“Sự thật lịch sử không phải là thứ có thể thương lượng hay đánh đổi. Do Tổng thống Volodymyr Zelensky chấp thuận đặt tên một đơn vị quân đội Ukraine là ‘Những anh hùng UPA’, tôi quyết định thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng đã trao cho ông ấy”, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki nói ngày 19/6.
UPA là tên một nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế Chiến II. Lực lượng này từng chiến đấu chống lại cả phát xít Đức lẫn lực lượng Liên Xô và các đơn vị Ba Lan ở khu vực.
UPA bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Ba Lan cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.
Theo ông Nawrocki, Ba Lan đã nhiều lần kêu gọi Ukraine chọn cách đặt tên khác, nhưng “lập trường của Kiev không thay đổi”.
“Tôi muốn nhấn mạnh rằng quyết định này không nhằm vào người dân Ukraine và không phản ánh bất kỳ sự thay đổi nào trong định hướng chiến lược của Ba Lan về chính sách an ninh”, ông Nawrocki bổ sung.
Ukraine từng giải thích tên gọi UPA được chính các binh sĩ trong đơn vị đặc nhiệm lựa chọn, khẳng định họ không có ý xúc phạm hay khiêu khích Ba Lan.
Ông Zelensky được tổng thống Ba Lan Andrzej Duda trao Huân chương Đại bàng Trắng năm 2023 để ghi nhận những đóng góp của lãnh đạo Ukraine “cho quan hệ song phương, dân chủ, hòa bình và an ninh tại châu Âu cũng như sự kiên định trong việc bảo vệ các quyền con người không thể bị tước bỏ”. Đây là giải thưởng cao quý nhất của Ba Lan.
Văn phòng Tổng thống Zelensky chưa bình luận về diễn biến mới. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi quyết định của Ba Lan là “sai lầm chiến lược”.
“Chúng tôi lấy làm tiếc rằng thay vì tìm giải pháp, phía Ba Lan lại quyết định đẩy mâu thuẫn leo thang đến mức không thể chấp nhận và không phù hợp”, ông Sybiha viết trên Facebook. “Không một nguyên thủ nước ngoài nào có thể quyết định hay áp đặt cách chúng tôi nhìn nhận lịch sử”.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, đối thủ chính trị của ông Nawrocki, tìm cách xoa dịu tranh cãi giữa Warsaw và Kiev, kêu gọi hai tổng thống tránh làm căng thẳng leo thang.
“Mâu thuẫn giữa Ba Lan và Ukraine chỉ mang lại lợi ích cho Nga và khiến các đồng minh của chúng ta sửng sốt. Nhiệm vụ của Tổng thống Zelensky và Tổng thống Nawrocki là làm dịu tình hình, không phải kích động thêm căng thẳng. Tiền tuyến nằm ở nơi khác”, ông Tusk viết trên X.
Newsweek hôm 22.4 dẫn lời ông Joseph Edlow, Giám đốc Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), cho biết cơ quan này đang rà soát lại những hồ sơ thẻ xanh đã được thông qua, đặc biệt là những trường hợp có dấu hiệu gian lận.
"Đối với những người đang thực hiện hành vi gian lận: hãy dừng lại, vì chúng tôi sẽ tìm ra các người", ông Edlow cảnh báo khi cho biết USCIS đang quay lại các hồ sơ cấp thẻ xanh cũ.
Viện Chính sách Di cư (trụ sở Washington D.C) thống kê được trong năm tài khóa 2024, gần 1,4 triệu người nhập cư đã trở thành thường trú nhân hợp pháp tại Mỹ (tức có thẻ xanh), tăng 16% so với khoảng 1,2 triệu trường hợp năm 2023 và tăng tới 92% so với khoảng 707.000 trường hợp năm 2020.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, USCIS cho biết đang "thẩm định lại hồ sơ của những người được hưởng quyền lợi nhập cư dưới thời chính quyền Tổng thống Biden", thêm rằng cá cá nhân có hành vi gian lận hãy "chuẩn bị đối mặt với hậu quả".
Tuy nhiên, cả phát biểu của Giám đốc Edlow lẫn thông báo của USCIS đều không đi kèm hướng dẫn chính sách cụ thể, khiến phạm vi rà soát vẫn là câu hỏi còn để ngỏ.
Trước đây, các hồ sơ nhập cư có thể bị mở lại nếu phía cơ quan chức năng phát hiện hành vi gian lận hoặc khai man, che giấu tiền án hình sự, xảy ra sai sót hành chính hoặc có thay đổi ảnh hưởng đến điều kiện đủ tiêu chuẩn cấp thẻ xanh.
Trung tá Hem Vuthy, Phó trưởng phòng điều tra tội phạm tỉnh Siem Reap, đã nêu tên nghi phạm là Kong Vireak (41 tuổi), một sĩ quan thuộc Quân cảnh tỉnh Siem Reap.
Theo đơn tố cáo của nạn nhân, vào ngày 24.2.2023, thiếu tá Vireak đã nhận 10.500 USD từ nguyên đơn Sok Sophal (56 tuổi), một doanh nhân sống tại xã Roka Krav trong thành phố Daun Keo thuộc tỉnh Takeo, và hứa sẽ giúp con trai ông Sophal có được một công việc trong quân đội.
Khi đó, con trai ông Sophal là Sok Sopha (26 tuổi) mới tốt nghiệp đại học ở Phnom Penh và đang thất nghiệp.
Sau khi nhận tiền, hai bên đã ký một hợp đồng quy định rằng số tiền trên sẽ được hoàn trả nếu thiếu tá Vireak không tìm được việc làm cho con trai của nguyên đơn trong vòng 3 tháng.
"Nhưng trong 3 năm qua, nghi phạm đã không thể giúp nạn nhân có được một công việc trong quân đội như đã hứa. Và khi nạn nhân yêu cầu hoàn tiền, ông ta đã không thực hiện cam kết. Để đòi lại tiền, nạn nhân đã đệ đơn kiện ông ta lên cảnh sát tỉnh và tòa án", trung tá Vuthy cho hay.
Ông Vuthy cho biết thêm nghi phạm bị khởi tố về tội lừa đảo theo Điều 377 và 378 của Bộ luật Hình sự Campuchia và có thể phải đối mặt với án tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Nghi phạm vẫn đang bị thẩm vấn tại trụ sở Cảnh sát tỉnh Siem Reap, theo trung tá Vuthy.
Vụ thiếu tá Vireak bị bắt về tội lừa đảo diễn ra gần một tuần sau khi 2 vị tướng cảnh sát Campuchia bị bắt giữ với cáo buộc nhận hối lộ từ một nhóm lừa đảo trực tuyến, theo Khmer Times.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot ngày 23.5 thông báo trên mạng xã hội X rằng "kể từ hôm nay, ông Itamar Ben-Gvir bị cấm nhập cảnh vào lãnh thổ Pháp" sau "những hành động đáng lên án của ông ta đối với các công dân Pháp và châu Âu" thuộc đội tàu viện trợ nhân đạo, theo AFP.
Ngoại trưởng Barrot viết thêm rằng, cùng với Ý, ông cũng đang kêu gọi áp đặt các biện pháp cấm vận ở cấp độ Liên minh châu Âu (EU) đối với vị bộ trưởng Israel cực hữu này.
Phát ngôn viên của ông Ben-Gvir chưa bình luận về quyết định mới từ Pháp, theo Reuters.
Lệnh cấm nhập cảnh được đưa ra sau làn sóng phản đối của nhiều nước sau khi ông Ben-Gvir hôm 20.5 công bố một video cho thấy sự đối xử thô bạo trong trại giam của Israel đối với các nhà hoạt động nước ngoài trên đội tàu viện trợ. Họ bị giam giữ ở Israel sau khi binh sĩ nước này bắt giữ họ trên vùng biển quốc tế. Trong video, hàng chục nhà hoạt động bị buộc phải quỳ gối, trán chạm đất và tay bị trói.
Tây Ban Nha cũng đã kêu gọi EU trừng phạt Bộ trưởng Ben-Gvir, còn Anh triệu tập nhà ngoại giao cấp cao nhất của Israel tại London sau "đoạn video gây kích động" nói trên. Sau làn sóng phản đối, phía Israel tuyên bố sẽ trục xuất các nhà hoạt động.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng cách đối xử của Bộ trưởng Ben-Gvir với các nhà hoạt động "không phù hợp với các giá trị và chuẩn mực của Israel", nhưng không cách chức ông Ben-Gvir. Trước đó, ông Netanyahu đã lên án đoàn viện trợ nhân đạo là một "âm mưu độc hại" nhằm hỗ trợ lực lượng Hamas tại Dải Gaza.
Israel kiểm soát tất cả các cửa ngõ vào Dải Gaza, vùng lãnh thổ đã bị nước này phong tỏa từ năm 2007. Một nỗ lực vận chuyển hàng viện trợ bằng tàu trước đó đã bị chặn lại vào tháng trước tại vùng biển quốc tế ngoài khơi Hy Lạp, và hầu hết các nhà hoạt động đã bị trục xuất sang châu Âu, theo AFP.
