Gen Z bị nuốt chửng vì tin nhắn lúc 23h

Trong nhiều lĩnh vực sản xuất, Việt Nam đã chứng minh khả năng tạo ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Từ điện tử, cơ khí chính xác đến dệt may, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu nhờ áp dụng quy trình công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật và hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.

Một sản phẩm muốn đạt chuẩn quốc tế không thể chỉ dựa vào việc chọn được một vài nguyên liệu tốt hay một vài công nhân giỏi. Doanh nghiệp phải xây dựng cả một quy trình: tiêu chuẩn đầu vào, kiểm soát từng công đoạn, đo lường chất lượng và liên tục cải tiến.

Vậy tại sao trong thể thao, chúng ta vẫn còn phụ thuộc nhiều vào việc phát hiện các thần đồng có tài năng đặc biệt mà chưa xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn phát triển vận động viên?
Bóng đá là ví dụ rõ nhất. Hiện nay, một cầu thủ trẻ nổi bật ở một giải đấu thiếu niên có thể nhanh chóng nhận được sự chú ý lớn từ truyền thông và người hâm mộ. Nhưng thành tích ở bóng đá trẻ không phải lúc nào cũng phản ánh khả năng trở thành cầu thủ chuyên nghiệp trong tương lai. Nhiều cầu thủ từng được kỳ vọng rất lớn sau đó không thể phát triển như mong muốn do thể lực chưa đáp ứng, chấn thương hoặc không thích nghi được với cường độ bóng đá chuyên nghiệp.

Vấn đề không nằm ở việc chúng ta thiếu tài năng, mà là cách chúng ta đánh giá và phát triển những tài năng đó. Một nền bóng đá muốn tiến đến World Cup không thể chỉ hy vọng tìm được một vài cầu thủ xuất sắc. Một đội tuyển quốc gia chỉ có khoảng 23 cầu thủ, nhưng để tạo ra 23 cầu thủ đẳng cấp quốc tế, cần một hệ thống đào tạo có khả năng phát triển hàng nghìn cầu thủ trẻ theo đúng hướng.

>> Thực tế phũ phàng cho Ronaldo

Việt Nam cần xây dựng một bộ tiêu chuẩn phát triển cầu thủ theo từng độ tuổi, từ U10, U12, U14, U16, U18 đến U21. Bộ tiêu chuẩn này cần dựa trên dữ liệu khoa học, tham khảo từ những nền bóng đá hàng đầu thế giới, bao gồm các nhóm chỉ số:

Thể lực: sức bền, tốc độ, khả năng tăng tốc, sức mạnh, khả năng lặp lại các pha nước rút, khả năng hồi phục.

Kỹ thuật: khả năng kiểm soát bóng, chuyền bóng, xử lý trong không gian hẹp, thi đấu dưới áp lực.

Tư duy chiến thuật: khả năng đọc trận đấu, ra quyết định, thích nghi với hệ thống chiến thuật.

Tâm lý thi đấu: sự ổn định, khả năng chịu áp lực và tinh thần cạnh tranh.

Điều quan trọng là những tiêu chuẩn này không nên chỉ dùng để loại bỏ cầu thủ, mà phải trở thành mục tiêu để cả hệ thống cùng hướng tới. Một cầu thủ 14 tuổi nếu chưa đạt chuẩn về tốc độ hoặc sức mạnh không có nghĩa là không có tương lai. Điều quan trọng là hệ thống phải biết em đang thiếu gì và cần một chương trình phát triển như thế nào để cải thiện trong 2-3 năm tiếp theo.

Khi công bố rõ ràng các tiêu chuẩn, cả xã hội sẽ có chung một mục tiêu. Gia đình biết cần quan tâm đến dinh dưỡng và vận động của trẻ ra sao. Nhà trường biết cần phát triển thể chất cho học sinh như thế nào. Các học viện biết cần xây dựng giáo án theo hướng nào. Bản thân cầu thủ trẻ cũng biết mình cần nỗ lực ở đâu.

Một nền bóng đá mạnh không chỉ được tạo nên bởi những cầu thủ có kỹ thuật tốt, mà còn bởi một môi trường nơi tốc độ, thể lực và trình độ chuyên môn của hàng nghìn cầu thủ cùng được nâng lên. Khi nhiều đội bóng cùng có những cầu thủ đạt chuẩn cao từ nhỏ, tốc độ thi đấu ở các giải trẻ sẽ tự nhiên tăng lên. Các cầu thủ buộc phải xử lý bóng nhanh hơn, tư duy nhanh hơn và thích nghi với cường độ cao hơn. Chính môi trường cạnh tranh đó sẽ tạo ra thế hệ cầu thủ tốt hơn.
Cách làm này không chỉ áp dụng cho bóng đá. Các môn thể thao khác cũng cần một hệ thống tiêu chuẩn phát triển vận động viên theo từng giai đoạn tuổi. Muốn có vận động viên đẳng cấp thế giới ở tuổi trưởng thành, cần xây dựng nền tảng chuẩn quốc tế ngay từ tuổi thiếu niên. Không thể chờ đến khi một vận động viên bước vào đội tuyển mới bắt đầu cải thiện những yếu tố căn bản.

Thay vì chỉ tìm kiếm những cá nhân xuất chúng, hãy xây dựng một hệ thống có khả năng tạo ra nhiều vận động viên đạt chuẩn quốc tế. Khi mỗi lứa tuổi có hàng trăm vận động viên được đào tạo theo chuẩn cao, thành tích quốc tế sẽ không còn là điều phụ thuộc vào may mắn hay một thế hệ tài năng hiếm có, mà trở thành kết quả tất yếu của một quy trình phát triển đúng đắn.
Xây dựng những "tiêu chuẩn thế giới" ngay từ hôm nay cho bóng đá trẻ thì tương lai Việt Nam sẽ là đội bóng thường xuyên được dự World Cup chứ không phải chỉ là hy vọng và mơ ước.

Tin Gốc: Vnexpress

Bị "sa thải thầm lặng" là một cuộc chơi tâm lý. Hồi trẻ tôi cũng rơi vào tình huống bị sếp "khích tướng" theo kiểu không giao cho việc gì, không cho cơ hội phấn đấu, cô lập khỏi tập thể, đối xử bất công. Rốt cuộc tôi bị chạm vào tự ái và quyết định nộp đơn nghỉ việc ngay.

Nhưng sau này, khi qua một công ty mới vào năm 2015, tôi mới có cơ hội quan sát một người anh đồng nghiệp lớn tuổi, làm lâu năm trong công ty và học hỏi được các phản ứng rất thông minh khi bị "sa thải thầm lặng". Lúc đó, tôi chỉ là nhân sự mới đến, còn anh đã là người duy nhất còn trụ lại team bán hàng sau nhiều đời thay đổi lãnh đạo.

Anh thuộc thế hệ cũ, cực kỳ chăm chỉ và siêng năng, mặc dù vẫn có những hạn chế như không có những thế mạnh như ngoại ngữ, tin học như lớp trẻ. Các sếp mới về đều muốn tìm cách "đuổi khéo" anh để thay thế đội ngũ nhân sự mới của mình. Vậy là anh bị giao cho những khách hàng không tiềm năng, phụ trách cả những khu vực xa, bị gửi thư cảnh báo "warning" nhiều lần vì không đạt doanh số...

Thế nhưng, thay vì ức chế nghỉ việc như tôi, thời gian cứ trôi, anh vẫn cứ cặm cụi làm việc, còn các sếp của team bán hàng lại lần lượt rời đi. Tôi gắn bó với công ty này được hơn ba năm thì cũng chuyển sang một lĩnh vực mới. Chỉ có anh vẫn kiên trì bám trụ tới cùng.

>> Tôi chờ thời cơ sau một năm bị sếp mới 'sa thải thầm lặng'

Sau này tôi mới biết, chính nhờ thái độ làm việc ấy mà anh được công ty ghi nhận những đóng góp và sự trung thành. Anh cũng được công ty trao quyền ưu tiên dù không cần giỏi ngoại ngữ - một trong những tiêu chuẩn bắt buộc khi tuyển dụng các lứa nhân sự mới sau này.

Đầu năm nay, anh mới tự xin nghỉ việc. Lý do không phải anh bị sếp mới chèn ép mà vì đã đóng đủ bảo hiểm xã hội suốt 25 năm, trong đó có 17 năm làm cho công ty này. Ngày làm việc cuối cùng của anh, công ty còn tổ chức tiệc chia tay, tri ân rất hoành tráng, mọi người đều vui vẻ chúc tụng.

Nhìn câu chuyện của anh, tôi rút ra một bài học: để đánh giá một nhân sự giỏi hay dở cần rất nhiều góc nhìn. Có thể với nhiều người như tôi, nhảy việc là cách nhanh nhất để có lương cao, môi trường phù hợp. Với tôi, cái gì cũng cần vừa phải, nếu cố sức quá thì mình không có thời gian tận hưởng những cái khác. Nhưng với công ty và khách hàng thì những người như anh mới là một nhân sự giỏi, liêm chính, và là một mắt xích quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp gần hai thập kỷ.

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi có một người bạn năm nay 34 tuổi. Cô ấy có hai con nhỏ, đi làm giờ hành chính như bao người khác. Điều khiến tôi ngạc nhiên là hầu như ngày nào cô ấy cũng tự nấu cơm cho gia đình. Chưa hết, cô ấy còn đang học thạc sĩ vào buổi tối.

Nhiều lần nhìn lịch sinh hoạt của bạn, tôi tự hỏi: "Một ngày của cô ấy có phải dài gấp đôi 24h đồng hồ của người khác hay không"?

Trong khi đó, tôi chỉ mỗi việc đi làm về đã cảm thấy kiệt sức. Có hôm gọi đồ ăn vì ngại nấu, lúc nào cũng lờ đờ, chỉ muốn ngủ bù để lấy lại năng lượng. Chưa nói đến việc học thêm một tấm bằng hay theo đuổi một kỹ năng mới.

Điều đó khiến tôi băn khoăn, liệu đây là kết quả của khả năng quản lý thời gian rất tốt, hay đơn giản là vì mỗi người có một cách sắp xếp ưu tiên khác nhau?

Có người cho rằng ai cũng có 24 giờ mỗi ngày, vấn đề là sử dụng chúng như thế nào. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng hoàn cảnh mỗi gia đình khác nhau, công việc khác nhau, sức khỏe và áp lực cũng khác nhau nên không thể lấy một người làm chuẩn cho tất cả.

Bạn tôi một người vừa đi làm, nuôi hai con, học thạc sĩ mà vẫn nấu ăn hằng ngày là nhờ quản lý thời gian quá giỏi, hay đơn giản là họ chấp nhận hy sinh nhiều thời gian nghỉ ngơi hơn người khác hay là có một người chồng biết đỡ đần việc nhà?

Tin Gốc: Vnexpress