Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Dự thảo này điều chỉnh mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng kể từ ngày 1.7.2026, tăng khoảng 8,1% so với mức lương cơ sở đang thực hiện theo Nghị định 73 năm 2024 của Chính phủ – 2,34 triệu đồng/tháng.
Theo công thức tính lương dành cho người lao động thì Lương = Mức lương cơ sở x Hệ số lương hiện hưởng. Đối với nhà giáo, dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo (chưa chính thức) thì công thức tính lương sẽ có thêm hệ số lương đặc thù. Vì vậy, Lương nhà giáo = Mức lương cơ sở x Hệ số lương hiện hưởng x hệ số lương đặc thù.
Hiện nay trong các cơ sở giáo dục ĐH, chức danh nhà giáo gồm có giảng viên cao cấp, giảng viên chính và giảng viên.
Nếu áp dụng mức lương cơ sở và hệ số lương đặc thù theo 2 dự thảo trên, thì với giảng viên cao cấp (hạng I, hệ số lương của viên chức loại A3.1, có hệ số bậc 1 là 6,20 đến bậc 6 là 8), bậc 1 sẽ có lương là 2,53 triệu đồng x 6,20 x 1,15 = 18.038.900 đồng/tháng. So với mức lương cơ sở cũ thì lương này tăng 1,35 triệu đồng.
Lương giảng viên cao cấp bậc 6 sẽ là 2,53 triệu đồng x 8 x 1,15 = 23.276.000 đồng/tháng, tăng 1,74 triệu đồng so với lương cũ.
Giảng viên chính (hạng II) đang áp dụng hệ số lương của viên chức loại A2.1 (từ hệ số bậc 1 là 4,40 đến bậc 8 là 6,78). Mức lương bậc 1 sẽ là 2,53 triệu đồng x 4,40 x 1,15 = 12.901.800 đồng, tăng khoảng 1 triệu đồng so với trước. Lương bậc 8 là 2,53 triệu đồng x 6,78 x 1,15 = 19.726.641 đồng, tăng khoảng 1,5 triệu đồng.
Giảng viên (hạng III) đang áp dụng hệ số lương của viên chức loại A1 (từ hệ số bậc 1 là 2,34 đến bậc 9 là 4,98). Mức lương bậc 1 sẽ là 2,53 triệu đồng x 2,34 x 1,15 = 6,8 triệu đồng, tăng 500.000 đồng. Mức lương bậc 9 sẽ là 2,53 triệu đồng/tháng x 4,98 x 1,15 = 14,49 triệu đồng, tăng khoảng 1 triệu đồng.
Cũng theo dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo thì giảng viên được bổ nhiệm chức danh giáo sư được áp dụng bảng lương chuyên gia cao cấp. Theo đó, hệ số lương sẽ có 3 bậc, gồm bậc 1 là hệ số 8,8; bậc 2 là 9,4 và bậc 3 là 10. Như vậy lương giáo sư theo đề xuất mới thì bậc thấp nhất là 25,6 triệu đồng/tháng (tăng khoảng 2 triệu đồng so với lương cũ) và cao nhất là 29 triệu đồng/tháng (tăng hơn 2 triệu đồng).
Mức lương trên chưa tính các chế độ phụ cấp khác (nếu có) như phụ cấp thâm niên, phụ cấp trách nhiệm công việc, phụ cấp lưu động…
Ngoài ra, giảng viên tại các cơ sở giáo dục ĐH công lập còn được hưởng phụ cấp ưu đãi theo quy định hiện hành là 25%. Vì mức lương cơ sở tăng dẫn đến lương tăng, nên phụ cấp ưu đãi của giảng viên cũng tăng. Chẳng hạn, giảng viên cao cấp bậc 1 theo mức lương cũ phụ cấp ưu đãi là 4,17 triệu đồng, theo mức lương mới phụ cấp này sẽ là 4,5 triệu đồng.
Mới đây, Bộ GD-ĐT cũng đã đề xuất chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập trong dự thảo mới. Theo đó, phụ cấp này của giảng viên nói chung dự kiến được nâng lên 30%, riêng giảng viên giảng dạy các môn khoa học Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc giáo dục chính trị được hưởng 50%.
Lương và phụ cấp ưu đãi của nhà giáo tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường tiểu học, THCS, THPT cũng sẽ tăng nếu như áp dụng mức lương cơ sở mới từ 1.7.2026.
Chiều 15/5, tọa đàm “Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối” diễn ra trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội dành cho học sinh, sinh viên mang tên Social Pioneers 2026, do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp tổ chức.
Tham gia tọa đàm là nhà sử học Dương Trung Quốc cùng hai nhân chứng lịch sử của tuyến đường Trường Sơn: Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu và nhà văn Hồ Bá Thược.
Ký ức Trường Sơn - mà một phần huyền thoại của nó là tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn - cũng là hợp phần đầu tiên được số hóa bằng công nghệ blockchain trên nền tảng lưu giữ lịch sử, ký ức và di sản Heritex.
Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, 80 tuổi, nguyên Cục trưởng Cục Kinh tế Bộ Quốc phòng, là một trong những kỹ sư trực tiếp tham gia thiết kế, thi công tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn năm xưa. Thế hệ những người lính Trường Sơn như ông đều đã bước qua tuổi 70, 80. Nhà sử học Dương Trung Quốc gọi họ là những “thư viện sống” của lịch sử, mà nếu không được lưu giữ kịp thời, ký ức họ mang theo có thể sẽ không còn cơ hội được kể lại lần thứ hai.
Song truyền thông về những ký ức ấy như thế nào đến người trẻ để vừa hấp dẫn mà vừa không làm sai lệch lịch sử? Đó là nỗi băn khoăn của nhiều sinh viên tham gia toạ đàm.
Nguyễn Tùng Dương, sinh viên năm nhất Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết gần đây xuất hiện nhiều kênh nội dung lịch sử trên mạng xã hội thu hút giới trẻ rất tốt. Tuy nhiên, theo nam sinh, bên cạnh những kênh thông tin hữu ích giúp lan tỏa tình yêu lịch sử cho người trẻ, vẫn tồn tại không ít nội dung bị cộng đồng chỉ trích vì sai lệch hoặc đơn giản hóa lịch sử để “bắt trend”.
“Ranh giới giữa việc làm lịch sử hấp dẫn cho người trẻ với xuyên tạc lịch sử nằm ở đâu?”, nam sinh đặt câu hỏi với nhà sử học Dương Trung Quốc.
Trả lời sinh viên, ông Dương Trung Quốc nhận định băn khoăn của sinh viên là một vấn đề có thật. Không chỉ người trẻ mà toàn xã hội đều phải đối diện với vấn đề này trong bối cảnh lượng thông tin trên mạng ngày càng lớn, trong khi khả năng kiểm chứng của người dùng lại có giới hạn.
Tuy nhiên, nhà sử học nhìn nhận mạng xã hội và công nghệ là “những công cụ rất lớn” mà người trẻ không nên quay lưng. Thay vào đó, ông khuyên họ nên dũng cảm bước vào, đóng góp thêm những nguồn thông tin chuẩn xác, tích cực hơn và chuyên nghiệp để đẩy lùi thông tin sai lệch.
Ông cũng khuyến cáo, việc tham gia vào không gian mạng đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, bởi đây đang là một “chiến trường thông tin”, nơi các nội dung sai lệch, cắt xén hoặc giật gân có thể lan truyền rất nhanh.
Bên cạnh đó, nhà sử học bày tỏ sự nuối tiếc khi nhiều câu chuyện lịch sử quý giá vẫn chưa được khai thác hiệu quả bằng các công cụ truyền thông hiện đại. Trong khi đó, những nhân chứng lịch sử đang dần già đi và ký ức của họ có nguy cơ mất đi theo thời gian.
“Lịch sử sẽ sống mãi, nhưng nó chỉ sống được trên mảnh đất của rất nhiều người”, ông Dương Trung Quốc chia sẻ.
Một sinh viên khác đặt câu hỏi với nhà văn Hồ Bá Thược về việc người trẻ cần bám vào những nguyên tắc nào khi sử dụng chất liệu lịch sử để xây dựng các sản phẩm truyền thông vừa hấp dẫn vừa tôn trọng sự thật.
Nhà văn Hồ Bá Thược cho rằng điều cốt lõi đầu tiên là trách nhiệm với lịch sử.
Theo ông, sáng tạo nghệ thuật là cần thiết để lịch sử trở nên gần gũi hơn với công chúng trẻ, nhưng sự thật lịch sử phải luôn được đặt lên hàng đầu.
“Tôi nghĩ có thể 80% là sự thật, còn 20% là không gian cho sáng tạo nghệ thuật để câu chuyện hấp dẫn hơn”, nhà văn chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh người làm nội dung lịch sử cần có trải nghiệm thực tế, tìm hiểu kỹ bối cảnh và con người phía sau sự kiện thay vì chỉ khai thác lịch sử như một chất liệu gây chú ý trên mạng xã hội.
Dùng blockchain để lưu trữ ký ức lịch sử
Trong khuôn khổ chương trình, cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội Social Pioneers 2026 chính thức được phát động với chủ đề “Phục dựng cội nguồn, khởi tạo kỷ nguyên”.
Cuộc thi dành cho thí sinh từ 16 đến 24 tuổi, chia thành hai bảng học sinh THPT và sinh viên. Các đội thi sẽ trải qua bốn vòng, từ thi kiến thức marketing, xây dựng ý tưởng dự án đến thực hiện sản phẩm truyền thông và tranh biện ở vòng chung kết.
Đề bài chính được đưa ra thử thách sinh viên chính là dự án lưu giữ ký ức lịch sử và di sản Heritex với hợp phần đầu tiên là ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn - công trình hậu cần dài khoảng 5.000km từng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Các thí sinh sẽ phải giải bài toán kết nối lịch sử, giới trẻ và công nghệ dưới góc nhìn marketing xã hội.
PGS.TS Nguyễn Đình Toàn - Phó trưởng khoa Marketing, Đại học Kinh tế Quốc dân - bày tỏ: “Chúng tôi tin rằng lịch sử thực sự sống khi được thế hệ trẻ tiếp nhận, đối thoại và tiếp nối".
Những ngày qua, trên một diễn đàn về liêm chính khoa học liên tục phản ánh thông tin về một số dự án đạt giải nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026.
Trong đó có dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của nhóm học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình được cho là đã "đạo văn".
Nội dung và khối lượng của dự án tương đương một phần luận án tiến sĩ và sâu hơn một phần luận văn thạc sĩ của hai người khác.
Sau quá trình xác minh, ngày 10-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức có thông tin phản hồi.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi có ý kiến phản ánh trên mạng xã hội về dự án đạt giải nhất của cuộc thi (dự án của học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, tỉnh Ninh Bình), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo đơn vị tham gia cuộc thi xác minh phản ánh.
Theo báo cáo, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy đã thực hiện nghiêm túc công tác lựa chọn ý tưởng, phê duyệt kế hoạch và tuyển chọn dự án tham gia cấp tỉnh theo đúng quy chế, hướng dẫn; quy trình, thời gian và đối tượng nghiên cứu thực hiện theo đúng quy định.
Ngày 3-4, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định thành lập tổ tư vấn đánh giá dự án đạt giải cuộc thi để tư vấn đánh giá dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" của 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đạt giải.
Tổ tư vấn đã tiến hành nghiên cứu thẩm định, đánh giá sự trùng lặp nội dung đề tài, xem xét tính khả thi quá trình thí nghiệm, thực nghiệm của dự án.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau quá trình nghiên cứu, tổ tư vấn thống nhất:
Thứ nhất, với sự hướng dẫn của giáo viên và người hướng dẫn khoa học, căn cứ hồ sơ dự thi của học sinh, các em học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống".
Việc phân tích kết quả của một số phép đo như DTA, XRD, FT-IR học sinh có thể hiểu và tiến hành được, bởi những kiến thức này có trong chương trình phổ thông mà các em được học.
"Các trang thiết bị để thực hiện các thí nghiệm từ việc chế tạo đến khảo sát các tính chất của vật liệu đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, như: Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia, Đại học Bách khoa Hà Nội... nên việc thu thập dữ liệu từ các phép đo ở trong nước hoàn toàn có thể đáp ứng được mục tiêu và nội dung nghiên cứu của dự án", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Thứ hai, với kế hoạch nghiên cứu được đề ra, việc thực hiện các công việc dựa trên những quy trình đã được kiểm chứng và có độ lặp lại cao hoàn toàn khả thi dưới sự hướng dẫn của giáo viên và tư vấn của các nhà khoa học.
Thứ ba, dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn và những công bố, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn với các công trình đã công bố trước đó (kết quả check turnitin với độ trùng lặp nằm trong quy định cho phép với các công trình công bố).
Thứ tư, đây không phải là nghiên cứu khoa học có tính mới tuyệt đối mà chỉ có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và giá trị trong thực tiễn, phù hợp với năng lực nghiên cứu ở bậc phổ thông.
Khác với các nghiên cứu trước thường tập trung chuyên sâu vào một tính năng riêng lẻ, đề tài này nghiên cứu về xây dựng hệ vật liệu PU composite có khả năng cân bằng đồng thời giữa chống cháy - cách nhiệt - kháng vi sinh, thông qua tối ưu hóa hàm lượng và sự phân tán của chất được thêm vào.
Thứ năm, đề tài có giá trị ứng dụng cao, đồng thời có thể làm cơ sở cho dự án ứng dụng hoặc sáng chế học sinh - sinh viên trong lĩnh vực vật liệu chức năng và công nghệ nano.
"Tổng thể, đề tài không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học, qua đó tạo ra những kết quả có ý nghĩa và phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đã đề ra.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.
Về tính khả thi, bộ cho rằng nội dung nghiên cứu đã được giới hạn hợp lý, tập trung vào một số tính chất trọng tâm và sử dụng các vật liệu, thiết bị có thể tiếp cận trong điều kiện phòng thí nghiệm hiện có.
Kế hoạch thực hiện theo các giai đoạn rõ ràng cho thấy đề tài hoàn toàn có thể triển khai và hoàn thành trong thời gian đã đề ra.
Chị Đinh Thị Hà, nhân viên văn thư Trường THCS Anh Xuân, xã Đại Huệ, được UBND H.Nam Đàn (cũ) ký hợp đồng từ năm 2007. Mặc dù hợp đồng ghi dài hạn, nhưng chị Hà chỉ được trả mức lương 1,86 (mức lương khởi điểm của người tốt nghiệp hệ trung cấp) nhân với lương cơ bản suốt từ đó đến nay, dù hiện đã có bằng ĐH kế toán.
Tương tự, hàng chục giáo viên (GV) hợp đồng ở H.Nam Đàn (cũ) đều chỉ được trả mức lương tương tự, hệ số 2,34 (bậc lương khởi điểm của người tốt nghiệp ĐH) nhân với lương cơ bản, dù họ vẫn dạy đủ số tiết như các GV biên chế.
Cũng là GV hợp đồng do UBND huyện ký từ nhiều năm trước, nhưng theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, nhiều GV và các nhân viên trường học ở nhiều xã của Nghệ An lại chỉ được trả mức lương theo lương tối thiểu vùng, 3 - 4 triệu đồng/tháng và không được tăng lương trong nhiều năm qua, mặc dù họ vẫn phải dạy đủ số tiết quy định như GV biên chế.
Nghệ An hiện còn hơn 200 GV, nhân viên hợp đồng do các huyện, thị cũ ký hợp đồng từ nhiều năm trước. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, số GV, nhân viên này được chuyển về cho các trường, trong khi các trường học hầu hết không có kinh phí để chi trả lương cho số GV và nhân viên hợp đồng này dẫn đến tình trạng nợ lương.
P.Cửa Lò hiện có hơn 30 GV, nhân viên hợp đồng. Một lãnh đạo phường cho hay những GV, nhân viên này trước đây do UBND TX.Cửa Lò (cũ) ký hợp đồng và cấp kinh phí trả lương, nhưng sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phường không còn nguồn để chi trả. "Chúng tôi rất chia sẻ với các GV, nhân viên nhưng phường không đủ khả năng và thẩm quyền nên không thể giải quyết được. Phường đã có văn bản kiến nghị gửi Sở GD-ĐT và các cấp có thẩm quyền giải quyết", vị này nói.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An, cho biết sau khi làm việc với các sở liên quan, phương án trước mắt là Sở chỉ đạo các trường sử dụng nguồn cấp bù học phí để trả lương đang nợ cho GV và nhân viên hợp đồng. "Từ tháng 6 tới, phương án chi trả lương cho GV và nhân viên hợp đồng sẽ phải trình HĐND tỉnh để ban hành nghị quyết mới về vấn đề này", ông Khoa nói.
Về việc GV và nhân viên hợp đồng ở mỗi xã trả lương một kiểu, ông Khoa cũng cho hay đây là vấn đề do lịch sử để lại. Sở GD-ĐT Nghệ An đã kiến nghị UBND tỉnh sớm có chính sách trả lương thống nhất trong toàn tỉnh để những GV, nhân viên hợp đồng này sẽ được hưởng quyền lợi như nhau.
