“Em mới chỉ 25, con trai em còn chưa đầy tuổi. Tại sao em lại mắc ung thư?”, Lan Anh nhớ lại, hôm 9/4. Mọi dự định về nhà với cậu con trai chưa tròn tuổi sụp đổ, cô liên tục gặng hỏi bác sĩ lý do bản thân mắc bạo bệnh khi tuổi đời còn quá trẻ.
Phan Thị Lan Anh không phải là trường hợp ngoại lệ trong bối cảnh tỷ lệ người trẻ mắc ung thư đang gia tăng toàn cầu. Một nghiên cứu công bố năm 2020 của Viện Ung thư Pennsylvania chỉ ra tỷ lệ mắc ung thư ở nhóm 15 đến 40 tuổi đã tăng 30% kể từ thập niên 1970.
Dữ liệu gần đây từ BMJ Oncology cũng ghi nhận số ca mắc mới ở nhóm tuổi này tăng 79% trong ba thập kỷ qua. Tại Mỹ, số ca ung thư mới chẩn đoán ở người từ 18 đến 40 tuổi chạm mức 3,26 triệu ca.
Bác sĩ Ngô Văn Tỵ thuộc Khoa Ung bướu Bệnh viện Đại học Y Hà Nội nhận định chẩn đoán ung thư ở người dưới 40 tuổi mang đến thách thức đặc biệt khó khăn. Căn bệnh phá vỡ triển vọng sự nghiệp và hạnh phúc của những người đang ở giai đoạn sung sức nhất, đồng thời đặt lên vai họ gánh nặng tài chính lẫn trách nhiệm chăm sóc con nhỏ.
Trước khi nhận “bản án” ung thư, Lan Anh từng là một sinh viên năng động với tấm bằng tốt nghiệp loại giỏi. Cuộc sống của cô thay đổi khi sinh con vào tháng 10/2024. Sức khỏe suy giảm khiến cô phải rời Hà Nội để về quê ngoại tĩnh dưỡng.
Đến tháng 3/2025, triệu chứng đau và chảy máu tai xuất hiện. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chẩn đoán cô bị loạn sản biểu mô vảy độ cao. Vì thương con còn quá nhỏ và không muốn cai sữa sớm, cô quyết định trì hoãn can thiệp. Tháng 10 cùng năm, khối u gây đau đớn dữ dội buộc cô phải nhập viện mổ tuyến dưới. Mười ngày sau, kết quả sinh thiết ác tính khiến Lan Anh phải chuyển tuyến ra Bệnh viện K.
Cú sốc bệnh tật khiến cô gái rơi vào khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng. Bác sĩ tâm lý người Mỹ Elisabeth Kubler-Ross từng chỉ ra 5 giai đoạn đau buồn của bệnh nhân ung thư bao gồm từ chối, tức giận, mặc cả, trầm cảm và chấp nhận. Một nghiên cứu của Bộ Y tế Việt Nam cũng cho thấy 87% bệnh nhân ung thư cảm thấy buồn bã và 48% không hài lòng về cuộc sống sau khi nhận chẩn đoán.
Phù hợp với dữ liệu từ Đại học Quốc gia Singapore về nguy cơ trầm cảm cao ở bệnh nhân ung thư độ tuổi 25 và 30, Lan Anh trải qua một tháng chìm trong nước mắt và sự bất mãn. Cô từng nghĩ đến việc buông xuôi, nhưng hình ảnh đứa con nhỏ đã trở thành điểm tựa duy nhất kéo người mẹ khỏi sự tuyệt vọng.
Tháng 12, Lan Anh bước vào ca đại phẫu tại cơ sở Tân Triều của Bệnh viện K. Nỗi sợ hãi không thể tỉnh lại khiến cô viết sẵn những dòng trăng trối gửi gắm con trai cho bà ngoại. Ca mổ kéo dài hơn 10 tiếng đồng hồ kết thúc bằng việc cắt bỏ hoàn toàn xương thái dương bên trái. Di chứng hậu phẫu biến thành một cơn ác mộng dai dẳng. Cô mê man suốt 5 ngày trong phòng hồi sức lạnh lẽo cùng những cơn nôn mửa và sảng loạn. Trọng lượng cơ thể sụt từ 53 kg xuống còn 45 kg. Gương mặt biến dạng do liệt hoàn toàn dây thần kinh số 7 và một bên tai mất thính lực vĩnh viễn.
Dù đối mặt với đau đớn thể xác, Lan Anh vẫn nỗ lực tập ngồi và tập đi để sớm được gặp con. Động lực sống của cô còn được bồi đắp bởi gia đình, đặc biệt là lời động viên từ người chị chồng: “Chị sẽ không để em chết đâu”. Lạc quan chính là chìa khóa giúp cô vượt qua giai đoạn này. Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung từ Trung tâm Tâm lý Lumos giải thích rằng sự lạc quan có liên hệ trực tiếp đến sức khỏe tâm lý, giúp bệnh nhân phục hồi mạnh mẽ hơn sau biến cố.
Quá trình điều trị tiếp nối bằng 30 mũi xạ trị khắc nghiệt. Vùng cổ bị cháy sạm và dịch chảy rỉ khiến việc ăn uống trở thành cực hình. Đã có những khoảnh khắc cơ thể cạn kiệt sức lực, nhưng ý nghĩ về đứa con lại thôi thúc cô bước tiếp.
Đầu tháng 4, kết quả tái khám cho thấy các tế bào ung thư đã tạm thời được kiểm soát. Giờ đây, thay vì trốn tránh thực tại, Lan Anh chọn cách đối diện với bệnh tật bằng một tâm thế hoàn toàn khác.
“Việc thức dậy mỗi ngày và được nhìn thấy con đối với tôi đã là một chiến thắng rực rỡ nhất”, người phụ nữ tâm sự.
Theo bác sĩ Ravikiran Muthuswamy, chuyên gia nội tiết tại Bệnh viện SIMS (Ấn Độ), khi dùng điện thoại thời gian dài, cơ thể ngồi 1 chỗ quá lâu, lượng calo tiêu hao giảm, độ nhạy insulin giảm theo, khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.
Khi ngồi hàng giờ trước màn hình điện thoại, cơ thể gần như không vận động nên tiêu hao năng lượng ít hơn và sử dụng glucose kém hiệu quả. Nhiều người còn có thói quen ăn vặt trong lúc lướt điện thoại. Theo bác sĩ Muthuswamy, việc vừa dùng thiết bị điện tử vừa ăn dễ khiến đường huyết tăng khó kiểm soát và làm tăng nguy cơ tăng cân.
Ánh sáng xanh từ màn hình cũng là một yếu tố đáng lo. Khác với ánh sáng tự nhiên, ánh sáng xanh có thể làm giảm sản xuất melatonin - hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Với người tiểu đường, ngủ kém có thể gây ảnh hưởng lớn đến chuyển hóa, theo Times of India (Ấn Độ).
“Việc nhìn màn hình vào ban đêm dễ làm rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng đến melatonin. Trong khi đó, thiếu ngủ lại liên quan chặt chẽ với kháng insulin và mất cân bằng đường huyết”, bác sĩ Muthuswamy nói.
Theo bác sĩ nhãn khoa Srinivasa Naick tại Bệnh viện Mắt Dr Agarwal (Ấn Độ), ánh sáng xanh còn có thể làm tăng đường huyết lúc đói do ảnh hưởng đến hormone và giấc ngủ. Việc dùng màn hình nhiều giờ liền mỗi ngày còn làm tăng huyết áp do thay đổi nồng độ cortisol, đồng thời góp phần làm tăng cholesterol.
Các dấu hiệu cho thấy thời gian dùng điện thoại đang ảnh hưởng xấu đến sức khỏe gồm:
Theo bác sĩ Muthuswamy, người bệnh nên đứng dậy vận động sau mỗi 30 - 45 phút, đi bộ hoặc kéo giãn cơ giữa các phiên làm việc và tránh nhìn màn hình trước giờ ngủ. Chỉ cần vài phút vận động ngắn cũng có thể giúp giảm tình trạng trì trệ chuyển hóa do ngồi lâu.
Ngoài ra, bác sĩ Naick khuyến nghị áp dụng quy tắc “10 - 10 - 10”: Đi bộ 10 phút sau bữa sáng, trưa và tối để hạn chế tăng đường huyết sau ăn. Ông cũng nhấn mạnh nên tắt các thiết bị điện tử ít nhất 2 giờ trước khi ngủ để bảo vệ nhịp sinh học, cải thiện giấc ngủ và giúp ổn định đường huyết lúc đói.
Bác sĩ Muthuswamy nói thêm, việc kiểm soát thời gian dùng màn hình không có nghĩa là phải tránh công nghệ hoàn toàn, mà là nhằm hạn chế lối sống ít vận động - yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kiểm soát đường huyết, cân nặng, chất lượng giấc ngủ và các biến chứng lâu dài của bệnh tiểu đường.
Cả 3 báo cáo khoa học của đoàn Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đều được trao giải tại Hội nghị Dược lâm sàng châu Á lần thứ 25 (ACCP 2026), gồm 2 giải Vàng và 1 giải Bạc.
Tại Hội nghị Dược lâm sàng châu Á lần thứ 25 (ACCP 2026), diễn ra các ngày 9-11/7 tại Bangkok (Thái Lan), cả 3 báo cáo khoa học của đoàn Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đều được trao giải ở hạng mục báo cáo miệng (Oral Presentation).
Trong đó, báo cáo của PGS.TS.DS Đặng Nguyễn Đoan Trang và DS Nguyễn Thiên Dung đoạt giải Vàng, còn báo cáo của DS Trần Trung Kiên nhận giải Bạc.
Các nghiên cứu tập trung vào những vấn đề trong thực tiễn điều trị, gồm sử dụng glucocorticoid trong giai đoạn chu phẫu, theo dõi nồng độ thuốc kháng nấm voriconazole và điều trị nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương sau phẫu thuật.
Ngoài các báo cáo đạt giải, PGS.TS.DS Đặng Nguyễn Đoan Trang, Trưởng khoa Dược, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, được ban tổ chức mời trình bày tại phiên toàn thể cùng các chuyên gia về dược lâm sàng đến từ Hoa Kỳ, Thái Lan và Singapore.
Theo PGS.TS.DS Đặng Nguyễn Đoan Trang, các đề tài tham dự ACCP 2026 đều xuất phát từ những vấn đề phát sinh trong quá trình điều trị, hướng đến tối ưu hóa sử dụng thuốc, nâng cao hiệu quả điều trị và bảo đảm an toàn cho người bệnh.
"Các đề tài trình bày tại ACCP 2026 đều bắt nguồn từ những vấn đề thực tế trong điều trị, hướng đến mục tiêu tối ưu hóa sử dụng thuốc, nâng cao hiệu quả điều trị và bảo đảm an toàn người bệnh.
Trong nhiều năm qua, chúng tôi chú trọng phát triển dược lâm sàng gắn với thực tiễn điều trị, đồng thời tăng cường phối hợp giữa dược sĩ với bác sĩ, điều dưỡng và các đơn vị chuyên môn...", PGS Đặng Nguyễn Đoan Trang chia sẻ.
Hội nghị Dược lâm sàng châu Á lần thứ 25 quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên, dược sĩ lâm sàng và nhân viên y tế từ nhiều quốc gia để cập nhật các bằng chứng mới, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác trong thực hành dược.
Ngày 27.6, Ban giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Lâm Đồng, cho biết ê kíp Khoa Thăm dò chức năng của bệnh viện vừa thực hiện nội soi cấp cứu, gắp thành công một dị vật hiếm gặp và nguy hiểm là chiếc ghim nhọn khoảng 3 cm ra khỏi dạ dày của một bệnh nhi 10 tuổi.
Bệnh nhân là em N.S.D (10 tuổi, ở xã Ka Đô, Lâm Đồng), được đưa đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng bé vô tình nuốt phải một chiếc ghim cài nhọn, dài khoảng 3 cm.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ đã nhanh chóng can thiệp bằng phương pháp nội soi, gắp dị vật ra khỏi dạ dày an toàn trước khi nó kịp gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho hệ tiêu hóa của bé D.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Tạo, Giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Lâm Đồng, cho biết nhờ được đưa đến bệnh viện kịp thời, nên chiếc ghim chưa gây tổn hại cho sức khỏe cháu D.
Cũng theo bác sĩ Tạo, nếu trẻ em nuốt dị vật sắc nhọn có thể gây rách, thủng thực quản, dạ dày, ruột, dẫn đến xuất huyết tiêu hóa, viêm phúc mạc, nhiễm trùng ổ bụng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.
Để phòng ngừa, cha mẹ và người lớn phải cất các vật nhỏ như pin, cúc áo, kim băng, nam châm, đồng xu, ghim nhọn... ngoài tầm với của trẻ em; không để trẻ ngậm đồ vật khi chơi hoặc khi học tập.
Trường hợp trẻ nuốt phải dị vật, phụ huynh tuyệt đối không tự ý gây nôn hay cố lấy dị vật tại nhà. Cần đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí đúng cách.
