Nga sẽ điều tàu dầu thứ hai đến Cuba

"Tuần trước, tôi đã nhận được thông điệp từ Lãnh tụ Tối cao Iran và xin gửi lời cảm ơn tới ông ấy về thông điệp đó. Tôi cũng gửi tới ông những lời chúc tốt đẹp nhất về sức khỏe và an lành", Tổng thống Nga Vladimir Putin nói trong cuộc gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại thành phố St. Petersburg ngày 27/4.

Đây là lần đầu tiên một lãnh đạo nước ngoài đề cập đến việc liên lạc với Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, người chưa từng xuất hiện trước công chúng hay lên tiếng công khai kể từ khi được bổ nhiệm hồi tháng 3. Ông Putin không nêu cụ thể nội dung thông điệp.

Đây dường như là cách Tổng thống Nga bác bỏ những tin đồn về sức khỏe của ông Mojtaba Khamenei. Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 3 đặt nghi vấn về sức khỏe của ông Khamenei, cho hay "chúng ta không rõ ông ấy còn sống hay đã chết", thêm rằng đây là điều "thật bất thường".

Một nguồn tin nói với CNN tháng trước rằng ông Khamenei bị gãy chân, bầm tím mắt trái và bị thương nhẹ ở mặt trong cùng đợt không kích đã khiến cha ông cùng nhiều chỉ huy quân sự cấp cao của Iran thiệt mạng. New York Times ngày 23/4 dẫn lời các quan chức Iran giấu tên cho biết Lãnh tụ Tối cao bị thương nặng trong cuộc tập kích của Mỹ - Israel ngày 28/2, nhưng "vẫn minh mẫn và đang giám sát các công việc".

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 27/4 nói rằng "có dấu hiệu cho thấy" ông Khamenei vẫn còn sống, nhưng chưa rõ mức độ uy tín và quyền lực của lãnh đạo này tại Iran. "Chúng tôi không có bằng chứng cho thấy ông ấy không còn sống. Nhưng còn sống và nắm quyền là hai vấn đề khác nhau", ông Rubio cho hay.

Reuters dẫn nguồn tin giấu tên cho biết ông Khamenei vẫn họp với quan chức cấp cao thông qua cuộc gọi, và tham gia quá trình ra quyết định đối với các vấn đề quan trọng, bao gồm cả chiến sự và đàm phán với Mỹ.

Trong cuộc gặp ngày 27/4, người đứng đầu Điện Kremlin nói rằng người dân Iran đang "chiến đấu dũng cảm và kiên cường để bảo vệ độc lập và chủ quyền", đồng thời khẳng định Nga "sẽ làm mọi thứ phù hợp với lợi ích của Iran và toàn bộ các quốc gia trong khu vực nhằm bảo đảm hòa bình sớm lập lại".

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm nay cho biết ông hoan nghênh sự ủng hộ của Nga đối với giải pháp ngoại giao và ca ngợi sức mạnh của mối quan hệ giữa hai nước. Theo ông, các sự kiện gần đây đã chứng minh chiều sâu quan hệ đối tác chiến lược giữa hai bên.

Nga lên án mạnh mẽ cuộc tấn công mà Mỹ - Israel phát động ngày 28/2 nhằm vào Iran và đã đề xuất đóng vai trò trung gian hòa giải để giúp khôi phục sự ổn định ở Trung Đông. Nga cũng nhiều lần đề nghị chuyển kho uranium đã làm giàu của Iran sang nước này nhằm giảm bớt căng thẳng, song Mỹ bác bỏ.

Tin Gốc: Vnexpress

Iran ngày 18/4 tuyên bố tái áp đặt kiểm soát ở eo biển Hormuz, đảo ngược thông báo mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại đưa ra một ngày trước đó. Tehran cho hay mọi tàu được phép đi qua đều phải sử dụng các làn đường mới sát bờ biển Iran, đồng thời cảnh báo những tuyến chính trong eo biển có thể đã bị rải thủy lôi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần trước tuyên bố tất cả phương tiện rải mìn của Iran đã bị đánh chìm. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo vẫn có khả năng Tehran sẽ triển khai thêm thiết bị mới.

Iran được cho là sở hữu nhiều loại thủy lôi, bao gồm thủy lôi nằm dưới đáy biển, thủy lôi có dây neo nổi gần mặt nước, thủy lôi trôi tự do và mìn dính gắn trực tiếp vào thân tàu, theo Reuters.

"Tác chiến bằng thủy lôi rất hiệu quả, vì vũ khí này rẻ nhưng chi phí rà phá lại đắt đỏ. Ngay cả một bãi mìn cũng đủ để ngăn chặn tàu bè, đặc biệt là tàu thương mại", Jon Pentreath, chuẩn đô đốc hải quân Anh đã nghỉ hưu và hiện là chuyên gia tư vấn, cho biết.

Wall Street Journal dẫn lời các nhà phân tích quân sự chỉ ra rằng rà phá thủy lôi là điều kiện cần thiết để tàu bè có thể lưu thông trở lại ở eo biển Hormuz, thay vì phải đi theo các tuyến đường dài và chậm hơn do Iran đưa ra.

Quân đội Mỹ đang sử dụng các tàu lặn không người lái để giúp rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Những phương tiện này ngày càng trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực của hải quân Mỹ khi họ đã loại biên nhiều tàu quét mìn chuyên biệt.

"Bạn sẽ ít phải lo lắng về tổn thất sinh mạng, vì vậy đưa tàu lặn không người lái qua bãi thủy lôi sẽ dễ chấp nhận hơn nhiều. Đó là những mất mát có thể thay thế được", Scott Savitz, kỹ sư cao cấp tại hãng nghiên cứu RAND, cho biết.

Trước đây, hải quân Mỹ thường dựa vào tàu quét mìn lớp Avenger cho nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Chúng được chế tạo bằng gỗ và bọc sợi thủy tinh, có dấu hiệu từ tính rất thấp để tránh kích hoạt thủy lôi dùng ngòi nổ từ trường. Các tàu thường trực tiếp tiến vào khu vực nghi có mìn, dùng hệ thống định vị thủy âm (sonar) để tìm kiếm thủy lôi rồi phá hủy bằng tàu lặn hoặc thiết bị cơ khí kéo phía sau.

Tuy nhiên, phần lớn đội tàu cũ này đã được loại biên. Hải quân Mỹ đã rút toàn bộ 4 tàu quét mìn lớp Avenger khỏi Trung Đông hồi đầu năm, sau hàng chục năm triển khai chúng ở khu vực.

Lực lượng này được thay bằng 3 tàu chiến đấu ven biển (LCS) lớp Independence, mang theo những thiết bị hiện đại như drone và robot điều khiển từ xa, cho phép chiến hạm giữ khoảng cách an toàn với bãi mìn.

Tuy nhiên, hai trong 3 chiếc đã rút về Singapore với lý do "bảo dưỡng" chỉ vài ngày sau khi xung đột bùng phát. Chúng chỉ hướng tới Trung Đông trong những ngày gần đây, khi giới chức Mỹ thể hiện quyết tâm rà phá thủy lôi để mở cửa eo biển Hormuz.

Hải quân Mỹ không phản hồi yêu cầu bình luận về các lực lượng rà phá thủy lôi đang triển khai ở Trung Đông. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở khu vực, cũng từ chối cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Cassell Bryan-Low, nhà bình luận của Reuters, cho hay chiến dịch của Mỹ có khả năng bắt đầu bằng tìm kiếm thủy lôi với xuồng và tàu lặn không người lái trang bị cảm biến. Khi phát hiện vật thể nghi ngờ, dữ liệu sẽ được chuyển về cho đội ngũ vận hành trên tàu chiến ở ngoài bãi mìn để nhận dạng, đưa ra phương án vô hiệu hóa.

Các cựu quan chức hải quân Mỹ nói rằng khả năng tìm kiếm hiện nay sẽ dựa vào các thiết bị không người lái trang bị sonar, cũng như trực thăng quần thảo bên trên để phát hiện thủy lôi gần mặt nước.

Để phá hủy mục tiêu, tàu chiến Mỹ có thể triển khai những hệ thống như Archerfish. Đây là thiết bị có hình dạng giống ngư lôi, dài khoảng 2 m, mang theo thuốc nổ, có khả năng truyền video trực tiếp về người điều khiển qua dây cáp và có giá hàng chục nghìn USD mỗi chiếc.

Bryan Clark, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và chuyên gia tại Viện Hudson, cho biết Washington cũng có thể sử dụng xuồng không người lái kéo theo thiết bị rà phá mìn để kích nổ hoặc thu gom thủy lôi. Thợ lặn đôi khi cũng được huy động để thu thập thông tin tình báo.

Mỹ còn có một số thiết bị cho nhiệm vụ này, như tàu mặt nước không người lái phổ thông (CUSV) do tập đoàn RTX chế tạo. Chúng được trang bị hệ thống sonar AN/AQS-20 để rà quét từng dải rộng hơn 30 m dưới đáy biển.

Ngoài ra, họ còn có tàu ngầm không người lái chạy bằng ắc quy MK18 Mod 2 Kingfish và Knifefish do General Dynamics sản xuất. Chúng có thể được thả xuống nước từ một chiếc thuyền nhỏ, sau đó quét tìm thủy lôi theo lộ trình định sẵn.

Giới phân tích cho biết quân đội Mỹ có thể thực hiện quét sơ bộ để tìm thủy lôi khá nhanh trong phạm vi eo biển Hormuz. Sau khi xác định vị trí mìn, một đợt robot thứ hai có thể được triển khai để phá hủy chúng bằng thuốc nổ hoặc kích hoạt từ xa.

"Có thể khảo sát một luồng nhỏ ở khu vực đó trong vài ngày thay vì vài tuần, bằng cách sử dụng phương tiện không người lái. Sau khi giải tỏa được một tuyến di chuyển nhỏ, tàu thuyền có thể bắt đầu lưu thông qua đó, trước khi nó được mở rộng dần theo thời gian", Kevin Donegan, phó đô đốc hải quân Mỹ về hưu, cho biết.

Quan chức Mỹ cho biết Iran dường như đã triển khai ít thủy lôi hơn dự kiến, do lực lượng tàu và xuồng rải mìn hứng chịu thiệt hại trong xung đột.

Tuy nhiên, cựu sĩ quan Clark nhận định khơi thông eo biển Hormuz vẫn sẽ cần ít nhất 2-3 tuần, trong khi các cuộc tấn công của Iran nhằm vào lực lượng rà phá thủy lôi cũng có thể làm chậm tiến độ và gia tăng rủi ro. Do đó, quân đội Mỹ có thể phải triển khai các biện pháp phòng vệ như tàu chiến và UAV tuần tra.

"Tìm kiếm và phá hủy thủy lôi rất tốn thời gian", tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle phát biểu hồi tháng 3, thêm rằng điều này khiến các lực lượng quét mìn "dễ bị tổn thương".

Jared Malsin, nhà bình luận của Wall Street Journal, cũng cảnh báo rằng mọi hoạt động nhằm mở cửa eo biển Hormuz cũng sẽ tạo thêm thách thức cho hải quân Mỹ, vốn đã căng thẳng vì những đợt triển khai dài ngày.

Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 17/4, Tổng thống Trump tuyên bố "Iran, với sự giúp đỡ của Mỹ, đã và đang loại bỏ tất cả thủy lôi".

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ngành vận tải biển cảnh báo điều này không chính xác. Jakob Larsen, giám đốc về an toàn và an ninh của Hội đồng Hàng hải Baltic và Quốc tế (BIMCO), cho biết những thông tin đáng tin cậy hiện tại cho thấy nguy cơ từ thủy lôi vẫn hiện hữu và "tàu thuyền nên cân nhắc tránh khu vực này".

Tin Gốc: Vnexpress

Nhóm vũ trang Hezbollah hôm 25/5 công bố video triển khai thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) để tập kích binh sĩ Israel ở miền nam Lebanon trước đó hai ngày. Hình ảnh cho thấy thiết bị được trang bị camera ảnh nhiệt, đánh dấu lần đầu Hezbollah công khai loại khí tài này.

Một quan chức cấp cao giấu tên của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó xác nhận Hezbollah đã bắt đầu triển khai drone FPV mang cảm biến ảnh nhiệt, hạn chế đáng kể khả năng cơ động của binh sĩ Israel "trong cả ngày lẫn đêm".

"Khi kết hợp với cơ chế dẫn đường bằng cáp quang, drone FPV mang lại cho Hezbollah khả năng răn đe đặc biệt đối với lực lượng Israel hoạt động ở trong lãnh thổ Lebanon và dọc biên giới. Nó vừa đáng sợ vừa nguy hiểm, có thể coi là cơn ác mộng với lực lượng trên bộ", quan chức Israel thừa nhận.

Drone mang camera ảnh nhiệt đã xuất hiện tại chiến trường Ukraine từ lâu, được mệnh danh là "sát thủ bóng đêm". "Drone FPV trang bị camera ảnh nhiệt có thể nhìn thấy rõ con người và lối vào hầm trú ẩn vào buổi tối. Những gì ngụy trang tốt vào ban ngày sẽ bị lộ diện bởi tín hiệu nhiệt vào ban đêm", một chỉ huy Ukraine có hô hiệu Nazar chia sẻ.

Ngay cả khi chưa trang bị camera ảnh nhiệt, drone FPV của Hezbollah đã trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với các đơn vị IDF. Nhóm vũ trang Lebanon đã nhiều lần công bố hình ảnh drone FPV tập kích những khí tài tối tân của đối phương như xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M và hệ thống phòng không Vòm Sắt.

Ngày 20/5, Hezbollah triển khai loạt drone cáp quang nhằm vào sở chỉ huy Lữ đoàn Thiết giáp 401 Israel ở miền nam Lebanon, khiến lữ đoàn trưởng và hai sĩ quan dưới quyền bị thương nặng.

Hisham Jaber, nhà phân tích quân sự và cựu tướng lục quân Lebanon, cho biết drone FPV "không thể bị radar phát hiện", dường như ám chỉ thiết bị này thường bay thấp, dưới tầm quan sát của radar cảnh giới. Drone FPV cũng hay di chuyển trong môi trường phức tạp với nhiều nhiễu địa vật và vật thể bay như chim, khiến radar khó phân biệt mục tiêu.

Chúng còn có kích thước nhỏ, diện tích phản xạ radar thấp và sở hữu khả năng cơ động cao, có thể lao vào mục tiêu từ những hướng không ngờ tới.

Nhiều chiếc được điều khiển bằng kết nối cáp quang thay vì tín hiệu vô tuyến, khiến chúng miễn nhiễm với các biện pháp gây nhiễu. Kiểu kết nối này còn giúp drone truyền hình ảnh rõ nét cho người vận hành, trong khi tín hiệu vô tuyến có thể bị ngắt hoặc giảm chất lượng do bị chướng ngại vật.

Andreas Krieg, chuyên gia an ninh tại Đại học Nhà vua London ở Anh, cho biết phiên bản cáp quang đã khiến năng lực phát hiện, gây nhiễu và đánh chặn drone của Israel gần như mất tác dụng. IDF cũng gặp nhiều khó khăn trong nỗ lực truy tìm vị trí phi công drone Hezbollah, do không có tín hiệu vô tuyến để dò ngược nguồn phát.

Theo Jaber, Hezbollah đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) để tập kích mục tiêu ở miền bắc Israel trong nhiều năm qua, song drone FPV là mối đe dọa hoàn toàn khác biệt.

"Lực lượng Israel về cơ bản đang đứng chôn chân. Họ không thể tiến về phía các khu vực phóng drone hay tập kích hiệu quả mạng lưới hậu cần và vận hành drone trải dài qua thung lũng Beqaa, Tyre, Sidon và cả Beirut", quan chức Israel giấu tên nói.

Người này cho rằng IDF cần thay đổi học thuyết tác chiến, ngừng hoạt động một cách lộ liễu và khiến binh sĩ trở thành mục tiêu dễ dàng cho Hezbollah, chuyển sang kiểu tác chiến bí mật và kín đáo hơn.

Chuyên gia Krieg cũng cho rằng mối đe dọa từ drone FPV khiến lực lượng Israel phải di chuyển cẩn trọng hơn, tăng cường củng cố cứ điểm và sử dụng các biện pháp phòng vệ như chăng lưới, lắp giáp lồng.

Một số binh sĩ Israel thậm chí phải tự mua lưới đánh cá của ngư dân để dùng làm dụng cụ bảo vệ, do mối đe dọa từ drone FPV là rất lớn mà các biện pháp đối phó còn hạn chế. "Đúng vậy, binh sĩ Israel đang tự trang bị lưới đánh cá", quan chức Israel nói.

Howard Altman, bình luận viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng lưới bảo vệ sẽ khiến drone bị mắc kẹt và vô hiệu hóa trước khi chạm vào mục tiêu. Trong một số trường hợp, lưới cũng khiến drone phát nổ ở khoảng cách đủ xa để binh sĩ bên trong phương tiện không thiệt mạng.

Theo kênh i24NEWS của Israel, IDF đã phân bổ khoảng 158.000 m2 lưới bảo vệ cho các đơn vị trên chiến trường.

"Quân đội đang mua thêm 185.000 m2 lưới. Tổng diện tích lưới được đặt mua tương đương khoảng 20 sân bóng đá, cho thấy nỗ lực mà Israel đang triển khai nhằm điều chỉnh hệ thống phòng thủ để thích ứng với mối đe dọa thay đổi nhanh chóng trên chiến trường", i24NEWS cho hay.

Dù vậy, lượng lưới trên dường như vẫn chưa đủ khi xét tới quy mô chiến dịch của Israel ở miền nam Lebanon. "Có lẽ vì thế một số binh sĩ phải tìm tới lưới đánh cá để bù đắp", Altman nhận định.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần đây ra lệnh cho IDF mở rộng đáng kể quy mô chiến dịch tại miền nam Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn giữa hai bên.

"IDF đang huy động lực lượng lớn trên mặt đất và chiếm giữ các địa hình chiến lược. Chúng tôi đang củng cố vùng an ninh để bảo vệ những cộng đồng ở phía bắc, đồng thời triển khai nỗ lực trên quy mô toàn quốc nhằm thúc đẩy các giải pháp sáng tạo và đột phá để chống lại drone mang thuốc nổ", ông Netanyahu cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress