Hơn 125.000 thí sinh chưa được duyệt điểm ưu tiên, chứng chỉ ngoại ngữ

Đó là một trong những điều có thể rút ra khi đọc Bước nhảy vọt kinh tế Việt Nam – Nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và con đường trở thành nước có thu nhập cao (NXB Công Thương, Hà Nội, 2026) của tiến sĩ Đinh Trường Hinh và GS-TS Nguyễn Trọng Hoài.

Việt Nam đã đi được một chặng đường dài từ một quốc gia nghèo trở thành nước có thu nhập trung bình. Nhưng chặng đường còn lại để bước vào nhóm quốc gia thu nhập cao có thể khó hơn tất cả những gì đã đi qua. Đó cũng chính là câu hỏi trung tâm mà cuốn sách Bước nhảy vọt kinh tế Việt Nam-Nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và con đường trở thành nước có thu nhập cao của tiến sĩ Đinh Trường Hinh và GS-TS Nguyễn Trọng Hoài đặt ra.

Theo số liệu được dẫn trong sách, năm 2024 thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam theo phương pháp Atlas của Ngân hàng Thế giới đạt khoảng 4.180 USD, trong khi ngưỡng để được xếp vào nhóm quốc gia thu nhập cao hiện nay là 14.005 USD. Điều đó có nghĩa chúng ta mới đi được khoảng một phần ba chặng đường. Vấn đề đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh hay chậm, mà là tăng trưởng dựa vào đâu.

Một trong những luận điểm quan trọng nhất của cuốn sách là Việt Nam khó có thể trở thành quốc gia thu nhập cao nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng vốn đầu tư và lao động.

Các tác giả cho thấy đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), yếu tố phản ánh trình độ công nghệ, chất lượng quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực, còn thấp và thiếu ổn định. Một nhận định đáng suy ngẫm là nếu TFP của Việt Nam trong các thập niên qua đạt mức trung bình của những nền kinh tế mới nổi thì thu nhập bình quân đầu người hiện nay có thể cao hơn thực tế khoảng 30%. Đó là một con số biết nói. Nó cho thấy bẫy thu nhập trung bình, xét đến cùng, là bẫy năng suất.

Một quốc gia có thể tăng trưởng nhanh trong một thời gian nhờ vốn đầu tư, tài nguyên hay lao động giá rẻ. Nhưng để trở thành quốc gia thu nhập cao, tăng trưởng phải dựa trên năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cuốn sách dành nhiều dung lượng để phân tích công nghiệp hóa và vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hai thập niên qua, Việt Nam đã trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng của thế giới. Xuất khẩu dệt may tăng trung bình khoảng 16,6% mỗi năm trong giai đoạn 2000-2020; ngành chế tạo tăng trên 15% mỗi năm. Tuy nhiên, tỷ lệ giá trị gia tăng giữ lại trong nước lại chưa tăng tương xứng. Nghịch lý ấy phản ánh thực tế rằng Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu nhưng vẫn chủ yếu ở các công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Vì vậy, thông điệp xuyên suốt của cuốn sách là Việt Nam cần chuyển từ "Made in Vietnam" sang "Created in Vietnam". Đó không chỉ là câu chuyện của trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn hay công nghệ cao. Đối với một nền kinh tế đang phát triển, đổi mới sáng tạo trước hết là khả năng tiếp thu, thích nghi, cải tiến và nâng cấp công nghệ; là năng lực học hỏi để tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng nguồn lực. Đó cũng là con đường mà Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan hay Singapore đã đi qua.

Ở góc độ này, điều đáng chú ý là dù cuốn sách được hoàn thành từ năm 2024, nhiều phân tích và khuyến nghị của các tác giả đã "liên kết mạnh mẻ" với các chủ trương lớn được Việt Nam ban hành gần đây, như Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hay Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy thách thức lớn nhất thường không nằm ở việc xác định đúng chiến lược. Điều khó hơn là xây dựng được môi trường thể chế đủ thuận lợi để doanh nghiệp dám đầu tư dài hạn cho nghiên cứu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Điều khiến tôi chú ý nhất là các tác giả dành hơn một phần ba dung lượng cuốn sách cho vốn nhân lực. Từ giáo dục, thị trường lao động, di cư ngược, già hóa dân số đến vai trò của lao động nữ. Đây không phải là một phần phụ của cuốn sách; Ngược lại, đó có lẽ là phần sâu sắc nhất.

Trong nhiều năm, chúng ta thường nhìn giáo dục như một chính sách xã hội. Nhưng dưới góc nhìn của cuốn sách, giáo dục trước hết là một chính sách phát triển. Giáo dục tạo ra vốn nhân lực. Vốn nhân lực nâng cao năng suất. Năng suất quyết định khả năng vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Các số liệu được đưa ra khá đáng suy nghĩ. Năm 2020, chỉ khoảng 11,1% lực lượng lao động Việt Nam có trình độ ĐH trở lên, trong khi khoảng 76% chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật. Năm 2021, Việt Nam chỉ có khoảng 55 sinh viên ngành STEM (khoa học-kỹ thuật-công nghệ-toán học) trên 10.000 dân, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển.

Đáng chú ý hơn, dù số lượng công bố khoa học quốc tế của các trường ĐH đã tăng nhanh, đạt khoảng 17.625 bài năm 2021, nhưng tỷ lệ đăng ký sáng chế từ các cơ sở giáo dục ĐH mới khoảng 15,5%. Khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa công nghệ vẫn còn khá xa.

Cuốn sách dành riêng một chương cho "di cư ngược", cho thấy các tác giả nhìn nguồn nhân lực không chỉ trong phạm vi quốc gia mà còn trong mạng lưới tri thức Việt Nam toàn cầu.

Nếu Nghị quyết 68 đặt doanh nghiệp tư nhân vào vị trí động lực tăng trưởng, Nghị quyết 57 coi khoa học công nghệ là đột phá chiến lược, thì Nghị quyết 71 về giáo dục và đào tạo chính là nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu đó. Bởi doanh nghiệp cần nhân lực. Đổi mới sáng tạo cần tri thức; Công nghệ cần nghiên cứu; Và tất cả đều gặp nhau ở giáo dục và ĐH.

Điểm đáng giá nhất của Bước nhảy vọt kinh tế Việt Nam-Nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và con đường trở thành nước có thu nhập cao không phải là nêu ra những vấn đề hoàn toàn mới, mà là kết nối năng suất, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp tư nhân, giáo dục và vốn nhân lực thành một hệ logic phát triển thống nhất. Dĩ nhiên, không phải giải pháp nào cũng dễ thực hiện. Việt Nam không thiếu những chiến lược đúng. Điều khó hơn là thực thi nhất quán và đủ dài hạn.

Nhưng chính vì vậy cuốn sách trở nên đáng đọc. Nó không hứa hẹn những con đường tắt. Nó nhắc chúng ta rằng muốn có bước nhảy vọt về kinh tế phải có bước nhảy vọt về năng suất; muốn có bước nhảy vọt về năng suất phải có bước nhảy vọt về tri thức. Và muốn có bước nhảy vọt về tri thức, Việt Nam phải bắt đầu từ con người, từ giáo dục và từ một hệ thống ĐH đủ mạnh để trở thành động lực của đổi mới sáng tạo và phát triển quốc gia.

Một quốc gia có thể đi nhanh nhờ vốn và công nghệ, nhưng chỉ có thể đi xa bằng con người.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trường đại học Y Hà Nội vừa ban hành thông tin tuyển sinh đại học chính quy năm 2026 hôm 29-4, với 2.150 chỉ tiêu cho 20 mã ngành.

Ngoài xét tuyển thẳng theo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo (40% chỉ tiêu) và xét điểm thi tốt nghiệp THPT, năm nay trường lần đầu xét tuyển dựa vào kết quả kỳ thi đánh giá năng lực học sinh THPT năm 2026 của Trường đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức.

Trường sử dụng 6 tổ hợp xét tuyển, gồm: A00 (toán, lý, hóa), D01 (toán, văn, Anh), A01 (toán, lý, Anh), D07 (toán, hóa, Anh), B00 (toán, hóa, sinh), D10 (toán, địa, Anh).

Như vậy so với năm ngoái, năm nay trường đã bỏ tổ hợp C00 (văn, sử, địa) và B08 (toán, tin, Anh); bổ sung thêm loạt tổ hợp mới A01, D07, D10.

Xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển thẳng theo quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo (40% chỉ tiêu).

Nhà trường lưu ý với điểm thưởng, điểm khuyến khích, nhà trường gọi chung là điểm cộng và được cộng vào tổng điểm ba bài thi/môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 để xét tuyển. Mức điểm cộng áp dụng theo quy chế hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Chỉ tiêu, tổ hợp xét tuyển các ngành như sau:

Về điểm cộng, Trường đại học Y Hà Nội quy định thí sinh được cộng tối đa 3/30 điểm, trong đó thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế có thể được cộng từ 0,75 đến 1,5 điểm. Riêng với chứng chỉ IELTS, trường cộng điểm với chứng chỉ đạt từ 5.5.

Bên cạnh đó, trường quy định các chứng chỉ sẽ được cộng điểm tùy theo ngành. Cụ thể chứng chỉ tiếng Anh và SAT được cộng điểm vào ngành điều dưỡng chương trình tiên tiến; tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung, SAT, được cộng điểm khi xét y học cổ truyền; tiếng Anh, tiếng Pháp, SAT, được cộng điểm khi xét tất cả các ngành còn lại và các ngành tại phân hiệu tinh Thanh Hóa.

Lưu ý, thí sinh chỉ được cộng một điểm khuyến khích cao nhất nếu có nhiều loại chứng chỉ.

Mức điểm khuyến khích với các chứng chỉ ngoại ngữ như sau:

Năm nay Trường đại học Y Hà Nội tiếp tục xét tuyển thẳng thí sinh tham gia hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế (ISEF) do Bộ Giáo dục và Đào tạo cử tham gia, thí sinh đoạt giải cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh trung học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.

Tuy nhiên hội đồng tuyển sinh của trường sẽ xem xét từng dự án hoặc đề tài của thí sinh để tuyển thẳng, cụ thể theo các điều kiện sau:

- Thí sinh đoạt giải hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế (ISEF) do Bộ Giáo dục và Đào tạo cử tham gia: được xem xét tuyển thẳng vào tất cả các ngành phù hợp với nội dung đề tài dự thi của thí sinh.

- Thí sinh tham dự hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế (ISEF) được Bộ Giáo dục và Đào tạo cử tham gia và có chứng chỉ tương đương IELTS 6.5 trở lên, phải báo cáo đề tài dự thi bằng tiếng Anh trước hội đồng tuyển sinh của trường dự họp đồng ý, được xem xét tuyển thẳng vào tất cả các ngành phù hợp với nội dung đề tài của thí sinh.

Thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia học sinh trung học: Xem xét tuyển thẳng vào các ngành hệ cử nhân phù hợp với nội dung đề tài dự thi đoạt giải.

Nhà trường lưu ý từ năm 2027, phương án tuyển thẳng nhóm thí sinh này có thể thay đổi sau khi rà soát dữ liệu kết quả học tập.

Về ngưỡng điểm đầu vào, trường không áp dụng với thí sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT. Nhưng với thí sinh đoạt giải khoa học kỹ thuật khi xét tuyển thẳng vào trường cần có kết quả học lực lớp 12 loại tốt và tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt 20 điểm trở lên đối với ngành y khoa, răng - hàm - mặt, y học cổ truyền.

Với các chương trình đào tạo y dược dự phòng và các ngành hệ cử nhân áp điểm sàn là 16,50 điểm trở lên, yêu cầu học lực khá lớp 12.

Mức học phí dự kiến năm học 2026 - 2027 của trường như sau:

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đó là Nguyễn Hạo Uyên, lớp 12A13; Trần Đình Nghị, lớp 12A18 - cùng đoạt giải nhất; Võ Trọng Tính, lớp 12A14 - đoạt giải nhì ở kỳ thi học sinh giỏi môn địa lý cấp TP năm học 2025-2026. Cả ba học sinh Trường THPT Hoàng Hoa Thám chơi rất thân với nhau vì có chung một niềm đam mê địa lý.

Hạo Uyên và Trọng Tính chơi với nhau từ khi còn học THCS. "Năm lớp 9, Tính rủ mình tham gia đội tuyển học sinh giỏi địa lý. Lúc đầu mình nghĩ học chung với Tính cho vui thôi, không ngờ càng học càng thấy đây là môn học thú vị. Năm đó cả hai đứa mình cùng đoạt giải nhì học sinh giỏi môn địa cấp TP" - Uyên kể.

Và không hẹn trước, vào lớp 10 Trường THPT Hoàng Hoa Thám, Uyên và Tính lại gặp nhau. Đến lớp 11, khi cùng tham gia đội tuyển học sinh giỏi của trường thì nhóm này "kết nạp" thêm Đình Nghị.

"Ở trường, hình ảnh ba em Nghị, Uyên, Tính luôn gắn bó, đi đâu cũng có nhau đã trở nên quen thuộc. Giới trẻ các em có nhiều mối quan tâm nhưng điều đặc biệt là nhóm thường xuyên trao đổi, bàn luận về các vấn đề liên quan đến môn địa lý. Mỗi em một tính cách song lại rất hòa hợp, cùng chung niềm yêu thích và đam mê với môn học" - cô Lê Thị Kim Nhung, tổ trưởng tổ địa lý Trường THPT Hoàng Hoa Thám cho biết.

"Tụi mình không chỉ "tám" với nhau những lúc ở trường. Mà khi về nhà, có những buổi tối cả ba hẹn nhau qua Google Meet rồi "tám" 3-4 tiếng với một đề tài duy nhất là địa lý", Nghị chia sẻ.

Còn Tính lại cho rằng: "Đó là những buổi học nhóm cực kỳ vui vẻ và bổ ích. Cả ba cùng chia sẻ góc nhìn của mình, cách giải quyết các bài địa lý mà cô giao cho đội tuyển, tài liệu mà mình sưu tầm được...".

Không dừng lại ở môn địa lý, bộ ba còn hỗ trợ nhau ở các môn khác, đặc biệt là toán - môn học vốn là thử thách với học sinh theo định hướng khoa học xã hội. Nhờ vậy cả ba đều duy trì thành tích học sinh giỏi trong suốt những năm THPT.

Dù chơi rất thân nhưng các thành viên của bộ ba lại có cách tiếp cận môn địa lý theo cách riêng của mình. Hạo Uyên chọn phương pháp học tỉ mỉ, hệ thống kiến thức theo từng chủ đề và địa danh cụ thể. Những chuyến đi thực tế cùng gia đình giúp Uyên "nhìn thấy" kiến thức ngoài đời, từ đó hiểu sâu và nhớ lâu hơn.

"Địa lý giúp mình hiểu mỗi vùng đất không chỉ qua số liệu mà còn qua lịch sử, văn hóa. Nhờ đó mình thêm yêu quê hương, đất nước, yêu môn địa", Uyên chia sẻ.

Trong khi đó, Đình Nghị tiếp cận địa lý như một môn học liên ngành, kết nối kiến thức từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội. Nam sinh này cho rằng để học tốt địa lý cần tư duy, khả năng phân tích và hệ thống kiến thức, không chỉ học thuộc lòng.

Riêng Trọng Tính lại đặc biệt chú trọng đến việc tự học. "Thầy cô giáo dạy môn địa ở Trường Hoàng Hoa Thám không chỉ giỏi chuyên môn mà còn rất nhiệt tình và có phương pháp giảng dạy truyền cảm hứng. Tuy nhiên, mình cho rằng kiến thức trên lớp chỉ là nền tảng, mỗi học sinh cần chủ động tìm tòi thêm qua tài liệu, video và các nguồn học liệu khác".

Trong suốt buổi trao đổi với chúng tôi, Nghị và Tính là người nói chính - rất hoạt bát và lanh lẹ, còn Uyên chỉ ngồi cười. "Thường khi tranh luận mình và Nghị sẽ giành nhau nói trước. Sau đó, cả hai tự động im lặng và nhìn sang Uyên rồi chờ, lúc đó Uyên sẽ lên tiếng" - Tính kể.

Rồi trong nhóm có hiện tượng bạn này "để ý" bạn kia không? - cả ba phá lên cười khi nghe câu hỏi của chúng tôi. Thay mặt cả nhóm, Tính khẳng định chắc nịch: "Bộ ba chúng mình là tình bạn trong sáng 100%".

"Điểm chung của bộ ba là tinh thần học tập nghiêm túc và sự hỗ trợ lẫn nhau. Mỗi người một thế mạnh, người giỏi hệ thống, người mạnh phân tích, người cập nhật tài liệu... nhưng khi kết hợp lại, các em tạo thành một nhóm học tập hiệu quả. Thành tích hôm nay là kết quả xứng đáng cho sự kết hợp ấy" - cô Nhung nhận xét.

Nguồn: https://tuoitre.vn/bo-ba-ban-than-dat-giai-nhat-nhi-hoc-sinh-gioi-tp-hcm-20260402092721933.htm