BS.CK2 Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP HCM tại hội thảo do Báo Tiền phong tổ chức ngày 12/5, cho biết ngành thẩm mỹ tại Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng, thậm chí có thể nói là bùng nổ.
Quy mô thị trường làm đẹp trong nước đạt hàng tỷ USD, duy trì mức tăng trưởng hai con số, với trung bình 250 nghìn ca mỗi năm. Tuy nhiên, hệ thống y tế mỗi năm ghi nhận khoảng 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan phẫu thuật, làm đẹp, là con số đáng báo động.
Tỷ lệ biến chứng trong du lịch thẩm mỹ quốc tế được ghi nhận ở mức 6,2% trên tổng số bệnh nhân và 2,2% trên tổng số ca phẫu thuật. Theo số liệu thống kê từ Bộ Y tế Malaysia, tính từ đầu năm 2023 đến nay, cơ quan này ghi nhận hơn 300 khiếu nại về các biến chứng do làm đẹp tại các cơ sở không đăng ký. Trước đó, một báo cáo công bố vào tháng 10/2023 cũng chỉ ra có khoảng 126 ca phẫu thuật hỏng nghiêm trọng trong vòng 18 tháng.
Tại Singapore, phẫu thuật thẩm mỹ được phân loại vào danh mục rủi ro y khoa nghiêm ngặt nhất. Thay vì thống kê các ca “tai biến do thợ tay ngang” (điều gần như không thể xảy ra do luật pháp cấm tuyệt đối việc hành nghề không phép), các báo cáo y tế tại Singapore chủ yếu tập trung vào các sự cố y khoa (Intraoperative adverse events) bên trong phòng mổ tiêu chuẩn quốc tế. Mọi sai sót, từ nhiễm trùng đến sẹo xấu, đều phải đối mặt với các vụ kiện tụng bồi thường y tế khổng lồ và nguy cơ tước giấy phép vĩnh viễn đối với bác sĩ.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP HCM, nguyên nhân lớn đến từ xu hướng “phi y khoa hóa”, khi nhiều spa, cơ sở làm đẹp không phép mọc lên, sử dụng vật liệu trôi nổi và giao phó sức khỏe khách hàng cho những nhân viên không có kiến thức chuyên môn y khoa.
Các biến chứng trải dài từ bầm tím, tụ dịch đến những hậu quả đe dọa tính mạng. Đáng lo ngại là huyết khối tĩnh mạch sâu – thuyên tắc phổi với nguy cơ tử vong hơn 21%, thường gặp sau tạo hình thành bụng. Hội chứng thuyên tắc mỡ sau hút mỡ, cấy mỡ khối lượng lớn cũng có tỷ lệ tử vong 10-15%. Với các thủ thuật tưởng chừng đơn giản như tiêm filler, nhiều người đã bị tắc mạch, hoại tử, thậm chí mù mắt.
Bệnh viện Quân y 175 từng tiếp nhận nữ bệnh nhân 36 tuổi bị sốc nhiễm trùng, viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng tại một cơ sở bên ngoài. Người này phải điều trị hơn 100 ngày, trải qua nhiều cuộc phẫu thuật mới qua cơn nguy kịch nhưng mang di chứng nặng. Một phụ nữ 64 tuổi khác tử vong sau khi thực hiện cùng lúc cắt mí, đặt túi ngực, hút mỡ và tạo hình thành bụng.
“Người ta thường nghĩ thẩm mỹ là làm đẹp bên ngoài nên ít nguy hiểm, nhưng thực tế phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ vẫn là chuyên ngành ngoại khoa, mà đã là ngoại khoa thì luôn tồn tại nguy cơ biến chứng”, PGS.TS.BS Lê Hành, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ Việt Nam, nói.
Theo BS.CK1 Thái Như Ngọc, phụ trách da liễu hệ thống thẩm mỹ Linh Anh, nhiều người đang bị cuốn theo quảng cáo “có cánh” về các dịch vụ công nghệ cao, hứa hẹn đẹp ngay mà không cần đến bác sĩ. Trong khi đó, máy móc chỉ là công cụ, bác sĩ mới là yếu tố quyết định an toàn và hiệu quả điều trị.
Sự an toàn của bệnh nhân không chỉ phụ thuộc vào cơ sở vật chất mà còn ở trách nhiệm và bản lĩnh của người hành nghề. TS.BS Richard Huy, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam, cho rằng bác sĩ cần sẵn sàng nói “không” với những yêu cầu làm đẹp không phù hợp, không có chỉ định, muốn thực hiện cùng lúc quá nhiều thủ thuật tiềm ẩn nguy cơ cao hoặc đặt kỳ vọng vượt quá khả năng của y học hiện nay. Theo ông, đây cũng là một phần quan trọng của đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực thẩm mỹ.
Dù còn nhiều bất cập, ngành thẩm mỹ Việt Nam cũng ghi nhận bước tiến lớn khi ngày càng thu hút khách quốc tế từ Indonesia, Malaysia, Philippines, Đài Loan (Trung Quốc) và cộng đồng kiều bào tại Mỹ, Australia. Theo các chuyên gia, nhiều cơ sở trong nước đã đầu tư công nghệ hiện đại, tay nghề bác sĩ ngày càng nâng cao, trong khi chi phí thấp hơn 30-60% so với nhiều nước trong khu vực.
Để thị trường phát triển an toàn, các chuyên gia cho rằng cần siết chặt quản lý, xử lý nghiêm cơ sở hoạt động không phép, công khai dữ liệu hành nghề và phân định rõ phạm vi chuyên môn của spa, phòng khám, bệnh viện. Người dân cũng cần thận trọng trước quảng cáo trên mạng xã hội, khám sức khỏe kỹ trước can thiệp, đặc biệt nếu trên 45 tuổi hoặc có bệnh nền.
Bác sĩ Như Ngọc khuyến cáo quy tắc “bốn đúng”, gồm chọn đúng cơ sở có giấy phép chuyên khoa; đúng bác sĩ có chứng chỉ hành nghề; đúng sản phẩm chính hãng, minh bạch nguồn gốc; đúng quy trình với đầy đủ phương tiện chống sốc, xử lý biến chứng.
Luật sư Vi Thị Phường, Công ty Luật TNHH MTV Nguyễn Hiếu, khuyến cáo nếu gặp biến chứng, khách hàng cần ngừng ngay các thủ thuật, đến bệnh viện cấp cứu và lưu giữ toàn bộ hóa đơn, tin nhắn, nội dung quảng cáo để làm căn cứ yêu cầu bồi thường hoặc tố giác cơ quan chức năng.
Điều này không phải là bất thường mà phản ánh một hiểu lầm phổ biến về cách cơ thể đốt mỡ. Tập cardio thường xuyên nhưng vẫn có nhiều mỡ bụng có thể là do những nguyên nhân sau:
Nguyên tắc cốt lõi để giảm mỡ là cơ thể phải đốt nhiều calo hơn lượng nạp vào. Nếu tập cardio nhưng sau đó ăn nhiều hơn thì tổng calo trong ngày vẫn không giảm. Khi đó, cơ thể không huy động mỡ dự trữ nên không thể giảm mỡ, trong đó có mỡ bụng, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Quá trình phân giải mỡ chỉ được kích hoạt mạnh khi cơ thể cần thêm calo từ năng lượng dự trữ. Đây là lý do vì sao nhiều người tập rất nhiều nhưng vẫn không giảm mỡ bụng.
Không phải cứ tập cardio là sẽ giảm mỡ hiệu quả như nhau. Cường độ tập đóng vai trò rất quan trọng. Nếu chỉ tập cardio ở mức nhẹ hoặc trung bình trong thời gian dài, cơ thể sẽ không có đủ kích thích để huy động calo từ mỡ thừa.
Một nghiên cứu trên chuyên san Frontiers in Physiology cho thấy các bài tập cardio cường độ cao, chẳng hạn chạy bộ, HIIT, có xu hướng giúp giảm mỡ bụng tốt hơn so với cardio cường độ thấp. Lý do là tập cường độ cao không chỉ đốt năng lượng trong lúc tập mà còn tăng tiêu hao năng lượng sau khi tập. Ngược lại, cardio nhẹ có thể khiến tập lâu nhưng tổng hiệu quả lại không cao.
Nhiều người nghĩ rằng tập cardio hoặc tập bụng sẽ giúp giảm mỡ ngay ở vùng bụng. Tuy nhiên, khoa học đã chứng minh điều này không đúng. Cơ thể không chọn vị trí cụ thể để đốt mỡ theo ý muốn.
Mỡ được huy động từ toàn bộ cơ thể theo cơ chế riêng, phụ thuộc vào di truyền và hoóc môn. Vì vậy, người tập có thể thấy tay hoặc chân gọn hơn nhưng bụng vẫn chưa thay đổi. Đây là hiện tượng rất phổ biến và không có nghĩa là tập luyện không hiệu quả.
Khi lặp lại một kiểu cardio trong thời gian dài, chẳng hạn chạy bộ hay đạp xe, cơ thể sẽ dần thích nghi để sử dụng calo tiết kiệm và hiệu quả hơn. Điều này khiến cùng một bài tập nhưng theo thời gian, lượng calo tiêu hao lại giảm đi.
Ngoài ra, cơ thể cũng có thể giảm mức vận động tự nhiên trong ngày, chẳng hạn ít đi lại hơn vì mệt. Điều này khiến tổng calo tiêu hao không tăng như chúng ta nghĩ. Đây là lý do vì sao ban đầu cardio có thể giảm mỡ nhưng sau đó hiệu quả chững lại dù vẫn tập đều.
Cardio giúp tiêu hao năng lượng nhưng không giúp giữ hoặc tăng cơ nhiều. Trong khi đó, cơ bắp lại giúp duy trì quá trình đốt calo trong suốt cả ngày.
Nếu chỉ tập cardio, cơ thể sẽ đốt cả mỡ và cơ, làm giảm tốc độ trao đổi chất và khiến việc giảm mỡ bụng trở nên khó khăn hơn. Do đó, cách tốt là hãy kết hợp các bài nâng tạ để tăng khối lượng cơ và đốt thêm calo, theo Verywellfit.
Ngày 2.6, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái 6 tuổi mắc u nang buồng trứng hiếm gặp. Hiện sức khỏe bệnh nhi đã ổn định, được theo dõi, chăm sóc sau phẫu thuật.
Theo thông tin từ bệnh viện, ngày 26.5, bệnh nhi P.T.Y.L (6 tuổi, ở tỉnh Quảng Ngãi) được gia đình đưa đến bệnh viện trong tình trạng đau bụng vùng hạ vị.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp siêu âm và chụp X-quang, các bác sĩ phát hiện bệnh nhi có khối u nang buồng trứng trái dạng nang bì kích thước lớn và chỉ định phẫu thuật nội soi để bóc tách khối u.
Trước khi tiến hành phẫu thuật, ê kíp liên chuyên khoa đã tổ chức hội chẩn kỹ lưỡng nhằm lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhất, vừa bảo đảm an toàn cho bệnh nhi, vừa bảo tồn tối đa chức năng sinh sản trong tương lai.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện bên trong khối u có chứa nhiều thành phần đặc trưng như mô tuyến bã, tóc và răng. Đây là dạng u quái buồng trứng.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi và bệnh nhi phục hồi tốt sau mổ. Khối u được lấy ra có kích thước khoảng 7 x 6 cm.
Theo người nhà bệnh nhi, trước thời điểm nhập viện, bé nhiều lần xuất hiện các cơn đau bụng thoáng qua. Tuy nhiên, gia đình cho rằng đây chỉ là những biểu hiện đau bụng thông thường nên chưa đưa trẻ đi thăm khám chuyên khoa.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Văn Sáu, Phó khoa phụ trách Khoa Phụ sản, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết u nang buồng trứng ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ gái mới 6 tuổi, là trường hợp rất hiếm gặp, với tỷ lệ chỉ khoảng 2 - 5 ca trên 100.000 trẻ gái mỗi năm.
Theo bác sĩ Sáu, nếu không được phát hiện sớm, khối u có thể gây xoắn buồng trứng, hoại tử buồng trứng hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của trẻ khi trưởng thành.
"Phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ thường xuyên đau bụng, nhất là những cơn đau vùng hạ vị kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện bệnh kịp thời, hạn chế các biến chứng nguy hiểm và tăng khả năng bảo tồn chức năng sinh sản cho trẻ", bác sĩ Sáu khuyến cáo.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, cho biết TP.HCM là nơi tập trung nhiều bệnh viện chuyên sâu, hiện đại nhất nhì cả nước.
Năm 2025, TP.HCM có hơn 34 triệu lượt đến khám chữa bệnh được quỹ bảo hiểm y tế chi trả trên 32.700 tỉ đồng. Trong đó có hơn chục bệnh nhân được quỹ bảo hiểm y tế chi trả trên 1 tỉ đồng, trên 100 bệnh nhân được quỹ bảo hiểm y tế chi trả từ vài trăm triệu đồng lên đến 1 tỉ đồng.
Tổng số tiền mà Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả cho nhóm "bệnh nhân chi phí cao" (nhóm 1% bệnh nhân chiếm tỉ trọng chi phí lớn nhất) thường chiếm từ 15% đến 20% tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế của toàn thành phố.
Nhiều bệnh nhân tại TP.HCM đã được hưởng quyền lợi "không cùng chi trả" sau khi tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục, và có số tiền cùng chi trả vượt quá 6 tháng lương cơ sở trong năm.
Nhóm bệnh có chi phí điều trị lớn, được Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả nhiều nhất là bệnh ung thư với gần 1,2 triệu lượt, quỹ bảo hiểm y tế chi trả gần 4.860 tỉ đồng, bảo hiểm xã hội thanh toán từ các loại thuốc hóa trị, xạ trị truyền thống đến các loại thuốc điều trị đích (targeted therapy) và thuốc miễn dịch đắt tiền.
Một số loại thuốc điều trị đích có giá hàng chục triệu đồng mỗi liều vẫn được bảo hiểm y tế hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ.
Tiếp theo là nhóm bệnh mãn tính như cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch, phổi tắc nghẽn mãn tính, hen với hơn 10 triệu lượt quỹ bảo hiểm y tế chi trả hơn 6.000 tỉ đồng.
Kế đến là nhóm bệnh suy thận mãn với 270.000 lượt, quỹ bảo hiểm y tế chi trả 1.268 tỉ đồng, bao gồm chi phí chạy thận nhân tạo chu kỳ, lọc màng bụng và các loại thuốc kích tạo hồng cầu. Các nhóm bệnh trên là nhóm bệnh có chi phí duy trì suốt đời và tốn kém.
Ngoài ra là các bệnh can thiệp tim mạch. Các ca phẫu thuật tim phức tạp, can thiệp đặt stent, hoặc thay van tim có chi phí vật tư y tế lên tới hàng trăm triệu đồng/ca đều nằm trong phạm vi chi trả.
Và các bệnh nhân bị bệnh về máu, đặc biệt những bệnh nhân thiếu yếu tố đông máu (Hemophilia) được quỹ bảo hiểm y tế chi trả ở mức cao. Cụ thể, năm 2025 Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả 1 trường hợp mắc bệnh thiếu yếu tố đông máu (Hemophilia) với số tiền chi trả là hơn 6,3 tỉ đồng.
