Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 29.000 tấn hạt tiêu, thu về 183,6 triệu USD.
Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng khối lượng đạt 95.100 tấn, với giá trị 614,4 triệu USD. Mỹ là thị trường nhập khẩu lớn nhất và chấp nhận mức giá cao hơn trung bình.
Vị thuốc trong Đông y
Không chỉ là gia vị, trong Đông y, hạt tiêu từ lâu đã được sử dụng như một vị thuốc. Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, hạt tiêu có vị cay, tính nóng, đi vào các kinh Tỳ, Vị, Phế và Đại Tràng.
“Trong y học cổ truyền, hạt tiêu thường được dùng để làm ấm tỳ vị, tán hàn, hỗ trợ tiêu hóa. Những người hay lạnh bụng, đầy hơi, ăn uống khó tiêu có thể cải thiện khi dùng một lượng nhỏ hạt tiêu trong bữa ăn”, BS Quân cho biết.
Không dừng lại ở đó, vị bác sĩ này phân tích thêm, hạt tiêu còn có khả năng kích thích tiết dịch tiêu hóa, giúp thức ăn được phân giải tốt hơn, từ đó giảm tình trạng chướng bụng, khó tiêu sau ăn.
Ở góc độ dinh dưỡng hiện đại, hoạt chất piperin trong hạt tiêu đóng vai trò quan trọng. Piperin có thể giúp tăng hấp thu một số vi chất như vitamin và khoáng chất tại ruột non. Điều này khiến hạt tiêu không chỉ là gia vị tạo vị cay mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hấp thu dinh dưỡng của bữa ăn.
“Một số nghiên cứu cũng cho thấy piperin có thể hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, góp phần giảm tích tụ mỡ nếu kết hợp với chế độ ăn và vận động hợp lý”, BS Quân nói.
Lượng piperine có trong hạt tiêu đen có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim do tác động tăng cường lượng cholesterol trong máu một cách tự nhiên.
Các nhà khoa học đã chứng minh rằng Piperine có trong hạt tiêu đen đặc biệt làm giảm cholesterol LDL (xấu) hay chất béo trung tính trong máu đồng thời làm tăng cholesterol HDL (tốt).
Như đã biết, sự tích tụ của cholesterol xấu và chất béo trung tính trong máu dẫn đến sự hình thành các mảng bám trên thành động mạch của bạn, dẫn đến các cơn đột quỵ hay đau tim. Trong khi đó, cholesterol tốt HDL lại có trách nhiệm loại bỏ cholesterol LDL qua thành động mạch.
Ngoài ra, hạt tiêu còn được ghi nhận có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp ức chế một số vi sinh vật có hại trong đường tiêu hóa. Trong Đông y, tiêu cũng thường được dùng để hỗ trợ giảm đau nhẹ, đặc biệt trong các trường hợp đau bụng do lạnh hoặc rối loạn tiêu hóa.
Một tác dụng khác ít được chú ý là khả năng làm ấm cơ thể. Với những người hay bị lạnh tay chân, cơ thể suy nhược, việc bổ sung một lượng nhỏ tiêu trong khẩu phần ăn có thể giúp cải thiện cảm giác lạnh.
Lưu ý khi sử dụng
Tuy nhiên, BS Quân nhấn mạnh, chính vì tính cay nóng, hạt tiêu không phù hợp với tất cả mọi người.
“Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, hay nóng trong, nổi mụn, táo bón do nhiệt nên hạn chế. Nếu dùng nhiều, tiêu có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tình trạng bệnh nặng hơn”, bác sĩ cảnh báo.
Ngoài ra, hoạt chất piperin có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc và quá trình đông máu nếu dùng liều cao. Người chuẩn bị phẫu thuật, người dùng thuốc chống đông hoặc người mắc bệnh mạn tính cần thận trọng.
Bác sĩ cũng lưu ý phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh lý nền không nên tự ý dùng các chế phẩm chứa piperin liều cao.
Trong bữa ăn hàng ngày, cách dùng an toàn nhất là sử dụng hạt tiêu như một gia vị với lượng vừa phải, không lạm dụng.
“Tốt nhất nên xem hạt tiêu là gia vị hỗ trợ, không phải thực phẩm chính hay thuốc chữa bệnh. Dùng đúng lượng, đúng đối tượng thì lợi ích mới phát huy”, BS Quân khuyến cáo.
Theo Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA), vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm phát triển nhanh hơn ở nhiệt độ cao. Khi thời tiết nóng, thực phẩm rất dễ rơi vào “vùng nguy hiểm” - khoảng nhiệt độ thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi mạnh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không được bảo quản đúng cách.
Tiến sĩ Darin Detwiler, chuyên gia an toàn thực phẩm tại Mỹ, cho biết vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ trong khoảng 20 phút nếu thực phẩm để ở nhiệt độ môi trường quá lâu. Điều này lý giải vì sao các món ăn để ngoài trời, đặc biệt trong mùa nắng nóng, dễ trở thành nguồn gây bệnh.
Ngoài ra, theo Trung tâm Kiểm soát Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thực phẩm để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nhanh, đặc biệt khi nhiệt độ vượt quá 32 độ C.
Tiến sĩ Masarat Jilani tại Anh cũng cảnh báo, các món chứa trứng, sữa hoặc hải sản rất dễ hỏng trong thời tiết nóng nếu không được giữ lạnh đúng cách, làm tăng nguy cơ ngộ độc.
Bảo quản không đúng cách: Thực phẩm không được làm lạnh kịp thời.
Ăn uống ngoài trời nhiều hơn: Tiệc, picnic, đồ ăn đường phố.
Vệ sinh kém: Tay, dụng cụ hoặc bề mặt chế biến không sạch.
Thực phẩm dễ hỏng: Thịt, hải sản, sữa, đồ ăn chế biến sẵn.
Theo CDC Mỹ, bất kỳ ai cũng có thể bị ngộ độc thực phẩm, nhưng trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền có nguy cơ cao hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, cần tuân thủ nguyên tắc an toàn thực phẩm:
Giữ vệ sinh sạch sẽ. Rửa tay trước khi chế biến và ăn uống. Làm sạch dụng cụ, bề mặt bếp thường xuyên để tránh lây nhiễm chéo.
Tách biệt thực phẩm sống và chín. Không để thịt sống tiếp xúc với thực phẩm đã nấu chín để tránh vi khuẩn lây lan.
Nấu chín kỹ. Thực phẩm cần được nấu ở nhiệt độ đủ cao để tiêu diệt vi khuẩn gây hại.
Bảo quản lạnh kịp thời. Theo CDC Mỹ, thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài quá 2 giờ, hoặc chỉ 1 giờ trong điều kiện nhiệt độ cao.
Ưu tiên ăn ngay sau khi nấu. Hạn chế để thức ăn lâu ngoài môi trường nóng, đặc biệt là các món chứa trứng, sữa hoặc hải sản.
Trong thời tiết nắng nóng, sai sót trong bảo quản hay chế biến cũng có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, duy trì thói quen ăn uống an toàn là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với nhóm người dễ tổn thương.
Nhiệt độ cao tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nhanh hơn. Do đó, việc giữ vệ sinh, nấu chín kỹ và bảo quản đúng cách có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, theo CDC Mỹ.
Ngày 28.4, thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đắk Lắk, cho biết ông N.Đ.Q đang được cách ly điều trị tại Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên do dương tính với viêm não mô cầu.
Theo CDC Đắk Lắk, trước đó ngày 27.4, ghi nhận 2 trường hợp bệnh nhân mắc viêm não mô cầu, trong đó một trường hợp cháu N.D.T.Ê (2 tuổi, ở xã Quảng Phú) đã tử vong.
Ngày 23.4, ở nhà trẻ xuất hiện các triệu chứng sổ mũi. Ngày 25.4, trẻ sốt cao, nôn ói, li bì, người nhà đưa trẻ đi khám tại bệnh viện điều trị, được chẩn đoán theo dõi nhiễm trùng huyết, nhiễm não mô cầu.
Tại Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên, cháu bé được chẩn đoán suy hô hấp độ 2, theo dõi nhiễm trùng huyết do não mô cầu, viêm phổi nặng, theo dõi viêm não màng não. Dù được điều trị nhưng cháu bé đã tử vong do viêm não mô cầu.
Đặc biệt, CDC Đắk Lắk phát hiện thêm trường hợp ông N.Đ.Q (chú ruột của cháu bé) có biểu hiện ho, mệt mỏi, dương tính viêm não mô cầu và được đưa vào Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên cách ly, điều trị.
Ngay sau khi ghi nhận, CDC Đắk Lắk đã phối hợp với các cơ sở y tế địa phương truy vết, lấy mẫu xét nghiệm và cho uống kháng sinh điều trị dự phòng đối với các trường hợp tiếp xúc gần, hướng dẫn xử lý môi trường bằng hóa chất tại nhà bệnh nhân và khu vực xung quanh.
Theo CDC Đắk Lắk, để phòng bệnh viêm não mô cầu, người dân cần chủ động tiêm vắc xin phòng não mô cầu đầy đủ, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.
Bên cạnh đó, người dân cần giữ gìn vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung đồ dùng cá nhân như cốc, thìa, bàn chải đánh răng. Khu vực nhà ở, lớp học cần được vệ sinh sạch sẽ, thông thoáng.
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, đồng thời hạn chế tiếp xúc gần với người khác để tránh lây lan trong cộng đồng.
Chuối và sữa chua là bộ đôi dễ tìm, dễ ăn nhưng lại mang đến nhiều lợi ích cho cơ thể vào buổi sáng. Chuối cung cấp carbohydrate tự nhiên giúp cơ thể nhanh chóng có năng lượng, trong khi sữa chua bổ sung protein và lợi khuẩn tốt cho đường ruột, theo theo Cleveland Clinic.
Chuối chứa đường tự nhiên như glucose, fructose và sucrose - giúp tăng năng lượng nhanh nhưng không gây “tụt dốc” quá mạnh như đường tinh luyện. Ngoài ra, loại quả này còn giàu kali, hỗ trợ chức năng cơ và hệ thần kinh.
Sữa chua lại cung cấp protein giúp kéo dài cảm giác no, đồng thời chứa probiotic hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Chuyên gia dinh dưỡng Kristin Kirkpatrick (Mỹ) cho biết: Sự kết hợp giữa carbohydrate và protein vào buổi sáng giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định và hạn chế cảm giác đói sớm, theo Cleveland Clinic.
Khi ăn chuối và sữa chua vào buổi sáng, cơ thể sẽ nhanh chóng được cung cấp năng lượng từ carbohydrate tự nhiên, đồng thời protein giúp duy trì mức đường huyết ổn định và kéo dài cảm giác no.
Sự kết hợp giữa carbohydrate và protein trong bữa sáng giúp cung cấp năng lượng nhanh nhưng vẫn duy trì ổn định, hạn chế tình trạng mệt mỏi giữa buổi, theo Trường Y tế Công cộng T.H. Chan, Đại học Harvard (Mỹ).
Bạn có thể ăn trực tiếp 1 quả chuối kèm 1 hũ sữa chua không đường - đây là cách đơn giản nhưng đã cung cấp đủ carbohydrate và protein cho buổi sáng. Để tối ưu hơn, chuyên gia khuyến nghị nên điều chỉnh một chút về cách ăn và thành phần đi kèm.
Trước hết, nên chọn sữa chua không đường hoặc ít đường. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, việc tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung vào buổi sáng có thể khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm đột ngột, dẫn đến cảm giác mệt mỏi và đói sớm.
Bạn cũng có thể kết hợp thêm một ít chất béo lành mạnh như hạt hạnh nhân, hạt chia hoặc óc chó. Những chất béo này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó giữ năng lượng ổn định lâu hơn.
Một điểm quan trọng khác là thời điểm ăn. Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn sáng trong vòng 1 - 2 giờ sau khi thức dậy để giúp “khởi động” quá trình trao đổi chất và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng, theo Cleveland Clinic.
Một bữa sáng tốt không cần phức tạp, mà quan trọng là cân bằng và phù hợp với cơ thể. Chuối và sữa chua là lựa chọn đơn giản, dễ áp dụng, giúp bạn bắt đầu ngày mới với nguồn năng lượng ổn định.
