Theo thời gian, những nguy cơ sức khỏe đối với mắt do nhìn màn hình quá lâu ngày càng bị phóng đại, đến mức người ta có thể đặt câu hỏi liệu điều này có gây hại vĩnh viễn cho mắt hay không.
Đối với người lớn, câu trả lời là không. Tuy nhiên, việc nhìn chằm chằm vào điện thoại thông minh và máy tính trong thời gian dài vẫn gây ra những tác hại tạm thời.
Nhìn vào các màn hình này quá lâu có thể gây mỏi mắt kỹ thuật số (DES) hoặc khô mắt. May mắn thay, những triệu chứng này có thể hồi phục. Bên cạnh việc cho mắt nghỉ ngơi, có một vài điều bạn có thể làm để giảm bớt những tác hại này, cả trong ngắn hạn lẫn dài hạn.
Tuy vậy, thời gian sử dụng màn hình đã được khẳng định có liên quan đến nguy cơ phát triển và tiến triển cận thị ở trẻ em. Điều này có nghĩa là giảm thời gian tiếp xúc của trẻ với màn hình kỹ thuật số là rất quan trọng để ngăn ngừa việc trẻ phải đeo kính điều chỉnh thị lực.
Ngoài ra, thời gian trẻ chơi ngoài trời càng nhiều càng tốt cho mắt của chúng.
Cuối cùng, sử dụng màn hình ở mức độ vừa phải không gây hại. Các vấn đề chỉ xuất hiện khi thời gian sử dụng màn hình trở nên quá mức. Điều này có thể khó tránh đối với những người làm việc từ xa nhiều hoặc các bậc cha mẹ bận rộn cần con cái được giải trí mà không làm phiền họ.
Chúng ta không nên chủ quan bỏ qua những tác hại này, ngay cả khi chúng có thể không kéo dài.
Mỏi mắt kỹ thuật số
Mỏi mắt kỹ thuật số là tác hại phổ biến nhất của việc nhìn lâu vào màn hình.
Không những thế, người dùng còn có thể gặp một loạt triệu chứng phát sinh từ sự tập trung cao độ, thường là khi nhìn chằm chằm vào màn hình, khiến cơ mắt bị mệt mỏi.
Bạn biết mình bị DES, còn được gọi là hội chứng thị giác máy tính, khi mắt bắt đầu cảm thấy mệt mỏi, hình ảnh trên màn hình mờ đi hoặc bắt đầu nhìn một thành hai.
Mắt có thể trở nên nhạy cảm với ánh sáng và bạn cũng có thể gặp khó khăn trong việc lấy nét lại hình ảnh.
Bạn thậm chí có thể cảm thấy ảnh hưởng của DES ở các bộ phận khác trên cơ thể, biểu hiện là đau đầu hoặc đau cổ, vai do tư thế không tốt.
Khi bị DES, bạn nên thư giãn mắt để cơ mắt được nghỉ ngơi.
Mặc dù nhiều người khuyến nghị quy tắc 20-20-20 (sau 20 phút nhìn màn hình thì nhìn ra xa 20 feet, tức khoảng 6m, và nhìn chăm chú vào một điểm ở khoảng cách đó trong 20 giây), nhưng không phải lúc nào việc tuân theo lịch trình cứng nhắc như vậy cũng hiệu quả.
Bạn chỉ cần đảm bảo mắt được nghỉ ngơi đầy đủ thông qua các quãng nghỉ thường xuyên.
Bạn cũng nên giảm độ sáng màn hình để phù hợp với điều kiện ánh sáng xung quanh, tránh tình trạng màn hình và ánh sáng môi trường trong phòng có độ tương phản quá lớn. Điều này giúp mắt không phải làm việc quá sức để điều tiết.
Bạn cũng có thể thử giảm độ sáng bằng cách chuyển sang chế độ tối khi ở trong phòng thiếu sáng. Tuy nhiên, nếu bị loạn thị, văn bản có thể trông mờ hoặc có quầng sáng xung quanh, buộc mắt phải làm việc nhiều hơn.
Khô mắt
Cảm giác khô mắt thường liên quan đến mỏi mắt kỹ thuật số. Điều này có thể cực kỳ khó chịu vì thường đi kèm cảm giác ngứa rát.
Đôi khi mắt thậm chí có thể bị châm chích, bỏng rát hoặc đỏ nếu bị khô quá mức.
Mắt trở nên như vậy vì việc tập trung quá nhiều vào màn hình có thể làm giảm tần suất chớp mắt. Chớp mắt là cách chính để bôi trơn bề mặt mắt bằng cách phủ nước mắt lên mắt.
Thông thường, chúng ta chớp mắt khoảng 17 lần/phút, nhưng nhìn chằm chằm vào màn hình có thể khiến con số này giảm xuống còn khoảng 4 lần/phút. Ngay cả khi chớp mắt, việc chớp mắt cũng có thể không hoàn toàn.
Sự kết hợp giữa việc chớp mắt ít và chớp mắt không đầy đủ khiến bề mặt mắt không được giữ ẩm, dẫn đến khô mắt nếu tình trạng này kéo dài.
Nếu phải nhìn màn hình trong thời gian dài, bạn nên cố gắng chớp mắt đầy đủ. Nếu cần hỗ trợ, có thể sử dụng các ứng dụng nhắc nhở chớp mắt như BlinkBlink cho iOS, EyeD cho Android hoặc BlinkBuddy.
Nếu mắt bắt đầu cảm thấy khô, bạn có thể sử dụng nước mắt nhân tạo để bôi trơn mắt.
Nước mắt nhân tạo chứa các thành phần giúp phục hồi lớp màng nước mắt và hỗ trợ duy trì độ ẩm hiệu quả hơn. Sản phẩm này có bán không cần kê đơn và thường có thể tìm thấy tại các nhà thuốc.
Nguy cơ tăng phát triển cận thị ở trẻ em
Cận thị là tình trạng mắt có thể nhìn rõ các vật ở gần nhưng các vật ở xa lại bị mờ. Người bị cận thị thường được gọi là có tầm nhìn ngắn.
Điều này xảy ra khi nhãn cầu kéo dài, làm tiêu điểm nằm phía trước võng mạc thay vì trên võng mạc.
Cận thị có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong đời, nhưng thường xuất hiện trong thời thơ ấu và tuổi thiếu niên, khi cơ thể vẫn đang phát triển và trưởng thành.
Các nghiên cứu cho thấy thời gian sử dụng màn hình quá nhiều làm tăng nguy cơ cận thị hoặc khiến tình trạng cận thị trở nên nghiêm trọng hơn ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí BMC Public Health cho thấy có mối liên hệ đáng kể giữa thời gian sử dụng màn hình và cận thị ở trẻ em, thanh thiếu niên. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng màn hình máy tính có thể có tác động lớn nhất.
Có một số yếu tố góp phần giải thích hiện tượng này. Một trong số đó là tình trạng căng thẳng mắt do tập trung cường độ cao kéo dài, thúc đẩy sự kéo dài của nhãn cầu.
Một nguyên nhân khác là trẻ em không nhận được các lợi ích bảo vệ từ ánh sáng tự nhiên khi chơi ngoài trời.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Ophthalmology, việc tiếp xúc với ánh sáng mặt trời giúp làm giảm tốc độ tiến triển cận thị ở trẻ em tới 54%.
Lợi ích này được ghi nhận ở cả trẻ bị cận thị và không cận thị.
Các chuyên gia về mắt khuyến nghị trẻ em nên dành ít nhất 2 giờ mỗi ngày ở ngoài trời để ngăn ngừa hoặc làm chậm sự xuất hiện và tiến triển của cận thị.
Trong khi các vận động viên đa môn phối hợp thường đánh giá thể lực qua những bài kiểm tra khắc nghiệt như bơi tính giờ, nâng tạ đến giới hạn hay đo công suất ngưỡng chức năng (FTP), Bryan Johnson, doanh nhân công nghệ 48 tuổi nổi tiếng với nỗi ám ảnh về sự trường thọ, lại đề xuất một phương pháp đơn giản và ít tốn sức hơn để đo lường mức độ lão hóa của cơ thể.
Tại sự kiện The Long Play của Business Insider diễn ra hôm 14/4 ở San Francisco, Johnson đã giới thiệu bài kiểm tra thăng bằng một chân, một chỉ số thay thế cho phép xác định liệu tuổi sinh học của một người có đang tương xứng với tuổi thực hay không.
Người thực hiện chỉ cần một chiếc đồng hồ bấm giờ và một không gian đủ để đứng bằng một chân trong trạng thái nhắm mắt. Cách thực hiện bài kiểm tra: Bắt đầu bấm giờ, nhắm mắt và đứng trên một chân; sau đó đo thời gian có thể duy trì tư thế này trước khi mất thăng bằng. Theo thang đo của Johnson, nếu chỉ duy trì được từ 0 đến 7 giây, cơ thể bạn đang tương đương với độ tuổi 60-80; từ 7 đến 15 giây tương ứng với độ tuổi 40-60 và nếu đạt từ 15 đến 30 giây, cơ thể bạn đang ở trạng thái của tuổi 20-40.
"Khi tuổi tác tăng cao, não bộ có xu hướng teo lại khiến khả năng giữ thăng bằng dần mất đi. Đó là lý do tại sao ở người cao tuổi, các sự cố té ngã thường dẫn đến những hệ lụy sức khỏe rất nghiêm trọng", doanh nhân giải thích.
Nhận định của Johnson nhận được sự đồng thuận từ giới khoa học. Một nghiên cứu quy mô nhỏ trên những người hơn 50 tuổi của Mayo Clinic, công bố năm 2024, cho thấy trong số các bài kiểm tra chức năng, khả năng giữ thăng bằng trên một chân là chỉ số bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bởi quá trình lão hóa. Các nhà nghiên cứu tại Mayo Clinic nhận định đây là "thước đo có giá trị về tình trạng suy nhược, mức độ sống độc lập và nguy cơ té ngã của một cá nhân". Tuy nhiên, nghiên cứu này không tập trung vào nhóm người dưới 50 tuổi và cũng không đưa ra các số liệu cụ thể để đối chiếu trực tiếp thời gian thăng bằng với độ tuổi sinh học như cách Johnson đề xuất.
Bài kiểm tra thăng bằng không phải là khái niệm mới. Hệ thống y tế Cleveland Clinic khuyến cáo đây không phải là một bài đánh giá thăng bằng toàn diện và "còn lâu mới trở thành một chỉ số hoàn hảo để đánh giá tuổi thọ". Tuy nhiên, xét theo tiêu chuẩn của Johnson, nhiều người có thể tìm thấy sự an tâm khi kết quả kiểm tra, đặc biệt là trên chân thuận, vẫn phản ánh đúng phong độ thể chất cần thiết ở độ tuổi của họ.
Bryan Johnson là một triệu phú công nghệ nổi tiếng, doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí là tiêmmáu của con trai để trẻ hóa.
Theo Hãng tin AFP, đến nay 3 người trên tàu du lịch MV Hondius đã tử vong, trong đó có một người qua đời tại thành phố Johannesburg (Nam Phi) sau khi được chuyển đến trên chuyến bay thương mại từ đảo Saint Helena ở Đại Tây Dương.
Một hành khách khác, mang quốc tịch Anh, cũng được sơ tán riêng và đang được điều trị tại bệnh viện ở Johannesburg.
"Các xét nghiệm ban đầu cho thấy đây đúng là chủng Andes" - Bộ trưởng Y tế Nam Phi Aaron Motsoaledi phát biểu trước một ủy ban tại Quốc hội nước này.
"Đây cũng là chủng duy nhất trong số 38 chủng được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người. Tuy nhiên như chúng tôi đã nói, hình thức lây truyền này rất hiếm và chỉ xảy ra khi có tiếp xúc rất gần giữa người với người" - ông lưu ý.
Theo AFP, Bộ trưởng Y tế Nam Phi Aaron Motsoaledi nói rằng chủng Andes của vi rút Hanta đã được ghi nhận ở một hành khách được sơ tán từ chiếc tàu du lịch MV Hondius đến Nam Phi.
Trong khi đó, Hãng tin Reuters dẫn kết quả xét nghiệm do Viện Bệnh truyền nhiễm quốc gia Nam Phi cho biết chủng Andes là "nguyên nhân gây bệnh ở cả người phụ nữ Hà Lan tử vong tại Johannesburg, cũng như ở người đàn ông quốc tịch Anh vẫn đang điều trị tại bệnh viện ở đây".
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết hiện có hai ca nhiễm vi rút Hanta đã được xác nhận và năm ca nghi nhiễm vi rút Hanta.
Giới chức Nam Phi đang truy vết gần 90 người có mặt trên chuyến bay chở một phụ nữ người Hà Lan (69 tuổi). Bà đã tử vong tại Johannesburg sau khi chồng bà (70 tuổi) tử vong vì vi rút này trên tàu.
Người phụ nữ đã rời tàu tại đảo Saint Helena - một hòn đảo xa xôi ở nam Đại Tây Dương - với các "triệu chứng liên quan đường tiêu hóa" vào ngày 24-4.
Bà qua đời tại khoa cấp cứu của một bệnh viện ở Johannesburg vào ngày 26-4 sau khi tình trạng xấu đi trong chuyến bay.
"Chúng tôi cần xác định những ai đã tiếp xúc với người phụ nữ này" - ông Motsoaledi nói.
Ngoài các hành khách trên máy bay, nhà chức trách cũng đang truy vết những người có mặt tại sân bay và bệnh viện.
Hãng hàng không Airlink có trụ sở tại Nam Phi - đơn vị khai thác chuyến bay chở người phụ nữ này - cho biết chuyến bay ngày 25-4 chở 82 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn.
Ngày 2/6, tại Kỳ họp chuyên đề thứ ba, khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, với 100% (113/113) đại biểu nhất trí nhấn nút thông qua, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ an sinh xã hội cho người dân Thủ đô.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7.
Nghị quyết quy định hỗ trợ từ ngân sách thành phố cho 5 nhóm nội dung lớn gồm:
- Cơ chế hỗ trợ công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần cho người dân trên địa bàn thành phố.
- Giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện để làm cơ sở thực hiện việc hỗ trợ thanh toán.
- Các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh lưu động, từ xa, ứng dụng công nghệ số.
- Chi trả cho các chi phí khám bệnh, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế.
- Một số chính sách thuộc lĩnh vực trợ giúp xã hội khẩn cấp của thành phố Hà Nội.
Hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ miễn phí mỗi năm một lần
Lần đầu tiên, mỗi người dân sẽ được hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần từ nguồn ngân sách thành phố.
Cụ thể, đối tượng áp dụng là người dân thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên, hiện đang sinh sống trên địa bàn thành phố Hà Nội chưa có các quy định hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần.
Đáng chú ý, người dân được khám sàng lọc nhiều loại ung thư: ung thư vú (khám bệnh, siêu âm tuyến vú hai bên hoặc chụp X-quang tuyến vú); ung thư cổ tử cung (soi cổ tử cung, làm nghiệm pháp Acid Acetic (VIA) hoặc xét nghiệm tế bào cổ tử cung); đại trực tràng (test nhanh tìm hồng cầu ẩn trong phân); tiền liệt tuyến (định lượng PSA toàn phần); ung thư khoang miệng (khám bệnh); khám sàng lọc rối loạn trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn tâm thần do rượu.
Mức hỗ trợ khám bệnh bằng mức giá khám bệnh thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Các xét nghiệm cận lâm sàng bằng mức giá dịch vụ kỹ thuật và xét nghiệm thuộc danh mục do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh do ngân sách nhà nước thanh toán do cấp có thẩm quyền quy định đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đặc biệt, cơ chế triển khai linh hoạt và gần dân nhất, sát dân nhất khi thay vì người dân phải tự tìm đến bệnh viện, ngân sách thành phố hỗ trợ kinh phí thông qua UBND các phường, xã để tổ chức khám ngay tại địa bàn cư trú.
Đồng thời, thành phố chủ động khi gắn kết chặt chẽ giữa khám sức khỏe, sàng lọc sức khỏe với chuyển đổi số y tế. Từ ngày 1/7, trách nhiệm nhập liệu vào hồ sơ sức khỏe điện tử thuộc về các đơn vị khám sức khỏe. Điều này giúp cho mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe điện tử xuyên suốt, giúp quản lý y tế đô thị thông minh.
Hỗ trợ 100% cấp cứu ngoại viện cho một số trường hợp
Nghị quyết tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Hà Nội khi duy trì và mở rộng cơ chế hỗ trợ đối với dịch vụ cấp cứu ngoại viện.
Hệ thống cấp cứu 115, các cơ sở y tế thực hiện cấp cứu ngoại viện, người bệnh có nhu cầu sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ ngân sách nhà nước, đảm bảo mọi người bệnh đều được tiếp cận dịch vụ cấp cứu chuyên nghiệp ngay tại hiện trường.
Trong đó, hỗ trợ 100% cho các trường hợp đặc biệt như: tai nạn, thiên tai, thảm họa, dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A, trẻ em dưới 6 tuổi, bệnh nhân tâm thần lang thang, người cao tuổi cô đơn, hộ nghèo, cận nghèo và người khuyết tật nặng.
Với các đối tượng còn lại, mức hỗ trợ lên tới 80%, người bệnh đồng chi trả 20% theo mức giá dịch vụ cấp cứu tương ứng ban hành tại Nghị quyết.
Người cận 3 diop trở lên được hỗ trợ điều trị
Đây là một trong những “điểm chạm nhân văn” được Nghị quyết đề cập đến. Trong bối cảnh tỷ lệ cận thị ở thanh niên đô thị tăng cao, đây không chỉ là hỗ trợ y tế mà là sự đầu tư cho đôi mắt sáng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ của Thủ đô.
Theo đó, Hà Nội quyết định hỗ trợ chi phí điều trị cận thị từ 3 diop trở lên cho người từ 18 đến 35 tuổi, thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên trên địa bàn thành phố.
Nội dung hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ của mắt theo mức giá do cơ quan có thẩm quyền quy định tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước thuộc thành phố Hà Nội quản lý khi thực hiện tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của nhà nước thuộc thành phố Hà Nội quản lý.
Người được hỗ trợ chi phí điều trị tật khúc xạ sẽ được các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chi trả. Hàng năm, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thanh quyết toán phần kinh phí này từ nguồn ngân sách thành phố giao theo phân cấp.
Nhiều chính sách trợ giúp xã hội khẩn cấp
Nghị quyết quy định rõ chính sách hỗ trợ thêm trong trợ giúp xã hội khẩn cấp tại cộng đồng; hỗ trợ đột xuất đối với người lao động bị tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố; thực hiện hỗ trợ tập trung người lang thang trên địa bàn thành phố.
Trong đó, điểm ưu việt nhất là Hà Nội thực hiện chính sách hỗ trợ gấp đôi theo mức quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội trong các trường hợp cụ thể.
Các trường hợp này gồm: người bị thương nặng hoặc hộ gia đình có người chết/mất tích do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn giao thông hoặc do các lý do bất khả kháng khác trong các vụ việc khẩn cấp, đặc biệt nghiêm trọng được xem xét hỗ trợ.
Nghị quyết thiết lập một cơ chế hỗ trợ đột xuất cho người lao động bị tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố Hà Nội với đối tượng áp dụng không chỉ dành cho người có hợp đồng lao động mà còn áp dụng cho cả người thử việc, học nghề, tập nghề...
