Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 29.000 tấn hạt tiêu, thu về 183,6 triệu USD.
Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng khối lượng đạt 95.100 tấn, với giá trị 614,4 triệu USD. Mỹ là thị trường nhập khẩu lớn nhất và chấp nhận mức giá cao hơn trung bình.
Vị thuốc trong Đông y
Không chỉ là gia vị, trong Đông y, hạt tiêu từ lâu đã được sử dụng như một vị thuốc. Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, hạt tiêu có vị cay, tính nóng, đi vào các kinh Tỳ, Vị, Phế và Đại Tràng.
“Trong y học cổ truyền, hạt tiêu thường được dùng để làm ấm tỳ vị, tán hàn, hỗ trợ tiêu hóa. Những người hay lạnh bụng, đầy hơi, ăn uống khó tiêu có thể cải thiện khi dùng một lượng nhỏ hạt tiêu trong bữa ăn”, BS Quân cho biết.
Không dừng lại ở đó, vị bác sĩ này phân tích thêm, hạt tiêu còn có khả năng kích thích tiết dịch tiêu hóa, giúp thức ăn được phân giải tốt hơn, từ đó giảm tình trạng chướng bụng, khó tiêu sau ăn.
Ở góc độ dinh dưỡng hiện đại, hoạt chất piperin trong hạt tiêu đóng vai trò quan trọng. Piperin có thể giúp tăng hấp thu một số vi chất như vitamin và khoáng chất tại ruột non. Điều này khiến hạt tiêu không chỉ là gia vị tạo vị cay mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hấp thu dinh dưỡng của bữa ăn.
“Một số nghiên cứu cũng cho thấy piperin có thể hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, góp phần giảm tích tụ mỡ nếu kết hợp với chế độ ăn và vận động hợp lý”, BS Quân nói.
Lượng piperine có trong hạt tiêu đen có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim do tác động tăng cường lượng cholesterol trong máu một cách tự nhiên.
Các nhà khoa học đã chứng minh rằng Piperine có trong hạt tiêu đen đặc biệt làm giảm cholesterol LDL (xấu) hay chất béo trung tính trong máu đồng thời làm tăng cholesterol HDL (tốt).
Như đã biết, sự tích tụ của cholesterol xấu và chất béo trung tính trong máu dẫn đến sự hình thành các mảng bám trên thành động mạch của bạn, dẫn đến các cơn đột quỵ hay đau tim. Trong khi đó, cholesterol tốt HDL lại có trách nhiệm loại bỏ cholesterol LDL qua thành động mạch.
Ngoài ra, hạt tiêu còn được ghi nhận có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp ức chế một số vi sinh vật có hại trong đường tiêu hóa. Trong Đông y, tiêu cũng thường được dùng để hỗ trợ giảm đau nhẹ, đặc biệt trong các trường hợp đau bụng do lạnh hoặc rối loạn tiêu hóa.
Một tác dụng khác ít được chú ý là khả năng làm ấm cơ thể. Với những người hay bị lạnh tay chân, cơ thể suy nhược, việc bổ sung một lượng nhỏ tiêu trong khẩu phần ăn có thể giúp cải thiện cảm giác lạnh.
Lưu ý khi sử dụng
Tuy nhiên, BS Quân nhấn mạnh, chính vì tính cay nóng, hạt tiêu không phù hợp với tất cả mọi người.
“Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, hay nóng trong, nổi mụn, táo bón do nhiệt nên hạn chế. Nếu dùng nhiều, tiêu có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tình trạng bệnh nặng hơn”, bác sĩ cảnh báo.
Ngoài ra, hoạt chất piperin có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc và quá trình đông máu nếu dùng liều cao. Người chuẩn bị phẫu thuật, người dùng thuốc chống đông hoặc người mắc bệnh mạn tính cần thận trọng.
Bác sĩ cũng lưu ý phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh lý nền không nên tự ý dùng các chế phẩm chứa piperin liều cao.
Trong bữa ăn hàng ngày, cách dùng an toàn nhất là sử dụng hạt tiêu như một gia vị với lượng vừa phải, không lạm dụng.
“Tốt nhất nên xem hạt tiêu là gia vị hỗ trợ, không phải thực phẩm chính hay thuốc chữa bệnh. Dùng đúng lượng, đúng đối tượng thì lợi ích mới phát huy”, BS Quân khuyến cáo.
Mọi tế bào trong cơ thể đều cần nước để duy trì hoạt động bình thường, trong khi mất nước có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Nếu chỉ thừa nước nhẹ và không uống quá nhanh, cơ thể vẫn có thể tự điều chỉnh. Tuy nhiên, nạp quá nhiều nước trong thời gian ngắn dễ làm mất cân bằng điện giải, đặc biệt là natri trong máu.
Uống quá nhiều nước có thể dẫn đến ngộ độc nước, gây rối loạn chức năng não. Tình trạng này xảy ra khi nước tích tụ trong tế bào, bao gồm cả tế bào não, khiến chúng phù lên và làm tăng áp lực nội sọ (phù não). Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, buồn ngủ; nặng hơn có thể tăng huyết áp, nhịp tim chậm.
Khi cơ thể thừa nước, natri là chất điện giải bị ảnh hưởng nhiều nhất, dẫn đến hạ natri máu. Nồng độ natri giảm khiến nước xâm nhập vào tế bào nhiều hơn, làm tăng nguy cơ co giật, hôn mê.
Một số dấu hiệu cảnh báo uống quá nhiều nước gồm đi tiểu thường xuyên, nước tiểu trong suốt, cảm giác đầy bụng hoặc buồn nôn. Nguyên nhân là cơ thể không kịp đào thải lượng nước dư thừa, buộc các tế bào phải giữ thêm nước và phồng lên để thích nghi.
Theo khuyến cáo chung, người trưởng thành khỏe mạnh nên bổ sung khoảng 2 lít nước mỗi ngày, tương đương khoảng 8 cốc. Lượng này bao gồm nước lọc, các loại đồ uống khác và thực phẩm chứa nhiều nước, song cần điều chỉnh tùy theo môi trường sống, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe.
Nên uống nước chậm, chia đều trong ngày thay vì uống dồn dập. Uống từng ngụm nhỏ giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời giảm gánh nặng cho thận trong quá trình đào thải dịch dư thừa.
Ngày 20.7, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long, bệnh viện này vừa cứu sống sản phụ mắc hội chứng HELLP và thai nhi 38 tuần, hiện tại sức khỏe mẹ và bé ổn định đã được xuất viện về nhà.
Trước đó, sản phụ Đ.T.C.H (32 tuổi) mang thai lần hai, thai 38 tuần, nhập viện vì đau trằn bụng. Trong thai kỳ, sản phụ khám thai chưa đều; từ tuần thai thứ 28 đã được phát hiện tăng huyết áp nhưng chưa được theo dõi và điều trị đầy đủ.
Khi nhập viện, sản phụ tỉnh, huyết áp 150/100 mmHg, có phù ngoại biên nhưng không đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải; tim thai 140 lần/phút, chưa có dấu hiệu chuyển dạ.
Kết quả xét nghiệm ghi nhận số lượng tiểu cầu của sản phụ giảm còn khoảng 60 G/L; men gan tăng; siêu âm phát hiện thai chậm tăng trưởng trong tử cung, cân nặng ước tính khoảng 2.400 gram.
Trên cơ sở kết hợp diễn biến lâm sàng, tiền sử giảm tiểu cầu mạn tính, ê kíp chẩn đoán tiền sản giật có dấu hiệu nặng, biến chứng hội chứng HELLP; đồng thời đánh giá nguy cơ xuất huyết và các nguyên nhân giảm tiểu cầu liên quan.
Chỉ khoảng 3 giờ sau khi nhập viện, sản phụ được mổ lấy thai. Bé trai chào đời với cân nặng hơn 2.300 gram, được theo dõi và chăm sóc sau sinh. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, cầm máu tốt và không ghi nhận biến chứng trong quá trình phẫu thuật.
Theo các bác sĩ, HELLP là một biến chứng nặng trong thai kỳ, đặc trưng bởi 3 nhóm bất thường tán huyết; tăng men gan; giảm tiểu cầu. Bệnh có thể tiến triển nhanh và gây nhiều biến chứng nghiêm trọng như sản giật, rối loạn đông máu, xuất huyết, suy gan, suy thận, nhau bong non, đột quỵ hoặc đe dọa tính mạng của mẹ và thai nhi.
Đáng lưu ý, người bệnh không phải lúc nào cũng có đầy đủ các triệu chứng điển hình. Một số thai phụ vẫn tỉnh táo, không đau đầu hoặc không đau vùng thượng vị nhưng đã có tổn thương cơ quan trên xét nghiệm. Các bác bác sĩ khuyến cáo, thai phụ cần khám thai định kỳ và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu bất thường.
"Em mới chỉ 25, con trai em còn chưa đầy tuổi. Tại sao em lại mắc ung thư?", Lan Anh nhớ lại, hôm 9/4. Mọi dự định về nhà với cậu con trai chưa tròn tuổi sụp đổ, cô liên tục gặng hỏi bác sĩ lý do bản thân mắc bạo bệnh khi tuổi đời còn quá trẻ.
Phan Thị Lan Anh không phải là trường hợp ngoại lệ trong bối cảnh tỷ lệ người trẻ mắc ung thư đang gia tăng toàn cầu. Một nghiên cứu công bố năm 2020 của Viện Ung thư Pennsylvania chỉ ra tỷ lệ mắc ung thư ở nhóm 15 đến 40 tuổi đã tăng 30% kể từ thập niên 1970.
Dữ liệu gần đây từ BMJ Oncology cũng ghi nhận số ca mắc mới ở nhóm tuổi này tăng 79% trong ba thập kỷ qua. Tại Mỹ, số ca ung thư mới chẩn đoán ở người từ 18 đến 40 tuổi chạm mức 3,26 triệu ca.
Bác sĩ Ngô Văn Tỵ thuộc Khoa Ung bướu Bệnh viện Đại học Y Hà Nội nhận định chẩn đoán ung thư ở người dưới 40 tuổi mang đến thách thức đặc biệt khó khăn. Căn bệnh phá vỡ triển vọng sự nghiệp và hạnh phúc của những người đang ở giai đoạn sung sức nhất, đồng thời đặt lên vai họ gánh nặng tài chính lẫn trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Trước khi nhận "bản án" ung thư, Lan Anh từng là một sinh viên năng động với tấm bằng tốt nghiệp loại giỏi. Cuộc sống của cô thay đổi khi sinh con vào tháng 10/2024. Sức khỏe suy giảm khiến cô phải rời Hà Nội để về quê ngoại tĩnh dưỡng.
Đến tháng 3/2025, triệu chứng đau và chảy máu tai xuất hiện. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chẩn đoán cô bị loạn sản biểu mô vảy độ cao. Vì thương con còn quá nhỏ và không muốn cai sữa sớm, cô quyết định trì hoãn can thiệp. Tháng 10 cùng năm, khối u gây đau đớn dữ dội buộc cô phải nhập viện mổ tuyến dưới. Mười ngày sau, kết quả sinh thiết ác tính khiến Lan Anh phải chuyển tuyến ra Bệnh viện K.
Cú sốc bệnh tật khiến cô gái rơi vào khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Bác sĩ tâm lý người Mỹ Elisabeth Kubler-Ross từng chỉ ra 5 giai đoạn đau buồn của bệnh nhân ung thư bao gồm từ chối, tức giận, mặc cả, trầm cảm và chấp nhận. Một nghiên cứu của Bộ Y tế Việt Nam cũng cho thấy 87% bệnh nhân ung thư cảm thấy buồn bã và 48% không hài lòng về cuộc sống sau khi nhận chẩn đoán.
Phù hợp với dữ liệu từ Đại học Quốc gia Singapore về nguy cơ trầm cảm cao ở bệnh nhân ung thư độ tuổi 25 và 30, Lan Anh trải qua một tháng chìm trong nước mắt và sự bất mãn. Cô từng nghĩ đến việc buông xuôi, nhưng hình ảnh đứa con nhỏ đã trở thành điểm tựa duy nhất kéo người mẹ khỏi sự tuyệt vọng.
Tháng 12, Lan Anh bước vào ca đại phẫu tại cơ sở Tân Triều của Bệnh viện K. Nỗi sợ hãi không thể tỉnh lại khiến cô viết sẵn những dòng trăng trối gửi gắm con trai cho bà ngoại. Ca mổ kéo dài hơn 10 tiếng đồng hồ kết thúc bằng việc cắt bỏ hoàn toàn xương thái dương bên trái. Di chứng hậu phẫu biến thành một cơn ác mộng dai dẳng. Cô mê man suốt 5 ngày trong phòng hồi sức lạnh lẽo cùng những cơn nôn mửa và sảng loạn. Trọng lượng cơ thể sụt từ 53 kg xuống còn 45 kg. Gương mặt biến dạng do liệt hoàn toàn dây thần kinh số 7 và một bên tai mất thính lực vĩnh viễn.
Dù đối mặt với đau đớn thể xác, Lan Anh vẫn nỗ lực tập ngồi và tập đi để sớm được gặp con. Động lực sống của cô còn được bồi đắp bởi gia đình, đặc biệt là lời động viên từ người chị chồng: "Chị sẽ không để em chết đâu". Lạc quan chính là chìa khóa giúp cô vượt qua giai đoạn này. Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung từ Trung tâm Tâm lý Lumos giải thích rằng sự lạc quan có liên hệ trực tiếp đến sức khỏe tâm lý, giúp bệnh nhân phục hồi mạnh mẽ hơn sau biến cố.
Quá trình điều trị tiếp nối bằng 30 mũi xạ trị khắc nghiệt. Vùng cổ bị cháy sạm và dịch chảy rỉ khiến việc ăn uống trở thành cực hình. Đã có những khoảnh khắc cơ thể cạn kiệt sức lực, nhưng ý nghĩ về đứa con lại thôi thúc cô bước tiếp.
Đầu tháng 4, kết quả tái khám cho thấy các tế bào ung thư đã tạm thời được kiểm soát. Giờ đây, thay vì trốn tránh thực tại, Lan Anh chọn cách đối diện với bệnh tật bằng một tâm thế hoàn toàn khác.
"Việc thức dậy mỗi ngày và được nhìn thấy con đối với tôi đã là một chiến thắng rực rỡ nhất", người phụ nữ tâm sự.
