Tôi từng nghe một người mẹ thở dài: “Không cho con dùng điện thoại thì sợ tụt lại việc học, mà cho dùng thì sợ nó lạc vào những thứ mình không kiểm soát nổi”. Đó có lẽ là nỗi niềm không của riêng ai.
Trong những ngày gần đây, đề xuất hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội được đưa ra, xuất phát từ những lo ngại rất thật: bắt nạt trực tuyến, lừa đảo, xâm hại, nghiện mạng… Những điều ấy không còn là cảnh báo xa xôi, mà đã hiện diện trong đời sống mỗi gia đình.
Song, nhìn kỹ, ta sẽ thấy mình đang đứng trước một nghịch lý: chính những nền tảng mà người lớn muốn “cấm”, lại đang là công cụ học tập quen thuộc của trẻ. Lớp học hôm nay không còn gói gọn trong bốn bức tường. Bài tập được giao qua Zalo, thảo luận nhóm trên Facebook, tài liệu chia sẻ qua các ứng dụng nhắn tin.
Một học sinh nếu bị “cắt mạng”, đôi khi cũng đồng nghĩa bị cắt khỏi dòng chảy học tập. Vậy nên, câu chuyện không còn đơn giản là “có nên cấm hay không” mà là câu chuyện của một thời đại mà ranh giới giữa học và chơi, giữa hữu ích và độc hại, không còn rõ ràng.
Tôi nghĩ, nỗi lo của người lớn là có thật. Nhưng phản xạ “cấm” nhiều khi lại là một phản xạ bản năng: khi không kiểm soát được, ta muốn loại bỏ. Thực ra, với không gian số, điều đó gần như không thể.
Trẻ em hôm nay không lớn lên trong một thế giới “có Internet”, mà là một thế giới “chính là Internet”. Các em không bước vào không gian số, mà đang sống trong đó. Vì vậy cấm đoán không phải là dựng một hàng rào, mà giống như yêu cầu các em không bước ra khỏi một thực tại vốn đã gắn liền với mình.
Và điều đáng nói hơn những gì bị cấm tuyệt đối, thường lại trở nên hấp dẫn hơn. Một đứa trẻ không được giải thích, không được trang bị, chỉ đơn thuần bị ngăn lại, rất dễ tìm cách đi vòng. Dùng tài khoản khác, mượn thiết bị khác, hoặc đơn giản là giấu đi. Khi đó, người lớn không còn kiểm soát được, mà trẻ cũng không có kỹ năng để tự bảo vệ mình.
Theo đó, nguy cơ không biến mất mà chỉ trở nên khó thấy hơn. Thực tế, nếu cấm đoán một cách cứng nhắc, chúng ta còn đối diện với một hệ quả khác: bất bình đẳng.
Một học sinh ở thành phố có nhiều thiết bị, nhiều kênh tiếp cận, có thể dễ dàng tìm cách thay thế. Nhưng một học sinh ở vùng khó khăn, phụ thuộc hoàn toàn vào những nền tảng phổ biến để nhận bài, trao đổi với thầy cô, có thể bị “rơi ra ngoài” chỉ vì một quyết định hành chính. Khi đó, câu chuyện không còn là bảo vệ trẻ em, mà là vô tình tạo thêm khoảng cách.
Nhưng nếu không cấm, thì làm gì? Có lẽ, câu trả lời không nằm ở một biện pháp duy nhất, mà ở một cách tiếp cận khác: từ “bảo vệ bằng rào cản” sang “bảo vệ bằng năng lực”. Thay vì cố gắng kiểm soát mọi thứ, hãy giúp trẻ biết cách tự kiểm soát.
Một đứa trẻ biết nhận diện lừa đảo, biết phân biệt thông tin thật/giả, biết dừng lại khi thấy mình đang bị cuốn vào những nội dung vô nghĩa… sẽ an toàn hơn rất nhiều so với một đứa trẻ chỉ đơn thuần bị cấm. Điều này không thể đến từ một bài giảng đạo đức, mà cần được thực hành.
Trong gia đình, cha mẹ không chỉ là người giám sát, mà cần trở thành người đồng hành. Không phải là “đừng dùng”, mà là “con đang xem gì vậy?”, “con nghĩ gì về điều này?”. Một cuộc trò chuyện mở, nhiều khi hiệu quả hơn cả một ứng dụng kiểm soát.
Ở trường học, kỹ năng số không nên chỉ là một khái niệm, mà cần trở thành một phần của giáo dục thực chất: cách ứng xử khi bị bình luận tiêu cực, cách bảo vệ thông tin cá nhân, cách quản lý thời gian sử dụng.
Về phía chính sách, thay vì đặt toàn bộ trách nhiệm lên gia đình và nhà trường, cần buộc các nền tảng công nghệ phải có trách nhiệm hơn: chế độ tài khoản dành riêng cho trẻ em, kiểm soát nội dung, giới hạn thời gian, giảm các thuật toán gây nghiện. Bởi suy cho cùng, một đứa trẻ không thể chống lại cả một hệ thống được thiết kế để giữ chân người dùng.
Có một câu hỏi mà tôi nghĩ chúng ta nên tự đặt ra: chúng ta muốn con mình “không dùng mạng”, hay muốn con mình “biết dùng mạng”? Hai điều đó rất khác nhau.
Theo đó, một đứa trẻ không dùng mạng có thể an toàn trong một giai đoạn. Nhưng một đứa trẻ biết dùng mạng – biết chọn lọc, biết dừng lại, biết tự bảo vệ – mới có thể đi đường dài trong một thế giới mà công nghệ là điều không thể tách rời.
Chúng ta không thể đi thay con cả đời, nhưng chúng ta có thể dạy con cách đi. Có thể, thay vì hỏi “có nên cấm hay không”, chúng ta nên hỏi một câu khác: con mình đang ở đâu trong thế giới số và mình đã ở đó cùng con chưa?
Điều trẻ cần không phải là một lệnh cấm, mà là một người lớn đủ kiên nhẫn để ngồi xuống, lắng nghe và đi cùng. Trong một thế giới ngày càng nhiều kết nối, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là tắt đi một cánh cửa, mà là dạy nhau cách bước qua nó một cách an toàn.
Theo đó, về công tác tổ chức thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ông Nguyễn Văn Phong chỉ đạo các trường THCS, THPT, trung tâm GDTX-GDNN thực hiện nghiêm quy định của Sở GD-ĐT về việc tăng cường quản lý và xét duyệt đi nước ngoài đối với viên chức và người lao động tại các đơn vị trực thuộc.
Lãnh đạo các cơ sở giáo dục, bao gồm toàn thể thành viên ban giám hiệu, có trách nhiệm đảm bảo đầy đủ nhân sự tham gia công tác thi khi được Sở GD-ĐT điều động. Tổ chức sinh hoạt, quán triệt để cán bộ, giáo viên nhận thức rõ trách nhiệm và tham gia công tác thi với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Tuyệt đối không để xảy ra trường hợp viện lý do cá nhân để từ chối nhiệm vụ được giao, kể cả đối với các thành viên ban giám hiệu.
Các trường có trách nhiệm tổ chức sinh hoạt quy chế thi lớp 10, thi tốt nghiệp THPT đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên được điều động làm công tác thi trước khi kỳ thi diễn ra. Đảm bảo mỗi cá nhân nắm vững và thực hiện nghiêm túc từng quy định, từng thao tác theo đúng hướng dẫn của quy chế thi. Tuyệt đối không để xảy ra sai sót do không nắm rõ quy chế. Lãnh đạo các trường học chịu trách nhiệm trực tiếp trước Sở GD-ĐT nếu để xảy ra vi phạm quy chế thi tại đơn vị mình trong 2 kỳ thi.
Phó giám đốc Nguyễn Văn Phong cũng yêu cầu các trường phối hợp chặt chẽ với Sở GD-ĐT trong công tác chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ kỳ thi, bao gồm: phòng thi (bàn, ghế, hệ thống đèn, quạt, camera giám sát), phòng họp của điểm thi, phòng lưu trữ đề thi và bài thi, tủ bảo quản bài thi, khu vực nghỉ ngơi cho cán bộ coi thi và các trang thiết bị cần thiết khác; đảm bảo toàn bộ cơ sở vật chất được kiểm tra, bố trí đầy đủ trước khi kỳ thi diễn ra;
Chuẩn bị đầy đủ nhân sự thuộc Ban Bảo vệ phục vụ điểm thi, bao gồm: lực lượng công an, y tế, bảo vệ, nhân viên phục vụ và lực lượng hỗ trợ; phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố trong việc đảm bảo an ninh, trật tự tại các điểm thi trong suốt thời gian tổ chức kỳ thi.
Riêng đối với kỳ thi lớp 10 đầu tiên sau sáp nhập, ông Nguyễn Văn Phong lưu ý các cơ sở giáo dục thuộc khu vực 1 (TP.HCM cũ) tiếp tục thực hiện nghiêm túc công tác tuyển sinh lớp 10. Còn các cơ sở giáo dục thuộc khu vực 2 (Bình Dương) và khu vực 3 (tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) cần lưu ý kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 – 2027 có một số thay đổi so với quy định trước đây. Vì vậy cần tổ chức sinh hoạt, phổ biến đầy đủ các hướng dẫn của sở đến toàn thể giáo viên, nhằm tư vấn chính xác cho học sinh THCS. Tuyệt đối không trả lời theo nhận định cá nhân, tránh gây hoang mang, lo lắng trong phụ huynh và học sinh.
Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM nhấn mạnh, các trường THPT có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin của đơn vị lên hệ thống tuyển sinh lớp 10 của TP tại địa chỉ ts10.hcm.edu.vn, đảm bảo phụ huynh và học sinh có thể tra cứu thông tin đầy đủ trong suốt giai đoạn đăng ký tuyển sinh. Đặc biệt lưu ý, chỉ tiếp nhận học sinh có tên trong danh sách trên hệ thống ts10.hcm.edu.vn do Sở GD-ĐT quản lý, tuyệt đối không tiếp nhận học sinh ngoài danh sách dưới bất kỳ hình thức nào.
Cụ thể, với các chương trình đào tạo giáo viên, thí sinh phải có kết quả học tập lớp 12 ở mức tốt và đáp ứng một trong hai điều kiện: Tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT từ 18 trở lên hoặc điểm xét tốt nghiệp THPT từ 8,5.
Mức này với ngành Giáo dục thể chất, Sư phạm Âm nhạc, Sư phạm Mỹ thuật và khối ngành ngoài sư phạm, lần lượt là 16,5 và 6,5 điểm. Đồng thời, thí sinh phải có kết quả học tập lớp 12 ở mức khá.
Ở phương thức xét điểm thi đánh giá năng lực (SPT), thí sinh phải dự thi ít nhất ba môn để xét điểm theo tổ hợp.
Với thí sinh có năng lực và thành tích vượt trội, trường chia theo ba nhóm. Một là nhóm có điểm rèn luyện và học tập 3 năm THPT ở mức tốt, đồng thời đáp ứng một trong các điều kiện: học tại các trường thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội và TP HCM hoặc trường chuyên, đạt giải ba học sinh giỏi hoặc thi khoa học kỹ thuật cấp tỉnh/trường đại học trở lên.
Hai diện còn lại áp dụng với các ngành Sư phạm Âm nhạc và Mỹ thuật hay Giáo dục thể chất và Huấn luyện thể thao. Đây là những thí sinh có học bạ THPT đạt khá trở lên, đồng thời trong top 5% điểm cao nhất kỳ thi năng khiếu của trường, hoặc có thành tích cao trong lĩnh vực liên quan (tốt nghiệp loại giỏi các trường năng khiếu, nghệ thuật, đoạt giải cuộc thi nghệ thuật hay giải thi đấu thể thao cấp tỉnh trở lên, đạt chuẩn vận động viên cấp 1, kiện tướng quốc gia).
Với phương thức xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, trường không quy đổi điểm Tiếng Anh từ chứng chỉ ngoại ngữ, điểm sàn được công bố ngày 10/7.
Năm ngoái, trường Đại học Sư phạm Hà Nội tuyển khoảng 5.000 sinh viên. Điểm chuẩn từ 19 đến 29,06/30. Sư phạm Lịch sử dẫn đầu, một số ngành lấy trên 28 điểm là Giáo dục chính trị và các ngành Sư phạm Toán, Vật lý, Hóa học, Ngữ văn, Địa lý.
Hai ngành có điểm chuẩn dưới 20 là Sinh học và Công nghệ sinh học (không phải nhóm đào tạo giáo viên).
10 chuyên đề ôn tập môn lịch sử thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Nguyễn Viết Đăng Du, Trường THPT Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=YjnSka0GJpI
Trong chuyên đề 4 - Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) - giáo viên cung cấp tóm tắt, khái quát những nội dung về bối cảnh lịch sử, các thắng lợi quân sự của Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954).
Trước đó, vào ngày 29.4, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 3 - Cách mạng tháng Tám năm 1945. Trong chuyên đề, giáo viên cung cấp tóm tắt, khái quát những nội dung về bối cảnh lịch sử, diễn biến, ý nghĩa lịch sử và những bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám năm 1945 cho học sinh cuối cấp chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 27.4 đến 2.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
