Ngày 2-4, Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Tháp xét xử sơ thẩm trực tuyến và tuyên phạt bị cáo Trần Nguyễn Thu Trang (40 tuổi, ngụ phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) 20 năm tù về tội “giết người” và 10 năm tù về tội “hủy hoại tài sản”. Tổng hình phạt chung của hai tội danh trên là 30 năm tù.
Theo cáo trạng, bị cáo Trần Nguyễn Thu Trang và ông M.H.V. (39 tuổi, ngụ TP.HCM) công tác ở TP.HCM, có quan hệ yêu đương nam nữ từ khoảng năm 2022.
Đến cuối tháng 8-2024, Trang và ông V. phát sinh mâu thuẫn. Trang cho rằng ông V. lừa dối tình cảm của Trang và do áp lực kinh tế gia đình nên nảy sinh ý định giết chết ông rồi tự sát.
Trang lên Facebook đặt mua 7 viên xyanua với giá 1,4 triệu đồng. Sau khi nhận 7 viên xyanua của một người giao hàng (không rõ tên, địa chỉ), Trang kiểm tra lại có phải là xyanua không bằng cách lấy một phần nhỏ của một viên hòa vào nước cho mèo uống.
Thấy mèo trúng độc và chết ngay sau đó, Trang tiếp tục nghiền 1/3 viên xyanua bỏ vào túi ni lông hàn kín cất giữ.
Ngày 20-10-2024, ông V. lái ô tô đến phòng trọ của Trang ở TP.HCM để chở Trang về nhà cha mẹ Trang tại phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp chơi.
Khoảng 16h cùng ngày, ông V. lái ô tô chở Trang quay về TP.HCM. Trước khi đi, Trang đến quán cà phê gần nhà mua cho ông ly cà phê để lên xe uống.
Lúc này, Trang nảy sinh ý định sẽ dùng chất độc xyanua để đầu độc giết ông V.. Trên đường về, tới quốc lộ 30 đoạn thuộc địa phận xã Thanh Hưng, tỉnh Đồng Tháp, lợi dụng lúc ông V. tập trung lái xe, Trang dùng áo khoác che ly cà phê, một tay lấy túi ni lông chứa chất độc xyanua cất trong túi xách cho vào ly cà phê.
Sau khi uống cà phê khoảng 3 phút, ông V. có biểu hiện ngộ độc nên dừng xe, mở cửa và gục xuống đường. Trang biết ông V. đã bị trúng độc, nên xuống xe nhờ người dân gần đó giúp đưa ông lên xe và chở về TP.HCM.
Khi đến gần một vựa trái cây ven đường ở xã Thanh Hưng, tỉnh Đồng Tháp, Trang mở cửa kính vứt ly cà phê có pha chất độc xuống đường, sau đó đi vào tuyến cao tốc Mỹ Thuận -Trung Lương – TP.HCM.
Khi xe đến đoạn gần trạm thu phí Thân Cửu Nghĩa, dừng xe lại kiểm tra, Trang phát hiện ông V. đã tử vong.
Trang tiếp tục lái xe đến phòng trọ của mình tại phường Tân Thuận (TP.HCM) để vào nhà cất đồ. Khi vào phòng trọ, Trang lấy một lượng nhỏ xyanua đã nghiền vào tờ giấy, pha vào ly nước cam để trên xe và đổ bỏ toàn bộ số xyanua đã nghiền còn lại vào bồn rửa tay và xả nước.
Sau đó, Trang lấy toàn bộ số viên xyanua còn lại xé túi ni lông, ném qua hàng rào lưới B40 phía sau nhà, khu vực kênh rạch. Trang ra xe uống ly nước cam có pha chất độc để tự tử thì bị ngất trên xe.
Đến khoảng 1h ngày 21-10-2024, Trang tỉnh dậy và lái xe đi đến đèo Bảo Lộc (tỉnh Lâm Đồng). Tại đây, Trang chạy qua chạy lại đèo nhiều lần và dừng tại đài tưởng niệm, vứt bỏ ly nước cam.
Khoảng 12h cùng ngày, Trang lái xe từ hướng đèo Bảo Lộc về TP.HCM, đến đoạn thuộc phường 3, tỉnh Lâm Đồng thì đánh lái sang trái cho xe ô tô lao xuống đèo Bảo Lộc. Xe bung túi khí nên Trang chỉ bị sây sát.
Trang leo ra ngoài xe và kẹt chân vào đá bị thương. Trang kêu cứu và được người dân đưa đi cấp cứu tại bệnh viện.
Công an tỉnh Lâm Đồng khám nghiệm hiện trường phát hiện có nhiều điểm bất thường nên đã trưng cầu Phân viện Khoa học kỹ thuật hình sự (Bộ Công an) phối hợp điều tra.
Từ các dấu tích tại hiện trường, công an xác định người đàn ông tử vong trước khi xảy ra tai nạn và nghi vấn đây là vụ án mạng, tạo hiện trường giả. Làm việc với cơ quan điều tra, Trang thừa nhận sát hại người tình bằng xyanua vì ghen tuông.
Hội đồng xét xử nhận định hành vi của Trang là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm quyền được sống, quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng con người, quyền sở hữu tài sản hợp pháp của người khác, làm ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội nên tuyên mức án trên.
Ngày 21/5, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, đơn vị này đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 3 nghi phạm chủ chốt trong đường dây sản xuất, tiêu thụ phân bón giả mạo nhãn hiệu với số lượng lớn. Ba người này bị điều tra về tội Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Trước đó, ngày 12/5, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Tây Ninh, phối hợp với Công an xã Đức Hòa đồng loạt kiểm tra trụ sở công ty sản xuất phân bón tại cụm công nghiệp L.H. (xã Đức Hòa) và 5 điểm tập kết, trung chuyển hàng hóa trên địa bàn tỉnh và TPHCM.
Thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện các đối tượng đang sản xuất phân bón giả mạo nhãn hiệu Baconco - thương hiệu đã được bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp.
Công an thu giữ hơn 70 tấn phân bón giả nhãn hiệu, tổng giá trị ước tính hơn 1,5 tỷ đồng. Ngoài ra, nhiều máy móc, thiết bị, tem nhãn cùng hồ sơ, sổ sách liên quan cũng bị niêm phong, phục vụ điều tra.
Cơ quan công an xác định các đối tượng đã núp bóng doanh nghiệp để tổ chức hoạt động sản xuất, tiêu thụ hàng giả với quy mô liên tỉnh. Phương thức hoạt động chuyên nghiệp, có sự tham gia của nhiều người và thu lợi bất chính số tiền lớn.
Theo Công an tỉnh Tây Ninh, hành vi của các đối tượng không chỉ xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, quyền lợi của người dân và môi trường cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực kinh doanh phân bón.
Phòng Cảnh sát kinh tế tiếp tục mở rộng điều tra, truy xét những người liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.
Vụ việc đặt ra câu hỏi về ranh giới pháp lý trong việc khai thác âm nhạc trên YouTube, TikTok và mạng xã hội.
Theo luật sư Trương Anh Tú (Đoàn luật sư TP Hà Nội), nhiều ca sĩ, nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp hiện chưa phân biệt rõ giữa quyền biểu diễn trên sân khấu và quyền khai thác tác phẩm trên nền tảng số.
Trên thực tế, việc được phép biểu diễn một ca khúc trực tiếp không đồng nghĩa với việc được quay lại và đăng tải video lên Internet. Biểu diễn sân khấu và khai thác trên mạng là hai hành vi pháp lý khác nhau.
Giấy phép biểu diễn thông thường chỉ cho phép sử dụng tác phẩm trong phạm vi buổi diễn, còn việc ghi hình và đăng tải lên YouTube, TikTok lại phát sinh thêm các quyền như sao chép, định hình bản ghi và truyền đạt tác phẩm tới công chúng trên môi trường số.
Nhiều người vẫn nghĩ sao chép chỉ là in đĩa hoặc nhân bản vật lý. Tuy nhiên, trong môi trường số, việc tạo file video chứa bài hát để lưu trữ trên máy chủ của nền tảng cũng được xem là hành vi sao chép kỹ thuật số. Vì vậy, việc khai thác chỉ hợp pháp khi nằm trong phạm vi được chủ sở hữu quyền cho phép.
Đây cũng là lý do nhiều tranh chấp bản quyền hiện nay không nằm ở việc được hát hay không, mà ở phạm vi khai thác sau buổi biểu diễn.
Một video đăng trên YouTube có thể tạo doanh thu quảng cáo, mang giá trị thương mại và tồn tại rất lâu trên Internet. Nếu không có thỏa thuận rõ ràng về quyền ghi hình và khai thác trên nền tảng số, việc đăng tải vẫn có thể phát sinh tranh chấp bản quyền.
Luật sư Phan Vũ Tuấn (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng theo Luật Sở hữu trí tuệ, việc biểu diễn bài hát trên sân khấu và việc ghi hình, đăng tải tiết mục lên YouTube, Facebook, TikTok… là hai hành vi khai thác hoàn toàn khác nhau về mặt pháp lý.
Thông thường, đơn vị tổ chức chỉ xin phép sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng. Phạm vi sử dụng phụ thuộc vào nội dung cấp phép hoặc thỏa thuận giữa các bên. Vì vậy, nếu giấy phép chỉ cho phép biểu diễn trực tiếp thì tổ chức, cá nhân chỉ được khai thác trong phạm vi đó.
Trường hợp tiếp tục ghi hình, sao chép và đăng tải tiết mục lên các nền tảng số để lưu trữ hoặc khai thác thương mại thông qua quảng cáo, lượt xem… thì phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan.
Việc được phép hát trên sân khấu không đồng nghĩa đương nhiên được quyền đưa tiết mục lên môi trường mạng. Các vụ khởi tố gần đây cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt xử lý hành vi khai thác tác phẩm vượt quá phạm vi được cấp phép, đặc biệt trong môi trường số.
Luật sư Trương Anh Tú cho rằng TikTok và các nền tảng mạng xã hội đang là "vùng xám pháp lý" mà nhiều người vô tình bước vào. Nhiều người ghép nhạc vào video bán hàng, clip giải trí hoặc nội dung cá nhân mà không biết tác giả là ai và cũng không trực tiếp xin phép sử dụng. Tuy nhiên, việc bài hát xuất hiện sẵn trên nền tảng không đồng nghĩa người dùng được toàn quyền khai thác.
Trong nhiều trường hợp, TikTok, Facebook hay YouTube đã ký thỏa thuận bản quyền với các đơn vị quản lý quyền tác giả hoặc hãng ghi âm để cho phép người dùng sử dụng một phần thư viện nhạc trong phạm vi cá nhân hoặc giải trí nhất định. Nhưng nếu nội dung nhằm mục đích quảng cáo, bán hàng, xây dựng thương hiệu hoặc tạo doanh thu, người dùng có thể đã vượt quá phạm vi cấp phép thông thường.
Còn luật sư Tuấn thì cho rằng việc không biết tác giả là ai hoặc không liên hệ được với chủ sở hữu quyền không đồng nghĩa được tự do sử dụng nhạc trên mạng xã hội. Các bài hát còn thời hạn bảo hộ khi dùng trong video, clip bán hàng hoặc nội dung đăng tải trên TikTok, Facebook, YouTube… đều có thể bị xem là hành vi khai thác tác phẩm, liên quan đến quyền sao chép, sử dụng bản ghi âm, ghi hình hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng.
Cần phân biệt giữa việc dùng nhạc từ thư viện chính thức của nền tảng và tự ý lấy nhạc từ nguồn bên ngoài. Với nhạc có sẵn trong thư viện TikTok, Facebook, YouTube, nền tảng thường đã có thỏa thuận bản quyền nên rủi ro pháp lý thấp hơn nếu người dùng sử dụng đúng tính năng.
Ngược lại, việc tự cắt ghép nhạc từ nguồn ngoài để đăng tải công khai, nhất là phục vụ quảng cáo, bán hàng hoặc livestream, vẫn có thể bị xem là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương thông qua đề án Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay. Theo kết luận ngày 7/4, việc thí điểm sẽ triển khai tại 8 bộ gồm Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công Thương, Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường; cùng UBND 10 tỉnh, thành phố Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh.
Thời gian thí điểm từ 1/10 đến 30/9/2028.
Luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư; không bao gồm viên chức đang thực hiện trợ giúp pháp lý.
Ngoài các tiêu chuẩn hiện hành, luật sư công phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hoặc hoạt động tranh tụng, tư pháp; tham gia giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính.
Đại diện Nhà nước trong tranh chấp, không lập tổ chức độc lập
Luật sư công sẽ tư vấn, đại diện cho cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị ở Trung ương và địa phương, doanh nghiệp nhà nước tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự; tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính theo quy định.
Họ cũng tư vấn pháp lý trong xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tham gia xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và các công việc pháp lý khác tại cơ quan nhà nước, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Bộ Chính trị yêu cầu không hình thành cơ quan, tổ chức luật sư công độc lập. Cơ quan nơi luật sư công làm việc trực tiếp sẽ quản lý theo quy định về cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an, sĩ quan Quân đội, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước.
Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về luật sư công trên phạm vi cả nước; các địa phương quản lý trên địa bàn. Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Đoàn luật sư các tỉnh, thành phố là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư công.
Theo kết luận, luật sư công được hưởng lương, hỗ trợ hằng tháng và các chế độ, chính sách tương tự cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan lực lượng vũ trang; được hưởng bồi dưỡng hoặc thù lao theo vụ việc và các chính sách ưu đãi phù hợp, vượt trội khác.
Bộ Chính trị giao Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo Quốc hội thông qua Nghị quyết về thí điểm chế định luật sư công tại kỳ họp thứ nhất; đồng thời hoàn thiện chính sách về luật sư, trong đó có xây dựng, phát triển đội ngũ luật sư công.
Đảng ủy Chính phủ được giao xây dựng Nghị quyết về thí điểm chế định này, trình Quốc hội tại kỳ họp thứ nhất.
