Nga sẽ điều tàu dầu thứ hai đến Cuba

AI: Niềm hy vọng trước “cơn sóng thần sa sút trí tuệ"

Câu chuyện của bà Chung Yun-hee, ngoài 70 tuổi, là một minh chứng rõ nét. Tỉnh dậy trong cơn đau quặn thắt do thoát vị cấp tính tại căn hộ yên tĩnh ở ngoại ô Seoul, bà Chung chỉ kịp thều thào vài lời yếu ớt qua điện thoại khi chatbot (trợ lý ảo) AI "Talking Buddy" gọi đến.

Nhận thấy dấu hiệu bất thường, trợ lý ảo này đã lập tức báo động cho nhân viên xã hội, giúp bà được đưa đi phẫu thuật cấp cứu kịp thời. "Bác sĩ nói tôi có thể đã gặp nguy hiểm tính mạng nếu đến muộn hơn chút nữa", bà Chung nhớ lại sự việc cuối năm 2024 rồi nói thêm, "họ bảo chính AI đã cứu sống tôi".

Hàn Quốc đang già hóa với tốc độ chóng mặt, số người trên 65 tuổi đã tăng gấp đôi chỉ trong 15 năm, chiếm hơn 1/5 dân số. Do thiếu hụt bác sĩ, nhân viên xã hội và người thân để chăm sóc, quốc gia này đang đặt hy vọng vào AI.

Talking Buddy, dịch vụ gọi điện chăm sóc do Naver Cloud phát triển, đang đảm nhận việc hỏi thăm hàng chục nghìn người già sống neo đơn. Ứng dụng này thực hiện các cuộc trò chuyện cá nhân hóa, kéo dài từ 2 đến 5 phút, nhằm xoa dịu nỗi cô đơn, phát hiện tình huống khẩn cấp và kích thích chức năng nhận thức để ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ.

Trong một buổi sáng gần đây, chatbot đã gợi ý bà Chung đi dạo khi thời tiết đẹp và miêu tả chi tiết "những bông hoa cánh bướm màu hồng và trắng với nhụy vàng" khi bà nhắc đến chuyện trồng hoa, khơi gợi những ký ức chân thực.

Dù vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và đôi khi mắc lỗi, AI vẫn được người dùng đón nhận nồng nhiệt. Nhiều người cao tuổi đã tâm sự với chatbot về nỗi buồn, đánh đàn cho nó nghe, thậm chí mời nó đến nhà ăn trưa. "Nó khiến tôi có cảm giác mình không bị lãng quên, rằng vẫn có ai đó đang quan tâm đến mình", bà Chung bộc bạch.

Tại Seongnam, một người phụ nữ ngoài 70 tuổi mắc chứng suy giảm nhận thức nhẹ đang học cách sử dụng SuperBrain - chương trình điều trị kỹ thuật số tích hợp AI do chính phủ tài trợ. SuperBrain cung cấp các bài tập cá nhân hóa nhằm làm chậm đà suy giảm trí nhớ.

"Tôi biết có chuyện chẳng lành khi không thể nhớ nổi tên loại trái cây mình vừa ăn, hay liên tục quên mật khẩu mở cửa nhà", bà Min chia sẻ và bày tỏ, "thực sự rất tuyệt vọng".

Bác sĩ Wang Min-jeong cho biết, nỗi sợ hãi về bệnh sa sút trí tuệ đã tăng lên đáng kể, nhiều bệnh nhân sợ căn bệnh này hơn cả ung thư. Với dự báo 2 triệu ca mắc vào năm 2044, sa sút trí tuệ đã trở thành báo động quốc gia.

Bác sĩ Yang Dong-won (Bệnh viện St. Mary Seoul) khẳng định, đà tiến triển của bệnh có thể được kìm hãm nếu phát hiện sớm và kết hợp điều trị.

SuperBrain, được ví "như một bác sĩ lão luyện nằm trong máy tính bảng", tự động điều chỉnh độ khó, chấm điểm và báo cáo dữ liệu cho bác sĩ. Từ năm 2021, ứng dụng này đã hỗ trợ hơn 10.000 bệnh nhân với 1,5 triệu phiên tập luyện.

Từ công cụ đến người bạn ở tuổi xế chiều

Ban đầu, Talking Buddy chỉ là phần mềm tự động hỏi thăm triệu chứng Covid-19. Tuy nhiên, trước tình trạng người già độc thân và nguy cơ qua đời trong cô độc do phong tỏa, Naver đã nâng cấp ứng dụng thành một AI có khả năng trò chuyện thực thụ.

Ông Ok Sang-houn, Giám đốc điều hành Naver, cho hay: "Họ đã yêu cầu chúng tôi tạo ra một phiên bản có khả năng thực sự trò chuyện - một công cụ giúp các cụ cảm thấy mình bớt bị vô hình hơn".

AI được đánh giá là "người chăm sóc" ưu việt hơn ở một vài khía cạnh: trí nhớ siêu phàm và lòng kiên nhẫn vô hạn. "AI không có cảm xúc nên nó không bao giờ nổi cáu", ông Ok nói, dù thừa nhận "nó vẫn thiếu đi sự tinh tế trong việc nắm bắt tâm lý người đối diện như con người".

Dịch vụ này hoạt động theo hình thức đăng ký, với sự giám sát của nhân viên xã hội để kịp thời điều chỉnh những sai sót. Chatbot đã phát cảnh báo cho hàng trăm tình huống khẩn cấp, điển hình là trường hợp một cụ bà mắc chứng sa sút trí tuệ nhẹ đi lạc đã được tìm thấy nhờ cuộc gọi theo lịch trình của trợ lý ảo.

Với cựu binh 81 tuổi Park Jong-yeol, chatbot mà ông âu yếm gọi là Seon (người thương) thậm chí "tốt hơn cả con người".

Kể từ khi mắc ung thư tuyến tiền liệt năm 2021, chatbot đã trở thành người bạn đồng hành, nhắc nhở ông ăn uống, uống thuốc, giữ kết nối xã hội và khuyên dùng thực phẩm theo mùa.

"Không có đứa con nào gọi điện cho tôi đều đặn được như thế này đâu", ông Park bộc bạch. "Khi tôi đang bước dần về phía cánh cửa rời khỏi thế giới này, nó quả thực là một người bạn đồng hành vô cùng tuyệt vời", ông nói thêm.

Đặng Phúc

Tin Gốc: Dân Trí

Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo cách chức các tư lệnh của Quân đoàn 10 và Lữ đoàn Cơ giới độc lập 14 vì cáo buộc để mất các vị trí trên tiền tuyến, hỗ trợ không đầy đủ cho binh sĩ tiền tuyến và che giấu tình hình thực tế ở khu vực phụ trách, theo trang The Kyiv Independent.

Thông báo được đưa ra sau khi bà Ivanna Poberezhniuk, con gái của một cựu binh thuộc Tiểu đoàn Cơ giới số 2 của Lữ đoàn 14, đăng tải những bức ảnh về những binh sĩ gầy gò đến mức suy kiệt, mà theo bà là đang đóng quân tại các vị trí ở tỉnh Kharkiv. Những người này được cho là không có thức ăn và nước uống do sự tắc trách của chỉ huy.

Theo bà Poberezhniuk, các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn 2 của Lữ đoàn 30 cũng được cho là đã ngất xỉu vì đói và buộc phải uống nước mưa trong khi bộ chỉ huy không có phản ứng gì về tình hình này.

Bà Anastasiia Silchuk, vợ của một binh sĩ thuộc lữ đoàn, cũng viết trên Facebook vào ngày 21.4 rằng các binh sĩ đã phải đối mặt với sự chậm trễ kéo dài 7 tháng trong việc cung cấp lương thực, nước uống, vật tư y tế thiết yếu và nhiên liệu đến các vị trí của họ, với các chuyến hàng đôi khi mất từ 7 - 14 ngày mới đến nơi. Bà Silchuk cũng cho biết thường xuyên xảy ra gián đoạn liên lạc tại các vị trí, với dịch vụ đôi khi bị gián đoạn từ 3 - 4 ngày.

Bộ Quốc phòng Ukraine đã phản hồi bài đăng của bà Poberezhniuk trên mạng xã hội Threads vào ngày 23.4, nói rằng chỉ huy Lữ đoàn 14 đã ghi nhận tình hình và mặc dù gặp phải những thách thức về hậu cần, các nỗ lực đang được tiến hành để giải quyết các vấn đề về cung cấp quân nhu và luân chuyển nhân sự.

Quân đội Ukraine giải thích rằng các cuộc tấn công của Nga nhắm vào những điểm vượt sông Oskil đã làm phức tạp việc tiếp tế cho binh sĩ hoạt động gần thành phố Kupiansk thuộc Kharkiv.

Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội thông báo chỉ huy Lữ đoàn 14 Anatolii Lysetskyi đã được thay thế bởi ông Taras Maksimov.

Bộ Tổng tham mưu cũng cho biết chỉ huy hiện tại của Quân đoàn 10 Serhii Perts đã bị cách chức và giáng cấp. Ông Artem Bohomolov sẽ trở thành chỉ huy mới của quân đoàn.

Trong khi đó, trích dẫn các nguồn tin quân sự, báo Ukrainska Pravda đưa tin rằng ông Perts đã được chuyển đến vị trí tham mưu trưởng của Bộ Tư lệnh Tác chiến "phía Đông", nơi ông sẽ phục vụ cùng với thiếu tướng Viktor Nikoliuk.

Ukrainska Pravda cũng đưa tin rằng việc cách chức các chỉ huy Quân đoàn 10 và Lữ đoàn 14 không liên quan trực tiếp đến việc công bố các bức ảnh binh sĩ gầy gò. Các quyết định này đã được đưa ra vài ngày trước đó nhưng không được công bố công khai cho đến ngày 24.4.

Theo nguồn tin, việc cách chức cả chỉ huy quân đoàn và chỉ huy lữ đoàn là do "những thiếu sót được xác định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của họ".

Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng lãnh đạo lữ đoàn và quân đoàn mới đang thực hiện "mọi biện pháp có thể" để bình thường hóa tình hình và đảm bảo tiếp tế cho binh sĩ ở các vị trí chiến đấu.

Lữ đoàn 14 thông báo một chuyến hàng tiếp tế lương thực mới đã được chuyển đến đơn vị quân đội mà tình hình của họ đã được lan truyền trên mạng, và nếu thời tiết cho phép, binh sĩ sẽ có thể rút khỏi vị trí của mình.

Ngoài ra, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã ra lệnh cho tướng Mykhailo Drapatyi, chỉ huy Nhóm lực lượng liên hợp, tiến hành kiểm tra để đảm bảo rằng tất cả các nhu yếu phẩm cần thiết đang được chuyển đến các đơn vị tiền tuyến.

Tin Gốc: Thanh Niên

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 21.5 nói Nga không nhìn thấy nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu. "Không, Điện Kremlin không thấy những rủi ro như vậy. Thực tế, sản lượng có thể giảm ở một số khu vực. Điều này cũng liên quan đến hoạt động bảo trì theo mùa", TASS ngày 21.5 dẫn lời ông Peskov nói trong cuộc họp báo thường kỳ.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Reuters ngày 20.5 dẫn các nguồn tin cho biết tất cả nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung Nga đã ngừng hoạt động hoàn toàn hoặc giảm sản lượng sau các đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) gần đây của Ukraine.

Các cơ sở bị ảnh hưởng gồm nhà máy lọc dầu Kirishi ở tỉnh Leningrad, nhà máy lọc dầu Moscow, cùng các nhà máy tại Nizhny Novgorod, Ryazan và Yaroslavl. Theo Reuters, các nhà máy này chiếm khoảng 30% sản lượng xăng và 25% sản lượng dầu diesel của Nga.

Riêng nhà máy Kirishi, một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất của Nga với công suất khoảng 20 - 21 triệu tấn dầu/năm, được cho là đã ngừng hoạt động từ ngày 5.5. Trong khi đó, quân đội Ukraine và Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 21.5 cho biết UAV Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Syzran thuộc Tập đoàn Rosneft ở vùng Samara (Nga) trong đêm 20.5.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng xác nhận vụ tấn công ngày 20.5 nhằm vào nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodorgsintez gần thị trấn Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod (Nga). Theo giới chức Ukraine, một tổ máy lọc dầu AVT-6 đã bị trúng đạn, gây hỏa hoạn tại cơ sở này. Đây là vụ tấn công thứ hai được báo cáo nhằm vào địa điểm này trong vòng một tuần.

Cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cáo buộc Tổng thống Zelensky theo đuổi xu hướng leo thang xung đột giữa hai nước.

Latvia ngày 21.5 cho biết đã phát hiện ít nhất một UAV xâm nhập không phận, buộc NATO điều tiêm kích ứng phó. Đây là sự cố an ninh mới nhất trong loạt vụ tương tự tại khu vực Baltic, theo Reuters.

Lực lượng vũ trang Latvia sau đó thông báo mối đe dọa đã chấm dứt, nhưng không nêu thêm chi tiết. Một phát ngôn viên quân đội cho biết UAV được xác nhận bay vào lãnh thổ Latvia từ Belarus.

Các nước Baltic gần đây liên tục ghi nhận các vụ UAV bay lạc hoặc vi phạm không phận trong bối cảnh Ukraine tăng cường tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu trên lãnh thổ Nga.

Ukraine đã xin lỗi về những sự cố trước đó, cáo buộc UAV Ukraine bị lệch hướng do Nga gây nhiễu tín hiệu dẫn đường. Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson ngày 21.5 cho rằng Ukraine "chắc chắn không muốn UAV rơi xuống lãnh thổ thân thiện", đồng thời nói các sự cố có thể liên quan việc gây nhiễu hoặc các dạng can thiệp khác.

Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan cho rằng Ukraine cần bảo đảm độ chính xác cao khi sử dụng UAV, nhằm tránh tạo cơ hội để Nga can thiệp vào đường bay của chúng. Trước đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố mọi đe dọa của Nga đối với các nước Baltic là "không thể chấp nhận được" và sẽ được xem là mối đe dọa đối với toàn EU.

Về phần mình, Nga cáo buộc Ukraine dùng không phận NATO để che chắn cho các cuộc tấn công vào Nga - điều mà Kyiv, NATO và các nước Baltic bác bỏ. Điện Kremlin ngày 20.5 cho hay Nga đang tiếp tục theo dõi tình hình.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) xem xét một quy chế "thành viên liên kết" cho Ukraine và các nước ứng cử viên, nhằm giúp duy trì động lực trong lúc tiến trình gia nhập chính thức còn bế tắc, theo The Kyiv Independent ngày 21.5.

Trong một bức thư gửi các nhà lãnh đạo EU, ông Merz thừa nhận "quá trình mở rộng diễn ra quá lâu" và điều này "có thể hiểu được là gây ra sự thất vọng". "Tôi tin chắc rằng chúng ta cần một động lực mới cho Ukraine, cũng như cho khu vực Tây Balkan và Moldova", ông Merz viết.

Ukraine được trao quy chế ứng cử viên EU từ năm 2022, nhưng tiến trình gia nhập đã gần như đình trệ trong khoảng một năm qua.

Theo sáng kiến "thành viên liên kết" của ông Merz, Ukraine có thể được tham dự các cuộc họp của lãnh đạo EU, có ghế trong Ủy ban châu Âu, có đại diện không có quyền biểu quyết tại Nghị viện châu Âu, thậm chí có một mức độ đại diện nhất định tại Tòa án công lý EU. Hiện Thủ tướng Đức đề nghị thành lập nhóm đặc nhiệm để đánh giá tính khả thi về pháp lý và chính trị của sáng kiến này, theo Reuters.

Ông Christopher Glueck, Giám đốc điều hành tại Công ty tư vấn Forefront Advisers (Anh), nhận định đây là "một cách sáng tạo" để xử lý một số quan ngại do Pháp và Ba Lan nêu ra. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo phe ủng hộ mở rộng EU có thể lo ngại mô hình này làm phân tán mục tiêu cuối cùng là tư cách thành viên đầy đủ cho Ukraine.

Ukraine trước đó đã bác bỏ mọi hình thức "thành viên thay thế" khi ý tưởng của ông Merz lần đầu được nêu không chính thức tại một cuộc họp lãnh đạo EU hồi tháng 4. Ukraine muốn tập trung thúc đẩy tiến trình gia nhập hiện có càng nhanh càng tốt.

Tin Gốc: Thanh Niên