướm.
Đây là một trong những xoang nằm sâu nhất của vùng sọ mặt, bao quanh bởi nhiều cấu trúc giải phẫu đặc biệt quan trọng như dây thần kinh thị giác, động mạch cảnh trong và nền sọ.
Theo bác sĩ Hoàn, chỉ cần đường đi của dị vật lệch thêm vài milimet, hậu quả có thể rất nặng nề, từ mất thị lực vĩnh viễn, chảy máu nghiêm trọng cho đến các biến chứng nội sọ đe dọa tính mạng.
Trước tình huống này, ê kíp đã nhanh chóng hội chẩn với chuyên khoa mắt để đánh giá mức độ tổn thương nhãn cầu, đồng thời hội chẩn để lựa chọn phương án can thiệp tối ưu.
Các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi mũi xoang nhằm tiếp cận xoang bướm và lấy dị vật.
Các bác sĩ đã lấy ra viên bi sắt có đường kính khoảng 0,5cm, đồng thời bảo tồn an toàn các cấu trúc quan trọng xung quanh. Sau mổ, sức khỏe bệnh nhi ổn định, hồi phục tốt và đang tiếp tục được theo dõi.
Các bác sĩ cảnh báo những món đồ chơi như súng cao su, súng bắn bi tưởng chừng vô hại nhưng có thể gây ra những chấn thương đặc biệt nghiêm trọng, nhất là ở vùng đầu, mặt và mắt của trẻ nhỏ.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh không nên cho trẻ sử dụng súng cao su, súng bắn bi hoặc các loại đồ chơi có lực bắn mạnh; cần giám sát trẻ trong quá trình vui chơi và đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xảy ra chấn thương, kể cả khi vết thương bên ngoài có vẻ không nghiêm trọng.
Ngày 2-6, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho biết đã có văn bản gửi UBND TP.HCM tham gia góp ý sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và các chính sách liên quan nhằm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, mở rộng diện bao phủ và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người dân.
Trong số các nội dung được đề xuất, đáng chú ý là kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ bảo hiểm y tế sẽ được hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.
Theo Bảo hiểm xã hội TP.HCM, hiện nay Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định người tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng.
Tuy nhiên thực tế phát sinh trường hợp từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng lương hưu và có thẻ bảo hiểm y tế lại chưa thuộc diện được hưởng mức thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh. Điều này dẫn đến những phản ánh, thắc mắc từ người dân.
Từ thực tế đó, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho rằng việc bổ sung người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ bảo hiểm y tế vào nhóm được hưởng 100% chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong phạm vi được hưởng sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, phù hợp với yêu cầu thích ứng với già hóa dân số và bảo đảm tính công bằng trong thụ hưởng chính sách.
Ngoài đề xuất liên quan đến quyền lợi bảo hiểm y tế của người cao tuổi, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cũng đưa ra nhiều kiến nghị nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội và hạn chế tình trạng né tránh nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động.
Cụ thể cơ quan này đề xuất bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Theo Bảo hiểm xã hội TP.HCM, đây là nhóm lao động phát triển nhanh trong nền kinh tế số, có việc làm và thu nhập tương đối ổn định nhưng hiện chưa được bao phủ đầy đủ bởi chính sách bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Bảo hiểm xã hội TP.HCM cũng kiến nghị đưa người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 1 tháng vào diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Thực tế cho thấy một số doanh nghiệp trong các lĩnh vực xây dựng, vận tải, bảo vệ và dịch vụ đang lợi dụng quy định về hợp đồng ngắn hạn để ký hợp đồng dưới 1 tháng, né tránh trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Theo khảo sát từ dữ liệu quyết toán thuế thu nhập cá nhân giai đoạn 2024-2025 trên địa bàn TP.HCM, có hơn 350.000 lao động thuộc nhóm này.
Đối với lĩnh vực xây dựng, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đề xuất tăng cường ràng buộc trách nhiệm của doanh nghiệp sử dụng lao động. Theo đó trường hợp doanh nghiệp không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động thì cơ quan thuế không quyết toán các khoản chi phí tiền lương và Bảo hiểm xã hội khi xác định thu nhập chịu thuế.
Kiến nghị được đưa ra trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp xây dựng vẫn trả lương theo ngày công, không ký hợp đồng lao động hoặc luân chuyển công nhân qua nhiều công trình để tránh nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội. Khảo sát trên địa bàn TP.HCM cho thấy có hơn 50.000 lao động thuộc nhóm này trong năm 2024, năm 2025.
Thói quen lướt video ngắn khiến nhiều người bỏ ăn, bỏ ngủ, tự thuyết phục bản thân với ý nghĩ: Đây là thời gian nghỉ ngơi và giải trí cá nhân, mình có quyền được “tự thưởng” sau những giờ làm việc mệt mỏi. Kết quả là khuây khỏa thì nhất thời, mà nguy cơ bệnh tật có thể tăng dần theo thời gian sử dụng.
Chị D.T.O (30 tuổi, nhân viên văn phòng, ở TP.HCM) thường xuyên dành thời gian nghỉ trưa để… lướt TikTok. Theo chị O., đây là cách nhanh nhất để vừa giải trí, vừa “cập nhật” các tin tức hoặc xu hướng mới nhất. Kết quả là đến giờ làm việc buổi chiều, tinh thần không hề khuây khỏa hơn mà ngược lại còn trì trệ và khó tập trung.
“Làm được mấy chục phút là cầm điện thoại để ‘lướt’ vài video. Tối về lúc ăn cơm hay trước khi đi ngủ cũng không dứt ra được. Tôi cũng xem phim ít đi để dành thời gian cho các nền tảng video ngắn”, chị O. thừa nhận, nhưng không biết làm cách nào để “cai nghiện” được thói quen phụ thuộc vào TikTok.
Anh H.D.T (27 tuổi, nhân viên công nghệ thông tin, ở TP.HCM) trước đây không tải TikTok vì sợ “lậm” video ngắn. Nhưng khi thấy xung quanh ai cũng dùng, cảm giác làm công việc liên quan tới công nghệ nhưng lại bị bạn bè, đồng nghiệp “bỏ lại phía sau” khiến anh T. cũng “gia nhập đường đua video ngắn”.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Đào Duy Khoa, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết các nền tảng video ngắn sử dụng thuật toán và AI để liên tục đề xuất nội dung phù hợp với sở thích người dùng, khiến họ dễ bị cuốn vào màn hình, kéo dài thời gian sử dụng, thậm chí gây nghiện.
Theo bác sĩ, dopamine là chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác vui vẻ, hạnh phúc, được cơ thể tiết ra tự nhiên. Tuy nhiên, việc liên tục xem video ngắn có thể làm dopamine tăng cao bất thường, khiến não bộ thiết lập một “mức cân bằng” mới. Khi ngừng xem, dopamine giảm mạnh, người dùng dễ mệt mỏi, căng thẳng, lo âu, buồn chán và có xu hướng tiếp tục lướt để lấy lại cảm giác dễ chịu.
“Nếu tình trạng này kéo dài, các thụ thể dopamine có thể bị quá tải, giảm đáp ứng với những niềm vui bình thường trong cuộc sống. Khi đó, người xem phải dành nhiều thời gian hoặc xem nhiều nội dung hơn mới đạt được cảm giác thỏa mãn như trước”, bác sĩ Khoa cho hay.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyên Phi Yến, Khoa Tâm thể, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, “trầm cảm chức năng cao” (high-functioning depression) là thuật ngữ thường dùng trong lâm sàng để mô tả những người vẫn duy trì công việc và sinh hoạt bình thường, dù bên trong đang suy sụp nghiêm trọng. Khi liên quan đến nghiện video ngắn, người bệnh thường có các biểu hiện sau:
Ngoài ra, một nghiên cứu quan trọng trên NeuroImage 2023 (Hà Lan) của Đại học Oxford cho thấy những người sử dụng video ngắn hơn 3 giờ/ngày có giảm mật độ chất xám đáng kể.
“Không thể khẳng định xem video đều có hại, bởi đây là nhu cầu giải trí bình thường. Vấn đề chỉ xuất hiện khi sử dụng quá mức và thiếu kiểm soát. Điều quan trọng là phải có giới hạn, cân bằng với các hoạt động khác và duy trì sự điều độ trong thời gian sử dụng”, bác sĩ Duy Khoa nói.
Từ đó, bác sĩ Phi Yến khuyên mọi người nên thực hiện theo 4 bước sau, được sắp xếp theo mức độ khả thi:
