Vợ chồng tôi năm nay lần lượt 50 và 55 tuổi. Sau hơn 20 năm đi làm và tích góp, chúng tôi đang đứng trước một quyết định mà có lẽ nhiều gia đình trung niên cũng trăn trở: có nên đánh đổi sự an toàn tài chính để thực hiện giấc mơ sống trong một căn nhà mặt đất?
Hiện tại, vợ chồng tôi sống trong căn chung cư ba phòng ngủ tại Hà Nội đã ở nhiều năm. Nhà không quá tệ nhưng cũng bắt đầu cũ. Ngoài căn hộ này, chúng tôi có một mảnh đất vùng ven trị giá khoảng 8 tỷ đồng và khoảng 2,5 tỷ tiền mặt. Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 80 triệu đồng mỗi tháng. Con trai duy nhất sắp đi học Thạc sĩ vào tháng 9 tới, không cần bố mẹ trợ cấp thêm nên áp lực tài chính hiện nay khá nhẹ.
Gần đây, chúng tôi tìm được một căn nhà mặt đất đúng kiểu mình mong muốn từ lâu. Nhà mới xây, bốn tầng, diện tích đất 75 m2, có sân đậu ôtô. Tầng một là phòng khách và bếp, tầng hai và ba mỗi tầng hai phòng ngủ, tầng bốn là phòng để đồ và sân thượng. Giá căn nhà là 18 tỷ đồng.
Nếu quyết định mua, chúng tôi sẽ bán căn chung cư hiện tại, bán luôn mảnh đất vùng ven và dùng toàn bộ tiền mặt hiện có. Sau tất cả, số tiền cần vay ngân hàng còn khoảng 1,5 tỷ đồng. Với mức thu nhập hiện tại, nếu sức khỏe ổn định và công việc thuận lợi, chúng tôi dự tính khoảng 2,5 năm sẽ trả hết nợ. Sau đó còn khoảng 2,5 năm làm việc nữa để tích lũy cho tuổi già. Lương hưu dự kiến của hai vợ chồng khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng.
>> Lương 50 triệu ‘gồng nợ’ mua chung cư 4,2 tỷ đồng
Nhưng điều khiến tôi băn khoăn là “được” và “mất” phía sau quyết định này. Phương án thứ nhất, nếu mua nhà, chúng tôi sẽ đạt được mong muốn lớn nhất là được sống trong một căn nhà mặt đất rộng rãi, thoải mái hơn khi tuổi già đến gần. Sẽ không còn cảnh phụ thuộc thang máy, phí dịch vụ hay cảm giác chật chội của chung cư cũ. Tôi hình dung những buổi sáng tưới cây trên sân thượng, cuối tuần con cái về có chỗ quây quần, xe cộ để ngay trong sân nhà.
Trong khi đó, nếu lượng chọn phương án giữ nguyên chỗ ở như hiện tại, cuộc sống của chúng tôi gần như không có áp lực gì đến cuối đời. Chúng tôi sẽ không nợ nần, không phải tất bật mua bán nhà đất, không lo biến động tài chính ở tuổi đã không còn trẻ. Mảnh đất vùng ven có thể để dành cho con trai sau này. Nếu con lập gia đình và muốn ra ở riêng, con có thể tự quyết định bán hay xây tùy nhu cầu. Vợ chồng tôi cũng sẽ có một khoản dự phòng an toàn hơn cho tuổi già và sức khỏe.
Một bên là sự ổn định nhẹ đầu. Một bên là mong muốn được sống trong ngôi nhà mình thật sự yêu thích sau nhiều năm làm việc vất vả. Đến giờ, vợ chồng tôi vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng. Tôi chia sẻ câu chuyện này mong nhận được thêm góc nhìn từ những người từng ở hoàn cảnh tương tự. Liệu ở tuổi 50, tôi có nên mạnh dạn đánh đổi toàn bộ tài sản để lấy căn nhà mơ ước, hay nên ưu tiên sự an toàn tài chính cho chặng đường còn lại?
Tôi năm nay 55 tuổi, đã thất nghiệp gần 5 năm nay, nhưng cuộc sống hiện tại ở Hà Nội vẫn khá thoải mái. Mỗi tháng, hai căn hộ cho thuê mang về cho tôi khoảng gần 35 triệu đồng, đủ để chi tiêu, chăm sóc sức khỏe và sống ung dung mà không phải phụ thuộc con cái hay lo lắng chuyện cơm áo gạo tiền mỗi sáng.
Nhiều người nghe vậy thường nghĩ tôi may mắn. Nhưng thật ra, đó là kết quả của một quyết định mà tôi đã kiên trì theo đuổi suốt gần 30 năm qua: có tiền là ưu tiên mua nhà sớm. Tôi xuất thân bình thường, đi làm công ăn lương như bao người khác. Hồi ngoài 30 tuổi, thu nhập của tôi cũng tương đối, nhưng chẳng có ai hỗ trợ tài chính. Tôi luôn nghĩ rằng tiền tiết kiệm nếu chỉ nằm trong ngân hàng thì rất khó tạo ra bước ngoặt tài sản. Vì thế, thay vì tiêu dùng nhiều, tôi dồn tiền, vay thêm để mua căn nhà đầu tiên.
Lúc đó, nhiều người can ngăn. Họ bảo tôi liều, vay nợ áp lực, sống kham khổ. Quả thật, những năm đầu rất mệt. Tôi gần như không dám tiêu gì ngoài nhu cầu thiết yếu. Nhưng đổi lại, mỗi tháng trả góp giống như đang ép bản thân tích lũy tài sản. Vài năm sau, bất động sản tăng giá. Tôi bán căn đầu tiên, cộng thêm tiền tích lũy để mua căn khác tốt hơn. Cứ như vậy, tôi tiếp tục mua thêm hai căn hộ nhỏ để cho thuê. Đến tuổi 50, tôi có ba bất động sản: một căn để ở, hai căn tạo dòng tiền.
Rồi biến cố đến, công ty cắt giảm nhân sự, tôi mất việc đúng lúc tuổi không còn trẻ. Ở tuổi này rất khó xin việc mới với mức lương phù hợp. Nhưng may mắn là tôi không rơi vào cảnh mất thu nhập hoàn toàn. Tiền cho thuê nhà đều đặn mỗi tháng giúp tôi sống ổn định suốt 5 năm qua.
>> 'Thuê nhà 12 triệu lời hơn mua chung cư 7 tỷ'
Trong khi đó, nhìn sang một người bạn thân cùng tuổi, tôi thấy một hình ảnh rất khác. Bạn tôi cũng chăm chỉ, đi làm bền bỉ mấy chục năm, nhưng có bao nhiêu tiền tích lũy đều gửi ngân hàng lấy lãi. Hồi trước, mức lãi suất cao nên bạn khá yên tâm. Nhưng vài năm gần đây, lãi suất giảm mạnh, trong khi đồng tiền mất giá, giá nhà lại tăng gấp đôi, gấp ba. Khoản tiết kiệm năm xưa từng đủ mua một căn hộ, giờ chỉ may ra trả được phần tiền đặt cọc.
Ở tuổi 55, bạn tôi vẫn ngày ngày đi làm hơn 10 tiếng ở cơ quan, không dám nghỉ vì sợ mất thu nhập. Trong khi đó, tôi có thể chủ động thời gian, tập thể dục, chăm sóc sức khỏe, thỉnh thoảng đi du lịch ngắn ngày. Thế mới thấy, sự khác biệt không nằm ở việc ai kiếm được nhiều tiền hơn, mà là cách mỗi người sử dụng đồng tiền khi còn trẻ.
Tôi luôn khuyên những người còn trẻ rằng hãy tranh thủ thời gian khi còn khả năng vay và trả nợ, để cố gắng sở hữu nhà càng sớm càng tốt. Nhà không chỉ là chỗ ở, mà còn là tài sản tích lũy dài hạn và một dạng "lương hưu" cho tương lai. Tuổi trẻ, người ta thường nghĩ còn nhiều thời gian. Nhưng thực tế, sức khỏe và khả năng kiếm tiền đều có giới hạn. Đến lúc không còn đủ sức làm việc nữa, muốn mua nhà cũng khó, mà ngân hàng cũng chẳng còn mặn mà cho vay.
Tôi năm nay 35 tuổi, đã lập gia đình và có hai con nhỏ. Thu nhập hiện tại tương đối ổn định, bao gồm cả lương và nguồn thu từ bất động sản cho thuê.
Hiện tôi có một căn chung cư 74 m2 và một lô đất 10 m x 15 m. Hai tài sản này chỉ cách nhau khoảng 3 km, tiện ích xung quanh đều đầy đủ.
Nếu chọn ở chung cư, gia đình tôi sẽ được hưởng môi trường sống tiện nghi, an ninh. Khi đó, lô đất có thể được khai thác theo hướng xây dựng để cho thuê, tối ưu dòng tiền điều mà tôi cũng đã có kinh nghiệm từ các bất động sản khác.
Ngược lại, nếu chọn ở nhà đất, tôi sẽ ưu tiên xây dựng theo nhu cầu sinh hoạt của gia đình, tạo không gian sống rộng rãi, ổn định lâu dài. Căn chung cư khi đó sẽ được cho thuê, tạo nguồn thu nhập đều đặn, nhưng có thể không tối ưu bằng việc khai thác lô đất.
Hiện tôi phân vân như sau:
- Với gia đình có hai con nhỏ, nên ưu tiên chung cư hay nhà đất?
- Ở chung cư lâu dài có thực sự phù hợp khi các con lớn dần?
- Trong bài toán tài chính, nên tối ưu dòng tiền hay ưu tiên chất lượng sống?
Rất mong nhận được những chia sẻ thực tế để có thêm góc nhìn trước khi đưa ra quyết định quan trọng cho gia đình mình.
Tôi năm nay 36 tuổi, làm việc văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi tích góp gần 10 năm qua, cộng thêm chút tiền hai bên gia đình hỗ trợ, hiện có khoảng 3 tỷ đồng trong tay. Với nhiều người, đó là một khoản không nhỏ, nhưng với chúng tôi số tiền ấy lại rơi vào trạng thái rất lưng chừng: không nghèo, nhưng cũng chẳng đủ để mua một căn nhà ưng ý.
Bạn bè tôi ai cũng nói: "Cố thêm tí nữa, vay thêm mà mua nhà, không mua bây giờ vài năm nữa giá lại tăng". Tôi nghe riết thành quen. Dường như ở thành phố này, thuê nhà bị xem như một trạng thái tạm bợ, còn sở hữu nhà mới là dấu mốc của sự ổn định và trưởng thành.
Tôi cũng từng nghĩ như vậy. Suốt một năm qua, cuối tuần nào vợ chồng tôi cũng đi xem nhà. Từ chung cư trong nội đô đến các khu xa trung tâm hơn. Căn vừa ý thì giá quá cao. Căn vừa tiền thì hoặc quá xa, hoặc chất lượng sống khiến mình chùn bước. Có lần hai vợ chồng tôi bước ra khỏi một căn hộ khoảng 70 m2, giá gần 6 tỷ đồng, vợ tôi thở dài: "Nhà thì đẹp thật, nhưng chắc phải bán cả tuổi trẻ để trả nợ".
Tôi tính, nếu mua một căn nhà khoảng 5-6 tỷ, sau khi bỏ toàn bộ tiền tiết kiệm, chúng tôi vẫn phải vay thêm vài tỷ nữa. Khoản trả góp hàng tháng có thể ngốn quá nửa thu nhập gia đình trong suốt 15-20 năm. Có hôm, tôi nói đùa với vợ: "Nếu vay mua nhà lúc này, chắc từ nay đến lúc con vào đại học, nhà mình sẽ sống bằng niềm tin".
>> Tôi mua được đất ven Sài Gòn bắt đầu từ mỗi tháng tiết kiệm 270.000 đồng
Điều lạ là càng ngày, tôi càng thấy nhiều người thu nhập bình thường nhưng vẫn gánh khoản nợ kéo dài vài chục năm chỉ để đổi lấy một căn nhà. Tôi không chê trách điều đó. Ai cũng có lựa chọn riêng. Nhưng tôi tự hỏi: liệu căn nhà có đang phục vụ cuộc sống của họ, hay hay họ đang đem tương lai ra để phục vụ khoản vay mua nhà?
Thực ra, cuộc sống ở thuê hiện tại của gia đình tôi không tệ như nhiều người nghĩ. Chúng tôi đang thuê một căn hộ vừa phải, gần trường con, gần chỗ làm, chi phí nằm trong khả năng chi trả nên vẫn còn tiền để tiết kiệm, đi du lịch ngắn ngày, đưa bố mẹ đi khám bệnh, hay đơn giản là thỉnh thoảng cho con đi ăn ngoài mà không phải cân đo quá nhiều.
Ít nhất, tôi không phải thức dậy mỗi sáng với áp lực trả nợ ngân hàng kéo dài hàng chục năm; không phải lo lãi suất tăng; không phải tự biến bản thân thành cỗ máy kiếm tiền chỉ để giữ một căn nhà đứng tên mình, rồi khiến cuộc sống gia đình bị bóp nghẹt bởi nợ nần.
